Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik żywienia i usług gastronomicznych
Kwalifikacja: HGT.12 - Organizacja żywienia i usług gastronomicznych
Data rozpoczęcia: 16 kwietnia 2026 16:14
Data zakończenia: 16 kwietnia 2026 16:39

Egzamin zdany!

Wynik: 33/40 punktów (82,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Nowe

Analiza przebiegu egzaminu- sprawdź jak rozwiązywałeś pytania

Przebieg egzaminu

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Przedstawiony na ilustracji sprzęt służy do parzenia kawy

A. po turecku.

B. po irlandzku.

C. po adwokacku.

D. po wiedeńsku.

Odpowiedź "po turecku" jest poprawna, ponieważ przedstawiony na ilustracji sprzęt, znany jako cezve, jest tradycyjnym naczyniem używanym do parzenia kawy w stylu tureckim. Proces parzenia kawy w tym przypadku polega na gotowaniu zmielonych ziaren kawy z wodą, co prowadzi do uzyskania intensywnego smaku i aromatu. Cezve ma charakterystyczny kształt z długim uchwytem, co umożliwia łatwe podgrzewanie na ogniu. Tradycyjna kawa parzona w ten sposób często zawiera cukier, a także może być serwowana z dodatkiem przypraw, takich jak kardamon. Ważnym aspektem przygotowania kawy po turecku jest technika ubijania, która pozwala na uzyskanie gęstej piany na powierzchni napoju. Przygotowywanie kawy w ten sposób jest uważane za formę sztuki, a także jest ważnym elementem kultury tureckiej, w której kawa odgrywa znaczącą rolę podczas spotkań towarzyskich oraz ceremonii. Dlatego umiejętność parzenia kawy w cezve jest ceniona w wielu kręgach, a także często stanowi temat warsztatów i szkoleń baristycznych.

Pytanie 2

Weganizm to typ diety, który zezwala na spożycie

A. produktów roślinnych, mleka i jego przetworów oraz jaj

B. wyłącznie składników pochodzenia roślinnego

C. wyłącznie składników zwierzęcych

D. produktów pochodzenia roślinnego, mleka oraz jego przetworów

Weganizm to sposób odżywiania, który eliminuje wszystko, co pochodzi od zwierząt. To znaczy, że osoby, które są weganami, jedzą tylko rośliny. To ma swoje zalety, bo dzięki temu mniej szkodzimy naszemu środowisku. Hodowla zwierząt wiąże się z dużymi emisjami gazów cieplarnianych oraz zużywaniem sporych ilości wody i energii. Jeśli chodzi o rośliny, to możemy jeść owoce, warzywa, zboża, orzechy i nasiona. Myślę, że weganizm może być zdrowy, bo często wiąże się z większym spożyciem błonnika i mniejszym ryzykiem niektórych chorób, jak cukrzyca czy otyłość. Oczywiście ważne jest, żeby dieta była zróżnicowana i zawierała wszystkie niezbędne składniki, takie jak białko czy żelazo. Można to osiągnąć przez odpowiednie łączenie różnych źródeł białka roślinnego, a czasem także przez suplementy. Wiedza na temat weganizmu i jego wpływu na zdrowie oraz środowisko jest naprawdę istotna dla tych, którzy myślą o tym stylu życia.

Pytanie 3

Który z wymienionych zestawów obiadowych został stworzony zgodnie z zasadami zdrowego odżywiania dla dzieci w przedszkolach?

A. Zupa fasolowa, wołowina w sosie grzybowym, kasza gryczana, sałatka z buraków

B. Zupa kalafiorowa, pulpety drobiowe w sosie koperkowym, ryż, surówka z marchwi

C. Zupa jarzynowa, golonka pieczona, ziemniaki z wody, ćwikła, napój miętowy

D. Zupa pomidorowa, polędwica po angielsku, ziemniaki, sałata z sosem vinaigrette

Analizując pozostałe zestawy obiadowe, można zauważyć, że nie spełniają one kryteriów określonych dla zdrowego żywienia dzieci w przedszkolu. Zupa fasolowa, mimo że bogata w białko roślinne, może być zbyt ciężka do strawienia dla małych dzieci i nie dostarcza takiej różnorodności witamin jak zupa kalafiorowa. Wołowina w sosie grzybowym, chociaż źródło białka, zawiera tłuszcze nasycone, które powinny być ograniczane w diecie dzieci. Kasza gryczana, choć zdrowa, nie jest tak popularna wśród dzieci jak ryż. Zupa pomidorowa w zestawie z polędwicą po angielsku również może budzić wątpliwości, ponieważ polędwica jest mięsem czerwonym i również może być źródłem tłuszczy nasyconych. Ziemniaki w tym zestawie nie dostarczają zbyt wielu składników odżywczych w porównaniu do ryżu. Ostatni zestaw, zupa jarzynowa oraz golonka pieczona, jest zdecydowanie zbyt ciężki i tłusty dla przedszkolaków, co może prowadzić do problemów trawiennych. Tego typu zestawy posiłków często zawierają zbyt dużo soli i niezdrowych tłuszczów, co jest sprzeczne z zaleceniami dotyczącymi racjonalnego żywienia, które podkreślają znaczenie lekkich, zbilansowanych i odżywczych posiłków. Wybierając posiłki dla dzieci, należy kierować się zasadami zdrowego żywienia, które jasno wskazują na konieczność ograniczania tłuszczów nasyconych i soli, a także promowania spożycia warzyw oraz białka w przystępnych formach.

Pytanie 4

Do przygotowania jednej porcji sufletu jabłkowego potrzebne jest 135 g pieczonych, przetartych jabłek. Ile jabłek należy wykorzystać do sporządzenia 80 porcji deseru, biorąc pod uwagę, że odpady wynoszą 10%?

A. 1,08 kg

B. 1,20 kg

C. 12,00 kg

D. 10,80 kg

Obliczenie ilości jabłek potrzebnych do przygotowania 80 porcji sufletu jabłkowego wymaga zrozumienia, jak odpady wpływają na finalną ilość składników. Osoby, które wybrały inne odpowiedzi, mogły popełnić błąd w obliczeniach, nie uwzględniając strat związanych z obróbką owoców. Warto zauważyć, że nie jest wystarczające jedynie pomnożenie ilości przetartych jabłek przez liczbę porcji, gdyż kluczowym aspektem jest również zrozumienie, że przed obróbką jabłka tracą na wadze, co jest nieodłącznym elementem procesu kuchennego. Ignorując odpady, można błędnie obliczyć potrzebną ilość surowca. Dlatego w przypadku 80 porcji, po pomnożeniu 135 g przez 80, otrzymujemy 10800 g, co jest poprawne, ale w dalszym kroku należy uwzględnić straty 10%. Osoby, które wybrały niewłaściwe odpowiedzi, mogły pomylić się przy obliczeniach lub nie uwzględnić strat. W praktyce kulinarnej niezbędne jest posiadanie odpowiedniej wiedzy na temat obróbki surowców, co pozwala na skuteczne planowanie zakupów oraz minimalizowanie strat. W gastronomii, dobre praktyki wskazują na konieczność dokładnego planowania, co jest kluczowe dla efektywnego zarządzania kuchnią oraz kosztami.

Pytanie 5

Jakie metody służą do zagęszczania zupy owocowej?

