Podczas montażu został nacięty przewód zasilający 3-fazowy silnik hydroforu. Uszkodzeniu uległy izolacja zewnętrzna oraz izolacja żyły N niepodłączonej do silnika. Które zdanie poprawnie określa możliwość użytkowania tak uszkodzonej instalacji?
A. Mimo tego uszkodzenia instalacja może być normalnie eksploatowana.
B. Eksploatacja tej instalacji jest możliwa, ale przy uszkodzonym przewodzie trzeba umieścić tabliczkę ostrzegawczą.
C. Ta instalacja nie może być eksploatowana.
D. Można tę instalację eksploatować pod warunkiem, że nie ma wycieku wody z hydroforu.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2021 (arkusz EE.17-SG-21.06).
Taka instalacja nie może być eksploatowana. Nacięty przewód z uszkodzoną izolacją, nawet jeśli dotyczy tylko żyły neutralnej N, stanowi poważne zagrożenie porażeniowe oraz pożarowe. Zgodnie z normą PN-HD 60364-4-41 oraz zasadami eksploatacji urządzeń elektrycznych każda uszkodzona izolacja przewodów musi zostać natychmiast naprawiona lub wymieniona, ponieważ nie gwarantuje odpowiedniej ochrony przed dotykiem pośrednim. W miejscu przecięcia może dojść do przebicia lub łuku elektrycznego, szczególnie w wilgotnym otoczeniu, takim jak pomieszczenia z hydroforem. Moim zdaniem w praktyce najlepiej wymienić cały odcinek przewodu – prowizoryczne naprawy taśmą izolacyjną nie spełniają wymagań bezpieczeństwa. W zakładach przemysłowych i gospodarstwach domowych obowiązuje zasada: przewód z uszkodzoną izolacją natychmiast wycofuje się z użytkowania, aż do momentu przeprowadzenia kontroli i naprawy przez osobę z uprawnieniami SEP. To prosta zasada, ale ratuje życie.
W tym przypadku nie wolno eksploatować instalacji. Często spotykany błąd polega na bagatelizowaniu uszkodzenia izolacji, zwłaszcza gdy dotyczy żyły neutralnej, która akurat nie jest podłączona do urządzenia. Jednak przewód w takim stanie traci swoją pełną ochronę mechaniczną i elektryczną – w miejscu nacięcia może dojść do zawilgocenia, korozji miedzi lub przebicia na sąsiednie żyły. Dodatkowo uszkodzenie izolacji zewnętrznej obniża klasę ochronności całego kabla, co w środowisku wilgotnym, jak przy hydroforze, stanowi realne ryzyko porażenia prądem. Eksploatacja mimo uszkodzenia byłaby niezgodna z przepisami PN-HD 60364 i zasadami BHP, które wymagają natychmiastowego odłączenia i naprawy. Nawet jeśli przewód pozornie działa, jego parametry izolacyjne nie są już zgodne z wymaganiami, co może prowadzić do zwarcia lub pożaru. Czasem ktoś próbuje „ratować” sytuację owinięciem taśmą izolacyjną, ale to tylko doraźne rozwiązanie – w praktyce zawodowej zawsze wymienia się uszkodzony odcinek przewodu na nowy, z pełną izolacją i ponownym sprawdzeniem ciągłości oraz rezystancji izolacji przed uruchomieniem urządzenia.