Przejdź do głównej treści
TWO.07-01-22.01-SGStyczeń 2022 · 36 kroków · ok. 160 min · 56 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Planowanie podróży morskiej

Rozwiązanie arkusza TWO.07-01-22.01-SG: podróż m/s „Reymont” po akwenie mapy BHMW Nr 251 (Zatoka Gdańska i wybrzeże
Mierzei Kurońskiej). Statek ma żyrokompas z poprawką Δż = −2°, log z poprawką procentową Δlog% = −5% i kompas magnetyczny
z tabelą dewiacji. Zadanie składa się z czterech tabel obliczeń (czynne i bierne uwzględnianie wiatru i prądu, parametry
prądu, zliczenie matematyczne), nakresu drogi na kalce technicznej oraz meldunku radarowego z manewrem antykolizyjnym.

Co jest rozwiązane, a co opisane. Wszystkie tabele z arkusza są wypełnione krok po kroku: każda liczba jest policzona tak, jak liczy się ją na kartce, i porównana z kluczem oceniania w jego tolerancji. Mapy BHMW, na której pracuje się na egzaminie, nie ma w arkuszu, więc pozycji wyznaczanych z namiarów, kątów poziomych i odległości do latarni nie da się tu wykreślić - ich współrzędne są przyjęte z klucza oceniania (każdy taki krok to mówi), a wszystko, co z nich wynika, jest policzone. Kąty drogi i drogi między pozycjami, które na mapie zdejmuje się przenośnikiem i cyrklem, są dodatkowo policzone ze współrzędnych wzorami średniej szerokości - to kontrola pomiaru z mapy.

Nakres na kalce pokazuje schemat (siatka współrzędnych, pozycje, linie drogi, trójkąty prędkości), a nie rysunek na mapie. Wpisy w tabelach są odręczne (granatowe), pola uzupełniane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Wyniki zaokrąglone jak w arkuszu: kursy do 0,5°, prędkości do 0,1 w, drogi i odczyty logu do 0,1 Mm, czas do 1 min, współrzędne do 0,1′.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 56 kryteriów, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 42 punkty - można stracić 14 kryteriów i nadal zdać. Przy większości wyników klucz podaje tolerancję (np. ±2° dla kursu, ±1 Mm dla drogi, ±1′ dla współrzędnych), więc wynik z mapy, który nieco różni się od liczb w tym rozwiązaniu, nadal daje punkt. To jedno z możliwych rozwiązań.

Arkusz i pliki do pobrania Treść arkusza (PDF)

  1. Etap 1: Tabela 1. Czynne uwzględnianie wiatru i prądu

    Kroki 1-13 · po tym etapie masz 12 z 56 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Pozycja-1 - z arkusza

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dnia 15.01.2022 r. o godzinie T1 = 1936 czasu strefowego, przy stanie logu OL1 = 00,0, rozpoczęto podróż morską z Pozycji -1 określonej za pomocą systemy GPS φ1 = 55°46,5’N λ1 = 020°52,0’E. a) Nanieś na mapę pozycję określoną za pomocą systemu GPS (Pozycja-1).

    Współrzędne podaje arkusz (pozycja z systemu GPS): φ1 = 55°46,5’N, λ1 = 020°52,0’E. Na kalce nanieś ją cyrklem i linijką równoległą z ramek mapy (szerokość z ramki bocznej, długość z ramki górnej lub dolnej) i oznacz jako pozycję obserwowaną, z godziną i odczytem logu.

    Dokument po tym kroku

  2. Krok 2: Pozycja-2 - wykreślenie i współrzędne

    Kryteria: ,

    R.2.4 Współrzędne Pozycji-2. φ2 =55°37,0;N λ 2 = 020°57,0’E Kryterium spełnione gdy obie współrzędne mieszczą się w tolerancji: ( ±1').

    R.1.6 Wykreślenie pozycji z z namiaru i odległości na Lt. Juodkranté

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    b) Wykreśl na mapie pozycję obserwowaną z namiarów i odległości (Pozycję-2) oraz zdejmij z mapy współrzędne tej pozycji.

    Pozycję-2 wyznacza się na mapie z namiarów żyrokompasowych na Lt. Klaipeda (NŻ = 038,5°) i Lt. Juodkranté (NŻ = 124,5°) oraz odległości radarowej 67 kbl (6,7 Mm) od Lt. Juodkranté: namiary zamienia się na rzeczywiste (NR = NŻ + Δż = 036,5° i 122,5°), od latarni kreśli się namiary odwrotne, a z Lt. Juodkranté zatacza łuk o promieniu 6,7 Mm. Mapy BHMW nie ma w arkuszu, więc współrzędne przyjęto z klucza oceniania: φ2 = 55°37,0’N, λ2 = 020°57,0’E (klucz przyjmuje ±1′). Z tych współrzędnych liczone są kolejne wartości.

    Typowe błędy

    Namiar żyrokompasowy przed wykreśleniem trzeba zamienić na rzeczywisty (NR = NŻ + Δż) i wykreślić od znaku nawigacyjnego namiar odwrotny (NR ± 180°) - pomyłka o poprawkę przesuwa pozycję i wszystkie dalsze wyniki.

    Dokument po tym kroku

  3. Krok 3: Kąt drogi nad dnem, droga i prędkość nad dnem (P1-P2)

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    c) Połącz dwie naniesione pozycje. Odcinek łączący te pozycje będzie KDd – odczytaj jego wartość i zmierz drogę statku nad dnem (Dd). d) Oblicz czas potrzebny na pokonanie tej drogi (ΔT). e) Znając drogę nad dnem oraz czas potrzebny na jej pokonanie oblicz prędkość statku po nad dnem (Vd).