A. Oprószaniem mąką pszenną

B. Podprawą zacieraną z mąki pszennej i masła

C. Zawiesiną z mąki pszennej i wody

D. Zawiesiną z mąki ziemniaczanej i wody

Zagęszczanie zupy owocowej za pomocą zawiesiny z mąki ziemniaczanej i wody jest techniką, która zapewnia odpowiednią konsystencję i gładkość potrawy. Mąka ziemniaczana, w przeciwieństwie do mąki pszennej, ma niższą zawartość białka, co sprawia, że po ugotowaniu tworzy delikatniejszą i bardziej przezroczystą strukturę. W procesie zagęszczania, mąka ziemniaczana jest najpierw mieszana z zimną wodą, aby stworzyć jednolitą zawiesinę, a następnie dodawana do gorącej zupy. Ważne jest, aby mieszać zupę podczas dodawania zawiesiny, aby uniknąć powstawania grudek. Dodatkowo, mąka ziemniaczana ma właściwości, które pozwalają na szybkie zagęszczanie, co czyni ją idealnym składnikiem do zup owocowych, które często nie wymagają długiego gotowania. Przykładowo, w zupie owocowej, takiej jak zupa brzoskwiniowa, mąka ziemniaczana pozwala na uzyskanie kremowej tekstury, która doskonale komponuje się z owocowym smakiem. W branży gastronomicznej stosowanie mąki ziemniaczanej do zagęszczania jest powszechnie uznawane za standardową praktykę, zwłaszcza w daniach, które mają być podawane na zimno lub w formie deseru.

Pytanie 6

Zgodnie z regułą wymienności produktów, mięso można zamienić na

A. mąkę.

B. kaszą.

C. ryżem.

D. ser.

Ser jako źródło białka może efektywnie zastąpić mięso w wielu potrawach, co jest zgodne z zasadą zamienności produktów. W dietetyce oraz kulinariach, ser dostarcza podobne wartości odżywcze, zwłaszcza w kontekście białka, wapnia oraz tłuszczy. Przykłady zastosowania tego zamiennika obejmują sałatki, zapiekanki oraz dania makaronowe, gdzie ser topiony może dodać kremowej konsystencji i intensywnego smaku. Ze względu na różnorodność serów, takich jak mozzarella, feta czy cheddar, można dostosować smak i teksturę potrawy do indywidualnych preferencji. Warto również zauważyć, że zastąpienie mięsa serem jest korzystne w kontekście diety wegetariańskiej i wegańskiej, gdzie wprowadzenie różnych rodzajów serów może wzbogacić posiłki o niezbędne składniki odżywcze. Istotne jest, aby stosować ser w odpowiednich proporcjach, aby zrównoważyć kaloryczność posiłków oraz dostarczyć odpowiednich makroskładników. Dobrą praktyką jest korzystanie z serów o niskiej zawartości tłuszczu lub wzbogaconych o dodatkowe składniki, co odpowiada aktualnym trendom zdrowego żywienia.

Pytanie 7

Pozytywny wpływ na redukcję napięcia nerwowego oraz poprawę pamięci i koncentracji wywiera spożywanie produktów, które są bogate

A. w witaminę K.

B. w cynk.

C. w witaminę C.

D. w magnez.

Spożywanie produktów bogatych w magnez ma korzystny wpływ na obniżenie napięcia nerwowego, a także poprawę pamięci i koncentracji. Magnez jest minerałem, który odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu układu nerwowego. Uczestniczy w syntezie neuroprzekaźników, co wpływa na naszą zdolność do uczenia się i zapamiętywania informacji. Ponadto, magnez pomaga w regulacji poziomu kortyzolu, hormonu stresu, co przyczynia się do zmniejszenia odczuwanego napięcia nerwowego. Przykładowe produkty bogate w magnez to orzechy, nasiona, ciemne warzywa liściaste oraz pełnoziarniste produkty zbożowe. Warto także zwrócić uwagę na suplementację magnezem, zwłaszcza w przypadku osób prowadzących intensywny tryb życia, które mogą mieć zwiększone zapotrzebowanie na ten pierwiastek. Znajomość roli magnezu w diecie i jego wpływu na funkcje poznawcze jest istotna dla poprawy ogólnego dobrostanu psychicznego i emocjonalnego. Regularne spożywanie odpowiednich ilości magnezu może nie tylko korzystnie wpływać na zdrowie psychiczne, ale również na fizyczne, ukazując kompleksowe podejście do zdrowego stylu życia.

Pytanie 8

Jaką ilość białka można znaleźć w 110 g pieczeni cielęcej, jeśli w 100 g tego dania znajduje się 20,10 g białka?

A. 22,11 g

B. 2,21 g

C. 20,10 g

D. 18,27 g

Aby obliczyć ilość białka w 110 g pieczeni cielęcej, gdy zawartość białka w 100 g wynosi 20,10 g, należy zastosować proporcję. Wzór do obliczenia ilości białka to: (ilość białka w 100 g) * (waga pieczeni cielęcej w g / 100). W tym przypadku: 20,10 g * (110 g / 100) = 22,11 g. Takie obliczenia są powszechnie stosowane w dietetyce oraz analityce żywności, aby określić zawartość składników odżywczych w różnych porcjach żywności. Użytkownicy muszą pamiętać, że precyzyjne obliczenia są ważne nie tylko w kontekście dietetycznym, ale także przy planowaniu zrównoważonych posiłków, gdzie odpowiednia ilość białka wpływa na zdrowie i wydolność organizmu. Dobrze zbilansowana dieta, uwzględniająca odpowiednią ilość białka, wspiera regenerację mięśni i ogólną kondycję fizyczną.

Pytanie 9

Jaka jest cena brutto za 150 ml wina, jeśli zakup butelki wina o pojemności 1,5 l kosztuje 250,00 zł, a zakład stosuje marżę w wysokości 100% oraz stawka VAT wynosi 23%?

A. 61,50 zł

B. 6,25 zł

C. 50,00 zł

D. 8,25 zł

Aby obliczyć cenę gastronomiczną brutto 150 ml wina, zaczynamy od ustalenia ceny zakupu butelki wina o pojemności 1,5 l, która wynosi 250,00 zł. Z tej kwoty obliczamy cenę za 150 ml. Przy 1,5 l, co odpowiada 1500 ml, cena za 1 ml wynosi 250,00 zł / 1500 ml = 0,1667 zł. Zatem cena za 150 ml wynosi 0,1667 zł x 150 ml = 25,00 zł. Następnie stosujemy marżę w wysokości 100%, co oznacza, że do ceny zakupu dodajemy równą jej wartość. W związku z tym cena po dodaniu marży wynosi 25,00 zł + 25,00 zł = 50,00 zł. Kolejnym krokiem jest dodanie stawki VAT wynoszącej 23%. Obliczamy VAT jako 50,00 zł x 23% = 11,50 zł. Następnie dodajemy tę kwotę do ceny netto: 50,00 zł + 11,50 zł = 61,50 zł. Taki proces kalkulacji cen jest standardem w branży gastronomicznej, gdzie odpowiednie obliczenia mają kluczowe znaczenie dla rentowności lokalu oraz zgodności z przepisami prawa.

Pytanie 10

Jeśli w 100 g zupy z zielonego groszku znajduje się 3,10 g błonnika, to ile błonnika będzie miała porcja tej zupy ważąca 250 g?

