W kosztorysie audycji telewizyjnej nie należy umieszczać
Poprawna odpowiedź odnosi się do kosztów wynajmu sali przeglądowej. W praktyce produkcji telewizyjnej kosztorys audycji powinien obejmować tylko te pozycje, które bezpośrednio wiążą się z procesem tworzenia danego programu. Koszty wynajmu sali przeglądowej pojawiają się zazwyczaj po zakończeniu produkcji i są związane raczej z etapem kolaudacji czy prezentacji gotowego materiału szerszej publiczności lub inwestorom. Moim zdaniem często się o tym zapomina, bo wydaje się, że wszystko, co związane z audycją, trzeba ująć w kosztorysie, ale to właśnie nie jest zgodne z dobrymi praktykami branżowymi. Standardowo w kosztorysie uwzględnia się wynagrodzenia osób z ekipy (np. realizatora wizji, technika dźwięku), koszty wynajmu sprzętu bezpośrednio wykorzystywanego na planie (kran kamerowy, światła, mikser), transport, catering itp. Natomiast wszelkie wydatki związane z późniejszą prezentacją materiału czy spotkaniami podsumowującymi nie są elementem kosztorysu produkcyjnego audycji – są to raczej koszty organizacyjne, czasem rozliczane osobno przez dział administracji. Często spotykałem się z tym, że młodzi producenci próbują „na wszelki wypadek” ująć takie rzeczy w budżecie, ale doświadczeni kierownicy produkcji od razu to wykreślają. Reasumując, kosztorys audycji telewizyjnej to dokument precyzyjnie obejmujący tylko te wydatki, które są niezbędne do jej wyprodukowania i emisji.
W kosztorysie audycji telewizyjnej muszą być ujęte wszystkie wydatki, które bezpośrednio wiążą się z procesem produkcji programu – czyli te, które są niezbędne do jego powstania i realizacji. Honorariów realizatora wizji i technika dźwięku nie sposób pominąć, bo to podstawowe funkcje na planie. Realizator wizji odpowiada za kształt wizualny programu, decyduje o ujęciach, przełączeniach, ustawia ekipy operatorskie, a technik dźwięku dba o jakość rejestracji, miksuje ścieżki na żywo i rozwiązuje bieżące problemy z nagłośnieniem. Moim zdaniem niedocenienie tej roli prowadzi do błędów w planowaniu budżetów, bo bez tych ludzi żadna profesjonalna produkcja się nie obejdzie. Wynajem kranu kamerowego to z kolei klasyczna pozycja kosztorysowa, jeśli planujemy dynamiczne ujęcia z wysokości czy płynne ruchy kamerą. Sprzęt tego typu wypożycza się najczęściej od zewnętrznych firm, co generuje wymierne koszty, które bezwzględnie trzeba przewidzieć. Typowym błędem jest założenie, że takie narzędzia są „na wyposażeniu” lub można je dostać gratis, ale realia branżowe są inne – profesjonalny sprzęt zawsze kosztuje i zawsze to się rozlicza w kosztorysie. Często spotykałem się z myśleniem, że sala przeglądowa, jako miejsce, gdzie ogląda się gotowy materiał, powinna być automatycznie wpisana do kosztów produkcji, ale w rzeczywistości to już etap po zakończeniu pracy nad audycją. Jej wynajmem zajmuje się zwykle inny dział lub rozlicza się to osobno, bo nie jest to koszt związany stricte z realizacją programu. Z praktyki wiem, że w profesjonalnych kosztorysach telewizyjnych dba się o rozdzielenie tych wydatków, żeby nie zaciemniać obrazu realnych kosztów produkcji.