    Połącz Pozycję-1 z Pozycją-2: ten odcinek to droga statku nad dnem. Przenośnikiem odczytaj jego kierunek względem południka (KDd = 163,5°), a cyrklem zmierz długość na ramce bocznej mapy (1′ szerokości = 1 Mm): Dd = 9,9 Mm. Kontrolnie ze współrzędnych (wzory średniej szerokości): Δφ = −9,5′, Δλ = 5,0′, φśr = 55°41,8’N, odejście Δl = Δλ·cos φśr = 2,8 Mm, KDd = arctg(Δl/Δφ) ≈ 163,5°, Dd = √(Δφ² + Δl²) ≈ 9,9 Mm.

    Czas na przebycie tej drogi: ΔT = 2024 − 1936 = 48 min = 0,80 h, stąd prędkość nad dnem Vd = Dd : ΔT = 9,9 : 0,80 = 12,4 w.

    Dokument po tym kroku

  4. Krok 4: Trójkąt prędkości: prędkość i kąt drogi po wodzie

    Kryteria:

    R.1.4 Wykreślenie metodą graficzną czynnego uwzględniania prądu.

    ok. 8 min
    Polecenie z arkusza

    f) Wykorzystując metodę graficzną i uwzględniając parametry prądu, oblicz prędkość statku po wodzie (Vw) i kąt drogi po wodzie (KDw)

    Prąd przesuwa statek względem dna, więc wektor prędkości nad dnem jest sumą wektora prędkości po wodzie i wektora prądu: Vd = Vw + Vp. Szukany wektor po wodzie to różnica Vw = Vd − Vp. Graficznie na kalce: z Pozycji-1 odłóż wektor prądu (Kp = 165,0°, długość 2 Mm - prędkość prądu w ciągu 1 godziny), a na linii KDd odłóż Vd = 12,4 Mm. Odcinek od końca wektora prądu do końca wektora Vd to wektor prędkości po wodzie: jego kierunek to KDw = 163,0°, a długość to Vw = 10,4 w.

    Poprawka na prąd to różnica kątów: pp = KDd − KDw = 163,5° − 163,0° = +0,5°.

    Typowe błędy

    Odwrócony wektor prądu (odłożony „pod prąd”) daje kurs, który znosi statek jeszcze dalej od celu - wektor prądu odkłada się zgodnie z kierunkiem Kp, czyli tam, dokąd prąd płynie.

    Dokument po tym kroku

  5. Krok 5: Droga po wodzie

    Kryteria:

    R.2.3 Obliczenie drogi po wodzie na pierwszym kursie statku. D w = 8,4 Mm. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 mila morska).

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    g) Znając ΔT oraz prędkość statku po wodzie, oblicz drogę statku po wodzie (Dw).

    W tym samym czasie ΔT = 0,80 h statek przepływa względem wody Dw = Vw · ΔT = 10,4 · 0,80 = 8,3 Mm. To tę drogę liczy log, bo mierzy ruch względem wody, a nie nad dnem.

    Dokument po tym kroku

  6. Krok 6: Poprawka na wiatr, kurs rzeczywisty i żyrokompasowy

    Kryteria:

    R.2.1 Obliczenie kursu żyrokompasowego na pierwszym kursie statku. KŻ=172,5° Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±2 °).

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    h) Znając KDw oraz kąt dryfu statku określ znak poprawki na wiatr oraz oblicz kurs rzeczywisty statku (KR). i) Znając KR oraz poprawkę żyrokompasu (Δż) oblicz kurs żyrokompasowy statku (KŻ).

    Wiatr NW (3°B) wieje z kierunku 315°, a statek idzie po wodzie kątem drogi 163,0° - wiatr przychodzi więc z prawej burty. Znaki poprawek: dryf (α) i poprawka na wiatr (pw) są dodatnie, gdy wiatr wieje z lewej burty (znosi statek w prawo), a ujemne, gdy wieje z prawej burty; KDw = KR + α, a przy czynnym uwzględnianiu wiatru KR = KDw − pw. Tutaj pw = −7,0°, więc KR = KDw − pw = 163,0° − (−7,0°) = 170,0°.

    Żyrokompas ma poprawkę Δż = −2,0° (KR = KŻ + Δż), więc kurs, który trzeba nastawić: KŻ = KR − Δż = 170,0° − (−2,0°) = 172,0°.

    Typowe błędy

    Zły znak poprawki na wiatr albo poprawki żyrokompasu przesuwa kurs o dwukrotność poprawki (tu o 14°) - to więcej niż tolerancja klucza.

    Dokument po tym kroku

  7. Krok 7: Prędkość według logu i odczyt logu w Pozycji-2

    Kryteria:

    R.2.2 Obliczenie prędkości względem logu na pierwszym kursie statku V L = 11,0 w. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 węzeł)

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    j) Dysponując prędkością statku po wodzie oraz poprawką procentową logu oblicz prędkość statku według wskazań logu (VL). k) Dysponując VL oraz czasem potrzebnym do osiągnięcia Pozycji-2 oblicz różnicę odczytów logu oraz odczyt logu w Pozycji-2 (OL2).

    Log ma poprawkę procentową Δlog% = −5%, czyli WK = 1 − 0,05 = 0,95, więc pokazuje prędkość VL = Vw : WK = 10,4 : 0,95 = 10,9 w. Różnica odczytów logu za ΔT: ROL = VL · ΔT = 10,9 · 0,80 = 8,7, a odczyt w Pozycji-2: OL2 = OL1 + ROL = 0,0 + 8,7 = 8,7. Godzinę i odczyt logu wpisz też przy pozycji na kalce.

    Dokument po tym kroku

  8. Krok 8: Pozycja-3 - wykreślenie i współrzędne

    Kryteria: ,

    R.2.9 Współrzędne Pozycji-3. φ 3 =55°11,5’N, λ 3 =020°41,2'E. Kryterium spełnione gdy obie współrzędne mieszczą się w tolerancji: ( ±1').

    R.1.7 Wykreślenie pozycji z dwóch kątów poziomych.

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    W Pozycji-2 wykonać zwrot i z prędkością według wskazań logu VL =13 węzłów płynąć do Pozycji-3 określonej za pomocą dwóch kątów poziomych: Lt. Nida α=46,0° Lt. Rybachiy β=90,0° Lt. Lesnoy. a) Wykreśl pozycję obserwowaną z dwóch kątów poziomych (Pozycja-3) i zdejmij z mapy współrzędne tej pozycji.