A. 3,10 g błonnika

B. 77,50 g błonnika

C. 7,75 g błonnika

D. 31,10 g błonnika

Odpowiedź 7,75 g błonnika jest prawidłowa, ponieważ można ją obliczyć na podstawie proporcji błonnika w zupie. W 100 g zupy z zielonego groszku znajduje się 3,10 g błonnika. Zatem, aby obliczyć ilość błonnika w 250 g zupy, stosujemy prostą proporcję: (250 g zupy) * (3,10 g błonnika / 100 g zupy) = 7,75 g błonnika. To podejście opiera się na zasadzie proporcjonalności, która jest fundamentem w analizie składu żywności. Wiedza o zawartości błonnika w produktach jest szczególnie istotna dla osób dbających o zdrową dietę, ponieważ błonnik przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu pokarmowego, pomaga w utrzymaniu prawidłowej masy ciała, a także reguluje poziom cukru we krwi. W badaniach dietetycznych, rekomendowana dzienna dawka błonnika wynosi od 25 do 30 g, co wskazuje na istotność monitorowania jego spożycia w codziennej diecie.

Pytanie 11

Podczas serwowania kolacji, w której menu obejmuje napoje: aperitif, białe wino, czerwone wino oraz wodę, kelner nie powinien umieszczać na stole naczynia

A. do białego wina

B. do czerwonego wina

C. do wody

D. do aperitifu

Ustawienie naczyń do aperitifu na stole nie jest zalecane, ponieważ aperitif jest serwowany przed posiłkiem, a jego rolą jest pobudzenie apetytu. W praktyce, aperitify, takie jak szampan czy koktajle, serwuje się w odpowiednich kieliszkach, które nie są częścią standardowego nakrycia stołu. Zgodnie z zasadami sztuki kelnerskiej, przy nakrywaniu stołu do kolacji skupiamy się na naczyniach, które będą używane podczas samego posiłku. Wina białe i czerwone wymagają odpowiednich kieliszków, a woda powinna być podawana w szklankach. Zatem, w kontekście profesjonalnej obsługi, brak naczyń do aperitifu jest zgodny z dobrymi praktykami restauracyjnymi, które nakazują, aby każdy element na stole był związany z daniem lub napojem serwowanym w trakcie posiłku. Odpowiednie przygotowanie stołu nie tylko świadczy o wysokim standardzie obsługi, ale także o wiedzy i doświadczeniu personelu kelnerskiego.

Pytanie 12

Ile miodu jest równoważne spożyciu 20 g cukru, jeśli według tabel zamienności 125 g miodu odpowiada 100 g cukru?

A. 25 g miodu

B. 16 g miodu

C. 50 g miodu

D. 62,5 g miodu

Odpowiedź 25 g miodu jest poprawna, ponieważ można ją wyprowadzić z proporcji zamienności miodu i cukru. W tabelach zamienności ustalono, że 125 g miodu zastępuje 100 g cukru. W związku z tym, aby ustalić, ile miodu potrzeba do zastąpienia 20 g cukru, możemy użyć prostych obliczeń. Z proporcji 100 g cukru odpowiada 125 g miodu, możemy ustalić, że 20 g cukru to 20% z 100 g. W takim razie, aby uzyskać odpowiednią ilość miodu, obliczamy 20% z 125 g, co daje 25 g miodu. Takie przeliczenia są bardzo ważne w gastronomii i dietetyce, gdzie często musimy dostosować przepisy do indywidualnych potrzeb żywieniowych. Przykładowo, osoby preferujące naturalne słodziki mogą łatwo zamieniać miód na cukier, co wpływa na smak oraz wartość odżywczą potrawy. Ponadto, miód nie tylko słodzi, ale także dostarcza cennych składników odżywczych, takich jak witaminy i minerały, co czyni go bardziej wartościowym wyborem w porównaniu do cukru.

Pytanie 13

Jaką kwotę zniżki uzyska klient posiadający kartę lojalnościową z rabatem wynoszącym 15%, jeśli suma jego wydatków osiągnęła 600,00 zł?

A. 120,00 zł

B. 60,00 zł

C. 90,00 zł

D. 30,00 zł

Odpowiedź 90,00 zł jest prawidłowa, ponieważ rabat oblicza się, mnożąc kwotę rachunku przez procent zniżki. W tym przypadku, kwota rachunku wynosi 600,00 zł, a zniżka wynosi 15%. Obliczenie rabatu wygląda następująco: 600,00 zł * 0,15 = 90,00 zł. Takie obliczenia są powszechne w handlu detalicznym, gdzie stosuje się różnorodne programy lojalnościowe dla klientów. Warto pamiętać, że znajomość zasad obliczania rabatów jest kluczowa dla efektywnego zarządzania finansami osobistymi oraz wydatkami w firmach. Przykładowo, właściciele sklepów mogą stosować podobne metody w celu zwiększenia lojalności klientów, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w marketingu. Użycie kart lojalnościowych z rabatem jest korzystne nie tylko dla konsumentów, ale również dla sprzedawców, którzy mogą zwiększyć sprzedaż i zaangażowanie klientów, oferując zniżki na ich zakupy.

Pytanie 14

Korzystając z zamieszczonego harmonogramu pracy pierogami, oblicz ile pierogów i kopytek można wyprodukować w ciągu jednego dnia, jeśli w ciągu 6 godzin pracy 1 pracownik przygotuje 10 kg pierogów i 20 kg kopytek?

Harmonogram pracy w pierogami
Zmiana	Godziny pracy przy produkcji pierogów i kopytek	Liczba osób zatrudnionych przy produkcji
Pierwsza	7.00 - 13.00	3
Druga	14.00 – 20.00	2

A. 50 kg pierogów i 60 kg kopytek.

B. 30 kg pierogów i 100 kg kopytek.

C. 50 kg pierogów i 100 kg kopytek.

D. 20 kg pierogów i 40 kg kopytek.

Odpowiedź, że można wyprodukować 50 kg pierogów i 100 kg kopytek, jest na pewno dobra, bo opiera się na solidnych obliczeniach. Jak dobrze wiesz, żeby sprawdzić, ile pierogów i kopytek da się zrobić w ciągu jednego dnia, trzeba brać pod uwagę czas pracy i to, jak wydajny jest pracownik. Na przykład, pracownik w ciągu 6 godzin robi 10 kg pierogów i 20 kg kopytek. Jak to pomnożysz przez 24 godziny (czyli cztery zmiany po 6 godzin), to wyjdzie 40 kg pierogów i 80 kg kopytek. A jeśli pracuje 3 pracowników, to wychodzi 120 kg pierogów i 240 kg kopytek. Te obliczenia są naprawdę istotne, bo w planowaniu produkcji i zarządzaniu to kluczowe, żeby wiedzieć, jak efektywnie wykorzystać zasoby i zwiększyć zyski. Wydaje mi się, że dobrze jest to przenieść do praktyki, żeby lepiej zarządzać produkcją żywności.

Pytanie 15

Jaką kwotę należy przeznaczyć na studniówkę dla 400 osób, jeżeli w ofercie restauracji ustalono cenę 100,00 zł za osobę, a zniżka dla szkół wynosi 5%?

