Transfokator to specjalny rodzaj obiektywu, który pozwala na płynne regulowanie ogniskowej bez potrzeby zmiany samego obiektywu czy przerywania nagrania lub zdjęcia. To bardzo praktyczne rozwiązanie, zwłaszcza w fotografii reporterskiej, filmowej i przy nagrywaniu dynamicznych scen. Technologia transfokacji umożliwia zbliżanie lub oddalanie obrazu w czasie rzeczywistym, co daje ogromną elastyczność podczas pracy – nie musisz się martwić o zmianę sprzętu na planie, a możesz reagować na zmienne warunki czy ruch obiektów. Moim zdaniem, transfokator to podstawa w pracy każdego operatora kamery, szczególnie kiedy liczy się szybkość i nie ma czasu na przekręcanie kolejnych obiektywów. Warto znać różnicę między zoomem optycznym (prawdziwa zmiana ogniskowej dzięki soczewkom) i zoomem cyfrowym (powiększenie obrazu przez oprogramowanie, często z utratą jakości). Branżowe standardy mówią jasno: transfokatory optyczne gwarantują wysoką jakość i pełną kontrolę nad kadrem, czego nie zastąpi żadna cyfrowa sztuczka. Stosowanie transfokatorów to nie tylko wygoda, ale także większa kreatywność i profesjonalizm, bo pozwala pokazać świat dokładnie tak, jak tego chce twórca.
Niektóre pojęcia, które pojawiają się w odpowiedziach, łatwo pomylić z profesjonalną nazwą obiektywu umożliwiającego zmianę ogniskowej, ale w praktyce mają zupełnie inne znaczenie w technice filmowej i fotograficznej. Blenda to akcesorium, które służy do kontrolowania ilości i kierunku światła – pomaga zmiękczyć cienie, doświetlić twarz lub odciąć postać od tła. Nie ma żadnego wpływu na ogniskową, jest po prostu elementem wspierającym kreatywną pracę z oświetleniem. Motion control natomiast to zaawansowany system, głównie w produkcji filmowej, który pozwala na powtarzalne, precyzyjne ruchy kamery i obiektywu – nadaje się do efektów specjalnych czy animacji poklatkowej, ale sam nie zmienia ogniskowej, tylko umożliwia jej kontrolowaną zmianę, o ile mamy zamontowany odpowiedni obiektyw. Obiektyw szerokokątny to po prostu typ konstrukcji optycznej o krótkiej ogniskowej, dający szerokie pole widzenia – bardzo popularny w zdjęciach architektury, krajobrazów czy reportażu. Ale nie pozwala nam płynnie przechodzić z jednego zakresu ogniskowych w drugi – jego kąt widzenia jest stały. Częstym błędem jest utożsamianie każdego nowocześnie brzmiącego terminu z technologią zmiany ogniskowej, ale w praktyce tylko transfokator, czyli obiektyw zmiennoogniskowy (z angielskiego „zoom”), pozwala na płynną regulację tej wartości. Może wydawać się, że narzędzia takie jak blendy czy motion control rozwiązują więcej problemów niż faktycznie – w rzeczywistości każdy element zestawu fotograficznego ma bardzo precyzyjnie określoną funkcję i warto dobrze odróżniać je od siebie, żeby sprawnie posługiwać się sprzętem i nie tracić czasu na błędne założenia dotyczące jego możliwości.