    Pozycję-3 wyznacza się z dwóch kątów poziomych (Lt. Nida - α = 46,0° - Lt. Rybachiy - β = 90,0° - Lt. Lesnoy): każdy kąt wyznacza okrąg przechodzący przez dwie latarnie, a pozycja leży w punkcie przecięcia okręgów (albo kąty odkłada się kalką z trzema ramionami). Mapy BHMW nie ma w arkuszu, więc współrzędne przyjęto z klucza oceniania: φ3 = 55°11,5’N, λ3 = 020°41,2’E (klucz przyjmuje ±1′). Godzinę i odczyt logu w tej pozycji obliczysz dopiero w kolejnych krokach.

    Typowe błędy

    Pozycja wykreślona niedokładnie przenosi błąd na KDd, drogę i czas - przy kątach poziomych sprawdź, czy okręgi przecinają się pod wyraźnym kątem.

    Dokument po tym kroku

  9. Krok 9: Kąt drogi nad dnem, droga nad dnem i prędkość po wodzie (P2-P3)

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    b) Połącz Pozycję-2 i Pozycję-3. Odcinek łączący je będzie KDd – odczytaj jego wartość i zmierz drogę statku nad dnem (Dd). c) Dysponując prędkością statku według wskazań logu oraz poprawką procentową logu oblicz prędkość statku po wodzie (Vw).

    Połącz Pozycję-2 z Pozycją-3 i odczytaj z mapy KDd = 199,5° oraz Dd = 27,0 Mm. Kontrolnie ze współrzędnych (wzory średniej szerokości): Δφ = −25,5′, Δλ = −15,8′, φśr = 55°24,2’N, odejście Δl = Δλ·cos φśr = −9,0 Mm, KDd = arctg(Δl/Δφ) ≈ 199,5°, Dd = √(Δφ² + Δl²) ≈ 27,0 Mm.

    Prędkość po wodzie wynika ze wskazania logu: log ma poprawkę procentową Δlog% = −5%, czyli WK = 1 − 0,05 = 0,95, więc Vw = VL · WK = 13 · 0,95 = 12,4 w.

    Dokument po tym kroku

  10. Krok 10: Trójkąt prędkości: prędkość nad dnem i kąt drogi po wodzie

    Kryteria:

    R.2.6 Obliczenie prędkościnad dnem na drugim kursie statku V d = 15,0 w. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 węzeł)

    ok. 8 min
    Polecenie z arkusza

    d) Wykorzystując metodę graficzną i uwzględniając parametry prądu, oblicz prędkość statku nad dnem (Vd) oraz kąt drogi po wodzie (KDw).

    Tym razem znasz długość wektora po wodzie (Vw = 12,4 w), ale nie znasz jego kierunku. Z Pozycji-2 odłóż wektor prądu (Kp = 175,0°, 3 Mm), a z jego końca zatocz cyrklem łuk o promieniu Vw = 12,4 Mm. Łuk przetnie linię KDd: odległość od Pozycji-2 do punktu przecięcia to Vd = 15,1 w, a kierunek od końca wektora prądu do tego punktu to KDw = 205,0°. Poprawka na prąd pp = KDd − KDw = −5,5°.

    Typowe błędy

    Łuk zatacza się z końca wektora prądu, nie z pozycji wyjścia - inaczej Vd wychodzi równa Vw.

    Dokument po tym kroku

  11. Krok 11: Czas przejścia i droga po wodzie

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    e) Znając drogę statku nad dnem oraz prędkość statku nad dnem oblicz czas potrzebny na pokonanie tej drogi (ΔT). f) Znając ΔT oraz prędkość statku po wodzie, oblicz drogę statku po wodzie (Dw).

    Czas potrzebny na przebycie drogi nad dnem: ΔT = Dd : Vd = 27,0 : 15,1 = 1,788 h ≈ 107 min. W tym czasie statek przepływa po wodzie Dw = Vw · ΔT = 12,4 · 1,783 = 22,1 Mm.

    Dokument po tym kroku

  12. Krok 12: Poprawka na wiatr, kurs rzeczywisty i żyrokompasowy

    Kryteria:

    R.2.5 Obliczenie kursu żyrokompasowego na drugim kursie statku. KŻ=219,0 °. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±2 °).

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    g) Znając KDw raz kąt dryfu statku określ znak poprawki na wiatr oraz oblicz kurs rzeczywisty statku (KR). h) Znając KR raz poprawkę żyrokompasu (Δż) oblicz kurs żyrokompasowy statku (KŻ).

    Wiatr W (4°B, z kierunku 270°) przy KDw = 205,0° wieje z prawej burty, więc pw = −12,0°. KR = KDw − pw = 205,0° − (−12,0°) = 217,0°, a kurs do nastawienia na żyrokompasie: KŻ = KR − Δż = 217,0° − (−2,0°) = 219,0°.

    Dokument po tym kroku

  13. Krok 13: Odczyt logu i czas osiągnięcia Pozycji-3

    Kryteria: ,

    R.2.7 Obliczenie czasu osiągnięcia Pozycji-3. T 3 = 2212 . Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±3 minuty).

    R.2.8 Obliczenie odczytu logu w Pozycji-3. OL 3 = 32,2. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 mila morska).

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    i) Dysponując VL oraz czasem potrzebnym do osiągnięcia Pozycji-3, oblicz różnicę odczytów logu oraz odczyt logu w Pozycji-3 (OL3). j) Dysponując ΔT oraz czasem w Pozycji-2 oblicz czas osiągnięcia Pozycji-3 (T3).

    Różnica odczytów logu: ROL = VL · ΔT = 13 · 1,783 = 23,2, więc OL3 = OL2 + ROL = 8,7 + 23,2 = 31,9. Czas osiągnięcia pozycji: T3 = T2 + ΔT = 2024 + 107 min = 2211. Te dwie wartości wpisz też przy pozycji na kalce.

