Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik farmaceutyczny
Kwalifikacja: MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Data rozpoczęcia: 13 lutego 2026 23:01
Data zakończenia: 13 lutego 2026 23:19

Egzamin zdany!

Wynik: 29/40 punktów (72,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Co należy natychmiast zrobić w przypadku splamienia dłoni stężonym roztworem kwasu solnego?

A. zneutralizować kwas przy pomocy zasady

B. spłukać dłonie dużą ilością wody

C. udać się do specjalisty dermatologa

D. usunąć kwas z powierzchni skóry

W przypadku kontaktu skóry z stężonym roztworem kwasu solnego, natychmiastowe spłukanie dłoni dużą ilością wody jest kluczowe dla minimalizacji skutków chemicznych. Kwas solny (HCl) jest substancją silnie żrącą, która może powodować poważne oparzenia chemiczne, prowadząc do uszkodzenia tkanek. Woda działa jako rozcieńczalnik, co pozwala na szybsze zneutralizowanie kwasu, a także usunięcie go z powierzchni skóry. Zgodnie z wytycznymi Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA), w przypadku kontaktu skórnego z substancjami chemicznymi, woda powinna być stosowana przez co najmniej 15 minut. Ważne jest, aby nie używać mydła ani innych substancji czyszczących w początkowej fazie, ponieważ mogą one prowadzić do dalszego podrażnienia. Po spłukaniu, zaleca się konsultację z lekarzem w celu oceny ewentualnych obrażeń. Dodatkowe środki ochrony, takie jak rękawice i odzież ochronna, powinny być stosowane w celu zminimalizowania ryzyka kontaktu z niebezpiecznymi substancjami chemicznymi na co dzień.

Pytanie 2

Kompleks flawolignanów, pozyskiwanych z owoców ostropestu plamistego, to

A. sylimaryna, o właściwościach hepatoprotekcyjnych

B. kurkumina, mająca działanie żółciotwórcze i żółciopędne

C. podofilotoksyna, charakteryzująca się działaniem cytotoksycznym

D. lecytyna, stanowiąca źródło choliny

Sylimaryna to coś w rodzaju super składnika, który pochodzi z ostropestu plamistego, a jego działania są naprawdę fajne, gdy chodzi o wątrobę. Chodzi o to, że ochroni ona komórki wątroby przed różnymi szkodliwymi rzeczami, jak toksyny czy alkohol. Z tego, co słyszałem, badania pokazują, że sylimaryna potrafi pomóc w regeneracji komórek wątroby i poprawić, jak one funkcjonują. Używa się jej na przykład przy stłuszczeniu wątroby albo wirusowym zapaleniu wątroby typu C, gdzie te jej właściwości ochronne naprawdę robią robotę. W praktyce bardzo dużo ludzi korzysta z sylimaryny w suplementach diety czy ziołach, co pokazuje, że ma swoje miejsce w medycynie naturalnej. Ważne jest też, by suplementy z sylimaryną były dobrze badane pod kątem czystości i skuteczności, bo to kluczowe dla bezpieczeństwa tych, którzy je przyjmują.

Pytanie 3

Korzystając z danych z tabeli, oblicz ilość etanolu o stężeniu 96% v/v, potrzebną do przygotowania leku według zamieszczonej recepty.

Etanol% v/v% m/m
75,067,84
96,093,84
Rp.
Resorcinioli               1,0
Ethanoli 75°           ad 50,0
M.f.sol.