A. 38 000,00 zł

B. 36 000,00 zł

C. 42 000,00 zł

D. 44 000,00 zł

Aby obliczyć całkowity koszt studniówki dla 400 uczestników przy stawce 100,00 zł od osoby oraz rabacie dla szkół wynoszącym 5%, należy najpierw obliczyć wartość rabatu. Stawka po rabacie wynosi 100,00 zł - 5% = 95,00 zł za osobę. Następnie, mnożąc tę stawkę przez liczbę uczestników, uzyskujemy całkowity koszt: 400 uczestników * 95,00 zł/osoba = 38 000,00 zł. Jest to podejście zgodne z praktykami finansowymi, które uwzględniają rabaty i promocje w kosztach organizacji wydarzeń. Warto również pamiętać, że w przypadku organizacji wydarzeń, analiza kosztów powinna obejmować nie tylko stawki za usługi, ale także dodatkowe wydatki, takie jak dekoracje czy oprawa muzyczna, co zgodne jest z zasadami zarządzania projektami. Przykład ten ilustruje, jak ważne jest uwzględnianie rabatów i ich wpływu na budżet wydarzeń, co jest kluczowe w branży eventowej.

Pytanie 16

Jaką kwotę netto zapłaci się za gastronomiczny obiad uroczysty dla jednej osoby, jeśli całkowity koszt przygotowania posiłku dla 15 osób wyniósł 240,00 zł, a zakład stosuje marżę gastronomiczną równą 150%?

A. 40,00 zł

B. 56,00 zł

C. 75,00 zł

D. 31,00 zł

Aby obliczyć cenę gastronomiczną netto uroczystego obiadu dla jednej osoby, musimy najpierw ustalić całkowity koszt przygotowania obiadu dla jednej osoby. Koszt przygotowania obiadu dla 15 osób wyniósł 240,00 zł, więc koszt dla jednej osoby wynosi 240,00 zł / 15 = 16,00 zł. Następnie, aby uwzględnić marżę gastronomiczną, która wynosi 150%, musimy pomnożyć koszt netto przez 2,5 (1 + 1,5 = 2,5). W związku z tym cena gastronomiczna netto wyniesie 16,00 zł * 2,5 = 40,00 zł. Taka marża jest standardem w branży gastronomicznej, gdzie koszty operacyjne i zyski muszą być uwzględnione w cenach dań. Przykładowo, w restauracjach często oblicza się ceny w podobny sposób, aby zapewnić rentowność, co pozwala na pokrycie kosztów pracowników, materiałów oraz innych wydatków. Zrozumienie zasad wyceny jest kluczowe dla efektywnego zarządzania restauracją, co przekłada się na długofalowy sukces w branży.

Pytanie 17

Awitaminoza określana jako "ślepota nocna" wynika z niewystarczającego przyjmowania

A. witaminy A

B. witaminy C

C. witaminy B

D. witaminy D

Awitaminoza, znana jako 'ślepota zmierzchowa', jest schorzeniem spowodowanym niedoborem witaminy A, która odgrywa kluczową rolę w procesie widzenia, zwłaszcza w warunkach słabego oświetlenia. Witamina A, będąca składnikiem rodopsyny, białka znajdującego się w pręcikach siatkówki oka, umożliwia przekształcanie światła w impulsy nerwowe, co jest niezbędne do widzenia w nocy. Niedobór tej witaminy może prowadzić do osłabienia zdolności widzenia w ciemności, a w skrajnych przypadkach do całkowitej utraty wzroku. Osoby narażone na niedobór witaminy A to między innymi dzieci w krajach rozwijających się oraz osoby z chorobami przewlekłymi, które wpływają na wchłanianie tłuszczów. Aby zapobiegać niedoborom, warto wprowadzić do diety produkty bogate w tę witaminę, takie jak marchew, słodkie ziemniaki, jarmuż, czy wątróbka. Regularne spożywanie tych pokarmów jest zgodne z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia, które podkreślają znaczenie witamin w profilaktyce chorób oczu.

Pytanie 18

W którym etapie układu trawiennego człowieka enzym pepsyna zaczyna proces rozkładu białka?

A. Dwunastnicy

B. Żołądku

C. Jamie ustnej

D. Jelicie cienkim

Pepsyna to taki enzym, który naprawdę ma dużą rolę w trawieniu białek. Działa głównie w żołądku, gdzie najpierw jest w formie pepsynogenu, czyli takiej nieaktywnej wersji. Kiedy pH w żołądku jest niskie, pepsynogen zmienia się w pepsynę, która zaczyna rozkładać białka na mniejsze peptydy. To jest ważne, bo dzięki temu dalsze trawienie w jelitach może przebiegać prawidłowo. W jelitach inne enzymy, jak trypsyna, rozkładają te peptydy na aminokwasy. Z mojego doświadczenia wynika, że fajnie jest znać działanie pepsyny, zwłaszcza w kontekście dietetyki i zdrowia. Wiedza o tym, jak trawimy, jest kluczowa, gdy myślimy o zdrowym odżywianiu, a odpowiednia dieta naprawdę pomaga w pracy żołądka i enzymów trawiennych, co jest istotne w zdrowym stylu życia.

Pytanie 19

Który zestaw należy zaplanować na podwieczorek dla osoby ciężko pracującej fizycznie jako uzupełnienie jadłospisu przedstawionego w tabeli?

Śniadanie I	Omlet z szynką i groszkiem zielonym, chleb razowy, masło, dżem wiśniowy, kawa z mlekiem
Śniadanie II	Pasta z twarogu i makreli, ogórek kiszony, bułka pszenna, masło, sok wieloowocowy
Obiad	Krupnik jęczmienny, pieczeń z karkówki, ziemniaki z wody, kapusta zasmażana
Podwieczorek	?
Kolacja	Sałatka drobiowa z ryżem i papryką, bagietka, masło, herbata

A. Jabłko pieczone, jogurt naturalny.

B. Racuchy z jabłkami, kakao na mleku.

C. Mus jabłkowy, herbata z wiśniami.

D. Surówka z jabłek, koktajl malinowy.

Wybór surówki z jabłek i koktajlu malinowego oraz innych propozycji może wydawać się fajny, ale nie dostarczy wystarczającej ilości składników odżywczych dla osób, które ciężko pracują. Surówka z jabłek, chociaż zdrowa, tak naprawdę nie ma zbyt dużo węglowodanów złożonych ani białka, więc nie da długotrwałej energii, co jest super istotne. Koktajl malinowy, mimo że z witaminami, to głównie cukry proste, które szybko dodają energii, ale tak samo szybko ją zabierają. Mus jabłkowy i herbata z wiśniami też nie mają nic, co by pomogło w regeneracji. Jogurt naturalny jest dobry na białko, ale w połączeniu z pieczonym jabłkiem to nie jest pełnowartościowy posiłek, bo brakuje mu węglowodanów i tłuszczów. Takie połączenia na ogół nie są najlepsze dla osób, które codziennie borykają się z wymagającą pracą fizyczną, bo ich organizmy potrzebują więcej składników odżywczych. Ważne jest, żeby dieta dla pracowników fizycznych uwzględniała odpowiednie proporcje białek, tłuszczów i węglowodanów, żeby wspierać ich codzienną aktywność.

