Proces polegający na utracie twardych tkanek zęba pod wpływem kwasów pochodzenia endogennego i/lub egzogennego to
A. abrazja.
B. erozja.
C. atrycja.
D. resorpcja.
Erozja to właściwe określenie procesu utraty twardych tkanek zęba pod wpływem kwasów pochodzenia endogennego lub egzogennego, bez bezpośredniego udziału bakterii próchnicotwórczych. Endogenne kwasy mogą pochodzić np. z refluksu żołądkowo-przełykowego, częstych wymiotów albo zaburzeń odżywiania. Egzogenne to głównie kwasy z diety: napoje gazowane, energetyki, soki cytrusowe, ocet, kwaśne żelki czy częste podjadanie owoców. W praktyce gabinetowej ważne jest, żeby nie mylić erozji z próchnicą, bo tu problemem nie jest płytka bakteryjna i metabolizm cukrów, tylko chemiczne rozpuszczanie szkliwa i zębiny. Typowo widzi się gładkie, matowe, czasem miskowate ubytki, nadwrażliwość oraz ścieńczenie brzegów siecznych. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać: kwas działa jak rozpuszczalnik minerałów, a ząb stopniowo traci powierzchnię. Dobre postępowanie obejmuje dokładny wywiad dietetyczny i ogólnomedyczny, ocenę higieny, zalecenie ograniczenia ekspozycji na kwasy, stosowanie preparatów z fluorem i związkami wapnia oraz nie szczotkowanie zębów od razu po kwaśnym posiłku. To jest zgodne z dobrą praktyką profilaktyki stomatologicznej.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka pojęć, bo każde z nich dotyczy utraty tkanek zęba, ale mechanizm jest zupełnie inny. Atrycja oznacza mechaniczne ścieranie zębów na skutek kontaktu ząb o ząb. Typowy przykład to bruksizm, zaciskanie zębów, starcie guzków i brzegów siecznych. Nie chodzi tam o działanie kwasów, tylko o tarcie w zwarciu. Abrazja też jest mechaniczną utratą tkanek, ale wywołaną czynnikiem zewnętrznym, na przykład zbyt twardą szczoteczką, agresywnym szczotkowaniem, pastą o wysokiej ścieralności albo nawykiem przygryzania przedmiotów. Wtedy często powstają klinowate ubytki przy szyjkach zębów, ale nie dlatego, że kwas rozpuszcza szkliwo. Resorpcja to jeszcze inny proces, bardziej biologiczny i patologiczny, związany z działaniem komórek resorpcyjnych, urazem, stanem zapalnym, leczeniem ortodontycznym albo zmianami okołowierzchołkowymi. Może dotyczyć korzenia od zewnątrz lub od strony jamy zęba. Typowy błąd myślowy polega na tym, że uczeń widzi hasło utrata tkanek zęba i wybiera dowolny termin kojarzący się ze zniszczeniem zęba. W stomatologii trzeba jednak zawsze pytać: co jest przyczyną i jaki jest mechanizm. Jeżeli głównym czynnikiem są kwasy, zwłaszcza z diety lub z żołądka, prawidłowym rozpoznaniem pojęciowym jest erozja. Moim zdaniem to jedno z ważniejszych rozróżnień w profilaktyce, bo zalecenia dla pacjenta będą inne niż przy bruksizmie czy złej technice szczotkowania.