    Dokument po tym kroku

  14. Etap 2: Tabela 2. Bierne uwzględnianie wiatru i prądu

    Kroki 14-17 · po tym etapie masz 22 z 56 kryteriów (pkt)

    Krok 14: Kurs rzeczywisty, dryf i kąt drogi po wodzie

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    W Pozycji-3 wykonać zwrot i położyć statek na kurs żyrokompasowy KŻ=256,5° i z prędkością po wodzie Vw = 12 węzłów płynąć tym kursem do pozycji zakotwiczenia (Pozycji-4). Zakotwiczyć po upływie 1,5 godziny od wykonania ostatniego manewru. a) Znając kurs żyrokompasowy (KŻ) i poprawkę żyrokompasu (Δż), oblicz kurs rzeczywisty statku (KR). b) Znając kurs rzeczywisty (KR) i kąt dryfu, określ jego znak i oblicz kąt drogi po wodzie (KDw).

    Kurs żyrokompasowy jest dany: KŻ = 256,5°, więc KR = KŻ + Δż = 256,5° + (−2,0°) = 254,5°. Wiatr W (2°B, z kierunku 270°) przy tym kursie wieje z prawej burty, więc dryf α = −7,0° (wiatr z prawej burty znosi statek w lewo, więc dryf jest ujemny). KDw = KR + α = 254,5° + (−7,0°) = 247,5°.

    Typowe błędy

    Przy biernym uwzględnianiu wiatru dryf dodaje się do kursu rzeczywistego (KDw = KR + α) - odejmowanie go to typowy błąd przeniesiony z zadania czynnego.

    Dokument po tym kroku

  15. Krok 15: Trójkąt prędkości: kąt drogi i prędkość nad dnem

    Kryteria: , ,

    R.3.1 Obliczenie kąta drogi nad dnem statku. KDd=234,0° Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±2 °).

    R.3.2 Obliczenie prędkości statku nad dnem V d = 10,7 w. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 węzeł)

    R.1.5 Wykreślenie metodą graficzną biernego uwzględniania prądu.

    ok. 8 min
    Polecenie z arkusza

    c) Wykorzystując metodę graficzną i uwzględniając parametry prądu, oblicz kąt drogi nad dnem (KDd) i prędkość statku nad dnem (Vd).

    Prędkość po wodzie jest dana: Vw = 12 w. Teraz kurs jest znany, a szukasz drogi nad dnem, więc wektory się dodaje: z Pozycji-3 odłóż wektor po wodzie (KDw = 247,5°, 12,0 Mm na godzinę), a z jego końca wektor prądu (Kp = 125,0°, 3 Mm). Odcinek od Pozycji-3 do końca wektora prądu to wektor nad dnem: KDd = 234,0°, Vd = 10,7 w. Znos to różnica β = KDd − KDw = −13,5°.

    Dokument po tym kroku

  16. Krok 16: Drogi i współrzędne Pozycji-4

    Kryteria: , ,

    R.3.6 Obliczenie drogi statku po wodzie. D w = 18,0 Mm. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 mila morska).

    R.3.5 Obliczenie drogi statku nad dnem. D d = 16,1 Mm. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 mila morska).

    R.3.9 Współrzędne Pozycji-4. φ 4 =55°02,0’N λ 4 =020°18,5’E Kryterium spełnione gdy obie współrzędne mieszczą się w tolerancji: ( ±1').

    ok. 6 min
    Polecenie z arkusza

    c) Wykorzystując metodę graficzną i uwzględniając parametry prądu, oblicz drogę statku po wodzie (Dw) i nad dnem (Dd), kąt drogi nad dnem (KDd) oraz współrzędne pozycji zakotwiczenia d) Dysponując (Dd) oraz czasem manewru oblicz prędkość statku nad dnem (Vd).

    Czas na kursie: 90 min = 1,50 h. Dw = Vw · ΔT = 12,0 · 1,50 = 18,0 Mm, Dd = Vd · ΔT = 10,7 · 1,50 = 16,1 Mm. Na kalce odłóż Dd wzdłuż KDd od Pozycji-3 - to pozycja zliczona (Pozycja-4). Prędkość nad dnem odczytana z trójkąta zgadza się z rachunkiem: Vd = Dd : ΔT = 16,1 : 1,50 = 10,7 w.

    Współrzędne kontrolnie z wzorów średniej szerokości: Δφ = Dd·cos KDd = −9,5′, Δl = Dd·sin KDd = −13,0 Mm, Δλ = Δl : cos φśr = −22,8′, stąd φ4 = 55°02,0’N, λ4 = 020°18,4’E.

    Dokument po tym kroku

  17. Krok 17: Czas i odczyt logu w Pozycji-4

    Kryteria: , , ,

    R.3.3 Obliczenie prędkości statku względem logu V L = 12,6 w. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 węzeł)

    R.3.4 Obliczenie różnicy odczytów logu. ROL = 18,9 Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 mila morska).

    R.3.7 Obliczenie czasu osiągnięcia Pozycji-4. T 4 = 2342. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±3 minuty).

    R.3.8 Obliczenie odczytu logu w Pozycji-4. OL 4 = 51,1. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 mila morska).

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    e) Znając prędkość statku po wodzie (Vw) oraz poprawkę procentową logu, oblicz prędkość statku według wskazań logu (VL) f) Oblicz czas osiągnięcia pozycji zakotwiczenia (T4). g) Dysponując (VL) oraz czasem potrzebnym do osiągnięcia Pozycji-4, oblicz różnicę odczytów logu (ROL) oraz odczyt logu w Pozycji-4 (OL4).

    Prędkość według logu: VL = Vw : WK = 12,0 : 0,95 = 12,6 w. ROL = VL · ΔT = 12,6 · 1,50 = 18,9. Czas osiągnięcia pozycji: T4 = 2211 + 90 min = 2341, odczyt logu: OL4 = 31,9 + 18,9 = 50,8.