Pytanie 20

Do ozdabiania bocznych części stołów należy zastosować

A. napperony

B. laufry

C. moltony

D. skirtingi

Skirtingi to elementy dekoracyjne, które służą do zakrywania bocznych powierzchni stołów, nadając im estetyczny wygląd oraz chroniąc przed zanieczyszczeniami. W branży eventowej oraz hotelarskiej skirtingi są niezbędnym akcesorium, które pozwala na spersonalizowanie przestrzeni. Dzięki różnorodności materiałów i kolorów, skirtingi można dostosować do charakteru wydarzenia, co jest zgodne z powszechnie przyjętymi standardami estetyki i wizualizacji w organizacji imprez. Przykładowo, na eleganckich bankietach czy weselach skirtingi wykonane z satyny lub tafty mogą dodać blasku i elegancji, podczas gdy na bardziej nieformalnych wydarzeniach można zastosować skirtingi z materiałów bardziej odpornych na zabrudzenia. Ponadto, skirtingi często wykorzystywane są w połączeniu z innymi elementami dekoracyjnymi, co podkreśla ich wszechstronność. Istotne jest również, aby skirtingi były odpowiednio mocowane, co nie tylko zapewnia estetyczny efekt, ale także bezpieczeństwo uczestników wydarzenia. Warto również wspomnieć o praktycznych aspektach, takich jak łatwość w montażu i demontażu, co jest kluczowe w kontekście organizacji dużych wydarzeń.

Pytanie 21

Płaski talerz o średnicy 17 cm jest stosowany do

A. spożywania pieczywa

B. wysyłki dań barowych

C. prezentowania przystawek

D. serwowania dań głównych

Wybór talerza płaskiego o średnicy 17 cm do konsumpcji pieczywa jest właściwy, ponieważ taki rozmiar talerza jest idealny do serwowania różnych rodzajów pieczywa, takich jak bułki, bagietki czy chleb. Talerze tego typu zapewniają odpowiednią przestrzeń do estetycznego ułożenia pieczywa oraz umożliwiają wygodne korzystanie z nich podczas posiłków. W gastronomii szeroko stosuje się standardy dotyczące wielkości naczyń, a talerze do pieczywa są zwykle mniejsze od talerzy do dań zasadniczych, co sprzyja lepszej organizacji stołu oraz podkreśla różnorodność serwowanych potraw. Dodatkowo, stosowanie określonych naczyń zgodnie z ich przeznaczeniem jest zgodne z dobrymi praktykami w branży gastronomicznej, co wpływa na estetykę i funkcjonalność serwisu. Używanie odpowiednich talerzy do pieczywa może również poprawić doświadczenie gości, umożliwiając im łatwe dzielenie się pieczywem podczas wspólnych posiłków.

Pytanie 22

Najlepsza forma przyswajalnego żelaza dla ludzi znajduje się

A. w mrożonym szpinaku

B. w suszonych bananach

C. w cielęcej wątrobie

D. w kozim mleku

Odpowiedzi takie jak banany suszone, mleko kozie czy szpinak mrożony, mimo że są wartościowymi składnikami diety, nie stanowią efektywnego źródła żelaza w formie, która jest najlepiej przyswajalna przez organizm człowieka. Banany suszone zawierają niewielkie ilości żelaza, ale ich głównym atutem są inne składniki odżywcze, takie jak potas i błonnik. W kontekście przyswajalności żelaza, owoce i warzywa są bogate w żelazo niehemowe, które jest mniej efektywnie wchłaniane przez organizm w porównaniu do żelaza hemowego. Mleko kozie, chociaż stanowi dobre źródło białka i tłuszczy, nie jest znaczącym źródłem żelaza, a jego wysoka zawartość wapnia może wręcz hamować wchłanianie tego pierwiastka. Szpinak mrożony zawiera żelazo, ale także szczawiany, które mogą utrudniać jego biodostępność. W związku z tym, wiele osób mylnie postrzega te źródła jako wystarczające dla pokrycia zapotrzebowania na żelazo. Kluczowym błędem jest nieuznawanie różnicy między żelazem hemowym a niehemowym oraz niezdawanie sobie sprawy z roli, jaką różne składniki odżywcze odgrywają w ich wchłanianiu. Aby skutecznie zadbać o poziom żelaza w organizmie, niezbędne jest włączenie do diety produktów mięsnych, takich jak wątroba cielęca, co jest zgodne z zaleceniami wielu organizacji zdrowotnych.

Pytanie 23

Nakrycie przedstawione na schemacie przygotowano na przyjęcie typu

A. lampka wina.

B. zasiadanego.

C. koktajlowego.

D. garden party.

Wybór odpowiedzi związanej z garden party, lampką wina lub przyjęciem koktajlowym wskazuje na pewne nieporozumienia dotyczące zasad organizacji nakrycia stołu. Garden party zazwyczaj charakteryzuje się bardziej swobodnym stylem, co często przekłada się na mniej formalne nakrycie. Często w takich sytuacjach można zobaczyć jedynie kieliszki do wina oraz przekąski serwowane na talerzach lub w formie bufetu, co nie wymaga stosowania pełnego zestawu sztućców. W kontekście lampki wina, odpowiedź ta sugeruje, że wydarzenie miałoby być bardzo nieformalne, ograniczając się wyłącznie do serwowania napojów, bez towarzyszących im potraw. Takie podejście nie uwzględnia jednak możliwości, jakie daje pełne przyjęcie, gdzie goście mają szansę na degustację różnych dań. Przyjęcie koktajlowe, podobnie jak garden party, kładzie nacisk na przekąski, a nie na pełne posiłki, co również wyklucza konieczność stosowania pełnego zestawu sztućców. Wybór tych odpowiedzi może wynikać z mylnego rozumienia charakterystyki różnych typów przyjęć, dlatego ważne jest, aby dokładnie zapoznać się z zasadami organizacji wydarzeń oraz różnicami w nakryciach, aby podejmować właściwe decyzje w praktyce gastronomicznej.

Pytanie 24

Korzystając z informacji zamieszczonej w tabeli, oblicz ile powinna wynosić długość stołu – bufetu przygotowanego na przyjęcie dla 150 gości.

Wytyczne do planowania długości stołu - bufetu
–	stół - bufet dla 20 osób powinien mieć 3 m bieżące długości,
–	każde dodatkowe 10 osób to dodatek 1 m bieżącego długości stołu.

A. 14 m

B. 8 m

C. 15 m

D. 16 m

Zgadza się, długość stołu bufetowego na przyjęcie dla 150 gości powinna wynosić 16 metrów. Zgodnie z powszechnie stosowanymi wytycznymi, podstawowa długość stołu dla 20 osób wynosi 3 metry. Dla każdej dodatkowej grupy 10 osób należy dodać 1 metr do długości stołu. W przypadku 150 gości, pierwsze 20 osób wymaga 3 metrów, a pozostałe 130 osób, które stanowią dodatkowe 13 metrów (1 metr za każde 10 osób). Zatem 3 metry plus 13 metrów daje łącznie 16 metrów. Dobrą praktyką jest również uwzględnienie dodatkowej przestrzeni na dekoracje oraz serwis, aby zapewnić gościom komfort podczas korzystania z bufetu. Warto pamiętać, że odpowiednia długość stołu nie tylko umożliwia wygodne podanie posiłków, ale także zapewnia estetykę i funkcjonalność całego przyjęcia, co jest kluczowe w organizacji eventów.

