Do wykonania stojaków, w rusztowaniu przedstawionym na rysunku, należy użyć
Stojaki w rusztowaniach budowlanych muszą być wykonane z materiału, który zapewni odpowiednią wytrzymałość i sztywność całej konstrukcji. Krawędziaki są tutaj najlepszym wyborem, ponieważ mają przekrój kwadratowy lub prostokątny (najczęściej 10x10 cm lub 12x12 cm), co gwarantuje dużą nośność oraz stabilność nawet przy sporych obciążeniach. Z mojego doświadczenia wynika, że tylko krawędziaki są w stanie sprostać wymaganiom stawianym elementom pionowym w rusztowaniach – zarówno pod względem mechanicznym, jak i bezpieczeństwa. W praktyce branżowej stosowanie bali, łat czy listew na stojaki jest niezgodne z przepisami BHP, bo są one zbyt słabe lub niewłaściwie przystosowane do przenoszenia dużych obciążeń pionowych czy bocznych, wynikających z normalnej eksploatacji rusztowania. Zwracam też uwagę, że polska norma PN-M-47900 wyraźnie wskazuje krawędziaki jako podstawowy materiał na stojaki w tradycyjnych rusztowaniach drewnianych. Mówiąc najprościej – bez solidnych krawędziaków nie ma co liczyć na bezpieczne rusztowanie. Takie podejście to podstawa dobrej praktyki budowlanej.
Wybierając materiał na stojaki rusztowań, łatwo popełnić błąd, kierując się albo przyzwyczajeniem do pracy z lżejszymi elementami, albo chęcią oszczędności. Często spotykam się z mylnym przekonaniem, że bale, listwy czy łaty wystarczą do wykonania elementów pionowych. Tymczasem bal to drewno o dużym przekroju, ale zwykle o przekroju okrągłym lub nieregularnym, przez co trudniej uzyskać stabilność i prawidłowe połączenie z pozostałymi elementami rusztowania. Łaty i listwy są dużo cieńsze – typowa łata ma wymiary rzędu 4x6 cm lub nawet mniej, a listwa to jeszcze mniejszy przekrój, praktycznie zupełnie nieodpowiedni do przenoszenia większych obciążeń czy zapewnienia sztywności konstrukcji. Takie elementy mogą być wykorzystane do innych części rusztowania – na przykład jako poprzeczki, poręcze zabezpieczające albo w lekkich rusztowaniach pomocniczych, ale nie nadają się na główne stojaki. Praktyka na budowie pokazuje, że jeśli pionowe słupy rusztowania zostaną wykonane z niewłaściwego materiału, konstrukcja będzie niestabilna, podatna na ugięcia, a nawet może się przewrócić. Branżowe normy i wytyczne, np. PN-M-47900, jasno mówią, że do stojaków należy stosować krawędziaki o odpowiedniej klasie wytrzymałości – to kwestia nie tylko wygody, ale przede wszystkim bezpieczeństwa pracy. Warto unikać uproszczeń i zawsze dobierać materiał zgodnie z zaleceniami technicznymi – wtedy rusztowanie będzie naprawdę solidne i bezpieczne.