    Dokument po tym kroku

  18. Etap 3: Tabela 3. Parametry prądu

    Kroki 18-24 · po tym etapie masz 34 z 56 kryteriów (pkt)

    Krok 18: Pozycja-5 - wykreślenie i współrzędne

    Kryteria: ,

    R.4.1 Współrzędne pozycji obserwowanej (Pozycja-5). φ 5 =54°54,0’N λ 5 =019°43,5’E Kryterium spełnione gdy obie współrzędne mieszczą się w tolerancji: ( ±1').

    R.1.8 Wykreślenie pozycji z dwóch namiarów.

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    Po odkotwiczeniu statek manewrował zmiennymi kursami i prędkościami. W celu określenia parametrów prądu zwiększono prędkość statku według wskazań logu do VL =18 węzłów oraz położono statek na kurs żyrokompasowy KŻ = 190°. a) Nanieś na mapę Pozycję-5

    Pozycję-5 wyznacza się z dwóch namiarów: Lt. Taran NŻ = 070,0° i Lt. Obzornyy NŻ = 120,0°, czyli NR = 068,0° i 118,0°; od latarni kreśli się namiary odwrotne (248,0° i 298,0°), a pozycja leży na ich przecięciu. Mapy BHMW nie ma w arkuszu, więc współrzędne przyjęto z klucza oceniania: φ5 = 54°54,0’N, λ5 = 019°43,5’E (klucz przyjmuje ±1′).

    Typowe błędy

    Namiary żyrokompasowe zamień przed wykreśleniem na rzeczywiste (NR = NŻ + Δż).

    Dokument po tym kroku

  19. Krok 19: Kąt drogi po wodzie na kursie pomiarowym

    Kryteria:

    R.4.2 Obliczenie kąta drogi po wodzie statku. KDw=198,0° Kryterium spełnione wartość mieści się w tolerancji: (±2 °).

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    b) Znając kurs rzeczywisty (KR) i kąt dryfu, określ jego znak i oblicz kąt drogi po wodzie (KDw).

    KR = KŻ + Δż = 190,0° + (−2,0°) = 188,0°. Wiatr NE (5°B) wieje przy tym kursie z lewej burty, więc dryf α = +10,0° i KDw = KR + α = 188,0° + (+10,0°) = 198,0°. Prąd ma nieznane parametry, więc nie da się jeszcze wyznaczyć drogi nad dnem - liczy się ruch po wodzie.

    Dokument po tym kroku

  20. Krok 20: Czas, prędkość i droga po wodzie

    Kryteria: ,

    R.4.3 Obliczenie prędkości statku po wodzie. Vw = 17,1 w. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 mila morska).

    R.4.4 Obliczenie drogi statku po wodzie. D w = 25,7 Mm. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 mila morska).

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    c) Oblicz różnicę czasu (ΔT) pomiędzy pozycjami 5 i 6 d) Dysponując prędkością względem wody i poprawką procentową logu, oblicz drogę statku po wodzie (Dw).

    Od 0630 do 0800 mija ΔT = 90 min = 1,50 h. Log ma poprawkę procentową Δlog% = −5%, czyli WK = 1 − 0,05 = 0,95 i pokazuje VL = 18 w, więc Vw = VL · WK = 18 · 0,95 = 17,1 w, a droga po wodzie Dw = Vw · ΔT = 17,1 · 1,50 = 25,7 Mm.

    Dokument po tym kroku

  21. Krok 21: Pozycja zliczona Pozycja-6

    Kryteria:

    R.4.5 Współrzędne pozycji zliczonej (Pozycja-6). φ 6 = 54°29,6’N λ 6 = 019°29,7’E Kryterium spełnione gdy obie współrzędne mieszczą się w tolerancji: ( ±1').

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    e) Znając prędkość statku po wodzie (Vw) oraz KDw, wyznacz pozycję zliczoną na godzinę 0800 (Pozycja-6) oraz zdejmij z mapy współrzędne tej pozycji.

    Z Pozycji-5 odłóż na kalce Dw = 25,7 Mm wzdłuż KDw = 198,0° - to pozycja zliczona na 0800 (tam byłby statek bez prądu). Ze wzorów średniej szerokości: Δφ = Dw·cos KDw = −24,4′, Δl = Dw·sin KDw = −7,9 Mm, stąd φ6 = 54°29,6’N, λ6 = 019°29,8’E. Odczyt logu: OL6 = OL5 + VL · ΔT = 71,5 + 27,0 = 98,5.

    Dokument po tym kroku

  22. Krok 22: Pozycja obserwowana Pozycja-7

    Kryteria: ,

    R.4.6 Współrzędne pozycji obserwowanej (Pozycja-7). φ 7 =54°27,6’N λ 7 =019°34,8’E Kryterium spełnione gdy obie współrzędne mieszczą się w tolerancji: ( ±1').

    R.1.9 Wykreślenie pozycji z z namiaru i odległości na Lt. Krynica Morska

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    f) Wykreśl pozycję obserwowaną (Pozycję-7) i zdejmij z mapy współrzędne tej pozycji.

    Pozycję-7 wyznacza się z namiaru na Lt. Krynica Morska (NŻ = 227,0°, NR = 225,0°) i namiaru na światło graniczne Fl 5s 26m 13M (NŻ = 097,0°, NR = 095,0°) - pozycja leży na przecięciu namiarów odwrotnych. Mapy BHMW nie ma w arkuszu, więc współrzędne przyjęto z klucza oceniania: φ7 = 54°27,6’N, λ7 = 019°34,8’E (klucz przyjmuje ±1′).

    Dokument po tym kroku

  23. Krok 23: Kąt drogi, droga i prędkość nad dnem (P5-P7)

    Kryteria: , ,

    R.4.9 Obliczenie kąta drogi nad dnem statku. KDd=191,0° Kryterium spełnione wartość mieści się w tolerancji: (±2 °).

    R.4.8 Obliczenie drogi statku nad dnem. D d = 26,9 Mm. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 mila morska).

    R.4.7 Obliczenie prędkości statku nad dnem V d = 17,9 w. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 węzeł)

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    g) Połącz Pozycję-5 i Pozycję-7. Odcinek łączący je będzie KDd – odczytaj jego wartość i zmierz drogę statku nad dnem (Dd). h) Znając ΔT oraz drogę nad dnem, oblicz prędkość nad dnem (Vd).

    Rzeczywisty ruch statku w tym czasie to odcinek od Pozycji-5 do Pozycji-7: KDd = 191,0°, Dd = 26,9 Mm. Kontrolnie ze współrzędnych (wzory średniej szerokości): Δφ = −26,4′, Δλ = −8,7′, φśr = 54°40,8’N, odejście Δl = Δλ·cos φśr = −5,0 Mm, KDd = arctg(Δl/Δφ) ≈ 191,0°, Dd = √(Δφ² + Δl²) ≈ 26,9 Mm. Prędkość nad dnem: Vd = Dd : ΔT = 26,9 : 1,50 = 17,9 w.

    Dokument po tym kroku

  24. Krok 24: Kierunek i prędkość prądu

    Kryteria:

    R.4.10 Obliczenie kierunku i prędkości prądu. K p = 124,5° V p = 2,3 w Kryterium spełnione wartości mieści się w tolerancji: (±2 ° oraz ±0,5 węzła).

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    i) Wykreśl wektor z Pozycji 6 do Pozycji-7, kierunek tego wektora będzie kierunkiem prądu (Kp) a jego wielkość drogą prądu. j) Znając ΔT oraz drogę prądu oblicz prędkość prądu (Vp).

    Różnica między pozycją zliczoną (gdzie byłby statek bez prądu) a obserwowaną (gdzie naprawdę jest) to działanie prądu. Wektor od Pozycji-6 do Pozycji-7 ma kierunek Kp = 124,0° i długość 3,52 Mm - tyle prąd przesunął statek w ciągu 90 min, więc Vp = 3,52 : 1,50 = 2,3 w.

    Typowe błędy

    Wektor prądu biegnie OD pozycji zliczonej DO obserwowanej - odwrotny kierunek daje Kp różny o 180°.

    Dokument po tym kroku

  25. Etap 4: Tabela 4. Zliczenie matematyczne

    Kroki 25-30 · po tym etapie masz 44 z 56 kryteriów (pkt)

    Krok 25: Deklinacja, dewiacja i kursy rzeczywiste

    ok. 6 min
    Polecenie z arkusza

    W dniu 16.01.2022 r. statek udał się na pozycję φA = 55°06,0’N, λA = 019°06,0’E, na której o godzinie 1200 OL1=39,0 rozpoczęto prowadzenie zliczenia matematycznego drogi statku. Na akwenie występował prąd oraz północny wiatr N-3°B powodujący dryf statku (określić znak).

    Deklinację z mapy trzeba uaktualnić na rok zliczenia: 4°35′E w 2014 r. i roczny przyrost 7′E, więc w 2022 r.: 4°35′ + 8 · 7′ = 5°31′E, czyli d = +5,52° (E = plus). Dewiację δ dla każdego kursu kompasowego odczytaj z tabeli dewiacji (wartości między dziesiątkami stopni interpoluj). Poprawka całkowita cp = δ + d, kurs rzeczywisty KR = KK + cp, a przy wietrze N dodaj dryf ze znakiem: KDw = KR + α (wiatr z lewej burty - dryf dodatni, z prawej burty - ujemny). Wyniki: KK 090,0°: δ = −2,5°, cp = +3,0°, KR = 093,0°, α = +17,0°, KDw = 110,0°; KK 150,0°: δ = −3,5°, cp = +2,0°, KR = 152,0°, α = +8,0°, KDw = 160,0°; KK 020,0°: δ = +1,5°, cp = +7,0°, KR = 027,0°, α = +19,0°, KDw = 046,0°; KK 240,0°: δ = +2,5°, cp = +8,0°, KR = 248,0°, α = −8,0°, KDw = 240,0°.

    Godziny w kolumnie „Godz.” to początki kolejnych odcinków: od 1200 dodaje się czasy manewrów.

    Typowe błędy

    Deklinacja z mapy bez uaktualnienia na rok egzaminu albo dewiacja wzięta dla kursu rzeczywistego zamiast kompasowego przesuwa wszystkie kursy.

    Dokument po tym kroku

  26. Krok 26: Drogi po wodzie i składowe Δφ, Δl odcinków

    Kryteria:

    R.5.1 Obliczenie drogi statku po wodzie.. D w = 37,2 Mm. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,5 mili morskiej).

    ok. 8 min
    Polecenie z arkusza

    Statek manewrował następującymi kursami: 1. KK = 090°, Vw=14 węzłów, czas manewru 36 min, dryf = ±17º. 2. KK = 150°, Vw=12 węzłów, czas manewru 48 min dryf = ±8º. 3. KK = 020°, Vw=10 węzłów, czas manewru 72 min dryf = ±19º. 4. KK = 240°, Vw=8 węzłów, czas manewru 54 min dryf = ±8º.

    Dla każdego odcinka droga = Vw · czas, a jej składowe z podanych wzorów: Δφ = D · cos KDw (plus na północ, minus na południe) i Δl = D · sin KDw (plus na wschód, minus na zachód). Wpisuj je do kolumn „+” albo „−”. 1) 14 w · 36 min = 8,4 Mm, Δφ = −2,9′, Δl = +7,9 Mm; 2) 12 w · 48 min = 9,6 Mm, Δφ = −9,0′, Δl = +3,3 Mm; 3) 10 w · 72 min = 12,0 Mm, Δφ = +8,3′, Δl = +8,6 Mm; 4) 8 w · 54 min = 7,2 Mm, Δφ = −3,6′, Δl = −6,2 Mm. Suma dróg po wodzie: Dw = 37,2 Mm.

    Typowe błędy

    Składowa wpisana do złej kolumny (+/−) odwraca kierunek odcinka w sumie.

    Dokument po tym kroku

  27. Krok 27: Prąd jako dodatkowy odcinek

    Kryteria:

    R.5.2 Obliczenie drogi statku nad dnem. D d = 47,7 Mm. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,5 mili morskiej).

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Na akwenie manewrowania statku występował prąd o następujących parametrach: Kp = 155° Vp = 3 węzły

    Prąd działał przez cały czas manewrów, od 1200 do 1530, czyli 210 min. Wpisz go jako osobny wiersz: kierunek Kp = 155,0°, droga prądu 3 w · 3,50 h = 10,5 Mm, z jej składowymi Δφ i Δl. Droga nad dnem w tabeli to suma dróg odcinków i drogi prądu: Dd = 37,2 + 10,5 = 47,7 Mm.

    Dokument po tym kroku

  28. Krok 28: Sumy: różnica szerokości i zboczenie nawigacyjne

    Kryteria: ,

    R.5.3 Obliczenie różnicy szerokości geograficznej za czas manewrowania. ∆φ = − 16,7'. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,5').

    R.5.4 Obliczenie zboczenia nawigacyjnego za czas manewrowania. ∆l = +18,0 Mm. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,5 mili morskiej).

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Obliczenia wykonaj metodą średniej szerokości, wykorzystując podane niżej wzory.

    Zsumuj kolumny „+” i „−” osobno, a potem odejmij: Δφ = −16,7′ (na południe) i Δl = +18,0 Mm (na wschód).

    Dokument po tym kroku

  29. Krok 29: Różnica odczytów logu, odczyt logu i czas zakończenia

    Kryteria: , ,

    R.5.5 Obliczenie różnicy odczytów logu za czas manewrowania. ROL = 39,2. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,5 mili morskiej).

    R.5.8 Obliczenie czasu zakończenia manewrów. Czas zakończenia manewrów = 1530.

    R.5.9 Obliczenie odczytu logu w pozycji zakończenia manewrowania. OL 2 = 78,2. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,5 mili morskiej).

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Podaj współrzędne pozycji zakończenia manewrów (φB λB) odczyt logu (OL2) oraz czas zakończenia manewrów

    Log liczy drogę po wodzie ze swoim błędem: ROL = Dw : WK = 37,2 : 0,95 = 39,2, więc OL2 = OL1 + ROL = 39,0 + 39,2 = 78,2. Manewry trwały 36 + 48 + 72 + 54 = 210 min, więc czas zakończenia = 1200 + 3 h 30 min = 1530.

    Dokument po tym kroku

  30. Krok 30: Średnia szerokość, różnica długości i pozycja końcowa

    Kryteria: , ,

    R.5.6 Obliczenie średniej szerokości geograficznej za czas manewrowania. φ śr = 54°57,6’N. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,5').

    R.5.7 Obliczenie różnicy długości geograficznej za czas manewrowania. ∆λ= + 31,3'. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,5').

    R.5.10 Współrzędne pozycji zakończenia manewrowania. φ B =54°49,3’N, λ B =019°37,4’E. Kryterium spełnione gdy obie współrzędne mieszczą się w tolerancji: ( ±1').

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Podaj współrzędne pozycji zakończenia manewrów (φB λB), wiedząc, że w rejonie manewrowania deklinacja magnetyczna wynosi: 4°35’E 2014(7’E).

    φśr = φA + Δφ/2 = 55°06,0’N + (−8,35′) = 54°57,7’N. Zboczenie nawigacyjne zamień na różnicę długości: Δλ = Δl : cos φśr = +18,0 : 0,5741 = +31,4′. Pozycja końcowa: φB = φA + Δφ = 55°06,0’N + (−16,7′) = 54°49,3’N, λB = λA + Δλ = 019°06,0’E + (+31,4′) = 019°37,4’E.

    Typowe błędy

    Δλ liczy się z cos φśr, nie z cos φA - przy dużym Δφ różnica przekracza tolerancję ±0,5′.

    Dokument po tym kroku

  31. Etap 5: Meldunek radarowy i manewr

    Kroki 31-35 · po tym etapie masz 52 z 56 kryteriów (pkt)

    Krok 31: Naniesienie pozycji echa i linia ruchu względnego

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Zgodnie z poniższymi danymi nanieś na planszet do sporządzania nakresu radarowego dwie pozycję echa: 1612 NR1 = 320° - d1 = 5,5 Mm, 1618 NR2 = 319° - d2 = 4,5 Mm

    Środek planszetu to statek własny (Kw = 300,0°, V = 12 w). Nanieś dwie pozycje echa: P0 o 1612 (namiar 320,0°, odległość 5,5 Mm) i P6 o 1618 (namiar 319,0°, odległość 4,5 Mm) - pierścienie planszetu są co 1 Mm. Linia przez P0 i P6, przedłużona za P6, to linia ruchu względnego echa: w ciągu 6 min echo przesunęło się o 1,00 Mm, czyli kurs względny Kp = 144,5°, prędkość względna Vp = 10,0 w.

    Dokument po tym kroku

  32. Krok 32: Trójkąt prędkości: kurs i prędkość rzeczywista obserwowanej jednostki

    Kryteria: , ,

    R.6.2 Obliczenie kursu rzeczywistego obserwowanej jednostki. K 0 =250,0° Kryterium spełnione wartość mieści się w tolerancji: (±3 °).

    R.6.3 Obliczenie prędkości rzeczywistej obserwowanej jednostki. V0 =6,0 w Kryterium spełnione wartość mieści się w tolerancji: (±1 węzeł).

    R.6.1 Wykreślenie na nakresie radarowym wektorów K0 i V0 oraz zaznaczenie A, CPA i TCPA.

    ok. 6 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź meldunek radarowy (Określ: Ko, Vo, CPA, TCPA, A)

    Ruch względny echa to złożenie ruchu jednostki i (odwróconego) ruchu statku własnego: Vo = Vw + Vp. Od P0 odłóż do tyłu wektor statku własnego za 6 min: kierunek przeciwny do Kw, długość 12 · 6/60 = 1,20 Mm - koniec to punkt W. Odcinek od W do P6 to wektor rzeczywisty jednostki w ciągu 6 min: kierunek Ko = 244,5°, długość 0,51 Mm, czyli Vo = 5,1 w.

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: z danych arkusza wychodzi Ko = 244,5° (i taka wartość jest wpisana), klucz CKE przyjmuje Ko = 250,0° ±3° - różnica przekracza tolerancję klucza, a kurs liczony z namiarów i odległości jest jednoznaczny. Na egzaminie punkt daje wartość z klucza (w jego tolerancji), więc przy konstrukcji na planszecie warto mieć świadomość tej różnicy.

    Typowe błędy

    Wektor statku własnego odkłada się od P0 przeciwnie do kursu (W to miejsce, w którym echo byłoby, gdyby jednostka stała); odłożony zgodnie z kursem daje kurs jednostki odwrócony.

    Dokument po tym kroku

  33. Krok 33: Odległość i czas największego zbliżenia

    Kryteria: ,

    R.6.4 Obliczenie odległości minimalnego zbliżenia CPA = 4 kable Kryterium spełnione wartość mieści się w tolerancji: (±0,5 kabla).

    R.6.5 Obliczenie czasu minimalnego zbliżenia TCPA = za 27 min od P 6 lub o 1645 Kryterium spełnione wartość mieści się w tolerancji: (±3 minuty).

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź meldunek radarowy (Określ: Ko, Vo, CPA, TCPA, A) - odległość i czas największego zbliżenia.

    Poprowadź ze środka planszetu prostopadłą do przedłużonej linii ruchu względnego. Jej długość to CPA = 0,43 Mm, czyli 4,3 kbl (1 kabel = 0,1 Mm). Od P6 do spodka prostopadłej jest 4,48 Mm; przy prędkości względnej 10,0 w echo pokona to w 4,48 : 10,0 · 60 ≈ 27 min, czyli TCPA = 27 min od 1618, o 1645.

    Dokument po tym kroku

  34. Krok 34: Aspekt

    Kryteria:

    R.6.6 Obliczenie Aspektu A =111,0° Kryterium spełnione wartość mieści się w tolerancji: (±3 °).

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Aspekt echa określ na godzinę 1618.

    Aspekt to kąt między kursem obserwowanej jednostki a kierunkiem, w którym z niej widać statek własny, liczony od jej dziobu w lewo (lb) albo w prawo (pb). Z P6 statek własny jest w namiarze 319,0° + 180° = 139,0°, a jednostka idzie kursem 244,5°: różnica 139,0° − 244,5° daje A = 105,5° lb - statek własny widać z jej lewej burty.

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: aspekt wynika z Ko, więc przesuwa się razem z nim - z danych wychodzi A = 105,5° lb, klucz CKE przyjmuje 111,0° ±3°.

    Dokument po tym kroku

  35. Krok 35: Punkt manewru i kurs po zmianie (Kw')

    Kryteria: ,

    R.6.8 Obliczenie kursu rzeczywistego statku własnego po wykonaniu manewru K w =340,0° Kryterium spełnione wartość mieści się w tolerancji: (±3 °).

    R.6.7 Wykreślenie na nakresie radarowym wektora K w' oraz zaznaczenie CPA’ i pozycji rozpoczęcia manewru.

    ok. 8 min
    Polecenie z arkusza

    zaplanuj na godzinę 1624 akcję zapobiegawczą manewrem zmiany kursu, tak aby CPA’ wynosiła 2,5 mili morskiej.

    O 1624 echo będzie na linii ruchu względnego w punkcie Pm (6 min za P6, 3,50 Mm od środka). Narysuj okrąg o promieniu CPA′ = 2,5 Mm i poprowadź z Pm styczną do niego - to nowa linia ruchu względnego (Kp′), przechodząca przed statkiem własnym w bezpiecznej odległości. Przenieś jej kierunek do trójkąta: z P6 poprowadź równoległą w przeciwną stronę i zatocz z punktu W łuk o promieniu wektora statku własnego (1,20 Mm - prędkość się nie zmienia). Odcinek od W do przecięcia to nowy wektor statku własnego: Kw′ = 341,5° (zwrot w prawo o 41,5°).

    Typowe błędy

    Styczną prowadzi się z punktu manewru Pm, a nie z P6 - manewr wykonany później wymaga większej zmiany kursu.

    Dokument po tym kroku

  36. Etap 6: Nakres na kalce

    Krok 36 · po tym etapie masz 56 z 56 kryteriów (pkt)

    Krok 36: Opis i kontrola nakresu na kalce

    Kryteria: , , ,

    R.1.1 Wykreślenie na kalce KDd, na całej trasie zliczenia graficznego drogi statku.

    R.1.2 Opisanie kątów drogi nad dnem.

    R.1.3 Opisanie pozycji zliczonych i obserwowanych.

    R.1.10 Estetyka pracy na mapie.

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    UWAGA: Pamiętaj, aby kalkę opisać swoim numerem PESEL w prawym górnym rogu oraz rokiem wydania mapy nawigacyjnej BHMW Nr 251, na której pracujesz.

    W prawym górnym rogu kalki wpisz numer PESEL (w tym rozwiązaniu w miejscu numeru stoi imię i nazwisko autora) i rok wydania mapy Nr 251 - przepisz go z egzemplarza, na którym pracujesz, bo na stanowiskach bywają różne wydania.

    Egzaminator sprawdza na kalce: linie KDd na całej trasie zliczenia graficznego (P1-P2-P3-P4 i P5-P7), opis każdego kąta drogi nad dnem (wartość nad linią), opis pozycji (obserwowane kółkiem z kropką, zliczone kreską prostopadłą do drogi, przy każdej godzina i odczyt logu) oraz estetykę: cienkie, ciągłe linie, czytelne opisy, brak skreśleń.

    Typowe błędy

    Kalka bez numeru PESEL albo bez roku wydania mapy utrudnia egzaminatorowi położenie jej na właściwym egzemplarzu mapy - sprawdzenie pozycji odbywa się przez nałożenie kalki na mapę.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.