Przejdź do głównej treści
TWO.07-01-24.06-SGCzerwiec 2024 · 26 kroków · ok. 118 min · 56 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Planowanie podróży morskiej

Rozwiązanie arkusza TWO.07-01-24.06-SG: podróż m/s „LOGOS” po akwenie mapy BHMW nr 252 (od Dziwnowa do Ustki). Statek ma
żyrokompas z poprawką Δż = −2°, log z poprawką procentową Δlog% = −5% (WK = 0,95) i kompas magnetyczny z tabelą dewiacji;
wyporność D = 12000 t, bezpieczna odległość mijania 1,5 Mm. Zadanie obejmuje czynne i bierne uwzględnianie wiatru i prądu
z nakresem na kalce (tabele 1 i 2), zliczenie matematyczne metodą średniej szerokości, meldunek radarowy z manewrem
zapobiegawczym oraz dodatkowe ramię stateczności kształtu dla sześciu kątów przechyłu.

Co jest rozwiązane, a co opisane. Wszystkie tabele z arkusza są wypełnione krok po kroku: każda liczba jest policzona tak, jak liczy się ją na kartce, i porównana z kluczem oceniania w jego tolerancji. Mapy BHMW, na której pracuje się na egzaminie, nie ma w arkuszu, więc pozycji wyznaczanych z namiarów, kątów poziomych i odległości do latarni nie da się tu wykreślić - ich współrzędne są przyjęte z klucza oceniania (każdy taki krok to mówi), a wszystko, co z nich wynika, jest policzone. Kąty drogi i drogi między pozycjami, które na mapie zdejmuje się przenośnikiem i cyrklem, są dodatkowo policzone ze współrzędnych wzorami średniej szerokości - to kontrola pomiaru z mapy.

Nakres na kalce pokazuje schemat (siatka współrzędnych, pozycje, linie drogi, trójkąty prędkości), a nie rysunek na mapie. Wpisy w tabelach są odręczne (granatowe), pola uzupełniane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Wyniki zaokrąglone jak w arkuszu: kursy do 0,5°, prędkości do 0,1 w, drogi i odczyty logu do 0,1 Mm, czas do 1 min, współrzędne do 0,1′.

Arkusz dwa razy używa nazwy „tabela 3” (zliczenie i meldunek radarowy) - w rozwiązaniu meldunek ma tytuł z arkusza, a obliczenia
statecznościowe to tabela 4.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 56 kryteriów, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 42 punkty - można stracić 14 kryteriów i nadal zdać. Przy większości wyników klucz podaje tolerancję (np. ±2° dla kursu, ±1 Mm dla drogi, ±1′ dla współrzędnych), więc wynik z mapy, który nieco różni się od liczb w tym rozwiązaniu, nadal daje punkt. To jedno z możliwych rozwiązań.

  1. Etap 1: Tabela 1. Czynne uwzględnianie wiatru i prądu

    Kroki 1-7 · po tym etapie masz 13 z 56 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Pozycja-1 - wykreślenie i współrzędne

    Kryteria: ,

    R.2.1 Współrzędne Pozycji-1: φ 1 =54°05,0’N, λ 1 =014°45,0'E Kryterium spełnione gdy obie współrzędne mieszczą się w tolerancji: ( ±1').

    R.1.1 Wykreślenie na kalce pozycji z 2 kątów poziomych (dowolną metodą)

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Dnia 16 czerwca 2024 roku o godzinie T1 = 1045 przy stanie logu OL1 = 20,0 rozpoczęto podróż morską z Pozycji -1 określonej za pomocą dwóch kątów poziomych: Lt. Kikut α = 35° światło nawigacyjne w porcie Dziwnów (2Oc.4s3M) β = 103° Lt. Niechorze

    Pozycję-1 wyznaczają dwa kąty poziome (Lt. Kikut - α = 35° - światło nawigacyjne w porcie Dziwnów - β = 103° - Lt. Niechorze): każdy kąt wyznacza okrąg przechodzący przez dwa znaki, a pozycja leży na przecięciu okręgów; szybciej - kalką z trzema ramionami odłożonymi pod kątami α i β, przesuwaną aż ramiona przejdą przez trzy znaki. Mapy BHMW nie ma w arkuszu, więc współrzędne przyjęto z klucza oceniania: φ1 = 54°05,0’N, λ1 = 014°45,0’E (klucz przyjmuje ±1′). Z tych współrzędnych liczone są kolejne wartości.

