O możliwości sterylizacji lusterka stomatologicznego świadczy cecha
Cecha 200 oznacza, że lusterko stomatologiczne jest odporne na działanie wysokiej temperatury, zwykle do około 200°C, czyli może być poddawane sterylizacji termicznej. To bardzo ważne w praktyce gabinetu, bo lusterko ma kontakt ze śliną, błoną śluzową, czasem też z krwią lub aerozolem zabiegowym, więc po użyciu u pacjenta nie wystarczy samo przetarcie środkiem dezynfekcyjnym. Najpierw narzędzie powinno przejść dezynfekcję wstępną, potem dokładne mycie, osuszenie, kontrolę czystości, zapakowanie w rękaw lub torebkę do sterylizacji i dopiero proces w autoklawie, np. 121°C albo 134°C, zależnie od programu i zaleceń producenta. Oznaczenie 200 daje informację, że materiał lusterka, oprawa i połączenia nie powinny ulec uszkodzeniu podczas takiej obróbki cieplnej. Moim zdaniem to jedna z tych drobnych cech narzędzia, na które łatwo nie zwrócić uwagi, a potem w pracy ma to duże znaczenie. Dobra praktyka branżowa jest taka, żeby zawsze sprawdzać oznaczenia producenta i nie sterylizować narzędzi, które nie są do tego przeznaczone, bo mogą zmatowieć, odkleić się albo stracić właściwości użytkowe.
W tym pytaniu łatwo pomylić zwykłą liczbę z jakimś numerem rozmiaru albo oznaczeniem modelu, ale chodzi o odporność lusterka na temperaturę, czyli cechę związaną bezpośrednio z możliwością sterylizacji. Wartości takie jak 50, 100 czy 150 nie dają wystarczającej pewności, że narzędzie przetrwa pełny proces sterylizacji termicznej. Sama dezynfekcja może odbywać się w niższych temperaturach lub z użyciem preparatów chemicznych, ale sterylizacja to już proces mający zniszczyć wszystkie formy drobnoustrojów, w tym przetrwalniki bakterii. W gabinecie stomatologicznym standardem jest stosowanie autoklawu, najczęściej w temperaturach 121°C lub 134°C, a w niektórych technologiach i starszych procedurach cieplnych temperatury mogą być jeszcze wyższe. Dlatego oznaczenie 200 jest bezpiecznym sygnałem, że lusterko jest odporne na wysoką temperaturę i nadaje się do obróbki sterylizacyjnej. Typowy błąd myślowy polega na założeniu, że skoro 100°C kojarzy się z wrzątkiem, to musi wystarczyć do pełnej sterylizacji. Niestety nie, gotowanie nie jest równoznaczne ze sterylizacją narzędzi stomatologicznych. Podobnie 150°C brzmi już wysoko, ale samo takie oznaczenie nie jest przyjętym wskaźnikiem dla lusterka jako narzędzia przeznaczonego do sterylizacji. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to praktycznie: lusterko po pacjencie traktujemy jak narzędzie wielorazowe wymagające prawidłowego cyklu dekontaminacji, a cecha 200 mówi, że producent przewidział je do pracy w warunkach wysokiej temperatury.