Proces transportowy to uporządkowany zespół czynności związanych z przygotowaniem, realizacją i rozliczeniem przewozu ładunku lub osób. Obejmuje nie tylko sam przejazd środka transportu, ale także działania organizacyjne, wykonawcze i handlowe.
W pytaniach egzaminacyjnych proces transportowy często jest przedstawiany jako układ kilku grup czynności, np.:
- czynności organizacyjne,
- czynności wykonawcze,
- czynności handlowe.
Czynności organizacyjne
To działania planistyczne i przygotowawcze, np.:
- przyjęcie zlecenia transportowego,
- wybór środka transportu,
- ustalenie trasy przewozu,
- przygotowanie dokumentów,
- zaplanowanie terminów załadunku i dostawy.
Czynności wykonawcze
Są związane z fizyczną realizacją przewozu, np.:
- podstawienie pojazdu,
- załadunek,
- przewóz,
- przeładunek, jeśli występuje,
- rozładunek u odbiorcy.
Czynności handlowe
Dotyczą strony ekonomicznej i rozliczeniowej usługi transportowej, np.:
- kalkulacji ceny przewozu,
- zawarcia umowy,
- wystawienia faktury,
- rozliczenia należności,
- obsługi reklamacji.
Ważne rozróżnienie
Proces transportowy jest pojęciem szerszym niż sam przewóz. Przewóz oznacza głównie przemieszczanie ładunku lub osób, natomiast proces transportowy obejmuje również przygotowanie, obsługę dokumentacyjną, czynności ładunkowe i rozliczenie usługi.