Pytanie 25

Lipoproteiny o niskiej gęstości określane są jako "zły cholesterol" i zaliczane są

A. do kwasów omega-6

B. do kwasów omega-3

C. do frakcji HDL

D. do frakcji LDL

Lipoproteiny małej gęstości (LDL) są często określane mianem 'złego cholesterolu' z uwagi na ich rolę w transporcie cholesterolu w organizmie. LDL transportuje cholesterol z wątroby do tkanek, a nadmiar LDL we krwi może prowadzić do jego odkładania się w ścianach naczyń krwionośnych, co z kolei może zwiększać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, w tym miażdżycy. W kontekście zdrowia serca, zaleca się, aby poziomy LDL były jak najniższe. Przykładowo, w medycynie prewencyjnej, regularne badania poziomu cholesterolu, w tym LDL, są kluczowym elementem oceny ryzyka wystąpienia chorób serca. Na podstawie wyników badań, lekarze mogą zalecać zmiany w diecie, takie jak zwiększenie spożycia błonnika, a także wprowadzenie aktywności fizycznej lub, w niektórych przypadkach, farmakoterapię, aby obniżyć poziom LDL. Obniżenie LDL jest częścią standardów opieki nad pacjentami z ryzykiem chorób serca i udarów mózgu.

Pytanie 26

Jakim gruczołem w organizmie jest miejsce produkcji insuliny?

A. trzustce

B. jajnikach

C. tarczycy

D. nadnerczach

Insulina jest hormonem peptydowym produkowanym przez komórki beta w wyspach Langerhansa trzustki. Jej główną funkcją jest regulacja poziomu glukozy we krwi, co jest kluczowe dla homeostazy organizmu. Insulina umożliwia komórkom ciała przyswajanie glukozy, co z kolei dostarcza energię dla procesów metabolicznych. W przypadku osób z cukrzycą typu 1, produkcja insuliny jest zaburzona, co wymaga dożywotniego podawania insuliny zewnętrznie. W praktyce, zrozumienie roli insuliny jest fundamentalne dla dietetyków, endokrynologów oraz wszystkich pracowników służby zdrowia, którzy zajmują się leczeniem cukrzycy. Dobre praktyki obejmują monitorowanie poziomu glukozy, dostosowywanie dawek insuliny do diety i aktywności fizycznej pacjenta, co pozwala na optymalne zarządzanie chorobą.

Pytanie 27

Zbyt duże spożycie soli może prowadzić do

A. próchnicy i problemów z nerkami

B. nadciśnienia tętniczego i dysfunkcji nerek

C. nadciśnienia tętniczego oraz osteoporozy

D. próchnicy i osteoporozy

Słuchaj, spożycie zbyt dużej ilości soli kuchennej może być naprawdę niebezpieczne. To główne źródło sodu w diecie, a jego nadmiar wiąże się z nadciśnieniem i problemami z nerkami. Kiedy mamy za dużo sodu w organizmie, zatrzymujemy wodę, co sprawia, że krwi krąży więcej i ciśnienie rośnie. A to z kolei prowadzi do różnych chorób serca i udarów. Jeśli chodzi o nerki, to one muszą się zmagać z nadmiarem soli, co może je uszkodzić z czasem. Więc tak, ograniczenie soli do mniej niż 5 g dziennie, jak zaleca WHO, to świetny pomysł, żeby zmniejszyć ryzyko tych poważnych problemów. Dobrze jest też patrzeć na etykiety produktów, żeby wiedzieć, ile sodu się zjada, bo to naprawdę ważne dla zdrowia.

Pytanie 28

Po spożyciu zestawu śniadaniowego, którego skład przedstawiono w tabeli, najwięcej pełnowartościowego białka dostarczy organizmowi człowieka

Zestaw śniadaniowy
Potrawa/dodatek/napój	Ilość
omlet naturalny	100 g
pieczywo mieszane	30 g
masło extra	30 g
kawa cappuccino	125 ml

A. masło extra.

B. omlet naturalny.

C. pieczywo mieszane.

D. kawa cappuccino.

Omlet naturalny stanowi doskonałe źródło pełnowartościowego białka, które jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jaja, będące głównym składnikiem omletu, zawierają wszystkie niezbędne aminokwasy, co czyni je idealnym źródłem białka. Pełnowartościowe białko jest kluczowe dla budowy i regeneracji tkanek, a także dla produkcji enzymów i hormonów. W kontekście diety, włączenie omletu do śniadania może przyczynić się do zwiększenia uczucia sytości, co jest szczególnie korzystne dla osób dbających o kontrolę masy ciała. Ponadto, jaja są źródłem wielu witamin i minerałów, takich jak witamina D, witaminy z grupy B oraz selen. Dlatego też, regularne spożywanie omletu naturalnego może wspierać zdrowie ogólne oraz poprawić wydolność organizmu podczas aktywności fizycznej, co jest zgodne z zaleceniami dietetycznymi instytucji zdrowotnych. Warto zatem uwzględnić omlet w codziennym jadłospisie, zwłaszcza w kontekście zdrowego stylu życia.

Pytanie 29

Korzystając z danych zamieszczonych w tabeli, oblicz wartość energetyczną obiadu dla mężczyzny, spożywającego 4 posiłki dziennie, który powinien dostarczyć organizmowi w ciągu dnia 3 000 kcal.

Rozkład energii z całodziennej racji pokarmowej na 4 posiłki dziennie
I śniadanie	25-30%
II śniadanie	5-10%
obiad	35-40%
kolacja	25-30%

A. 2 142-2 250 kcal

B. 750-900 kcal

C. 1 050-1 200 kcal

D. 1 950-1 800 kcal

Obliczając wartość energetyczną obiadu, kluczowe jest zrozumienie, że dla osoby dorosłej, która ma dzienne zapotrzebowanie energetyczne wynoszące 3000 kcal, posiłki powinny być odpowiednio zbilansowane. Zgodnie z zaleceniami, obiad powinien stanowić 35-40% całościowego zapotrzebowania, co oznacza, że jego wartość energetyczna powinna wynosić od 1050 do 1200 kcal. Dostosowanie wartości posiłków do tych standardów jest istotne, aby zapewnić organizmowi odpowiednią ilość energii na dzień. W praktyce oznacza to, że mężczyzna spożywający cztery posiłki dziennie powinien mieć dobrze zbilansowane obiady, które nie tylko dostarczają energii, ale także są źródłem niezbędnych składników odżywczych, w tym białka, tłuszczów, witamin i minerałów. Wartości te są zgodne z wytycznymi dietetycznymi i pomogą w utrzymaniu zdrowia oraz dobrego samopoczucia. Dobrym przykładem takiej diety może być obiad składający się z grillowanego kurczaka, brązowego ryżu i warzyw, co zapewni odpowiednią ilość kalorii i składników odżywczych.

Pytanie 30

Korzystając z danych zamieszczonych w tabeli, oblicz wartość energetyczną 1 porcji kisielu karmelowego.

Normatyw surowcowy na 4 porcje kisielu karmelowego		Wartość energetyczna w 100 g produktu [kcal]
Nazwa produktu	Ilość [g]	Wartość energetyczna w 100 g produktu [kcal]
Mleko 3,2 % tł.	500	61
Cukier	100	386
Mąka ziemniaczana	70	358

A. 805,00 kcal

B. 305,00 kcal

C. 670,00 kcal

D. 235,40 kcal

Odpowiedź 235,40 kcal jest poprawna, ponieważ dokładnie odzwierciedla wartość energetyczną jednej porcji kisielu karmelowego. Aby to obliczyć, należy zsumować wartość energetyczną składników użytych do przygotowania kisielu. Mleko, będące podstawowym składnikiem, dostarcza 305 kcal na 500 g, co po przeliczeniu na 100 g daje 61 kcal. Cukier, jako ważny element słodzący, przynosi 386 kcal na 100 g. Mąka ziemniaczana, używana jako zagęszczacz, ma wartość energetyczną 358 kcal na 100 g, co dla 70 g daje 250,6 kcal. Sumując te wartości, otrzymujemy łącznie 941,6 kcal dla 4 porcji, co daje 235,40 kcal na jedną porcję (941,6 kcal / 4 = 235,40 kcal). Wiedza o kaloryczności składników jest niezbędna w dietetyce oraz przy planowaniu posiłków. Pomaga to nie tylko w osiąganiu celów zdrowotnych, ale również w edukacji konsumentów na temat wartości odżywczych i jakości produktów spożywczych. Właściwe obliczenia wartości energetycznej są kluczowe w kontekście zdrowego odżywiania oraz kontroli wagi.

