Rozwiązanie krok po kroku: Plan rejsu i manewry łodzią

Z Rysunku 1 widać kolejne drogi wodne: z jeziora Gopło wypływa Noteć Górna (km 59,5 przy wyjściu z jeziora), która płynie przez jeziora i Pakość do Łabiszyna. W km 121,6 zaczyna się Kanał Górnonotecki, który kończy się w km 146,6 przy Kanale Bydgoskim. Kanałem Bydgoskim (w jego km 23,2) płynie się w stronę Bydgoszczy do km 14,4, gdzie łączy się z Brdą. Brda uchodzi do Wisły (km 0,0 Brdy, km 772,5 Wisły). Wisłą płynie się w dół do Białej Góry, skąd Nogat prowadzi do Zalewu Wiślanego.

Tabela ma sześć wierszy - dokładnie tyle, ile odcinków ma ta trasa. Kierunek płynięcia ustala, w jakiej kolejności zapisuje się kilometraż: na Kanale Bydgoskim i na Brdzie kilometraż maleje (km 23,2 → 14,4 i km 14,4 → 0,0).

Pierwszy odcinek to Noteć Górna od wyjścia z jeziora Gopło (km 59,5) do początku Kanału Górnonoteckiego (km 121,6). Przebyta droga: 121,6 - 59,5 = 62,1 km.

Kanał Górnonotecki od km 121,6 do km 146,6 - na mapie kilometraż Noteci Górnej ciągnie się dalej na kanale. Przebyta droga: 146,6 - 121,6 = 25 km (w kluczu bez miejsca po przecinku - oba zapisy znaczą to samo). Na kanale są śluzy 2-8, ale polecenie ich nie wymaga.

Kanał Bydgoski ma własny kilometraż: połączenie z Kanałem Górnonoteckim to km 23,2, a połączenie z Brdą - km 14,4. Płynie się w stronę Bydgoszczy, więc zapis km 23,2 - 14,4. Przebyta droga: 23,2 - 14,4 = 8,8 km.

Brda od połączenia z Kanałem Bydgoskim (km 14,4) do ujścia do Wisły (km 0,0). Zakres potwierdza wyciąg z informatora RZGW Gdańsk: „Rzeka Brda (km 0,000 – 14,400 ...)”. Przebyta droga: 14,4 km. Klucz ocenia w tym wierszu samą nazwę, ale kilometraż i droga są potrzebne do długości całkowitej.

Wisła od ujścia Brdy (km 772,5 - Rysunek 1) do rozwidlenia z Nogatem w Białej Górze. Kilometr Białej Góry jest na Rysunku 2 (Karta 11, Wisła od km 881,147 do km 888,004): śluza Biała Góra (Nogat - Wisła) w km 886,622, czyli po zaokrągleniu km 886,6. Przebyta droga: 886,6 - 772,5 = 114,1 km.

Nogat - według wyciągu z informatora RZGW Gdańsk „Rzeka Nogat (od km 0,000 do km 62,000)”: od Białej Góry (km 0,0) do ujścia do Zalewu Wiślanego (km 62,0). Przebyta droga: 62,0 km.

Długość całkowita to suma przebytej drogi na wszystkich sześciu odcinkach: 62,1 + 25 + 8,8 + 14,4 + 114,1 + 62,0 = 286,4 km. Pominięcie jednego odcinka (najczęściej Brdy albo Nogatu, których drogi klucz nie ocenia osobno) daje zły wynik.

Uwaga na orientację: fragment mapy jest obrócony - północ jest po lewej, a wschód u góry (morze z Zatoką Gdańską jest po lewej stronie). Jezioro Gopło to podłużne jezioro na prawo od Bydgoszczy (na południe od niej), z kropkowanym kanałem odchodzącym dalej w prawo. Początek trasy zaznacza się na jeziorze, a Noteć Górną prowadzi się od jego lewego (północnego) końca krętą linią rzeki w stronę Bydgoszczy, aż do miejsca, w którym zaczyna się kropkowany kanał. Trasę rysuje się ołówkiem, wzdłuż linii rzeki - nie na skróty.

Kanały na tej mapie są kropkowane. Kanał Górnonotecki prowadzi od Noteci do kropkowanej linii Kanału Bydgoskiego pod Bydgoszczą, a Kanałem Bydgoskim dochodzi się do Bydgoszczy (czerwona kropka miasta). Brda na odcinku 14,4 km mieści się w obrębie miasta - zaznacza się ją krótką linią przez kropkę Bydgoszczy do Wisły.

Wisła od Bydgoszczy płynie na północ, czyli na tej mapie w lewo, w stronę Zatoki Gdańskiej. Trasę prowadzi się linią rzeki do Białej Góry. Na mapie w skali całej Polski delta Wisły jest uproszczona do jednej linii, a Białej Góry nie ma - punkt rozwidlenia zaznaczono w przybliżeniu, w proporcji kilometrażu (114,1 km Wisły na 176,1 km do Zalewu).

Od Białej Góry trasa skręca w Nogat i prowadzi na północny wschód (na mapie: w lewo i w górę) do Zalewu Wiślanego - jasnoniebieskiego pasa wody za białą linią Mierzei Wiślanej. Koniec trasy zaznacza się w miejscu połączenia Nogatu z Zalewem. Osobnej linii Nogatu ta mapa nie ma, więc jego przebieg wyznacza kierunek z Białej Góry do Zalewu.

