Melioracje fitotechniczne to działania poprawiające warunki środowiska za pomocą odpowiednio dobranej roślinności, zwłaszcza drzew i krzewów. Ich celem jest ochrona gleby, wody, upraw i krajobrazu przed niekorzystnymi czynnikami, takimi jak wiatr, erozja, przesuszanie czy spływ powierzchniowy.
Typowe przykłady
Do melioracji fitotechnicznych zalicza się m.in.:
- zakładanie leśnych pasów ochronnych,
- wprowadzanie zadrzewień śródpolnych,
- zalesianie wydm w celu ich utrwalenia,
- zadrzewianie i zakrzewianie brzegów rzek,
- tworzenie pasów przeciwwietrznych i przeciwerozyjnych.
Znaczenie w gospodarce leśnej i rolniczej
Roślinność działa jak naturalna osłona. Ogranicza prędkość wiatru, zmniejsza wywiewanie cząstek gleby, stabilizuje podłoże korzeniami i poprawia retencję wody. Zadrzewienia przy ciekach wodnych ograniczają erozję brzegów oraz spływ zanieczyszczeń z pól do rzek.
Jak odróżnić od innych melioracji?
- Melioracje wodne dotyczą regulacji stosunków wodnych, np. rowów, drenowania, nawadniania.
- Melioracje agrotechniczne obejmują zabiegi uprawowe poprawiające glebę, np. głęboszowanie czy likwidację podeszwy płużnej.
- Melioracje fitotechniczne wykorzystują rośliny jako główne narzędzie ochrony i poprawy siedliska.
W pytaniach egzaminacyjnych słowa takie jak: pasy ochronne, zadrzewienia pól, zalesianie wydm i zadrzewianie brzegów rzek wskazują właśnie na melioracje fitotechniczne.