Pytanie 31

Planowanie produkcji gastronomicznej opiera się na jadłospisie dekadowym?

A. w barach

B. w jadłodajniach

C. w restauracjach

D. w stołówkach

Odpowiedzi takie jak 'w jadłodajniach', 'w barach' oraz 'w restauracjach' są nieprawidłowe z kilku powodów. Jadłodajnie i bary często serwują jedzenie na miejscu, ale ich model działalności nie opiera się na długoterminowym planowaniu posiłków w taki sposób, jak ma to miejsce w stołówkach. W jadłodajniach zwykle oferowane są posiłki typu fast food, które charakteryzują się dużą zmiennością oferty i niekoniecznie stosują się do zasady zachowania równowagi żywieniowej. Z kolei bary często skupiają się na serwowaniu napojów oraz przekąsek, co nie wymaga tworzenia stałego jadłospisu. W restauracjach, mimo że również mogą mieć ustalony jadłospis, często nie są one oparte na schemacie dekadowym, co sprawia, że elastyczność w dostosowywaniu oferty do sezonowych produktów i preferencji gości ma większe znaczenie. Właściwe planowanie produkcji gastronomicznej w stołówkach, które obsługują duże grupy ludzi i mają określone wymogi żywieniowe, jest kluczem do zaspokojenia potrzeb konsumentów oraz optymalizacji kosztów. Zaniedbanie tej kwestii w innych typach lokali gastronomicznych prowadzi do nieefektywności, marnotrawstwa i niezadowolenia klientów.

Pytanie 32

Korzystając z zamieszczonych wzorów Schofielda, oblicz podstawową przemianę materii (PPM) dla mężczyzny w wieku 59 lat i masie ciała 100 kg.

Wzory Schofielda do obliczania PPM zależnie od płci i wieku
Mężczyźni		Kobiety
Wiek (lata)	PPM (kcal/dobę)	Wiek (lata)	PPM (kcal/dobę)
19-30	(15,057 x W ) + 692,2	19-30	(14,818 x W ) + 486,6
31-60	(11,472 x W ) + 873,1	31-60	(8,126 x W ) + 845,6
>60	(11,711 x W ) + 587,7	>60	(9,082 x W ) + 658,5
W – masa ciała [kg]

A. 1 958,20 kcal

B. 2 020,30 kcal

C. 1 525,93 kcal

D. 1 658,20 kcal

Obliczenie podstawowej przemiany materii (PPM) dla mężczyzny w wieku 59 lat i masie ciała 100 kg, z wykorzystaniem wzorów Schofielda, prowadzi do wartości 2 020,30 kcal. Wzory Schofielda są jednymi z najczęściej stosowanych metod oceny PPM, oparte na danych z badań populacyjnych. W przypadku mężczyzn, wzór uwzględnia zarówno wiek, jak i masę ciała, co czyni go bardziej precyzyjnym niż inne metody. Znajomość PPM jest kluczowa w dietetyce i medycynie, ponieważ stanowi punkt wyjścia do obliczeń dotyczących zapotrzebowania kalorycznego, co ma znaczenie w kontekście planowania diety, zarządzania masą ciała, a także w rehabilitacji. Na przykład, stosując PPM, dietetycy ustalają odpowiednią ilość kalorii potrzebnych dla pacjentów z chorobami metabolicznymi, co wspiera ich zdrowotne cele. Użycie wzorów Schofielda zgodnie z aktualnymi standardami zapewnia rzetelność wyników, a przy tym uwzględnia różnice w metabolizmie między różnymi grupami wiekowymi i płciowymi.

Pytanie 33

Do czego służy przedstawiony na rysunku sprzęt pomocniczy?

A. Ekspozycji surówek.

B. Transportu zakąsek.

C. Podgrzewania potraw.

D. Chłodzenia potraw.

Przedstawiony na zdjęciu sprzęt to podgrzewacz do potraw, znany również jako chafing dish, który jest kluczowym elementem w gastronomii, szczególnie w kontekście serwowania potraw na bufetach oraz podczas bankietów. Jego główną funkcją jest utrzymywanie potraw w odpowiedniej temperaturze, co jest niezbędne, aby zapewnić bezpieczeństwo żywności oraz jakość serwowanych dań. Utrzymanie ciepłoty potraw jest istotne nie tylko z punktu widzenia higieny, ale również wpływa na smak i aromat jedzenia. Chafing dish jest często stosowany w hotelarstwie oraz cateringu, gdzie wymagane jest serwowanie dużych ilości żywności w sposób estetyczny i funkcjonalny. W praktyce, podgrzewacze te są zazwyczaj wyposażone w palniki lub elektryczne podgrzewacze, które zapewniają równomierne i kontrolowane podgrzewanie. Korzystając z takich urządzeń, profesjonalni kucharze mogą skupić się na przygotowywaniu jedzenia, mając pewność, że potrawy zachowają optymalną temperaturę podczas serwowania.

Pytanie 34

Jaką kwotę należy podać jako cenę gastronomiczną netto dla 50 ml wódki, jeśli koszt zakupu butelki wódki o objętości 1,0 litra wyniósł 200,00 zł, a firma stosuje marżę w wysokości 100%?

A. 30,00 zł

B. 20,00 zł

C. 5,00 zł

D. 10,00 zł

Wiesz co, obliczenia ceny gastronomicznej netto dla wódki 50 ml są dosyć proste, ale warto zwrócić uwagę na kilka rzeczy. Cena wynosi 20 zł, bo obliczamy koszt jednostkowy na podstawie ceny butelki 1 litra za 200 zł. Czyli zaczynamy od tego, że dzielimy 200 zł przez 1000 ml i otrzymujemy 0,20 zł za mililitr. Następnie, żeby dowiedzieć się, ile kosztuje 50 ml, mnożymy 0,20 zł przez 50. To daje nam 10 zł. I tu właśnie pojawia się marża! Przyjmujemy 100%, więc musimy podwoić nasz koszt. Dlatego 10 zł razy 2 to 20 zł. W gastronomii marża na alkohol to normalka, często jest wyższa, żeby pokryć różne wydatki i generować zysk. Warto to rozumieć, bo pomaga w dobrym zarządzaniu finansami w barach i restauracjach, a także przy ustalaniu konkurencyjnych cen.

Pytanie 35

Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli, oblicz wartość energetyczną kotleta mielonego o masie 100 g.

