Zwolnica planetarna to końcowa przekładnia redukcyjna stosowana m.in. w ciągnikach rolniczych, najczęściej przy kołach napędowych. Jej zadaniem jest zmniejszenie prędkości obrotowej przekazywanej z półosi oraz jednoczesne zwiększenie momentu obrotowego na kole.
Budowa
Typowa zwolnica planetarna składa się z:
- koła słonecznego – centralnego koła zębatego,
- satelitów – małych kół zębatych obracających się wokół koła słonecznego,
- jarzma satelitów – elementu, który utrzymuje satelity,
- koła pierścieniowego z uzębieniem wewnętrznym,
- obudowy i łożysk.
Na rysunkach egzaminacyjnych zwolnicę planetarną można rozpoznać po układzie kilku kół zębatych rozmieszczonych wokół koła centralnego. Charakterystyczne są satelity pracujące wewnątrz koła pierścieniowego.
Zastosowanie w ciągniku
Zwolnica planetarna znajduje się zwykle w końcowej części układu napędowego, blisko piasty koła. Dzięki temu duży moment obrotowy powstaje dopiero przy kole, co zmniejsza obciążenie wcześniejszych elementów napędu, np. półosi.
Różnica względem zwolnicy walcowej
W zwolnicy walcowej redukcja odbywa się przez parę zwykłych kół walcowych o osiach równoległych. W zwolnicy planetarnej występuje układ koła słonecznego, satelitów i koła pierścieniowego, co pozwala uzyskać dużą redukcję w zwartej konstrukcji.
Znaczenie eksploatacyjne
Podczas obsługi należy kontrolować poziom oleju przekładniowego, szczelność obudowy oraz luzy i hałas podczas pracy. Brak smarowania może prowadzić do szybkiego zużycia kół zębatych i łożysk.