Na którym rysunku przedstawiono deskowanie stopy fundamentowej trapezowej?
Deskowanie stopy fundamentowej trapezowej zostało przedstawione właśnie na rysunku 2. To widać od razu po charakterystycznym kształcie – ściany deskowania są pochyłe, nachylone względem podłoża, co odpowiada geometrii fundamentu trapezowego. W praktyce takie rozwiązania stosuje się najczęściej tam, gdzie istotne jest lepsze rozłożenie sił na grunt i ograniczenie ilości betonu w górnej części fundamentu. Deskowanie w tym przypadku musi być bardzo solidnie wykonane, bo siły parcia mieszanki betonowej działają pod kątem i gdzieś tam mogą próbować rozepchnąć całą konstrukcję, stąd tyle wzmocnień i rygli. Z mojego doświadczenia wynika, że źle wykonane deskowanie trapezowe potrafi się rozjechać podczas betonowania – a potem jest naprawdę problem, bo beton "ucieka" bokiem. W normach, np. PN-EN 1992, podkreśla się konieczność dokładności wykonania i zabezpieczenia przed odkształceniami. Takie deskowanie daje się łatwo rozebrać po związaniu betonu, a powierzchnia stopy jest gładka i zgodna z projektem. No i jeszcze ważna rzecz: dzięki temu kształtowi, fundament lepiej znosi momenty zginające i siły poziome – co by nie mówić, to naprawdę praktyczna konstrukcja w budownictwie.
Wybór innego rysunku niż drugi jest dość typowym błędem, który wynika moim zdaniem głównie z mylenia pojęcia stopy fundamentowej trapezowej z innymi typami deskowań. Deskowanie na rysunku pierwszym oraz czwartym to przykłady deskowań typowych dla stóp prostokątnych – ściany są tam ustawione pionowo, a całość opiera się na prostych kątach, co daje klasyczną, prostopadłościenną formę stopy. Takie deskowanie stosuje się, kiedy fundament nie wymaga rozkładania obciążeń na boki, a grunt jest dość nośny. Trzeci rysunek natomiast przedstawia deskowanie do fundamentu kielichowego bądź jakiegoś zbiornika lub silosu – zdecydowanie nie do stopy trapezowej, bo jego ściany są mocno odchylone i tworzą coś na kształt odwróconego stożka. Tu często myli się kształt trapezu z kształtem kielicha. Praktycznie rzecz biorąc, wybierając deskowanie do stopy trapezowej trzeba pamiętać przede wszystkim o nachyleniu ścian i równomiernym rozłożeniu sił – pionowe deskowanie absolutnie tego nie zapewni. Często uczniowie kierują się na skróty i wybierają rysunek, który wydaje się najprostszy, ale w rzeczywistości detaliczne rozpoznanie konstrukcji deskowania fundamentu wymaga spojrzenia na przekrój. Pomyłki tego typu spotyka się nawet na budowie, gdy ktoś źle przygotuje szalunek i potem całość nie zgadza się z projektem – a zgodność z projektem i normami takimi jak wspomniana PN-EN 1992 to podstawa dobrego wykonawstwa. Prawidłowe deskowanie stopy trapezowej pozwala również na oszczędność materiałów i uniknięcie niepotrzebnych komplikacji przy betonowaniu, co jest ogromnie ważne w praktyce budowlanej.