A. 35,42

B. 34,51

C. 31,64

D. 36,14

Wybór innej odpowiedzi może wynikać z błędów w interpretacji stężenia i obliczeń proporcji. Wiele osób myli pojęcia związane z różnymi stężeniami, co prowadzi do nieprawidłowych wniosków. Na przykład, jeżeli ktoś oblicza ilość etanolu 96% na podstawie błędnego założenia, że stężenie 75% v/v oznacza bezpośrednie przełożenie masy, może dojść do sytuacji, w której pomija kluczowe aspekty przeliczeń. Ważne jest, aby pamiętać, że do przygotowania roztworu o określonym stężeniu z użyciem innego stężenia, należy zawsze stosować odpowiednie wzory, uwzględniając różnice w gęstości i masie. Dodatkowo, często popełnianym błędem jest pomijanie jednostek miary w obliczeniach, co prowadzi do niezgodności wyników. W farmacji, precyzja w obliczeniach jest kluczowa, ponieważ nawet niewielkie błędy mogą nasilać działanie leku lub powodować niepożądane skutki. Dlatego tak ważne jest zrozumienie, jak prawidłowo obliczać i przeliczać stężenia, aby przygotowywane leki były bezpieczne i skuteczne.

Pytanie 4

W terapii astmy oskrzelowej wykorzystuje się następujące leki z grupy glikokortykosteroidów w postaci inhalacyjnych aerozoli:

A. Depo - Medrol oraz Solu - Medrol

B. Hydrocortisonum oraz Cortisonum

C. Beclocort i Budesonid

D. Encorton oraz Encortolon

Beclocort (beclometazon) i Budesonid to leki z grupy glikokortykosteroidów, które są powszechnie stosowane w terapii astmy oskrzelowej w postaci wziewnej. Działają one przeciwzapalnie, co jest kluczowe w kontrolowaniu objawów astmy, takich jak duszność, świszczący oddech i kaszel. Stosowanie glikokortykosteroidów w formie aerosolowej pozwala na bezpośrednie dotarcie leku do dróg oddechowych, minimalizując jednocześnie ryzyko działań niepożądanych związanych z ogólnoustrojowym stosowaniem tych leków. W praktyce klinicznej, Beclocort jest często stosowany w codziennej terapii pacjentów z astmą, ponieważ pozwala na długotrwałe kontrolowanie stanu zapalnego w oskrzelach. Budesonid z kolei, ze względu na swoje właściwości, jest często wybierany w bardziej złożonych schematach terapeutycznych, w tym w terapii skojarzonej z innymi lekami. Zastosowanie tych leków jest zgodne z wytycznymi Międzynarodowej Inicjatywy Astma i Przewlekła Obturacyjna Choroba Płuc (GOLD) oraz standardami organizacji takich jak Global Initiative for Asthma (GINA). Regularne stosowanie glikokortykosteroidów wziewnych umożliwia pacjentom osiągnięcie lepszej kontroli choroby oraz zmniejszenie liczby zaostrzeń.

Pytanie 5

Jakiej formy leku wymagane jest spełnienie kryterium apirogenności?

A. Roztworom doustnym

B. Płynom do wlewów

C. Kroplom do uszu

D. Preparatom na rany

Płyny do wlewów są specyficzną postacią leku, dla której stawia się wymóg apirogenności, co oznacza, że muszą być wolne od substancji, które mogłyby wywołać gorączkę po ich wprowadzeniu do organizmu. Apiragenność jest szczególnie kluczowa w przypadku produktów, które są podawane bezpośrednio do krwiobiegu, ponieważ nawet niewielka ilość endotoksyn bakteryjnych może prowadzić do poważnych reakcji niepożądanych, takich jak sepsa. W praktyce oznacza to, że procesy produkcji i kontroli jakości płynów infuzyjnych muszą być ściśle monitorowane zgodnie z normami GMP (Dobrą Praktyką Wytwarzania). Przykładem mogą być roztwory elektrolitowe, stosowane w sytuacjach nagłych, które muszą mieć potwierdzoną apirogenność, aby zapewnić bezpieczeństwo pacjentów. Dodatkowo, badania sterylności i analizy mikrobiologiczne są kluczowe w zapewnieniu jakości tych produktów. Warto również zauważyć, że standardy europejskie oraz wytyczne WHO precyzują, jakie metody powinny być stosowane w celu weryfikacji apirogenności tych produktów.

Pytanie 6

Podczas dożylnego podawania efedryny, po każdym kolejnym zastrzyku leku obserwuje się coraz mniej wyraźny wzrost ciśnienia tętniczego krwi. Jakie zjawisko to opisuje?