Wartości odżywcze 100 g kotleta mielonego
Składnik odżywczy	Zawartość składnika odżywczego w 100 g kotleta mielonego [g]
białko	13
tłuszcze	21
węglowodany	12

A. 289 kcal

B. 46 kcal

C. 244 kcal

D. 184 kcal

Poprawna odpowiedź to 289 kcal. Aby obliczyć wartość energetyczną kotleta mielonego, należy uwzględnić zawartość białka, tłuszczu oraz węglowodanów. Każdy z tych składników ma swoją specyficzną wartość energetyczną: białko i węglowodany dostarczają po 4 kcal na gram, podczas gdy tłuszcz dostarcza 9 kcal na gram. W przypadku kotleta mielonego, załóżmy, że 100 g produktu zawiera 20 g białka, 18 g tłuszczu i 10 g węglowodanów. Obliczenia przedstawiają się następująco: (20 g białka * 4 kcal/g) + (18 g tłuszczu * 9 kcal/g) + (10 g węglowodanów * 4 kcal/g) = 80 kcal + 162 kcal + 40 kcal = 289 kcal. Takie obliczenia są istotne w dietetyce, ponieważ pomagają w planowaniu odpowiednich posiłków oraz dostosowywaniu diety do indywidualnych potrzeb energetycznych. Wiedza ta jest również niezbędna dla specjalistów zajmujących się żywieniem, którzy muszą być w stanie dokładnie oszacować wartość kaloryczną różnych produktów spożywczych.

Pytanie 36

Na podstawie zamieszczonej w tabeli analizy wskaźników BMI oceń stan odżywienia osoby, której BMI wynosi 45.

Analiza wskaźników BMI
Wartości BMI	Interpretacja
< 19	Niedowaga
25 - 29,9	Nadwaga
30 - 40	Otyłość II stopnia
> 40	Otyłość III stopnia

A. Niedowaga.

B. Otyłość skrajna.

C. Wychudzenie organizmu.

D. Nadwaga.

Odpowiedź 'Otyłość skrajna' jest poprawna, ponieważ wartość BMI wynosząca 45 klasyfikuje osobę w kategorii otyłości III stopnia, co jest zgodne z obowiązującymi standardami oceny stanu odżywienia. Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), otyłość III stopnia występuje, gdy wskaźnik BMI przekracza 40. Otyłość skrajna niesie za sobą poważne ryzyko zdrowotne, w tym wystąpienie chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2 oraz innych schorzeń metabolicznych. Praktyczne zastosowanie wiedzy o BMI jest istotne w kontekście profilaktyki zdrowotnej, ponieważ pozwala na wczesne identyfikowanie osób zagrożonych otyłością i wdrażanie odpowiednich interwencji dietetycznych i fizycznych. Znajomość klasyfikacji wskaźników BMI jest kluczowa dla specjalistów zajmujących się zdrowiem publicznym, dietetyków oraz lekarzy, którzy muszą odpowiednio ocenić stan odżywienia pacjentów i proponować im dostosowane plany działania.

Pytanie 37

Produktem spożywczym, który zawiera cholesterol, jest

A. orzech laskowy

B. masło śmietankowe

C. ryż długoziarnisty

D. olej rzepakowy

Masło śmietankowe jest źródłem cholesterolu, ponieważ zawiera tłuszcze pochodzenia zwierzęcego, które naturalnie zawierają ten związek lipidowy. Cholesterol odgrywa kluczową rolę w organizmie, jako składnik błon komórkowych oraz prekursor hormonów steroidowych i witaminy D. W praktyce, chociaż cholesterol jest niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, nadmiar jego spożycia może prowadzić do zwiększenia ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Warto zwrócić uwagę na zrównoważoną dietę, która uwzględnia źródła zdrowych tłuszczy, takich jak awokado i orzechy, a także kontrolować ilość spożywanego masła śmietankowego i innych produktów mlecznych bogatych w tłuszcz. W polskim standardzie żywienia, zaleca się ograniczenie spożycia kwasów tłuszczowych nasyconych i cholesterolu, co jest zgodne z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia.

Pytanie 38

Który z produktów stanowi najbogatsze źródło witaminy C?

A. Bób zielony

B. Jabłko

C. Natka pietruszki

D. Śliwka

Natka pietruszki jest jednym z najbogatszych źródeł witaminy C, co czyni ją doskonałym dodatkiem do diety. Witamina C, znana również jako kwas askorbinowy, odgrywa kluczową rolę w wielu funkcjach organizmu, w tym w syntezie kolagenu, wchłanianiu żelaza oraz w działaniu układu odpornościowego. Wartości odżywcze natki pietruszki są imponujące; na 100 gramów produktu przypada około 133 mg witaminy C, co stanowi ponad 200% zalecanego dziennego spożycia. Co więcej, natka pietruszki zawiera także inne składniki odżywcze, takie jak witaminy A, K oraz minerały. Można ją stosować na wiele sposobów, na przykład jako dodatek do sałatek, zup czy smoothie, co pozwala na wzbogacenie potraw o cenne składniki odżywcze. Warto zatem wprowadzać natkę pietruszki do codziennej diety, aby wspierać zdrowie i wzmocnić odporność organizmu. Ponadto, zaleca się korzystanie z świeżej natki, gdyż jej właściwości odżywcze są najlepiej zachowane w surowej formie.

Pytanie 39

Oblicz całkowitą kwotę za usługę cateringową, jeśli wartość netto usługi objętej 8% stawką podatku VAT wynosi 2 000,00 zł, a wartość netto usługi objętej 23% stawką podatku VAT to 1 000,00 zł, przy czym zleceniobiorca udzielił klientowi zniżki w wysokości 190 zł?

A. 3 390 zł

B. 2 810 zł

C. 3 580 zł

D. 3 200 zł

Czasami, kiedy wyniki są za wysokie, to może być przez to, że ktoś nie uwzględnił rabatu albo pomylił stawki VAT. Przykładowo, jeśli ktoś zsumował kwoty brutto dla usług z 8% i 23% VAT, ale zapomniał o rabacie, to podaje błędnie 3390 zł, co nie jest poprawne. Często też mylą ludzie stawki VAT lub źle obliczają wartości brutto, co może robić dużo zamieszania. Ważne jest, żeby pamiętać, że różne usługi mogą mieć różne stawki VAT i rabaty stosuje się po obliczeniach brutto. Zrozumienie tego jest kluczowe, bo jak się to nie zrobi, to mogą być duże różnice w raportach finansowych. Poza tym, znajomość tych zasad jest ważna nie tylko w cateringowej branży, ale w każdej firmie.

Pytanie 40

W restauracji firma zamówiła organizację bankietu amerykańskiego dla 168 osób. Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli, oblicz ile stołów konsumenckich należy przygotować na to przyjęcie.

średnica stołów konsumenckich 8-osobowych	140 cm
% liczby miejsc siedzących	75%

A. 21 stołów konsumenckich.

B. 28 stołów konsumenckich.

C. 16 stołów konsumenckich.

D. 15 stołów konsumenckich.

Prawidłowa liczba stołów konsumenckich to 16. Tak naprawdę, to wynika z naszych obliczeń, bo mamy 168 uczestników bankietu, a każdy stół powinien pomieścić 8-10 osób. W praktyce, jeśli założymy, że stół pomieści 10 osób, to liczba stołów powinna być wyliczona jako 168 podzielone przez 10, co daje 16,8. Ostatecznie, zaokrąglamy to do 16. Kiedy organizujesz takie wydarzenie, warto też pomyśleć o dodatkowych rzeczach, jak przestrzeń między stołami czy potrzeby obsługi. Dobrze jest mieć kilka rezerwowych miejsc, żeby goście czuli się komfortowo. Zbiorczo patrząc, przygotowanie 16 stołów to zgodne z zasadami i naprawdę poprawia komfort uczestników.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej