Obrotomierz to przyrząd służący do pomiaru prędkości obrotowej wału, najczęściej wału korbowego silnika tłokowego, wału turbiny albo przekładni. W lotnictwie wskazanie obrotomierza jest zwykle podawane w obr/min albo jako procent prędkości nominalnej, np. % RPM, N1 lub N2 w silnikach turbinowych.
Zastosowanie
Obrotomierz pozwala pilotowi i obsłudze technicznej kontrolować, czy silnik pracuje w dopuszczalnym zakresie. Zbyt wysokie obroty mogą prowadzić do przeciążenia mechanicznego, przegrzania lub uszkodzenia silnika. Zbyt niskie obroty mogą świadczyć o niesprawności układu zasilania, zapłonu, sterowania silnikiem albo o nadmiernym obciążeniu śmigła.
Budowa i zasada działania
W starszych rozwiązaniach spotyka się obrotomierze mechaniczne lub elektromechaniczne. Mogą one wykorzystywać:
- napęd linką lub wałkiem giętkim,
- prądniczkę tachometryczną,
- zjawisko indukcji elektromagnetycznej,
- układ magnesu i tarczy powodujący wychylenie wskazówki,
- czujnik impulsowy zliczający impulsy od elementu wirującego.
Wskaźnik obrotomierza ma zwykle mechanizm wskazówkowy, skalę oraz elementy tłumiące drgania wskazówki. W przekroju takiego przyrządu można rozpoznać układ osi, sprężyny powrotnej, magnesów lub cewek oraz mechanizm przenoszący ruch na wskazówkę.
Wskazówka egzaminacyjna
Jeżeli na rysunku widoczny jest przekrój przyrządu z mechanizmem wskazówkowym związanym z ruchem obrotowym wału, a odpowiedzi zawierają przepływomierz, rozchodomierz, momentomierz i obrotomierz, to poprawnym skojarzeniem jest obrotomierz. Nie mierzy on przepływu paliwa ani momentu obrotowego, lecz bezpośrednio lub pośrednio prędkość obrotową.