Na nabrzeżu leży sprzęt, z którego trzeba wybrać to, czego brakuje w łodzi. Klucz wymaga sprawdzenia wyposażenia pokładowego i ratunkowego, włożenia do łodzi koła ratunkowego i wiadra oraz sprawdzenia cum i odbijaczy.

Sprawdzenie to obejrzenie i dotknięcie każdej rzeczy: wiosła, bosak, gaśnica (zamocowana, z plombą), koło ratunkowe z linką. Wiadro służy do wybierania wody z łodzi. Cumy (dziobowa i rufowa) ogląda się pod kątem przetarć i pewnego zamocowania, odbijacze wiesza się na burcie od strony nabrzeża. Dobrze jest mówić na głos, co się sprawdza - egzaminator widzi wtedy każdą czynność.

To praktyka zawodu - klucz ocenia wykonanie, nie sposób opisu.

Kamizelkę albo pas ratunkowy zakłada się na brzegu, przed wejściem do łodzi, zapina wszystkie klamry i dociąga taśmy. Do łodzi wchodzi się nisko, na środek, trzymając się nabrzeża albo burty, stopą na dno łodzi, a nie na burtę - łódź się wtedy nie przechyla.

Silnik uruchamia się na biegu jałowym (luzie). Jeśli ma linkę wyłącznika awaryjnego, zapina się ją do kamizelki albo nadgarstka. Łódź stoi na cumach, dopóki nie padnie komenda rzucenia cum.

To praktyka zawodu - klucz ocenia wykonanie, nie sposób opisu.

Komenda „Cumy rzuć!” - głośno, potem jej wykonanie: cumy zdejmuje się z polerów, wybiera do łodzi i od razu robi klar - cumy zwinięte i ułożone tak, żeby nie wpadły pod śrubę ani nie plątały się pod nogami. Ręce trzyma się z dala od miejsca między burtą a nabrzeżem.

Od nabrzeża odchodzi się pod niewielkim kątem, na małych obrotach, patrząc, skąd wieje wiatr i w którą stronę płynie woda. Gdy wiatr albo prąd dociska łódź do nabrzeża, dziób odpycha się najpierw (ręką albo bosakiem) i wychodzi pod większym kątem, żeby rufa z silnikiem nie otarła się o nabrzeże. Potem łódź wpływa na tor między pławami i płynie zgodnie z ich oznakowaniem.

To praktyka zawodu - klucz ocenia wykonanie, nie sposób opisu.

W rejonie żółtej pławy zmniejsza się obroty i zatrzymuje łódź (bieg jałowy, w razie potrzeby krótki bieg wstecz). Pomiar głębokości robi się na stojącej łodzi: sondę tyczkową (tyczkę z podziałką) opuszcza się pionowo z burty, aż oprze się o dno, i odczytuje podziałkę na poziomie lustra wody. Pomiar warto powtórzyć, bo tyczka może trafić na kamień albo zagłębić się w mule. Wynik (np. w metrach i centymetrach) podaje się egzaminatorowi - zależy od miejsca na akwenie, więc rozwiązanie go nie podaje.

To praktyka zawodu - klucz ocenia wykonanie, nie sposób opisu.

Kierunek wiatru podaje się jako stronę świata, z której wiatr wieje (np. wiatr północno-zachodni wieje z NW). Najprościej stanąć twarzą do wiatru - tak, żeby czuć go równo na obu policzkach - i odczytać na kompasie kierunek, w którym się patrzy. Wiatromierz (ręczny anemometr) trzyma się w wyciągniętej ręce, z dala od własnego ciała i nadbudówek, i odczytuje prędkość, zwykle w m/s. Łódź stoi przy pławie, więc mierzy się wiatr rzeczywisty, a nie wiatr pozorny wywołany ruchem łodzi. Oba wyniki podaje się egzaminatorowi.

To praktyka zawodu - klucz ocenia wykonanie, nie sposób opisu.

Do nabrzeża podchodzi się z uwzględnieniem wiatru i prądu - najlepiej pod prąd albo pod wiatr, bo łatwiej wtedy wyhamować. Na kilka długości łodzi przed nabrzeżem zmniejsza się obroty, podchodzi pod niewielkim kątem, ostatnie metry płynie na luzie, a łódź zatrzymuje się krótkim biegiem wstecz. Odbijacze są po stronie nabrzeża.

Pada komenda „Cumy podać!” i cumy zakłada się na polery - klucz ocenia to osobnym kryterium. Dopiero zacumowaną łódź przełącza się na luz i wyłącza silnik. Po rejsie klar: cumy uporządkowane, sprzęt na swoich miejscach, nic nie leży luzem; z łodzi wychodzi się nisko i z oparciem.

To praktyka zawodu - klucz ocenia wykonanie, nie sposób opisu.

Przez cały rejs egzaminator ocenia, czy łódź prowadzona jest zgodnie z przepisami żeglugowymi: bezpieczna prędkość, płynięcie torem wyznaczonym pławami, zachowanie odstępu od innych łodzi, obiektów i ludzi na wodzie. Każdą czynność zapowiada się komendą i wykonuje ją dopiero po komendzie. Paliwa i olejów nie wylewa się do wody, a sprzęt wraca na swoje miejsce.

To praktyka zawodu - klucz ocenia wykonanie, nie sposób opisu.