A. tachyfilaksja

B. idiosynkrazja

C. antagonizm

D. synergizm

Tachyfilaksja to zjawisko polegające na szybko postępującej utracie odpowiedzi na dany lek po jego wielokrotnym podaniu. W przypadku efedryny, po każdym kolejnym wstrzyknięciu dochodzi do coraz słabszego działania leku na układ krążenia, co skutkuje mniejszym podwyższeniem ciśnienia tętniczego krwi. Mechanizm tachyfilaksji wiąże się z desensytyzacją receptorów adrenergicznych, na które działa efedryna, co prowadzi do obniżonej odpowiedzi komórkowej na ten sam bodziec. W praktyce klinicznej, zjawisko to jest istotne przy stosowaniu leków, takich jak efedryna, które są wykorzystywane w leczeniu stanów wymagających szybkiego podwyższenia ciśnienia krwi. Wiedza o tachyfilaksji pozwala na właściwe planowanie terapii oraz unikanie nieefektywnego powtarzania tej samej dawki leku. W takich sytuacjach lekarze mogą rozważyć zwiększenie dawki lub zastosowanie alternatywnych leków w celu uzyskania pożądanego efektu terapeutycznego, co jest standardem w praktyce medycznej.

Pytanie 7

Syrop, który zawiera wyciąg z liści bluszczu, stosuje się w celu

A. łagodzenia symptomów alergii

B. ułatwienia odkrztuszania

C. leczenia biegunki

D. poprawy trawienia

Wyciąg z liści bluszczu jest znany przede wszystkim ze swoich właściwości wspomagających odkrztuszanie. Zawarte w nim saponiny działają na błony śluzowe dróg oddechowych, zmniejszając ich lepkość i ułatwiając usuwanie wydzieliny, co jest szczególnie istotne w przypadku infekcji dróg oddechowych i kaszlu. Stosowanie syropów zawierających wyciąg z bluszczu jest powszechne w terapii chorób takich jak zapalenie oskrzeli czy przeziębienia. W medycynie naturalnej i ziołolecznictwie, preparaty na bazie bluszczu są często rekomendowane jako element kompleksowej terapii, co potwierdzają liczne badania kliniczne. Warto także dodać, że bluszcz może wspierać organizm w walce z infekcjami, oferując dodatkowe właściwości antyseptyczne. Dla osób cierpiących na przewlekłe schorzenia płuc, takich jak astma, bluszcz może być wartościowym wsparciem, jednak zawsze warto skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem jakiejkolwiek terapii.

Pytanie 8

Jaką postać będzie mieć lek wykonany zgodnie z receptą?

Rp.
Bismuthi subnitratis	2,0
Tannini albuminatis	1,5
Belladonnae folii trae norm.	gutt. 20
Gummi arab. mucilaginis
Sir. Simplicis	aa	10,0
Aquae	ad	100,0
M.D.S.

A. Mazidła.

B. Emulsji.

C. Syropu.

D. Zawiesiny.

Odpowiedź 'zawiesina' jest prawidłowa, ponieważ recepta zawiera składniki, które są nierozpuszczalne w wodzie, takie jak bizmut (Bismuthi subnitratis) oraz tanina (Tannini albuminatis). W przypadku takich substancji, niezbędnym rozwiązaniem jest przygotowanie postaci leku w formie zawiesiny, w której cząstki aktywne są rozproszone w medium, ale nie rozpuszczone. Zastosowanie gumy arabskiej jako środka zawiesinotwórczego ma na celu stabilizację tej mieszanki, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w farmacji, gdzie właściwe formułowanie leków jest kluczowe dla ich skuteczności oraz bezpieczeństwa. Przykładem zastosowania tego typu leków może być zawiesina stosowana w leczeniu objawów żołądkowo-jelitowych, gdzie substancje czynne muszą być równomiernie dostarczane do organizmu, aby zminimalizować ryzyko podrażnienia błony śluzowej. Woda działa tutaj jako rozpuszczalnik, a syrop prosty jako środek słodzący i zagęszczający, co dodatkowo podnosi komfort stosowania leku. Taki sposób przygotowania leku jest wspierany przez wytyczne dotyczące formułowania postaci leków na rynku farmaceutycznym.

