Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik analityk
Kwalifikacja: CHM.04 - Wykonywanie badań analitycznych
Data rozpoczęcia: 3 stycznia 2026 21:07
Data zakończenia: 3 stycznia 2026 21:17

Egzamin zdany!

Wynik: 36/40 punktów (90,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Podłoże, które jest wykorzystywane do uzyskiwania hodowli z wysoką liczbą drobnoustrojów danego szczepu, nazywamy

A. namnażającym

B. różnicującym

C. wybiórczo-różnicującym

D. wybiórczym

Odpowiedź 'namnażającym' jest prawidłowa, ponieważ podłoże namnażające jest specjalnie zaprojektowane do wspierania intensywnego wzrostu drobnoustrojów, co pozwala na uzyskanie dużej populacji badanego szczepu. Takie podłoża zawierają odpowiednie składniki odżywcze, takie jak pepton, ekstrakty drożdżowe lub inne substancje organiczne, które stymulują metabolizm mikroorganizmów. Użycie podłoża namnażającego jest kluczowe w mikrobiologii, szczególnie w laboratoriach zajmujących się identyfikacją oraz badaniem właściwości różnych szczepów bakterii i grzybów. Na przykład, w hodowli bakterii Escherichia coli często wykorzystuje się pożywki Luria-Bertani (LB), które są typowym podłożem namnażającym. W przypadku badań nad mikrobiomem, odpowiednie podłoża namnażające pozwalają na uzyskanie prób do dalszych analiz, takich jak sekwencjonowanie DNA czy testy antybiotykowe.

Pytanie 2

Błąd kwasowy oraz błąd sodowy wprowadzają ograniczenia w użyciu elektrody

A. kalomelowej

B. chlorosrebrowej

C. sodowej

D. szklanej

Elektrody szklane są powszechnie stosowane w pomiarach pH, jednak ich wykorzystanie napotyka istotne ograniczenia związane z błędem kwasowym i sodowym. Błąd kwasowy odnosi się do wpływu stężenia jonów wodorowych na pomiar, co może zafałszować wyniki w przypadku, gdy pH roztworu jest znacznie różne od wartości, dla której elektroda została skalibrowana. Z kolei błąd sodowy jest związany z reakcją elektrody na obecność jonów sodowych, co może prowadzić do niewłaściwego odczytu, szczególnie w roztworach o wysokim stężeniu Na+. Przykładem zastosowania elektrody szklanej jest pomiar pH w laboratoriach analitycznych oraz w przemyśle spożywczym, gdzie precyzyjne wartości pH są kluczowe dla jakości produktu. Zgodnie z normami ISO, ważne jest regularne sprawdzanie i kalibrowanie elektrod szklanych, aby zminimalizować te błędy i zapewnić wiarygodność wyników.

Pytanie 3

Analityczne mnożniki dla wagowego oznaczania wapnia (M = 40,08 g/mol) w formie CaC₂O₄ (M = 128,10 g/mol), CaCO₃ (M = 100,09 g/mol) oraz CaO (M = 56,08 g/mol) wynoszą odpowiednio

A. 3,1961; 2,4972; 1,3992

B. 0,3128; 0,4378; 0,7147

C. 0,7147; 2,2842; 1,7992

D. 0,3129; 0,4004; 0,7147

Mnożniki analityczne są kluczowymi wartościami wykorzystywanymi w chemii analitycznej do obliczania ilości analitu w próbce na podstawie wyników pomiarów. W przypadku wagowego oznaczania wapnia w postaci soli, takich jak CaC2O4, CaCO3 i CaO, należy obliczyć stosunki mas molowych. Przyjmując masę molową wapnia, która wynosi 40,08 g/mol, obliczamy odpowiednie mnożniki: dla CaC2O4 wynosi on 0,3129 (40,08 g/mol ÷ 128,10 g/mol), dla CaCO3 to 0,4004 (40,08 g/mol ÷ 100,09 g/mol), a dla CaO to 0,7147 (40,08 g/mol ÷ 56,08 g/mol). Takie obliczenia są niezbędne w praktyce laboratoryjnej, aby prawidłowo określić zawartość wapnia w badanej próbce. Umożliwiają one uzyskanie dokładnych wyników, które są zgodne z normami branżowymi, takimi jak ISO i ASTM, oraz pozwalają na uzyskanie wysokiej jakości danych analitycznych, które są niezbędne w wielu dziedzinach, od przemysłu chemicznego po biotechnologię.

Pytanie 4

Zjawisko polegające na przepuszczaniu rozpuszczalnika przez membranę półprzepuszczalną z roztworu o wyższym stężeniu do roztworu o niższym stężeniu substancji rozpuszczonej określa się mianem

A. elektroforezą kapilarną

B. mineralizacją na mokro

C. odwróconą osmozą

D. dyfuzją prostą

Odwrócona osmoza to proces, w którym rozpuszczalnik, najczęściej woda, jest przefiltrowywany przez membranę półprzepuszczalną z roztworu o wyższym stężeniu do roztworu o niższym stężeniu. Proces ten jest stosowany w oczyszczaniu wody, uzdatnianiu wody pitnej oraz w technologii odsalania, gdzie z wody morskiej usuwane są rozpuszczone sole i inne zanieczyszczenia. W praktyce, odwrócona osmoza znajduje zastosowanie w różnych branżach, w tym w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym oraz w produkcji chemikaliów. Membrany stosowane w tym procesie muszą spełniać określone standardy jakości i wydajności, takie jak te określone przez American National Standards Institute (ANSI) oraz NSF International. Dobre praktyki w zakresie eksploatacji systemów odwróconej osmozy obejmują regularne monitorowanie jakości wody, konserwację membran oraz kontrolę ciśnienia roboczego, co zapewnia długotrwałe i efektywne działanie systemu.

Pytanie 5

W warunkach neutralnych manganian(VII) potasu ulega redukcji do

A. Mn2+

B. MnO2

C. MnO42-

D. Mn

Manganian(VII) potasu, znany jako KMnO4, jest silnym utleniaczem, który w obojętnym środowisku redukuje się głównie do tlenku manganu(IV), czyli MnO2. Proces ten ma miejsce w temperaturze pokojowej i bez obecności kwasów. MnO2 jest nieorganiczny związek, który występuje jako czarny lub brązowy proszek. Jego redukcja z manganianu(VII) do MnO2 może być przydatna w różnych zastosowaniach, w tym w oczyszczaniu ścieków, gdzie usuwanie zanieczyszczeń organicznych i metali ciężkich jest kluczowe. W praktyce, reakcje redoks z manganianem(VII) są wykorzystywane w analizie chemicznej, szczególnie w titracji redoks, co jest zgodne z dobrymi praktykami laboratoryjnymi. W kontekście standardów branżowych, manganian(VII) jest również stosowany w produkcji środków dezynfekujących oraz jako środek utleniający w syntezach organicznych, co podkreśla jego znaczenie w chemii przemysłowej oraz ochronie środowiska.

Pytanie 6

Substancją wskaźnikową w miareczkowaniu alkacymetrycznym nie jest

A. oranż metylowy

B. czerń eriochromowa T

C. fenoloftaleina

D. czerwień metylowa

Czerń eriochromowa T jest wskaźnikiem pH stosowanym w miareczkowaniu kompleksometrycznym, a nie alkacymetrycznym. W miareczkowaniu alkacymetrycznym najczęściej używane są wskaźniki, które zmieniają kolor przy określonym pH, co pozwala na precyzyjne określenie punktu końcowego reakcji. Przykładem wskaźnika alkacymetrycznego jest fenoloftaleina, która zmienia kolor z bezbarwnego na różowy w zakresie pH od 8.2 do 10.0. Oranż metylowy, z kolei, zmienia kolor z czerwonego na żółty w zakresie pH od 3.1 do 4.4, co czyni go przydatnym w miareczkowaniu kwasów. Zrozumienie zastosowania odpowiednich wskaźników w różnych metodach analitycznych jest kluczowe dla dokładności pomiarów. Prawidłowy dobór wskaźnika może znacznie wpłynąć na jakość wyników analizy. W związku z tym, znajomość właściwości wskaźników oraz ich zastosowania w miareczkowaniu to niezbędna umiejętność w chemii analitycznej.

Pytanie 7

Na rysunku przedstawiającym schemat mikroskopu optycznego literą b oznaczono

A. tubus.

B. lampę.

C. rewolwer.

D. okular.

Tubus, oznaczony literą 'b' na schemacie mikroskopu optycznego, odgrywa kluczową rolę w procesie obserwacji mikroskopowej. Jest to cylindryczna część, która łączy okular z rewolwerem, gdzie umieszczone są obiektywy. Poprawne zrozumienie funkcji tubusu jest niezbędne dla właściwego korzystania z mikroskopu. Tubus nie tylko stabilizuje układ optyczny, ale także zapewnia prawidłowe ustawienie ogniskowej, co jest istotne dla uzyskania wyraźnych i ostrych obrazów. W praktyce, podczas obserwacji próbek biologicznych, takich jak komórki roślinne czy mikroorganizmy, jakość obrazu zależy od precyzyjnego ustawienia tubusu. Dobrze zaprojektowany tubus minimalizuje aberracje optyczne, co jest kluczowe dla zachowania jakości obserwacji. Warto również pamiętać, że w profesjonalnych mikroskopach optycznych, tubus może mieć regulowaną długość, co pozwala na dostosowanie go do różnych technik mikroskopowych, takich jak mikroskopia fluorescencyjna czy kontrast fazowy.

Pytanie 8

Jakie składniki są potrzebne do przygotowania pożywki, która pozwala na hodowlę bakterii?

A. skrobi

B. wyłącznie glukozy

C. żelatyny oraz zwykłego bulionu

D. agaru oraz płynu Lugola

Odpowiedź 'żelatyny i zwykłego bulionu' jest prawidłowa, ponieważ żelatyna stanowi substancję żelującą, która w połączeniu z bulionem dostarcza niezbędnych składników odżywczych dla mikroorganizmów. Bulion, jako pożywka, zawiera białka, witaminy i sole mineralne, które są kluczowe dla wzrostu bakterii. Żelatyna z kolei pomaga w uzyskaniu stałej struktury pożywki, co jest istotne w wielu metodach hodowli. Dobrą praktyką w laboratoriach mikrobiologicznych jest stosowanie pożywek agarowych, które umożliwiają izolację i identyfikację różnych szczepów bakterii. W przypadku hodowli bakterii na pożywkach stałych, często stosuje się agar, który jest pochodną żelatyny i ma lepsze właściwości w kontekście stabilizacji struktury. Tego typu pożywki są szeroko stosowane w mikrobiologii klinicznej i przemysłowej, umożliwiając przeprowadzanie testów wrażliwości na antybiotyki oraz badania patogenności. Warto również zaznaczyć, że przestrzeganie standardów, takich jak ISO 11133, jest kluczowe dla zapewnienia jakości i skuteczności pożywek mikrobiologicznych.

Pytanie 9

Zjawisko polegające na chemicznej modyfikacji substancji, które prowadzi do powstania innego związku, łatwiejszego do oznaczenia przy użyciu konkretnej metody, to

A. absorpcja

B. wymiana jonowa

C. adsorpcja

D. derywatyzacja

Wybór odpowiedzi związanych z adsorpcją, wymianą jonową oraz absorpcją może wynikać z mylnego zrozumienia różnic między tymi pojęciami a derywatyzacją. Adsorpcja odnosi się do zjawiska, w którym cząsteczki jednej substancji przylegają do powierzchni innej substancji, co jest procesem fizycznym, a nie chemicznym. W kontekście analitycznym, adsorpcja może być stosowana w chromatografii, ale nie prowadzi do powstania nowego związku, co czyni tę odpowiedź niepoprawną. Wymiana jonowa to proces, w którym jeden jon zostaje wymieniony na inny w roztworze, co jest często stosowane w uzdatnianiu wody lub procesach chromatograficznych, ale również nie ma związku z tworzeniem nowego związku chemicznego. Absorpcja, z kolei, to proces, w którym substancja dostaje się do wnętrza innej substancji, co nie dotyczy także modyfikacji chemicznej. Pojęcia te mogą być mylone z derywatyzacją, ponieważ wszystkie one są związane z interakcjami chemicznymi, ale różnią się fundamentalnie w kontekście celów i zachodzących procesów. Typowym błędem myślowym jest nieodróżnianie procesów fizycznych od chemicznych oraz niezrozumienie, że derywatyzacja dotyczy stworzenia nowego związku, a nie tylko zmiany stanu czy przylegania cząsteczek.

Pytanie 10

Badanie szczegółowej struktury komórek roślinnych oraz zwierzęcych, jak również rozmieszczenia atomów w kryształach metali i minerałów, jest możliwe dzięki wykorzystaniu mikroskopu

A. fluorescencyjnego

B. sił atomowych

C. optycznego

D. elektronowego

Mikroskop elektronowy to zaawansowane narzędzie, które umożliwia obserwację obiektów na poziomie atomowym, dzięki zastosowaniu elektronów zamiast światła. W odróżnieniu od mikroskopów optycznych, które są ograniczone do rozdzielczości wynoszącej około 200 nanometrów, mikroskopy elektronowe mogą osiągać rozdzielczość rzędu kilku angstromów. To sprawia, że są niezwykle przydatne w biologii komórkowej, materiałoznawstwie oraz nanotechnologii. Na przykład, w badaniach nad strukturą błon komórkowych możemy zyskać cenne informacje na temat ich składu i organizacji. Dodatkowo, mikroskopy elektronowe są stosowane w analizach krystalograficznych, co pozwala na dokładne zrozumienie układów atomowych w różnorodnych materiałach. Współczesne standardy w badaniach naukowych kładą duży nacisk na precyzyjną analizę mikroskopową, co czyni mikroskopy elektronowe kluczowym narzędziem w laboratoriach badawczych.

Pytanie 11

Na schemacie przedstawiono procesy, które zachodzą podczas przygotowania próbek do badań z wykorzystaniem

A. chromatografii gazowej.

B. nefelometrii i turbidymetrii.

C. spektroskopii atomowej.

D. chromatografii cieczowej.

Spektroskopia atomowa to technika analityczna, która wykorzystuje interakcję promieniowania elektromagnetycznego z atomami w celu identyfikacji i ilościowego oznaczenia różnych pierwiastków. Procesy takie jak rozpylanie, desolvatacja i odparowanie są kluczowe w analizie próbek, szczególnie w kontekście spektrometrii emisyjnej z plazmą sprzężoną indukcyjnie (ICP-OES) oraz spektrometrii mas z plazmą sprzężoną indukcyjnie (ICP-MS). W technice ICP-OES, próbka jest wprowadzana w postaci aerozolu do plazmy, gdzie następuje jej atomizacja, a następnie emisja promieniowania charakterystycznego dla każdego pierwiastka. Podobnie w ICP-MS, atomy są jonizowane, co umożliwia ich analizę masową. Praktyczne zastosowania spektroskopii atomowej obejmują analizę metali ciężkich w próbkach środowiskowych, badania jakości żywności oraz monitoring procesów przemysłowych. W odpowiedzi na rosnące wymagania dotyczące jakości analizy, metoda ta zyskuje na znaczeniu w laboratoriach analitycznych, przestrzegających norm ISO i innych standardów jakości.

Pytanie 12

Batymetr jest narzędziem do pozyskiwania próbek

A. odpadów

B. wody

C. powietrza

D. gleby

Batymetria to dziedzina nauki zajmująca się pomiarami głębokości wód oraz badaniem ukształtowania dna zbiorników wodnych. Batymetr służy do pobierania próbek wody, co jest niezwykle istotne w kontekście oceny jakości wód, monitorowania ekosystemów wodnych oraz prowadzenia badań naukowych. Przykładowo, batymetria jest wykorzystywana w hydrografii, aby stworzyć mapy dna oceanów i mórz. Dzięki tym pomiarom możliwe jest poznanie struktury dna, co jest kluczowe dla nawigacji, ochrony środowiska oraz prowadzenia prac inżynieryjnych. Ponadto, pobieranie próbek wody za pomocą batymetrów umożliwia analizę chemiczną, biologiczną i fizyczną wód, co pozwala na ocenę ich zanieczyszczeń oraz wpływu działania człowieka. W praktyce, techniki batymetryczne są zgodne z międzynarodowymi standardami, takimi jak te określone przez Międzynarodową Organizację Hydrograficzną (IHO), co zapewnia wiarygodność i porównywalność wyników.

Pytanie 13

Jaką właściwość fizyczną substancji można określić przy użyciu areometru?

A. Lepkość

B. Gęstość

C. Temperaturę wrzenia

D. Temperaturę topnienia

Areometr to przyrząd pomiarowy służący do określania gęstości cieczy. Działa na zasadzie zasadniczej zasady Archimedesa, gdzie zanurzenie obiektu w cieczy jest proporcjonalne do gęstości tej cieczy. W praktyce, areometr jest często stosowany w laboratoriach chemicznych, a także w przemyśle, na przykład do pomiaru gęstości płynów w produkcji napojów alkoholowych czy farmaceutycznych. Gęstość, jak wiadomo, jest kluczową właściwością, która wpływa na wiele aspektów fizycznych substancji, w tym ich zachowanie w różnych procesach technologicznych. Ważne jest, aby pomiary gęstości były dokładne, ponieważ mogą one wpływać na obliczenia ilościowe w procesach produkcyjnych. Warto również zauważyć, że gęstość jest często używana do identyfikacji substancji, co jest niezwykle istotne w laboratoriach analitycznych. Ponadto, standardy ISO dotyczące pomiarów gęstości dostarczają wytycznych dla uzyskiwania wiarygodnych wyników.

Pytanie 14

Zawartość chlorowodoru w próbce można obliczyć wg wzoru:

m_B = ^{C_A · V_A}⁄₁₀₀₀ · ^p_B⁄_{p_A} · M_B

w którym:
m_B – masa analizowanej substancji [g]
C_A – stężenie titranta [mol/dm³]
V_A – objętość titranta [cm³]
p_A i p_B – współczynniki stechiometryczne reakcji, odpowiednio titranta i substancji oznaczanej
M_B – masa molowa substancji oznaczanej; 36,46 g/mol
Do oznaczenia zużyto średnio 20,0 cm³ titranta, którego stężenie wynosiło 0,1000 mol/dm³.
Obliczono masę próbki, która wyniosła 0,07292 g.

Na podstawie zamieszczonych informacji określ, która reakcja chemiczna opisana równaniem była podstawą oznaczenia analitycznego.

A.	HCl + NaOH → NaCl + H₂O
B.	3HCl + Al(OH)₃ → AlCl₃ + 3H₂O
C.	2HCl + Na₂CO₃ → 2NaCl + H₂O + CO₂
D.	2HCl + Na₂B₄O₇ + 5H₂O → 4H₃BO₃ + 2NaCl

A. A.

B. B.

C. C.

D. D.

Poprawna odpowiedź to A, ponieważ reakcja neutralizacji pomiędzy kwasem solnym (HCl) a wodorotlenkiem sodu (NaOH) jest classicznym przykładem reakcji chemicznej, w której kwas i zasada reagują ze sobą w stosunku molowym 1:1. Zgodnie z równaniem reakcji: HCl + NaOH → NaCl + H2O, dochodzi do powstania soli (NaCl) oraz wody, co jest kluczowym wskaźnikiem neutralizacji. Takie reakcje są fundamentalne w chemii analitycznej, gdzie dokładne określenie stężenia kwasu lub zasady jest niezbędne do prowadzenia dalszych analiz. W praktyce, techniki takie jak miareczkowanie wykorzystują tę zasadę do określenia stężenia nieznanych roztworów, co jest niezwykle istotne w laboratoriach chemicznych i przemysłowych. Dodatkowo, reakcje neutralizacji są wykorzystywane w procesach oczyszczania, gdyż pozwalają na neutralizację odpadów chemicznych poprzez przekształcenie ich w mniej szkodliwe substancje.

Pytanie 15

Po przeprowadzeniu procesu elektrolizy wodnego roztworu określonego związku, na katodzie pojawił się wodór, a na anodzie tlen. Który z tych związków został poddany elektrolizie?

A. CuSO4

B. NaCl

C. AgNO3

D. NaOH

Odpowiedź NaOH jest właściwa, bo podczas elektrolizy wodnego roztworu tego związku na katodzie wydobywa się wodór, a na anodzie tlen. Wodorotlenek sodu, czyli NaOH, świetnie się rozpuszcza w wodzie i rozkłada na jony sodu (Na+) oraz jony hydroksylowe (OH-). No i w trakcie elektrolizy te jony OH- zmierzają do anody, gdzie zmieniają się w tlen. Z drugiej strony, jony wody, które też są w roztworze, redukują się na katodzie i stąd mamy wodór. Ta elektroliza NaOH ma swoje zastosowania w różnych dziedzinach, jak na przykład produkcja wodoru jako paliwa, w oczyszczaniu ścieków czy w chemii. Dzięki elektrolizie NaOH można też tworzyć różne wodorotlenki i substancje chemiczne, które są przydatne w laboratoriach i przemyśle.

Pytanie 16

W której z reakcji opisanych równaniami mangan ulega utlenieniu?

A. $ 2\text{Mn(OH)}_2 + \text{O}_2 \rightarrow 2\text{MnO(OH)}_2 $

B. $ \text{Mn}^{2+} + 2\text{OH}^- \rightarrow \text{Mn(OH)}_2 $

C. $ \text{Mn}^{3+} + 2\text{J}^- \rightarrow \text{Mn}^{2+} + \text{J}_2 $

D. $ \text{MnO(OH)}_2 + 4\text{H}^+ \rightarrow \text{Mn}^{3+} + 3\text{H}_2\text{O} $

W odpowiedzi B mówimy o utlenieniu manganu, co jest super istotne w chemii. Tutaj mangan przechodzi od stopnia +2 w Mn(OH)2 do +4 w MnO(OH)2. Utlenienie to nic innego jak proces, gdy atom traci elektrony, a przez to jego stopień utlenienia rośnie. W praktycznym życiu, to utlenienie manganu ma duże znaczenie, na przykład w produkcji katalizatorów czy oczyszczaniu wód. Utlenione formy manganu są często używane do usuwania zanieczyszczeń, takich jak żelazo z wód gruntowych. Warto wiedzieć, jak to działa, bo chemicy pracujący w inżynierii środowiska czy technologii wody muszą ogarniać, jak różne stany utlenienia manganu mogą wpłynąć na reakcje chemiczne i interakcje w wodzie.

Pytanie 17

Drobnoustroje posiadające zdolność do rozkładu białek oraz peptydów charakteryzują się właściwościami

A. glikolitycznymi

B. lipolitycznymi

C. proteolitycznymi

D. utleniająco-redukującymi

Drobnoustroje o właściwościach proteolitycznych są zdolne do rozkładu białek i peptydów, co jest kluczowe w wielu procesach biologicznych i przemysłowych. Enzymy proteolityczne, takie jak proteazy, katalizują rozkład wiązań peptydowych, co umożliwia pozyskanie aminokwasów oraz mniejszych peptydów, które są niezbędne do biosyntezy białek oraz jako źródło energii. W przemyśle spożywczym, mikroorganizmy proteolityczne są wykorzystywane w fermentacji, co prowadzi do produkcji serów, jogurtów oraz innych produktów mlecznych. Dodatkowo, w biotechnologii, proteazy są stosowane do oczyszczania białek oraz w procesach biowytwarzania. Przykładem zastosowania mikroorganizmów proteolitycznych jest ich użycie w przemyśle farmaceutycznym, gdzie enzymy te są wykorzystywane do produkcji biofarmaceutycznych, które są oparte na białkach. Zrozumienie roli drobnoustrojów proteolitycznych jest kluczowe dla rozwoju technologii bioprocesowych oraz ich aplikacji w różnych gałęziach przemysłu.

Pytanie 18

Który spośród tłuszczów wymienionych w przedstawionej tabeli wykazuje najbardziej nienasycony charakter?

Liczby właściwe wybranych tłuszczów
Rodzaj tłuszczu	Liczba zmydlania (LZ) mg KOH / g tłuszczu	Liczba jodowa (LJ) g I₂ / 100 g tłuszczu
Olej lniany	187 – 197	169 – 192
Olej sojowy	188 – 195	114 – 138
Olej rzepakowy	167 – 179	94 – 106
Tran wielorybi	170 – 202	102 – 144
Masło krowie	218 – 245	25 – 38
Smalec wieprzowy	193 – 200	46 – 66

A. Tran wielorybi.

B. Olej lniany.

C. Masło krowie.

D. Olej rzepakowy.

Odpowiedź "Olej lniany" jest poprawna, ponieważ tłuszcze nienasycone mają wiele korzystnych właściwości zdrowotnych. Olej lniany charakteryzuje się najwyższą liczbą jodową wśród wymienionych tłuszczów, co oznacza, że zawiera najwięcej wiązań nienasyconych. Z punktu widzenia żywieniowego, nienasycone kwasy tłuszczowe są istotne, ponieważ przyczyniają się do obniżenia poziomu cholesterolu LDL (złego cholesterolu) w organizmie oraz wspierają zdrowie serca. Olej lniany jest bogaty w kwasy omega-3, które mają pozytywny wpływ na układ krążenia oraz działają przeciwzapalnie. W praktyce, olej lniany może być wykorzystany w sałatkach, smoothies czy jako dodatek do potraw, ale nie powinien być poddawany wysokiej temperaturze, aby zachować swoje cenne właściwości. Przy wyborze tłuszczów do diety warto kierować się ich zdrowotnymi aspektami, a olej lniany jest doskonałym przykładem zdrowego źródła nienasyconych kwasów tłuszczowych.

Pytanie 19

Zamieszczone w tabeli dane techniczne dotyczą

Specyfikacja urządzenia
zakres pH	od -2,00 do 16,00pH
zakres temperatury	od -9,9 do 120,0 C
rozdzielczość: pH	0,01pH
rozdzielczość temperatury	0,1°C
kalibracja	automatyczna 1 lub 2 punktowa z 5 buforami
elektroda	szklana HI 1131B, elektrolitowa, kabel 1m
wymiary	24018274mm
waga	1,1kg

A. wagi analitycznej.

B. tlenomierza.

C. konduktometru.

D. pH-metru.

Odpowiedź dotycząca pH-metru jest prawidłowa, ponieważ dane techniczne zawarte w tabeli odnoszą się do urządzenia, które ma na celu pomiar pH oraz temperatury. Zakres pH od -2,00 do 16,00 pH oraz rozdzielczość 0,01 pH są charakterystyczne dla precyzyjnych pH-metrów wykorzystywanych w laboratoriach analitycznych i przemysłowych. Przykładowo, pH-metry są niezbędne w procesach chemicznych, gdzie kontrola pH jest kluczowa dla uzyskania optymalnych warunków reakcji. Dodatkowo, elektroda szklana HI 1131B, wymieniona w specyfikacji, to standardowy komponent pH-metrów, co potwierdza, że urządzenie jest przeznaczone do dokładnych pomiarów pH. W kontekście dobrych praktyk, pH-metry powinny być regularnie kalibrowane za pomocą buforów o znanym pH, aby zapewnić precyzyjność wyników, co jest kluczowe w wielu zastosowaniach, od badań laboratoryjnych po monitorowanie jakości wody.

Pytanie 20

Do roztworu zawierającego jony Ca²⁺ i Ni²⁺ o równym stężeniu dodawano kroplami roztwór węglanu sodu. Iloczyn rozpuszczalności węglanu wapnia wynosi 4,8x10^-9, natomiast węglanu niklu 1,7x10^-7. Który węglan wytrąci się jako pierwszy?

A. niklu, który ulegnie rozpuszczeniu w nadmiarze odczynnika strącającego

B. niklu, który nie ulegnie rozpuszczeniu w nadmiarze odczynnika strącającego

C. wapnia, który nie ulegnie rozpuszczeniu w nadmiarze odczynnika strącającego

D. wapnia, który ulegnie rozpuszczeniu w nadmiarze odczynnika strącającego

Węglan wapnia (CaCO₃) wykazuje znacznie niższy iloczyn rozpuszczalności (Ksp = 4,8 x 10⁻⁹) w porównaniu do węglanu niklu (NiCO₃), którego Ksp wynosi 1,7 x 10⁻⁷. W praktyce oznacza to, że przy dodawaniu roztworu węglanu sodu (Na₂CO₃) do roztworu zawierającego jony Ca²⁺ oraz Ni²⁺, węglan wapnia osiągnie stan nasycenia i zacznie się wytrącać w pierwszej kolejności. To zjawisko można wyjaśnić na podstawie zasady Le Chateliera, która mówi, że system dąży do zminimalizowania wpływu zmian w warunkach równowagi. W tym przypadku, dodanie węglanu sodu zwiększa stężenie jonów CO₃²⁻, co prowadzi do wytrącania się węglanu wapnia. Po wytrąceniu, węglan wapnia nie ulegnie dalszemu rozpuszczeniu w nadmiarze węglanu sodu, ponieważ jego rozpuszczalność jest bardzo niska. Praktyczne zastosowanie tej wiedzy można dostrzec w procesach oczyszczania wody, gdzie usuwanie jonów wapnia jest kluczowe dla regulacji twardości wody.

Pytanie 21

W celu przeprowadzenia bezpośredniego testu ELISA należy postąpić zgodnie z procedurą

A. C.

B. D.

C. B.

D. A.

Poprawna odpowiedź A jest zgodna z ustaloną procedurą przeprowadzania bezpośredniego testu ELISA, która jest szeroko stosowana w diagnostyce laboratoryjnej. Pierwszym krokiem w tej metodzie jest wiązanie antygenu do płytki, co umożliwia jego późniejsze wykrycie przy użyciu specyficznych przeciwciał. Po tym etapie następuje płukanie płytki, które ma na celu usunięcie wszelkich niezwiązanych substancji, co zapewnia większą specyfikę i czułość testu. Następnie dodaje się przeciwciała, które są specyficzne dla danego antygenu. Kolejne płukanie eliminuje nadmiar przeciwciał, a ostatnim krokiem jest dodanie substratu, który reaguje z przylegającym przeciwciałem, co prowadzi do powstania charakterystycznej zmiany barwy. Znajomość tej procedury jest kluczowa dla każdego laboratorium, które wykonuje testy immunologiczne, a odpowiednie wykonanie każdego kroku zapewnia wiarygodność wyników, co jest zgodne z wytycznymi takich organizacji jak CLSI (Clinical and Laboratory Standards Institute).

Pytanie 22

Eliminacja twardości wody w metodzie fizyko-chemicznej polega na użyciu

A. wytrząsarek

B. destylarek

C. kotłów

D. jonitów

Usuwanie twardości wody metodą fizyko-chemiczną polega na zastosowaniu jonitów, które są materiałami wykorzystywanymi w procesach wymiany jonowej. Woda twarda zawiera wysokie stężenia jonów wapnia i magnezu, które mogą prowadzić do osadzania się kamienia w instalacjach wodnych i urządzeniach AGD. Jonity umożliwiają wymianę tych niepożądanych jonów na inne, na przykład sód. Proces ten jest powszechnie stosowany w instalacjach uzdatniania wody, zarówno w skali przemysłowej, jak i domowej. Przykładowo, w instalacjach wodociągowych często wykorzystuje się zmiękczacze wody, które działają na zasadzie wymiany jonowej, poprawiając jakość wody użytkowej. Dobrą praktyką w branży jest regularne monitorowanie efektywności zmiękczania oraz stosowanie jonitów o odpowiednich właściwościach, co pozwala na optymalizację procesów uzdatniania wody oraz zminimalizowanie wpływu na środowisko.

Pytanie 23

Związek chemiczny Ag₂CrO₄, który powstaje podczas analizy chlorków, charakteryzuje się kolorem

A. białym

B. czarnobrązowym

C. żółtym

D. brunatnoczerwonym

Związek chemiczny Ag2CrO4, znany jako chromian srebra(I), ma charakterystyczną brunatnoczerwoną barwę. Tego rodzaju barwa wynika z obecności chromu w jego strukturze, który w tym przypadku występuje w stanie utlenienia +6. Chromiany są znane z różnorodnych kolorów, a chromian srebra jest jednym z przykładów, gdzie kolor ten jest wynikiem przejść elektronowych w atomach chromu. Barwa brunatnoczerwona jest istotna z praktycznego punktu widzenia, ponieważ pozwala na łatwe identyfikowanie obecności jonów srebra w próbkach. W laboratoriach chemicznych, zwłaszcza podczas analizy jakościowej, znajomość charakterystycznych barw związków chemicznych jest kluczowym elementem, który umożliwia szybką i efektywną identyfikację substancji. Dobrą praktyką w pracy laboratoryjnej jest również stosowanie odpowiednich technik wizualizacyjnych, takich jak spektroskopia UV-Vis, które mogą potwierdzić i dokładnie zmierzyć absorbancję barwnych roztworów. Zrozumienie tych właściwości związków chemicznych jest fundamentem nie tylko dla chemików analitycznych, ale także dla inżynierów chemicznych, którzy muszą przewidywać i kontrolować zachowanie substancji w różnych warunkach.

Pytanie 24

Jakie sole nie podlegają procesowi hydrolizy?

A. Mocnego kwasu oraz mocnej zasady

B. Słabego kwasu oraz słabej zasady

C. Mocnego kwasu oraz słabej zasady

D. Słabego kwasu oraz mocnej zasady

Odpowiedź "mocnego kwasu i mocnej zasady" jest poprawna, ponieważ sole powstające z połączenia tych dwóch substancji nie ulegają hydrolizie. Hydroliza soli zachodzi, gdy jony pochodzące z soli reagują z wodą, co prowadzi do zmiany pH roztworu. Sole powstałe z mocnych kwasów i mocnych zasad, takich jak NaCl (sól kuchenna) czy KNO3, dysocjują w wodzie na jony, które nie wpływają na wartość pH. Jony Na+ i Cl- nie reagują z wodą, co oznacza, że roztwór pozostaje neutralny. W praktyce, zrozumienie hydrolizy soli jest kluczowe w wielu dziedzinach, takich jak chemia analityczna, biochemia czy inżynieria chemiczna. W analityce chemicznej umiejętność przewidywania zachowania soli w roztworach wodnych jest niezbędna do właściwego przygotowania roztworów buforowych czy też podczas procesu titracji. Dobra znajomość tych zasad pozwala również na efektywne wykorzystanie soli w różnych reakcjach chemicznych oraz w produkcji substancji chemicznych.

Pytanie 25

Na rysunku przedstawiono zestaw do chromatografii kolumnowej. Cyfrą 1 oznaczono

A. eluat.

B. eluent.

C. wypełnienie kolumny.

D. pompkę wodną.

Wybór odpowiedzi dotyczącej wypełnienia kolumny jako poprawnej jest kluczowy dla zrozumienia zasad działania chromatografii kolumnowej. Wypełnienie kolumny stanowi fundament procesu separacji, gdyż to właśnie ono odpowiada za interakcje z różnymi składnikami mieszaniny. W praktyce wypełnienia mogą być dostosowywane do specyficznych zastosowań, na przykład w chromatografii cieczowej z wykorzystaniem żeli krzemionkowych czy żywic jonowymiennych, co umożliwia separację na podstawie właściwości chemicznych cząsteczek, takich jak polarność czy ładunek. Wybór odpowiedniego wypełnienia jest zatem kluczowy i wpływa na efektywność separacji oraz jakość uzyskanego eluatu. Ponadto, dobrze dobrane wypełnienie zwiększa rozdzielczość chromatograficzną, co jest istotne w laboratoriach analitycznych, gdzie precyzyjne pomiary i identyfikacja składników są niezbędne. Zrozumienie roli wypełnienia kolumny w chromatografii pozwala na lepsze projektowanie eksperymentów oraz skuteczniejsze rozwiązywanie problemów związanych z separacją substancji chemicznych.

Pytanie 26

Do technik rozdzielania należy

A. refraktometrię

B. kolorymetrię

C. elektroforezę

D. polarymetrię

Elektroforeza to technika rozdzielcza, która wykorzystuje pole elektryczne do separacji cząsteczek na podstawie ich ładunku i wielkości. W tej metodzie, cząsteczki, takie jak białka czy kwasy nukleinowe, przemieszczają się w żelu pod wpływem pola elektrycznego, co pozwala na ich rozdzielenie. Przykładem zastosowania elektroforezy jest analiza białek w biologii molekularnej, gdzie technika ta jest wykorzystywana do oceny czystości i wielkości białek w próbce. Dobrą praktyką w laboratoriach jest stosowanie elektroforezy w połączeniu z innymi metodami, takimi jak western blotting, aby potwierdzić wyniki identyfikacji białek. Standardy branżowe, takie jak te określone przez ISO czy IUPAC, zalecają stosowanie elektroforezy w badaniach diagnostycznych i biologicznych, co podkreśla jej znaczenie jako metody rozdzielczej. W kontekście nauki, elektroforeza jest fundamentalną techniką, która przyczynia się do głębszego zrozumienia interakcji biologicznych oraz pozwala na rozwój nowych terapii i diagnostyki.

Pytanie 27

Wszelkie działania, które powinny zostać podjęte w celu usunięcia zidentyfikowanej niezgodności CCP (krytyczne punkty kontroli) w systemie HACCP, to działania

System HACCP – System Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli, stanowi zbiór wzajemnie powiązanych ze sobą procedur, które w całości tworzą system zarządzania bezpieczeństwem żywności.

A. korygujące

B. weryfikacyjne

C. walidacyjne

D. monitorujące

Wybór odpowiedzi związanych z weryfikacją, walidacją i monitorowaniem nie odnosi się bezpośrednio do działań, które należy podjąć w przypadku wykrycia niezgodności w CCP. Weryfikacja dotyczy procesów, które mają na celu potwierdzenie, że system HACCP działa zgodnie z założeniami, jednak nie jest bezpośrednim działaniem naprawczym. Walidacja jest procesem zapewniającym, że system HACCP jest skuteczny w przewidywaniu zagrożeń i że zastosowane środki kontroli są odpowiednie, ale również nie koncentruje się na bieżących działaniach w sytuacji niezgodności. Monitorowanie natomiast to regularna obserwacja procesów produkcyjnych w celu identyfikacji potencjalnych problemów, ale nie obejmuje działań naprawczych. Takie nieporozumienia mogą wynikać z niewłaściwego rozumienia ról poszczególnych elementów systemu HACCP. Kluczowym błędem jest mylenie tych procesów z faktycznymi działaniami korygującymi, które są niezbędne, gdy występuje niezgodność. Istotnym aspektem jest zrozumienie, że w momencie wykrycia problemu, niezbędne jest natychmiastowe i skuteczne działanie w celu jego naprawy, co tylko działania korygujące mogą zapewnić, a nie weryfikacja czy monitorowanie. Dlatego tak ważne jest, aby znać różnice między tymi terminami i ich zastosowaniami w praktyce.

Pytanie 28

W Polsce ustalono normy dla pyłów PM10 na trzech poziomach (dobowych):
- poziom dopuszczalny 50 ug/m3 - oznacza, że jakość powietrza jest niezadowalająca, jednak nie powoduje poważnych skutków dla zdrowia ludzkiego.
- poziom informowania 200 ug/m3 - wskazuje, że jakość powietrza jest zła i konieczne jest ograniczenie aktywności na świeżym powietrzu, ponieważ norma została przekroczona czterokrotnie.
- poziom alarmowy 300 ug/m3 - wskazuje, że jakość powietrza jest bardzo zła, norma została przekroczona sześciokrotnie i należy zdecydowanie ograniczyć przebywanie na zewnątrz, a najlepiej pozostać w domu, zwłaszcza osoby z chorobami.

Na stacji Monitoringu Środowiska dokonano pomiarów zanieczyszczenia powietrza pyłem PM10, uzyskując średnią dobową 0,25 mg/m3. Z przeprowadzonej analizy wynika, że

A. stężenie pyłów znajduje się na akceptowalnym poziomie

B. konieczne jest zdecydowane ograniczenie przebywania na świeżym powietrzu

C. poziom dopuszczalny został przekroczony pięciokrotnie

D. jakość powietrza jest w porządku

Odpowiedź wskazująca, że poziom dopuszczalny został przekroczony pięciokrotnie, jest poprawna, ponieważ średni wynik dobowy 0,25 mg/m3 (co odpowiada 250 µg/m3) jest znacznie wyższy niż ustalony poziom dopuszczalny wynoszący 50 µg/m3. To oznacza, że faktycznie stężenie pyłów PM10 w powietrzu przekracza normy, co może negatywnie wpływać na zdrowie osób, w szczególności tych z problemami układu oddechowego. Zgodnie z normami jakości powietrza, w sytuacji, gdy stężenie pyłu jest tak wysokie, zaleca się podejmowanie działań mających na celu ochronę zdrowia, takie jak unikanie długotrwałego przebywania na zewnątrz, szczególnie w godzinach szczytu. Takie sytuacje są ściśle monitorowane przez stacje pomiarowe, które są kluczowe w zarządzaniu jakością powietrza, a ich wyniki są podstawą dla lokalnych władz do podejmowania odpowiednich działań. Dobre praktyki w zakresie ochrony zdrowia publicznego obejmują również informowanie społeczności o stanie powietrza i konieczności przestrzegania zaleceń w czasie występowania wysokich stężeń zanieczyszczeń.

Pytanie 29

W jakiej proporcji molowej EDTA reaguje z jonami Zn2+?

A. 1 : 4

B. 1 : 2

C. 1 : 1

D. 1 : 3

Odpowiedź 1:1 jest prawidłowa, ponieważ EDTA (kwas etylenodiaminotetraoctowy) jest chelatorem, który reaguje z metalami, tworząc stabilne kompleksy. W przypadku jonów Zn2+, EDTA wiąże się z nimi w stosunku molowym 1:1, co oznacza, że jeden cząsteczka EDTA może związać jeden jon Zn2+. Takie właściwości EDTA są szeroko wykorzystywane w analityce chemicznej, na przykład w titracji kompleksometrycznej, gdzie EDTA jest używane do oznaczania stężenia jonów metali w roztworach. Zastosowanie EDTA w medycynie obejmuje także chelatację w przypadku zatrucia metalami ciężkimi, gdzie EDTA pomaga usunąć nadmiar metali z organizmu. Praktyczne zrozumienie tego procesu jest kluczowe w laboratoriach chemicznych oraz w przemyśle, gdzie kontrola stężenia metali jest niezbędna dla uzyskania wysokiej jakości produktów oraz ochrony zdrowia. Wiedza na temat interakcji EDTA z metalami jest zgodna z normami i dobrymi praktykami w chemii analitycznej, co czyni ją istotnym elementem edukacji chemicznej.

Pytanie 30

W celu wykonania analizy mieszaniny kationów grup I - V należy wybrać sprzęt oznaczony w tabeli numerami:

Palnik gazowy	Kolba stożkowa	Drut platynowy na pręcie szklanym	Biureta	Płytka ceramiczna do eksperymentów kroplowych	Kolba miarowa
1	2	3	4	5	6

A. 1,2,3

B. 1,2,5

C. 1,3,5

D. 2,4,6

Analiza mieszaniny kationów wymaga zastosowania odpowiednich narzędzi oraz technik laboratoryjnych, które umożliwiają skuteczne przeprowadzenie reakcji chemicznych oraz obserwację wyników. Wybór palnika gazowego jest kluczowy, ponieważ pozwala na precyzyjne podgrzewanie próbek, co jest niezbędne w wielu reakcjach chemicznych. Drut platynowy na pręcie szklanym to narzędzie wykorzystywane w testach płomieniowych, które pozwala na identyfikację kationów na podstawie barwy płomienia, co jest istotnym krokiem w analizie jakościowej. Płytka ceramiczna do eksperymentów kroplowych umożliwia obserwację reakcji między różnymi reagentami w formie kropli, co jest nieocenione w procesie identyfikacji i analizy osadów. Stosowanie tych narzędzi jest zgodne z najlepszymi praktykami laboratoryjnymi, zapewniając skuteczność i bezpieczeństwo przeprowadzanych eksperymentów. Dzięki tym technikom można uzyskać dokładne wyniki analizy, które są kluczowe w wielu dziedzinach chemii analitycznej, takich jak toksykologia, chemia środowiskowa czy analiza surowców chemicznych.

Pytanie 31

Jakie urządzenie wykorzystuje się do hodowli bakterii w warunkach beztlenowych?

A. w anaerostacie

B. w autoklawie

C. w pasteryzatorze

D. w termostacie

Hodowla bakterii w warunkach beztlenowych jest kluczowym procesem w mikrobiologii, szczególnie w przypadku organizmów, które nie tolerują obecności tlenu. Anaerostaty to specjalistyczne urządzenia, które umożliwiają kontrolowanie atmosfery, w której odbywa się hodowla tych mikroorganizmów. W odróżnieniu od autoklawów, które służą do sterylizacji narzędzi i materiałów poprzez wysoką temperaturę oraz ciśnienie, anaerostaty są zaprojektowane do utrzymywania niskiego poziomu tlenu, co jest niezbędne dla wzrostu bakterii beztlenowych. W praktyce, w laboratoriach mikrobiologicznych używa się anaerostatów do hodowli takich bakterii jak Clostridium botulinum czy Bacteroides fragilis. Dobre praktyki w tej dziedzinie obejmują regularne monitorowanie składu atmosfery wewnątrz anaerostatu oraz stosowanie odpowiednich pożywek, które wspierają rozwój tych specyficznych organizmów. Warto również wspomnieć, że w przypadku prowadzenia badań nad mikroorganizmami beztlenowymi, ważne jest również przestrzeganie zasad bezpieczeństwa, aby uniknąć niepożądanych skutków wynikających z pracy z patogenami.

Pytanie 32

W próbce wody oznaczono zawartość rozpuszczonego tlenu metodą Winklera. Wyniki zestawiono w tabeli. Korzystając z zamieszczonego wzoru, określ zawartość rozpuszczonego tlenu (x) w badanej próbce wody.

$$ x = \frac{V_1 \cdot 0,2 \cdot 1000}{V_p} $$
$ x $ – zawartość tlenu rozpuszczonego; $ \text{mgO}_2/\text{dm}^3 $
$ V_1 $ – objętość roztworu $ \text{Na}_2\text{S}_2\text{O}_3 $ o stężeniu $ 0,025 \, \text{mol}/\text{dm}^3 $ zużyta do miareczkowania; $ \text{cm}^3 $
$ V_p $ – objętość próbki wody użytej do miareczkowania; $ \text{cm}^3 $
$ 0,2 $ – ilość tlenu odpowiadająca $ 1 \, \text{cm}^3 $ roztworu $ \text{Na}_2\text{S}_2\text{O}_3 $ o stężeniu $ 0,025 \, \text{mol}/\text{dm}^3 $; $ \text{mg} $

Objętość próbki; $ V_p $	Objętość roztworu $ \text{Na}_2\text{S}_2\text{O}_3 $ o stężeniu $ 0,025 \, \text{mol}/\text{dm}^3 $ zużyta do miareczkowania; $ V_1 $
$ 100 \, \text{cm}^3 $	$ 8,4 \, \text{cm}^3 $

A. $ 17,0 \, \text{mgO}_2/\text{dm}^3 $

B. $ 16,8 \, \text{mgO}_2/\text{dm}^3 $

C. $ 15,8 \, \text{mgO}_2/\text{dm}^3 $

D. $ 8,40 \, \text{mgO}_2/\text{dm}^3 $

Odpowiedź 16,8 mgO2/dm3 jest poprawna z uwagi na zastosowanie właściwego wzoru do obliczania zawartości rozpuszczonego tlenu w wodzie. Wzór x = (V1· 0,2 · 1000) / Vp pozwala na przeliczenie objętości zużytego reagenta (V1) w cm3 na stężenie tlenu w mgO2/dm3. Po podstawieniu wartości V1= 8,4 cm3 oraz Vp= 100 cm3, otrzymujemy wynik 16,8 mgO2/dm3. Znajomość tej metody jest istotna w analizie wód, szczególnie w kontekście monitorowania jakości wód w zbiornikach wodnych. Warto również podkreślić, że pomiar rozpuszczonego tlenu jest kluczowy dla oceny zdrowia ekosystemów wodnych, ponieważ tlen jest niezbędny dla organizmów tlenowych, takich jak ryby i mikroorganizmy. Standard ISO 5814 definiuje metody pomiaru, które mogą być przydatne w praktyce laboratoryjnej, a prawidłowe wykonywanie tych obliczeń zapewnia wiarygodne wyniki, które są podstawą do podejmowania decyzji zarządzających zasobami wodnymi.

Pytanie 33

Przedstawiony wzór opisuje titrant stosowany podczas miareczkowania

A. alkalimetrycznego.

B. manganometrycznego.

C. kompleksometrycznego.

D. acydymetrycznego.

Odpowiedź "kompleksometrycznego" jest poprawna, ponieważ miareczkowanie kompleksometryczne wykorzystuje związki chelatujące, takie jak EDTA, do kompleksowania metali. Kwas etylenodiaminotetraoctowy (EDTA) jest jednym z najczęściej stosowanych reagentów w tej metodzie. Umożliwia precyzyjne oznaczanie stężeń jonów metali w roztworze poprzez tworzenie stabilnych kompleksów. W praktycznych zastosowaniach, takich jak analiza wody, kontrola jakości żywności czy w medycynie, miareczkowanie kompleksometryczne pozwala na dokładne oznaczanie takich metali jak wapń, magnez czy ołów. W branży chemicznej oraz laboratoriach analitycznych, właściwe stosowanie tej techniki jest kluczowe dla uzyskania wiarygodnych wyników. Warto również zauważyć, że miareczkowanie kompleksometryczne jest zgodne z normami metodycznymi, takimi jak ISO 11885, co podkreśla jego znaczenie w standardowych procedurach analitycznych.

Pytanie 34

Jaką metodę można wykorzystać do oznaczania białek w produktach żywnościowych?

A. Metodę Karla Fischera

B. Metodę Kjeldahla

C. Metodę Lane - Eyona

D. Metodę Bertranda

Metoda Kjeldahla jest powszechnie stosowaną techniką analizy zawartości azotu w białkach, co czyni ją niezwykle istotnym narzędziem w branży spożywczej do oznaczania białek w produktach. Proces polega na mineralizacji próbki w silnym kwasie, najczęściej siarkowym, co prowadzi do przekształcenia związków organicznych w amoniak. Następnie amoniak jest destylowany i mierzony w celu obliczenia zawartości azotu, co pozwala na oszacowanie całkowitej zawartości białka. Metoda ta jest zgodna z międzynarodowymi standardami, takimi jak ISO 5983-1, które określają procedury analityczne dla produktów spożywczych. Dzięki swojej dokładności, powtarzalności i szerokiemu zastosowaniu, jest preferowana w laboratoriach analitycznych. Na przykład w przemyśle mleczarskim, metoda ta umożliwia ocenę wartości odżywczej produktów mlecznych, co jest kluczowe dla jakości i bezpieczeństwa żywności.

Pytanie 35

Czym jest efekt wspólnego jonu?

A. osadzanie się na powierzchni osadu jonów ujemnych oraz dodatnich, które nie są częścią składu osadu.

B. osadzanie się na powierzchni osadu jonów ujemnych, które nie są częścią składu osadu.

C. zmniejszenie rozpuszczalności osadu spowodowane obecnością jonu wspólnego z osadem.

D. wzrost rozpuszczalności osadu spowodowany obecnością jonu wspólnego z osadem.

W analizie efektu wspólnego jonu, istotne jest zrozumienie, że zwiększenie rozpuszczalności osadu w obecności jonu wspólnego jest koncepcją mylną. Odpowiedzi sugerujące, że obecność jonu wspólnego może prowadzić do zwiększenia rozpuszczalności osadu, opierają się na nieprawidłowym zrozumieniu zasad równowagi chemicznej. W rzeczywistości, dodanie jonu, który jest komponentem osadu, obniża jego rozpuszczalność poprzez przesunięcie równowagi reakcji w taki sposób, by sprzyjać formowaniu się osadu. Pomocne może być odniesienie do zasady Le Chateliera, która wskazuje, że zmiany w stężeniu reagentów wpływają na równowagę reakcji chemicznych. Innym błędnym założeniem jest zrozumienie osadzania się jonów na powierzchni osadu; odpowiedzi wskazujące na osadzanie się jonów ujemnych czy dodatnich nie adresują kluczowego aspektu zmniejszenia rozpuszczalności. W praktyce, w wielu procesach chemicznych, takich jak oczyszczanie wody czy synteza chemiczna, efekty te powinny być starannie kontrolowane, aby uniknąć problemów związanych z nieprawidłowym rozpuszczaniem lub wytrącaniem substancji, co może prowadzić do obniżenia efektywności procesów technologicznych. Zrozumienie efektu wspólnego jonu jest kluczowe dla chemików oraz inżynierów chemicznych w kontekście projektowania skutecznych procesów i systemów filtracyjnych.

Pytanie 36

Aby wykryć obecność jonów SO₄^2- w wodzie, należy zastosować roztwór

A. kwasu solnego

B. chlorku baru

C. chlorku potasu

D. wodorotlenku sodu

Chlorek baru (BaCl2) jest kluczowym odczynnikiem w analizie chemicznej, szczególnie przy wykrywaniu jonów siarczanowych (SO4 2-) w roztworze. Gdy do próbki wody, która może zawierać jony SO4 2-, dodamy roztwór chlorku baru, powstaje biały osad siarczanu baru (BaSO4), który jest praktycznie nierozpuszczalny w wodzie. Reakcja ta jest podstawowym przykładem reakcji strąceniowej, a jej zachowanie jest zgodne z zasadami analizy jakościowej. Osad ten można zidentyfikować wizualnie, co czyni tę metodę dostępną i skuteczną. W praktyce, metoda ta jest powszechnie stosowana w laboratoriach chemicznych oraz w badaniach środowiskowych do oceny zawartości siarczanów w wodach gruntowych i powierzchniowych, co jest istotne dla monitorowania jakości wód. Standardy analizy chemicznej, takie jak te opracowane przez ISO i ASTM, zalecają stosowanie tej metody w rutynowych badaniach jakości wody.

Pytanie 37

W próbce wody, w której stwierdzono obecność 60,0 mg żelaza, dokonano oznaczenia jego zawartości za pomocą spektrofotometrii, uzyskując wynik 59,1 mg. Jaki jest błąd względny tego oznaczenia?

A. 1,1%

B. 1,4%

C. 0,8%

D. 1,5%

W przypadku niepoprawnych odpowiedzi, często występuje nieporozumienie dotyczące definicji błędu względnego oraz sposobu jego obliczania. Wiele osób może błędnie sądzić, że różnice między wartością rzeczywistą a oznaczoną powinny być wyrażane jako absolutna wartość błędu, co prowadzi do mylnych wyników. Na przykład, jeżeli ktoś oblicza błąd na podstawie różnicy 60,0 mg - 59,1 mg, ale nie podzieli wyniku przez wartość rzeczywistą (60,0 mg), jego obliczenia będą niepełne. Zrozumienie, że błąd względny jest wyrażany w procentach w odniesieniu do wartości rzeczywistej, jest kluczowe dla prawidłowego obliczenia, a jego niewłaściwe interpretowanie może prowadzić do poważnych błędów w analizach. Ponadto, niektórzy mogą pomijać fakt, że wszystkie błędy pomiarowe zawsze mają pewien zakres tolerancji, a ich precyzyjny pomiar jest niezbędny dla uzyskania wiarygodnych wyników. W kontekście standardów branżowych, takich jak ISO, błędy i niepewności pomiarowe są dokładnie zdefiniowane, a ich zrozumienie jest niezbędne dla każdego profesjonalisty w laboratorium. Przykłady zastosowania koncepcji błędu względnego można spotkać w różnych dziedzinach, od kontroli jakości produktów chemicznych po analizy w laboratoriach badawczych, gdzie wysokiej jakości wyniki są niezbędne dla rzetelnych badań i wniosków.

Pytanie 38

Określ typ destylacji, który polega na przemianie składnika mieszaniny substancji organicznych w stan pary w temperaturze niższej od jego temperatury wrzenia.

A. Prosta

B. Z parą wodną

C. Frakcjonowana

D. Wielostopniowa

Destylacja z parą wodną to technika, która polega na wykorzystaniu pary wodnej do ekstrakcji substancji lotnych z mieszaniny organicznej, w temperaturze niższej od temperatura wrzenia składników. Tego rodzaju destylację stosuje się często w przemyśle chemicznym i farmaceutycznym, zwłaszcza do wydobywania olejków eterycznych z roślin, które mogą ulegać rozkładowi w wyższych temperaturach. W procesie tym para wodna przechodzi przez materiał roślinny, co umożliwia rozpuszczenie i transport substancji lotnych do kondensatora, gdzie para skrapla się. Dzięki temu można uzyskać czyste olejki eteryczne bez potrzeby używania wysokich temperatur, co zabezpiecza ich właściwości chemiczne i aromatyczne. Przykładem zastosowania destylacji z parą wodną jest produkcja olejku lawendowego, gdzie wykorzystuje się kwiaty lawendy, aby uzyskać wysokiej jakości ekstrakt, niezmącony procesami degradacyjnymi, które mogłyby wystąpić przy tradycyjnej destylacji. Technika ta jest często preferowana ze względu na jej efektywność oraz zdolność do zachowania wrażliwych substancji organicznych.

Pytanie 39

W celu wykrycia cukrów metodą Tollensa należy wybrać zestaw sprzętu oznaczonego w tabeli numerami:

A. 1,2,3

B. 1,3,5

C. 1,3,4

D. 2,3,4

Odpowiedzi 1, 3 i 5 są jak najbardziej trafne. Każdy z tych elementów jest kluczowy w metodzie Tollensa. Probówka (1) to must-have, bo bez niej nie da się bezpiecznie połączyć reagentów. Stojak (3) stabilizuje probówkę podczas podgrzewania, co jest mega ważne, bo trzeba to robić, żeby reakcja zachodziła. Jakby nie było, trzeba uważać na gorące substancje, dlatego szczypce (5) są tu super przydatne – pozwalają uniknąć poparzeń. Metoda Tollensa, na przykład, może być używana do wykrywania aldehydów w organicznych próbkach, co jest przydatne w laboratoriach. Zawsze warto pamiętać o zasadach BHP i standardach w laboratorium, gdy pracujemy z chemikaliami.

Pytanie 40

Białka, których cząsteczki mają wiązania peptydowe, w reakcji z jonami miedzi(II) w środowisku zasadowym tworzą kompleks o barwie fioletowej. Stopień intensywności barwy jest proporcjonalny do liczby wiązań peptydowych. Tę zależność można wykorzystać do oznaczeń

A. spektrofotometrycznych

B. konduktometrycznych

C. refraktometrycznych

D. polarymetrycznych

Twoja odpowiedź dotycząca spektrofotometrii jest na miejscu. Ta technika polega na badaniu, jak światło jest pochłaniane przez różne związki chemiczne. W przypadku białek, to właśnie wiązania peptydowe reagują z miedzią w zasadowym środowisku, co prowadzi do powstania fioletowego kompleksu. Intensywność tej barwy mówi nam, ile wiązań peptydowych mamy w próbce, bo im więcej ich jest, tym więcej światła jest pochłaniane. Spektrofotometria jest stosunkowo popularną metodą w biochemii i używa się jej do mierzenia stężenia białek, co może być bardzo ważne w diagnostyce, jak na przykład badanie krwi. Wiele laboratoriów korzysta z tej metody, co pokazuje, jak ważna jest w dzisiejszej chemii analitycznej.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej

Objętość próbki; \( V_p \)	Objętość roztworu \( \text{Na}_2\text{S}_2\text{O}_3 \) o stężeniu \( 0,025 \, \text{mol}/\text{dm}^3 \) zużyta do miareczkowania; \( V_1 \)
\( 100 \, \text{cm}^3 \)	\( 8,4 \, \text{cm}^3 \)