    Typowe błędy

    Namiar żyrokompasowy przed wykreśleniem trzeba zamienić na rzeczywisty (NR = NŻ + Δż) i wykreślić od znaku nawigacyjnego namiar odwrotny (NR ± 180°) - pomyłka o poprawkę przesuwa pozycję i wszystkie dalsze wyniki.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Pozycja-2 - wykreślenie i współrzędne

    Kryteria: ,

    R.2.10 Współrzędne Pozycji-2: φ 2 =54°18,0’N, λ 2 =015°40,0'E Kryterium spełnione gdy obie współrzędne mieszczą się w tolerancji: ( ±1').

    R.1.2 Wykreślenie na kalce pozycji z 2 namiarów żyrokompasowych

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Położyć statek na taki kurs żyrokompasowy (KŻ), aby o godzinie T2 = 1330 dopłynąć do Pozycji-2 określonej za pomocą dwóch namiarów żyrokompasowych: Lt. Kołobrzeg NŻ=212° Lt. Gąski NŻ=117°

    Pozycję-2 wyznaczają dwa namiary żyrokompasowe: Lt. Kołobrzeg NŻ = 212° i Lt. Gąski NŻ = 117°, czyli NR = NŻ + Δż = 210° i 115°; od latarni wykreśl namiary odwrotne (030° i 295°) - pozycja leży na ich przecięciu. Mapy BHMW nie ma w arkuszu, więc współrzędne przyjęto z klucza oceniania: φ2 = 54°18,0’N, λ2 = 015°40,0’E (klucz przyjmuje ±1′). Z tych współrzędnych liczone są kolejne wartości.

    Typowe błędy

    Namiar żyrokompasowy przed wykreśleniem trzeba zamienić na rzeczywisty (NR = NŻ + Δż) i wykreślić od znaku nawigacyjnego namiar odwrotny (NR ± 180°) - pomyłka o poprawkę przesuwa pozycję i wszystkie dalsze wyniki.

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Kąt drogi nad dnem, droga i prędkość nad dnem (P1-P2)

    Kryteria: ,

    R.2.7 Droga statku nad dnem: Dd = 34,7 Mm. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 mila morska)

    R.2.5 Prędkość statku nad dnem: V d = 12,6 w. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 węzeł)

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    Obliczenie KŻ: KDd. Obliczenie drogi: Dd. Obliczenie prędkości: Vd.

    Połącz Pozycję-1 z Pozycją-2: ten odcinek to droga statku nad dnem. Przenośnikiem odczytaj jego kierunek względem południka (KDd = 068,0°), a cyrklem zmierz długość na ramce bocznej mapy (1′ szerokości = 1 Mm): Dd = 34,7 Mm. Kontrolnie ze współrzędnych (wzory średniej szerokości): Δφ = 13,0′, Δλ = 55,0′, φśr = 54°11,5’N, odejście Δl = Δλ·cos φśr = 32,2 Mm, KDd = arctg(Δl/Δφ) ≈ 068,0°, Dd = √(Δφ² + Δl²) ≈ 34,7 Mm.

    Czas na przebycie tej drogi: ΔT = 1330 − 1045 = 165 min = 2,75 h, stąd prędkość nad dnem Vd = Dd : ΔT = 34,7 : 2,75 = 12,6 w.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Trójkąt prędkości: prędkość i kąt drogi po wodzie

    Kryteria: ,

    R.2.4 Prędkość ststku po wodzie: V w = 10,4 w. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 węzeł)

    R.1.7 Wykreślenie metodą graficzną czynnego uwzględniania prądu.

    ok. 8 min
    Polecenie z arkusza

    Występuje prąd o parametrach: Kp = 105° Vp = 3 węzły. Obliczenie KŻ: − (±pp), KDw. Obliczenie prędkości: Vw.

    Prąd przesuwa statek względem dna, więc wektor prędkości nad dnem jest sumą wektora prędkości po wodzie i wektora prądu: Vd = Vw + Vp. Szukany wektor po wodzie to różnica Vw = Vd − Vp. Graficznie na kalce: z Pozycji-1 odłóż wektor prądu (Kp = 105,0°, długość 3 Mm - prędkość prądu w ciągu 1 godziny), a na linii KDd odłóż Vd = 12,6 Mm. Odcinek od końca wektora prądu do końca wektora Vd to wektor prędkości po wodzie: jego kierunek to KDw = 058,0°, a długość to Vw = 10,4 w.

    Poprawka na prąd to różnica kątów: pp = KDd − KDw = 068,0° − 058,0° = +10,0°.

    Typowe błędy

    Odwrócony wektor prądu (odłożony „pod prąd”) daje kurs, który znosi statek jeszcze dalej od celu - wektor prądu odkłada się zgodnie z kierunkiem Kp, czyli tam, dokąd prąd płynie.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Droga po wodzie

    Kryteria:

    R.2.6 Droga statku po wodzie: Dw = 28,6 Mm. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 mila morska)

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Obliczenie drogi: Dw.