Pytanie 9

Jak uniknąć niezgodności przy przygotowywaniu leku według podanej recepty?

Rp.
 Resorcinoli                    0,15
 Aquae purificatae    ad       25,0
 M.f.sol.
 D.S. Zewnętrznie. Płyn na okłady

A. wydać chlorowodorek papaweryny w postaci proszków.

B. zastosować odpowiednią kolejność łączenia składników.

C. zwiększyć ilość wody.

D. wprowadzić potrzebną ilość etanolu.

Wydanie chlorowodorku papaweryny w postaci proszków jest kluczowym krokiem w procesie sporządzania leku, ponieważ forma proszkowa zapewnia lepszą rozpuszczalność i stabilność substancji czynnej. Ta forma podania umożliwia dokładne dawkowanie oraz minimalizuje ryzyko wystąpienia niezgodności, które mogą prowadzić do nieefektywności terapii. W praktyce farmaceutycznej opiera się to na zasadach zapewnienia jakości oraz zgodności z normami Dobrej Praktyki Wytwarzania (GMP), które zalecają wydawanie leków w postaciach gwarantujących najwyższą jakość i bezpieczeństwo. W przypadku chlorowodorku papaweryny, forma proszku to nie tylko preferencja, lecz także rezultat rozważań dotyczących interakcji z innymi substancjami oraz optymalizacji procesu przygotowania. Dodatkowo, stosowanie proszków ułatwia ich dalsze przetwarzanie, np. w postaci roztworów do iniekcji, co jest często wymagane w kontekście medycznym. Zastosowanie tej metody w praktyce ilustruje znaczenie odpowiedniego formułowania leków dla zapewnienia skuteczności oraz bezpieczeństwa terapii.

Pytanie 10

Do najczęściej obserwowanych działań ubocznych u pacjentów przyjmujących fluoksetynę należy

A. zaburzenia dotyczące profilu lipidowego krwi

B. suchy kaszel

C. zaburzenia pamięci krótkotrwałej

D. nudności i wymioty

Suchy kaszel, zaburzenia pamięci krótkotrwałej i problemy z profilem lipidowym wcale nie są typowymi działaniami niepożądanymi fluoksetyny. Kaszel może być spowodowany różnymi rzeczami, jak alergie czy infekcje, ale nie ma bezpośredniego związku z tym lekiem. Co do pamięci, to chociaż niektóre leki mogą wpływać na umysł, to fluoksetyna raczej nie jest przyczyną takich problemów. Natomiast jeśli chodzi o lipidowe zaburzenia, to niektóre badania nawet pokazują, że fluoksetyna może poprawiać profil lipidowy, obniżając poziom LDL i trójglicerydów. Często ludzie mylą działania niepożądane z innymi kwestiami, co może prowadzić do nieporozumień. Ważne jest, żeby dokładnie przeanalizować literaturę medyczną i wytyczne przed podejmowaniem decyzji, bo to ma wpływ na jakość opieki nad pacjentami. Edukacja na temat możliwych działań niepożądanych jest naprawdę istotna w zarządzaniu terapią.

Pytanie 11

Benzodiazepiny (np. klonazepam) wykorzystuje się jako leki

A. immunosupresyjne

B. przeciwpadaczkowe

C. tyreostatyczne

D. przeciwcukrzycowe

Benzodiazepiny, takie jak klonazepam, są klasyfikowane jako leki przeciwpadaczkowe ze względu na ich zdolność do modulowania aktywności neuronów w mózgu. Działają poprzez zwiększanie efektu neuroprzekaźnika GABA, co prowadzi do hamowania nadmiernej aktywności neuronalnej, charakterystycznej dla napadów padaczkowych. Klonazepam jest często stosowany w leczeniu różnych form padaczki, zwłaszcza u pacjentów, którzy nie reagują na inne leki. Podobnie, benzodiazepiny mogą być stosowane w terapii stanów lękowych, co podkreśla ich wszechstronność. W praktyce klinicznej, lekarze zwracają uwagę na potencjalne skutki uboczne, takie jak uzależnienie i tolerancja, co sprawia, że ich stosowanie powinno być ściśle monitorowane i ograniczone do niezbędnego czasu leczenia. W kontekście najlepszych praktyk, leczenie padaczki wymaga indywidualnego podejścia, a lekarze często łączą terapię farmakologiczną z innymi metodami, takimi jak terapia behawioralna czy zmiany stylu życia, aby zwiększyć efektywność leczenia oraz poprawić jakość życia pacjentów.

Pytanie 12

Co oznacza symbol ZK umieszczony w polu recepty Uprawnienia dodatkowe?

A. Wojskowy Inwalida

B. Wojenny Inwalida

C. Zasłużony Honorowy Dawca Przeszczepu

D. Kobiety nieubezpieczone w trakcie ciąży, porodu lub połogu

Symbol ZK wpisany w polu recepty Uprawnienia dodatkowe oznacza \"Zasłużony Honorowy Dawca Przeszczepu\". Osoby z tym statusem mają prawo do różnych ulg i przywilejów w dostępie do świadczeń zdrowotnych. Zasłużeni Honorowi Dawcy Przeszczepu to osoby, które oddały krew lub organy, przyczyniając się do ratowania życia innych. W praktyce, na receptach dla tych pacjentów mogą być stosowane specjalne oznaczenia, co ułatwia pracownikom służby zdrowia identyfikację ich uprawnień. W systemie ochrony zdrowia w Polsce, taki symbol jest istotny, ponieważ daje dostęp do bezpłatnych leków oraz innych świadczeń medycznych, co ma na celu wynagrodzenie za ich altruistyczny czyn. Dobrą praktyką jest regularne aktualizowanie informacji na temat uprawnień pacjentów w systemach informatycznych, co wspiera efektywność i jakość usług medycznych świadczonych w Polsce."

Pytanie 13

Mała ilość etanolu 96% v/v jest konieczna podczas mielenia w moździerzu?

A. siarczanu miedzi

B. mocznika

C. mentolu

D. kwasu borowego

Odpowiedź wskazująca mentol jako substancję, dla której niewielka ilość etanolu 96% v/v jest niezbędna podczas rozdrabniania w moździerzu, jest prawidłowa z kilku powodów. Mentol, będący organicznym związkiem chemicznym, ma właściwości, które sprawiają, że jego rozdrabnianie w obecności rozpuszczalnika, takiego jak etanol, jest korzystne. W procesie mielenia mentolu w moździerzu, etanol działa jako substancja rozpuszczająca, co ułatwia osiągnięcie jednorodnej konsystencji i poprawia efektywność ekstrakcji cennych składników. Użycie etanolu 96% v/v jest zgodne z standardami farmaceutycznymi, które zalecają stosowanie odpowiednich rozpuszczalników w przygotowywaniu leków i substancji aktywnych. Przykładem zastosowania jest przygotowanie ekstraktów roślinnych lub formulacji farmaceutycznych, gdzie kluczowe jest uzyskanie wysokiej jakości produktu finalnego. W praktyce, rozdrabnianie mentolu z etanolem umożliwia lepsze uwalnianie aromatów i właściwości terapeutycznych, co ma istotne znaczenie dla ich zastosowania w aromaterapii oraz przemyśle kosmetycznym i farmaceutycznym.

Pytanie 14

Aby zapobiec efektowi pierwszego przejścia, substancję leczniczą należy aplikować w formie

A. tabletki dojelitowej

B. zawiesiny doustnej

C. systemu transdermalnego

D. tabletki niepowlekanej

Systemy transdermalne są jedną z najbardziej efektywnych metod podawania substancji leczniczych, które mogą zminimalizować efekt pierwszego przejścia. Efekt pierwszego przejścia odnosi się do metabolizmu substancji czynnej w wątrobie po jej wchłonięciu z przewodu pokarmowego, co może znacznie ograniczyć jej biodostępność. Przy zastosowaniu systemu transdermalnego, substancja jest wchłaniana bezpośrednio przez skórę do krwiobiegu, co omija procesy metaboliczne zachodzące w wątrobie. Przykłady zastosowania systemów transdermalnych obejmują leki przeciwbólowe, takie jak fentanyl, oraz hormony, jak estrogeny w terapii hormonalnej. Dzięki tej metodzie można uzyskać bardziej stabilne stężenie leku we krwi oraz zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych. W kontekście standardów branżowych, systemy transdermalne są zgodne z wymaganiami FDA oraz EMA, które podkreślają znaczenie biodostępności i efektywności terapeutycznej leków.

Pytanie 15

Do przygotowania potrzebne są: substancja lecznicza (penicylina), strzykawka, igły, 3% jałowy roztwór cytrynianu sodu, butelka z ciemnego szkła oraz nakrętka z zakraplaczem

A. kropli do stosowania wewnętrznego

B. iniekcji z penicyliną

C. kropli do oczu z penicyliną

D. maści zawierającej penicylinę

Krople do oczu z penicyliną wymagają precyzyjnego przygotowania, a przedstawione akcesoria i substancje są niezbędne do ich sporządzenia. Penicylina, jako substancja czynna, często jest stosowana w leczeniu infekcji bakteryjnych w postaci kropli do oczu, zwłaszcza w przypadku zakażeń spojówek. Jałowy roztwór cytrynianu sodu pełni rolę nośnika, stabilizując substancję aktywną oraz zapewniając odpowiednie pH, które jest istotne dla zachowania skuteczności penicyliny. Ciemne szkło butelki jest kluczowe, ponieważ chroni preparat przed szkodliwym działaniem światła, co może prowadzić do degradacji substancji czynnej. Zakraplacz umożliwia łatwe i precyzyjne dawkowanie. Dobrą praktyką jest również przestrzeganie zasad aseptyki podczas sporządzania tego typu preparatów, aby zminimalizować ryzyko zakażeń. Przygotowanie kropli do oczu z penicyliną powinno odbywać się zgodnie z wytycznymi farmakopei oraz obowiązującymi procedurami w aptekach i placówkach medycznych, co zapewnia bezpieczeństwo i skuteczność terapii.

Pytanie 16

Który składnik wykazuje działanie przeczyszczające w Species laxantes?

A. Cichorii radix

B. Urticae folium

C. Tormentillae rhizoma

D. Frangulae cortex

Frangulae cortex, czyli kora kruszyny, jest składnikiem o działaniu przeczyszczającym, który jest szeroko stosowany w fitoterapii. Zawiera związki czynne, takie jak antrachinony, które wpływają na perystaltykę jelit, co prowadzi do zwiększenia wydalania stolca. Działanie przeczyszczające Frangulae cortex jest łagodne, co czyni go odpowiednim składnikiem preparatów stosowanych w leczeniu zaparć. Standardy stosowania ziół w medycynie naturalnej zalecają, aby nie stosować go długoterminowo, z uwagi na ryzyko uzależnienia od działania przeczyszczającego. Frangulae cortex znajduje zastosowanie w formie naparów, wyciągów oraz kapsułek, co ułatwia jego aplikację. Warto również wspomnieć, że kora kruszyny powinna być stosowana jako element szerszej terapii, uwzględniającej m.in. zmiany w diecie i stylu życia, co jest zgodne z dobrymi praktykami w medycynie komplementarnej.

Pytanie 17

Który z wymienionych terminów odnosi się do zwiększonego stężenia wapnia we krwi?

