SAS (Stability Augmentation System) to układ automatyki lotu, którego zadaniem jest poprawa właściwości dynamicznych statku powietrznego, czyli tłumienie niepożądanych oscylacji i zwiększenie stateczności odczuwanej przez pilota.
SAS nie musi prowadzić statku powietrznego po zadanej trasie jak autopilot. Jego rola jest bardziej podstawowa: wspomaga stabilność i tłumi szybkie zmiany ruchu w wybranych kanałach sterowania.
Kanały sterowania
W lotnictwie wyróżnia się m.in.:
- kanał podłużny - związany z ruchem nachylenia, czyli pochyleniem nosa w górę lub w dół,
- kanał poprzeczny - związany z przechyleniem,
- kanał kierunkowy - związany z odchyleniem.
SAS w kanale podłużnym
W kanale podłużnym charakterystycznym sygnałem sprzężenia zwrotnego jest prędkość kątowa nachylenia (pitch rate, zwykle oznaczana jako q).
Oznacza to, że układ SAS reaguje przede wszystkim na to, jak szybko zmienia się kąt nachylenia, a nie tylko na sam aktualny kąt. Dzięki temu może tłumić kołysanie w osi podłużnej i zapobiegać narastaniu oscylacji.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
W pytaniach egzaminacyjnych należy odróżniać:
- kąt nachylenia - położenie statku powietrznego,
- prędkość kątową nachylenia - szybkość zmiany tego położenia,
- przyspieszenie kątowe - szybkość zmiany prędkości kątowej.
Dla systemu zwiększania stabilności w podłużnym kanale sterowania typową odpowiedzią jest: sprzężenie zwrotne z prędkości kątowej nachylenia.