    W tym samym czasie ΔT = 2,75 h statek przepływa względem wody Dw = Vw · ΔT = 10,4 · 2,75 = 28,6 Mm. To tę drogę liczy log, bo mierzy ruch względem wody, a nie nad dnem.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Poprawka na wiatr, kurs rzeczywisty i żyrokompasowy

    Kryteria:

    R.2.2 Kurs żyrokompasowy statku: KŻ=052,0° Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±2 °).

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Wiatr NW o sile 5°B powodujący dryf statku równy ±8,0° (określić znak poprawki na wiatr). Obliczenie KŻ: − (±pw), KR, − (±Δż), KŻ.

    Wiatr NW (5°B) wieje z kierunku 315°, a statek idzie po wodzie kątem drogi 058,0° - wiatr przychodzi więc z lewej burty. Znaki poprawek: dryf (α) i poprawka na wiatr (pw) są dodatnie, gdy wiatr wieje z lewej burty (znosi statek w prawo), a ujemne, gdy wieje z prawej burty; KDw = KR + α, a przy czynnym uwzględnianiu wiatru KR = KDw − pw. Tutaj pw = +8,0°, więc KR = KDw − pw = 058,0° − (+8,0°) = 050,0°.

    Żyrokompas ma poprawkę Δż = −2,0° (KR = KŻ + Δż), więc kurs, który trzeba nastawić: KŻ = KR − Δż = 050,0° − (−2,0°) = 052,0°.

    Typowe błędy

    Zły znak poprawki na wiatr albo poprawki żyrokompasu przesuwa kurs o dwukrotność poprawki (tu o 16°) - to więcej niż tolerancja klucza.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Prędkość według logu i odczyt logu w Pozycji-2

    Kryteria: , ,

    R.2.3 Prędkość statku wskazywana przez log: V L = 10,9 w. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 węzeł)

    R.2.8 Różnica odczytu logu: ROL = 30,1 Mm. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1milia morska)

    R.2.9 Odczyt logu w pozycji 2: OL2 = 50,1 Mm. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1milia morska)

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Obliczenie prędkości: VL. Obliczenie drogi: ROL. Dane Pozycji-2: OL2. Obliczone i odczytane wartości wpisz do arkusza egzaminacyjnego.

    Log ma poprawkę procentową Δlog% = −5%, czyli WK = 1 − 0,05 = 0,95, więc pokazuje prędkość VL = Vw : WK = 10,4 : 0,95 = 10,9 w. Różnica odczytów logu za ΔT: ROL = VL · ΔT = 10,9 · 2,75 = 30,0, a odczyt w Pozycji-2: OL2 = OL1 + ROL = 20,0 + 30,0 = 50,0. Godzinę i odczyt logu wpisz też przy pozycji na kalce.

    Dokument po tym kroku
  8. Etap 2: Tabela 2. Bierne uwzględnianie wiatru i prądu

    Kroki 8-11 · po tym etapie masz 23 z 56 kryteriów (pkt)

    Krok 8: Kurs rzeczywisty, dryf i kąt drogi po wodzie

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    W Pozycji-2 wykonać zwrot i położyć statek na kurs żyrokompasowy KŻ = 015,0° i z prędkością wskazywaną przez log VL = 15 węzłów płynąć tym kursem do pozycji zakotwiczenia (Pozycji-3). Wiatr NW o sile 5°B powodujący dryf statku równy ±11° (określić znak dryfu). Obliczenie KDd: KŻ, + (±Δż), KR, + (±α), KDw.

    Kurs żyrokompasowy jest dany: KŻ = 015,0°, więc KR = KŻ + Δż = 015,0° + (−2,0°) = 013,0°. Wiatr NW (5°B, z kierunku 315°) przy tym kursie wieje z lewej burty, więc dryf α = +11,0° (wiatr z lewej burty znosi statek w prawo, więc dryf jest dodatni). KDw = KR + α = 013,0° + (+11,0°) = 024,0°.

    Typowe błędy

    Przy biernym uwzględnianiu wiatru dryf dodaje się do kursu rzeczywistego (KDw = KR + α) - odejmowanie go to typowy błąd przeniesiony z zadania czynnego.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Trójkąt prędkości: kąt drogi i prędkość nad dnem

    Kryteria: , , ,

    R.3.1 Kąt drogi nad dnem pomiędzy pozycjami 2 i 3: KDd =035,0° Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±2°).

    R.3.2 Prędkość statku nad dnem: V d = 15,0 w. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 węzeł)

    R.3.3 Prędkość statku po wodzie: V w = 14,3 w. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 węzeł)

    R.1.8 Wykreślenie metodą graficzną biernego uwzględniania prądu.

    ok. 8 min
    Polecenie z arkusza

    Występuje prąd o parametrach Kp = 105° Vp = 3 węzły. Obliczenie KDd: + (±β), KDd. Obliczenie prędkości: Vd, Vw.

    Log ma poprawkę procentową Δlog% = −5%, czyli WK = 1 − 0,05 = 0,95, więc prędkość po wodzie Vw = VL · WK = 15,0 · 0,95 = 14,3 w. Teraz kurs jest znany, a szukasz drogi nad dnem, więc wektory się dodaje: z Pozycji-2 odłóż wektor po wodzie (KDw = 024,0°, 14,3 Mm na godzinę), a z jego końca wektor prądu (Kp = 105,0°, 3 Mm). Odcinek od Pozycji-2 do końca wektora prądu to wektor nad dnem: KDd = 035,5°, Vd = 15,1 w. Znos to różnica β = KDd − KDw = +11,5°.

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Drogi i współrzędne Pozycji-3

    Kryteria: , ,

    R.3.4 Droga statku po wodzie: Dw = 41,3 Mm. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 mila morska)

    R.3.5 Droga statku nad dnem: Dd = 43,5 Mm. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 mila morska)

    R.3.9 Współrzędne Pozycji-3: φ 3 =54°53,3’N, λ 3 =016°23,3'E Kryterium spełnione gdy obie współrzędne mieszczą się w tolerancji: ( ±1').

    ok. 6 min
    Polecenie z arkusza

    Zakotwiczyć po upływie 2 godzin i 54 minut od wykonania ostatniego manewru. Obliczenie drogi: Dd, Dw. Dane Pozycji-3: φ3, λ3.

    Czas na kursie: 174 min = 2,90 h. Dw = Vw · ΔT = 14,3 · 2,90 = 41,5 Mm, Dd = Vd · ΔT = 15,1 · 2,90 = 43,8 Mm. Na kalce odłóż Dd wzdłuż KDd od Pozycji-2 - to pozycja zliczona (Pozycja-3). Prędkość nad dnem odczytana z trójkąta zgadza się z rachunkiem: Vd = Dd : ΔT = 43,8 : 2,90 = 15,1 w.

    Współrzędne kontrolnie z wzorów średniej szerokości: Δφ = Dd·cos KDd = 35,7′, Δl = Dd·sin KDd = 25,4 Mm, Δλ = Δl : cos φśr = 43,9′, stąd φ3 = 54°53,7’N, λ3 = 016°23,9’E.

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Czas i odczyt logu w Pozycji-3

    Kryteria: , ,

    R.3.6 Różnica odczytu logu: ROL = 43,5 Mm. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 mila morska)

    R.3.7 Czas osiągnięcia Pozycji-3: T 3 = 1624. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±3 minuty).

    R.3.8 Odczyt logu w Pozycji-3: OL 3 = 93,6 Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±1 mila morska).

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Obliczenie drogi: ROL. Dane Pozycji-3: T3, OL3.

    Prędkość według logu jest dana: VL = 15,1 w. ROL = VL · ΔT = 15,1 · 2,90 = 43,8. Czas osiągnięcia pozycji: T3 = 1330 + 174 min = 1624, odczyt logu: OL3 = 50,0 + 43,8 = 93,8.

    Dokument po tym kroku
  12. Etap 3: Nakres na kalce

    Krok 12 · po tym etapie masz 28 z 56 kryteriów (pkt)

    Krok 12: Opis i kontrola nakresu na kalce

    Kryteria: , , , ,

    R.1.3 Wykreślenie na kalce KDd, na całej trasie zliczenia graficznego drogi statku.

    R.1.4 Opisanie kątów drogi nad dnem.

    R.1.5 Oznaczenie odpowiednim symbolem graficznym pozycji obserwowanych i zliczonych

    R.1.6 Opisanie pozycji zliczonych i obserwowanych.

    R.1.9 Estetyka pracy na mapie.

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    UWAGA: Pamiętaj, aby w prawym górnym rogu opisać kalkę swoim numerem PESEL. Kalkę należy również zorientować względem mapy nawigacyjnej BHMW nr 252, wykreślając na niej przecinające się części południka 014°30’E i równoleżnika 55°00’N.

    W prawym górnym rogu kalki wpisz numer PESEL (w tym rozwiązaniu w miejscu numeru stoi imię i nazwisko autora), a na kalce odrysuj z mapy fragmenty południka 014°30′E i równoleżnika 55°00′N w miejscu ich przecięcia - po nich egzaminator nakłada kalkę na mapę nr 252.

    Egzaminator sprawdza na kalce: linie KDd na całej trasie (P1-P2-P3), opis kątów drogi nad dnem (wartość nad linią), symbole pozycji (obserwowana - kółko z kropką, zliczona - kreska prostopadła do drogi), opis pozycji godziną i odczytem logu oraz estetykę: cienkie, ciągłe linie, czytelne opisy, brak skreśleń.

    Typowe błędy

    Pozycja-3 to pozycja zliczona (bez obserwacji) - oznaczona kółkiem jak obserwowana nie spełnia kryterium symboli.

    Dokument po tym kroku
  13. Etap 4: Tabela 3. Zliczenie matematyczne

    Kroki 13-17 · po tym etapie masz 37 z 56 kryteriów (pkt)

    Krok 13: Deklinacja, dewiacja i kursy rzeczywiste

    ok. 6 min
    Polecenie z arkusza

    Dnia 20 czerwca 2024 roku o godzinie T = 1045 przy stanie logu OL1 = 06,0 statek udał się na pozycję φA = 55°00,0’N, λA = 016°30,0’E na której. rozpoczęto prowadzenie zliczenia matematycznego drogi statku. Na akwenie manewrowania nie odnotowano oddziaływania wiatru ani prądu na statek.

    Deklinację z mapy trzeba uaktualnić na rok zliczenia: 5°50′E w 2014 r. i roczny przyrost 7′E, więc w 2024 r.: 5°50′ + 10 · 7′ = 7°00′E, czyli d = +7,00° (E = plus). Dewiację δ dla każdego kursu kompasowego odczytaj z tabeli dewiacji (wartości między dziesiątkami stopni interpoluj). Poprawka całkowita cp = δ + d, kurs rzeczywisty KR = KK + cp. Wyniki: KK 080,0°: δ = −2,0°, cp = +5,0°, KR = 085,0°; KK 140,0°: δ = −4,0°, cp = +3,0°, KR = 143,0°; KK 210,0°: δ = +1,0°, cp = +8,0°, KR = 218,0°; KK 310,0°: δ = +3,0°, cp = +10,0°, KR = 320,0°; KK 060,0°: δ = −1,0°, cp = +6,0°, KR = 066,0°.

    Godziny w kolumnie „Godz.” to początki kolejnych odcinków: od 1045 dodaje się czasy manewrów.

    Typowe błędy

    Deklinacja z mapy bez uaktualnienia na rok egzaminu albo dewiacja wzięta dla kursu rzeczywistego zamiast kompasowego przesuwa wszystkie kursy.

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Drogi po wodzie i składowe Δφ, Δl odcinków

    Kryteria:

    R.4.1 Obliczenie drogi statku po wodzie.. D w = D d = 105,8 Mm. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,5 mili morskiej).

    ok. 8 min
    Polecenie z arkusza

    Statek manewrował następującymi kursami i prędkościami po wodzie (Vw): 1. KK = 080°, Vw =14 węzłów, czas manewru 72 min 2. KK = 140°, Vw =11 węzłów, czas manewru 132 min 3. KK = 210°, Vw =12 węzłów, czas manewru 96 min 4. KK = 310°, Vw =12 węzłów, czas manewru 144 min 5. KK = 060°, Vw =14 węzłów, czas manewru 72 min

    Dla każdego odcinka droga = Vw · czas, a jej składowe z podanych wzorów: Δφ = D · cos KDw (plus na północ, minus na południe) i Δl = D · sin KDw (plus na wschód, minus na zachód). Wpisuj je do kolumn „+” albo „−”. 1) 14 w · 72 min = 16,8 Mm, Δφ = +1,5′, Δl = +16,7 Mm; 2) 11 w · 132 min = 24,2 Mm, Δφ = −19,3′, Δl = +14,6 Mm; 3) 12 w · 96 min = 19,2 Mm, Δφ = −15,1′, Δl = −11,8 Mm; 4) 12 w · 144 min = 28,8 Mm, Δφ = +22,1′, Δl = −18,5 Mm; 5) 14 w · 72 min = 16,8 Mm, Δφ = +6,8′, Δl = +15,3 Mm. Suma dróg po wodzie: Dw = 105,8 Mm.

    Typowe błędy

    Składowa wpisana do złej kolumny (+/−) odwraca kierunek odcinka w sumie.

    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: Sumy: różnica szerokości i zboczenie nawigacyjne

    Kryteria: ,

    R.4.2 Obliczenie różnicy szerokości geograficznej za czas manewrowania. Δφ = - 4,1'. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,5').

    R.4.3 Obliczenie zboczenia nawigacyjnego za czas manewrowania. Δl = +16,3 Mm. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,5 mili morskiej).

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Obliczenia wykonaj metodą średniej szerokości, wykorzystując podane niżej wzory.

    Zsumuj kolumny „+” i „−” osobno, a potem odejmij: Δφ = −4,0′ (na południe) i Δl = +16,3 Mm (na wschód).

    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: Różnica odczytów logu, odczyt logu i czas zakończenia

    Kryteria: , ,

    R.4.4 Obliczenie różnicy odczytów logu za czas manewrowania. ROL = 111,4 Mm Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,5 mili morskiej).

    R.4.7 Obliczenie czasu zakończenia manewrów. Czas zakończenia manewrów = 1921 .

    R.4.8 Obliczenie odczytu logu w pozycji zakończenia manewrowania. OL 2 = 117,4 Mm lub 17,4 Mm Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,5 mili morskiej).

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Podaj współrzędne pozycji zakończenia manewrów (φB λB) odczyt logu (OL2) oraz czas zakończenia manewrów

    Log liczy drogę po wodzie ze swoim błędem: ROL = Dw : WK = 105,8 : 0,95 = 111,4, więc OL2 = OL1 + ROL = 6,0 + 111,4 = 117,4 (licznik logu, który liczy do 100, pokaże 17,4). Manewry trwały 72 + 132 + 96 + 144 + 72 = 516 min, więc czas zakończenia = 1045 + 8 h 36 min = 1921.

    Dokument po tym kroku
  17. Krok 17: Średnia szerokość, różnica długości i pozycja końcowa

    Kryteria: , ,

    R.4.5 Obliczenie średniej szerokości geograficznej za czas manewrowania. φ śr = 54°58,0’N . Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,5').

    R.4.6 Obliczenie różnicy długości geograficznej za czas manewrowania. Δλ= + 28,4'. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,5').

    R.4.9 Współrzędne pozycji zakończenia manewrowania. φ B =54°55,9’N, λ B =016°58,4’E. Kryterium spełnione gdy obie współrzędne mieszczą się w tolerancji: ( ±1').

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    wiedząc, że w rejonie manewrowania deklinacja magnetyczna wynosi: Magnetic Variation 5°50’E 2014 (7’E)

    φśr = φA + Δφ/2 = 55°00,0’N + (−2,00′) = 54°58,0’N. Zboczenie nawigacyjne zamień na różnicę długości: Δλ = Δl : cos φśr = +16,3 : 0,5741 = +28,4′. Pozycja końcowa: φB = φA + Δφ = 55°00,0’N + (−4,0′) = 54°56,0’N, λB = λA + Δλ = 016°30,0’E + (+28,4′) = 016°58,4’E.

    Typowe błędy

    Δλ liczy się z cos φśr, nie z cos φA - przy dużym Δφ różnica przekracza tolerancję ±0,5′.

    Dokument po tym kroku
  18. Etap 5: Meldunek radarowy i manewr zapobiegawczy

    Kroki 18-22 · po tym etapie masz 47 z 56 kryteriów (pkt)

    Krok 18: Naniesienie pozycji echa i linia ruchu względnego

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    W dniu 21 czerwca statek płynął kursem rzeczywistym KR = 335° z prędkością V = 10 węzłów. Z prawej burty statku wykryto jednostkę. Zgodnie z poniższymi danymi naniesiono na nakres radarowy dwie pozycję echa: 1048 NR1 = 035,0° - D1 = 5,5 Mm 1054 NR2 = 035,5° - D2 = 4,5 Mm

    Środek planszetu to statek własny (Kw = 335,0°, V = 10 w). Nanieś dwie pozycje echa: P0 o 1048 (namiar 035,0°, odległość 5,5 Mm) i P6 o 1054 (namiar 035,5°, odległość 4,5 Mm) - pierścienie planszetu są co 1 Mm. Linia przez P0 i P6, przedłużona za P6, to linia ruchu względnego echa: w ciągu 6 min echo przesunęło się o 1,00 Mm, czyli kurs względny Kp = 213,0°, prędkość względna Vp = 10,0 w.

    Dokument po tym kroku
  19. Krok 19: Trójkąt prędkości: kurs i prędkość rzeczywista obserwowanej jednostki

    Kryteria: , ,

    R.5.1 Kurs rzeczywisty obserwowanej jednostki: K o =280 °. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±20°).

    R.5.2 Prędkość rzeczywista obserwowanej jednostki: V o =9,3 w. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±5 węzły).

    R.5.7 Wykreślenie i opisanie na nakresie radarowym wektorów prędkości: Vw i Vo Kryterium spełnione gdy prawidłowo są wykreślone wszystkie wektory

    ok. 6 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź meldunek radarowy (Określ: Ko, Vo, CPA , TCPA, A)

    Ruch względny echa to złożenie ruchu jednostki i (odwróconego) ruchu statku własnego: Vo = Vw + Vp. Od P0 odłóż do tyłu wektor statku własnego za 6 min: kierunek przeciwny do Kw, długość 10 · 6/60 = 1,00 Mm - koniec to punkt W. Odcinek od W do P6 to wektor rzeczywisty jednostki w ciągu 6 min: kierunek Ko = 274,0°, długość 0,97 Mm, czyli Vo = 9,7 w.

    Typowe błędy

    Wektor statku własnego odkłada się od P0 przeciwnie do kursu (W to miejsce, w którym echo byłoby, gdyby jednostka stała); odłożony zgodnie z kursem daje kurs jednostki odwrócony.

    Dokument po tym kroku
  20. Krok 20: Odległość i czas największego zbliżenia

    Kryteria: , ,

    R.5.3 Odległość największego zbliżenia: CPA= 3,0 kbl lub 0,30 Mm Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±5 kbl).

    R.5.4 Czas od osiągnięcia odległości największego zbliżenia: TCPA= 27 min lub 1121 Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±5 min).

    R.5.10 Zaznaczenie i opisanie na nakresie radarowym CPA Kryterium spełnione gdy prawidłowo zaznaczono CPA

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź meldunek radarowy (Określ: Ko, Vo, CPA , TCPA, A)

    Poprowadź ze środka planszetu prostopadłą do przedłużonej linii ruchu względnego. Jej długość to CPA = 0,22 Mm, czyli 2,2 kbl (1 kabel = 0,1 Mm). Od P6 do spodka prostopadłej jest 4,49 Mm; przy prędkości względnej 10,0 w echo pokona to w 4,49 : 10,0 · 60 ≈ 27 min, czyli TCPA = 27 min od 1054, o 1121.

    Dokument po tym kroku
  21. Krok 21: Aspekt

    Kryteria: ,

    R.5.5 Aspekt: A=064,5 °lb Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±20°).

    R.5.9 Zaznaczenie i opisanie na nakresie radarowym Aspektu Kryterium spełnione gdy prawidłowo zaznaczono Aspekt

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź meldunek radarowy (Określ: Ko, Vo, CPA , TCPA, A)

    Aspekt to kąt między kursem obserwowanej jednostki a kierunkiem, w którym z niej widać statek własny, liczony od jej dziobu w lewo (lb) albo w prawo (pb). Z P6 statek własny jest w namiarze 035,5° + 180° = 215,5°, a jednostka idzie kursem 274,0°: różnica 215,5° − 274,0° daje A = 058,5° lb - statek własny widać z jej lewej burty.

    Dokument po tym kroku
  22. Krok 22: Punkt manewru i kurs po zmianie (Kw')

    Kryteria: ,

    R.5.6 Kurs statku własnego po wykonaniu manewru zapobiegawczego: Kw ' = 030,0°. Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±20°).

    R.5.8 Wykreślenie i opisanie na nakresie radarowym wektorów kursu Kp i Ko, i Kw' Kryterium spełnione gdy prawidłowo są wykreślone oba wektory

    ok. 8 min
    Polecenie z arkusza

    oraz zaplanuj na godzinę 1102 akcję zapobiegawczą manewrem zmiany kursu, tak aby CPA’ była równa bezpiecznej odległości mijania.

    O 1102 echo będzie na linii ruchu względnego w punkcie Pm (8 min za P6, 3,17 Mm od środka). Narysuj okrąg o promieniu CPA′ = 1,5 Mm i poprowadź z Pm styczną do niego - to nowa linia ruchu względnego (Kp′), przechodząca przed statkiem własnym w bezpiecznej odległości. Przenieś jej kierunek do trójkąta: z P6 poprowadź równoległą w przeciwną stronę i zatocz z punktu W łuk o promieniu wektora statku własnego (1,00 Mm - prędkość się nie zmienia). Odcinek od W do przecięcia to nowy wektor statku własnego: Kw′ = 037,0° (zwrot w prawo o 62,0°). Klucz podaje Kw′ = 030,0° z tolerancją ±20°, więc wynik z dokładnej konstrukcji mieści się w niej.

    Typowe błędy

    Styczną prowadzi się z punktu manewru Pm, a nie z P6 - manewr wykonany później wymaga większej zmiany kursu.

    Dokument po tym kroku
  23. Etap 6: Tabela 4. Obliczenia statecznościowe

    Kroki 23-26 · po tym etapie masz 56 z 56 kryteriów (pkt)

    Krok 23: Wyporność i wzniesienie metacentrum

    Kryteria: ,

    R.6.1 Wyporność statku D = 12 000 ton.

    R.6.2 Wzniesienie metacentryczne KM = 8,66 m

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza
    1. Odczytaj dane z charakterystyk geometrycznych, pantokaren oraz wybranych danych statku m/s „LOGOS”. wyporność (wypór) statku : D = wzniesienie metacentrum : KM =

    Wyporność podają wybrane dane statku na stronie 3 arkusza: D = 12000 t. W charakterystykach geometrycznych (wejście po wyporności, kolumna ρ = 1,025 t) wartość 12000,00 t stoi wprost w wierszu T = 5,65 m - kolumna KM daje KM = 8,66 m (bez interpolacji).

    Typowe błędy

    Wejściem do tablicy jest wyporność, nie zanurzenie - wiersz z T = 5,65 m wybiera się dlatego, że ma D = 12000 t.

    Dokument po tym kroku
  24. Krok 24: Ramiona stateczności kształtu z pantokaren

    Kryteria:

    R.6.3 Ramię stateczności kształtu dla φ = 10° → lk φ = 1,52. φ = 20° → lk φ = 3,09. φ = 30° → lk φ = 4,76. φ = 45° → lk φ = 6,53. φ = 60° → lk φ = 7,34. φ = 75° → lk φ = 7,42.

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    a) Wykorzystując „wyporność D” statku i „kąt przechyłu φ” – odczytaj dane w „charakterystykach geometrycznych” oraz „pantokarenach” - wyniki zapisz w punkcie 2.

    Pantokareny mają wiersze co 1000 t wyporności. W wierszu D = 12000 t odczytaj ramiona stateczności kształtu lk dla sześciu kątów: 10° → 1,52 m, 20° → 3,09 m, 30° → 4,76 m, 45° → 6,53 m, 60° → 7,34 m, 75° → 7,42 m.

    Dokument po tym kroku
  25. Krok 25: Dodatkowe ramię stateczności kształtu dla 10°-30°

    Kryteria: , ,

    R.6.4 Dodatkowe ramię stateczności kształtu dla φ = 10° → MS = 0,013 m Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,05 m).

    R.6.5 Dodatkowe ramię stateczności kształtu dla φ = 20° → MS = 0,128m Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,05 m).

    R.6.6 Dodatkowe ramię stateczności kształtu dla φ = 30° → MS = 0,430 m Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,05 m).

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    b) W punkcie 3 wykonaj obliczenia na podstawie danych z punktu 2. MS = lkφ − KM ∗ sin φ

    Wzór podaje arkusz: MS = lkφ − KM · sin φ - od ramienia kształtu odejmuje się ramię, które dawałoby samo metacentrum. φ = 10°: MS = 1,52 − 8,66 · 0,1736 = 1,52 − 1,504 = 0,016 m. φ = 20°: MS = 3,09 − 8,66 · 0,3420 = 3,09 − 2,962 = 0,128 m. φ = 30°: MS = 4,76 − 8,66 · 0,5000 = 4,76 − 4,330 = 0,430 m.

    Typowe błędy

    Kalkulator ustawiony na radiany zamiast stopni daje sinusy bez sensu (sin 30 rad = −0,99).

    Dokument po tym kroku
  26. Krok 26: Dodatkowe ramię stateczności kształtu dla 45°-75°

    Kryteria: , ,

    R.6.7 Dodatkowe ramię stateczności kształtu dla φ = 45° → MS = 0,407 m Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,05 m).

    R.6.8 Dodatkowe ramię stateczności kształtu dla φ = 60° → MS = - 0,159 m Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,05 m).

    R.6.9 Dodatkowe ramię stateczności kształtu dla φ = 75° → MS = - 0,946 m Kryterium spełnione gdy wartość mieści się w tolerancji: (±0,05 m).

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    b) W punkcie 3 wykonaj obliczenia na podstawie danych z punktu 2. MS = lkφ − KM ∗ sin φ

    Przy dużych przechyłach składnik KM · sin φ przewyższa ramię kształtu i MS wychodzi ujemne - znak minus zostaje w wyniku. φ = 45°: MS = 6,53 − 8,66 · 0,7071 = 6,53 − 6,124 = 0,406 m. φ = 60°: MS = 7,34 − 8,66 · 0,8660 = 7,34 − 7,500 = −0,160 m. φ = 75°: MS = 7,42 − 8,66 · 0,9659 = 7,42 − 8,365 = −0,945 m.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.