24-letnia osoba z niepełnosprawnością ruchową korzysta z wózka inwalidzkiego. Nie ma prawa do renty i pozostaje bez zatrudnienia. Nie chce podejmować działań w celu zwiększenia swoich szans na rynku pracy, twierdząc, że nie ma żadnych umiejętności i wstydzi się przebywać wśród innych. Co najprawdopodobniej jest przyczyną takiej postawy?
Niska samoocena tej dziewczyny ma duży wpływ na to, jak podejmuje decyzje i jak postrzega swoje szanse na zatrudnienie. Osoby, które nie wierzą w siebie, często czuja się mniej wartościowe i mają problem z zaufaniem do swoich umiejętności. W przypadku tej 24-latki, przekonanie, że 'nic nie potrafi', może skutkować unikaniem spotkań z ludźmi i rezygnowaniem z ciekawych ofert pracy. Czasami to, co przeżyły wcześniej, jak np. brak wsparcia czy odrzucenie, może prowadzić do niskiego poczucia własnej wartości. Dobrym sposobem na pomoc takim osobom jest coaching oraz terapia poznawczo-behawioralna, które mogą pomóc w budowaniu pozytywnego obrazu samego siebie. Fajnie by było też angażować je w różne grupowe aktywności, żeby przełamać lęki i wstyd, a przy okazji poprawić ich umiejętności interpersonalne. Na dłuższą metę powinniśmy wspierać je w budowaniu pewności siebie i motywować do podejmowania działań, które poprawią ich sytuację zawodową.
Mówiąc o niezdecydowaniu tej dziewczyny, można by uznać to za problem, ale w kontekście jej podejścia do pracy i kontaktów z innymi, to nie jest główny powód jej trudności. Osoby z niepełnosprawnościami mogą mieć problem z podejmowaniem decyzji, ale często wynika to z obaw z głębszymi korzeniami, jak na przykład niska samoocena. Mówienie, że jest niezdecydowana, pomija istotne mechanizmy psychologiczne, które kształtują jej zachowanie. Również brak samodzielności nie wyjaśnia wszystkiego. Chociaż osoby z ograniczeniami mogą zmagać się z codziennymi sprawami, to nie zawsze ma to wpływ na ich poczucie własnej wartości czy motywację do działania. Często brak samodzielności jest wynikiem niewystarczającego wsparcia, a nie braku chęci. Podobnie, przypisywanie braku odpowiedzialności tej dziewczynie jako części jej problemu jest dość mylące. Osoby z niską samooceną mogą czuć się przytłoczone odpowiedzialnością i obawiają się porażki, co prowadzi do tego, że unikają działań, które mogą nałożyć na nie dodatkowe obowiązki. Warto spojrzeć na całość sytuacji, uwzględniając różne aspekty psychologiczne, społeczne i środowiskowe, by lepiej zrozumieć, dlaczego dana osoba nie podejmuje kroków w kierunku poprawy swojej sytuacji.