A. Hiperchloremia

B. Hiperkaliemia

C. Hipernatremia

D. Hiperkalcemia

Hiperkalcemia to termin medyczny odnoszący się do podwyższonego stężenia wapnia we krwi. Wapń jest kluczowym minerałem, który pełni wiele funkcji w organizmie, w tym uczestniczy w procesach krzepnięcia krwi, przewodnictwie nerwowym oraz skurczu mięśni. Normy stężenia wapnia w surowicy krwi wahają się od 8,5 do 10,5 mg/dl. Przyczyny hiperkalcemii mogą być różnorodne, w tym nadczynność przytarczyc, nowotwory, a także stosowanie niektórych leków. W praktyce klinicznej ważne jest monitorowanie stężenia wapnia, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem hiperkalcemii. W przypadku stwierdzenia hiperkalcemii, kluczowe jest zidentyfikowanie przyczyny oraz wdrożenie odpowiednich interwencji, które mogą obejmować zwiększenie nawodnienia, podawanie diuretyków czy stosowanie leków obniżających stężenie wapnia. Regularne badania laboratoryjne oraz rozmowy z pacjentami na temat objawów hiperkalcemii są zgodne z najlepszymi praktykami w opiece zdrowotnej, co pozwala na wczesne wykrywanie i leczenie tego stanu.

Pytanie 18

Błędna kalibracja wagi może być przyczyną pomyłki

A. grubego

B. przypadkowego

C. metodycznego

D. systematycznego

Nieprawidłowa kalibracja wagi prowadzi do błędów systematycznych, ponieważ oznacza, że pomiary są konsekwentnie zniekształcone w tym samym kierunku. Przykładem może być waga, która zawsze wskazuje zbyt niską wartość masy. Tego rodzaju błąd powstaje, gdy przyrząd nie został właściwie ustawiony lub zaktualizowany w odniesieniu do standardów metrologicznych. Aby zapewnić dokładność pomiarów, ważne jest regularne kalibrowanie urządzeń zgodnie z procedurami określonymi w normach ISO 9001 czy ISO/IEC 17025. W praktycznym zastosowaniu, na przykład w laboratoriach badawczych, systematyczne błędy mogą prowadzić do niewłaściwych wyników analiz chemicznych, co z kolei wpływa na jakość produktów lub prowadzone badania. Dlatego regularna kalibracja jest kluczowym elementem zapewnienia wiarygodności wyników oraz zgodności z wymaganiami prawnymi i standardami branżowymi.

Pytanie 19

Większość leków obecnych w fazie wodnej osocza wiąże się z białkiem, w związku z tym:

A. lek słabo związany z białkiem działa szybko i krótko

B. lek silnie związany z białkiem działa powoli i krótko

C. lek silnie związany z białkiem działa szybko i krótko

D. lek słabo związany z białkiem działa powoli i długo

Wybór odpowiedzi dotyczący działania leków silnie związanych z białkiem sugeruje błędne zrozumienie mechanizmów farmakokinetyki. Leki, które są silnie związane z białkami osocza, takie jak warfaryna, wykazują dłuższy czas działania, ponieważ tylko niewielka część leku pozostaje w formie wolnej, zdolnej do interakcji z receptorami lub do przenikania do tkanek. W związku z tym, takie leki działają wolno i przez dłuższy czas, co jest sprzeczne z zakończeniem działania 'szybko i krótko'. Innym częstym błędem jest mylenie siły wiązania z czasem działania leku; to, że lek jest silnie związany, nie oznacza, że jego działanie jest szybkie. Ponadto, odpowiedzi sugerujące, że lek słabo związany działa wolno, są również mylące, ponieważ niskie powinowactwo do białek pozwala na szybsze wchłanianie do tkanek i krótszy czas działania. W praktyce, kluczowe jest zrozumienie, że mechanizm działania leków jest złożony i zależy od wielu czynników, w tym także od ich rozpuszczalności, objętości dystrybucji oraz metabolizmu. Ostatecznie, błędne jest także założenie, że silne wiązanie z białkami zawsze prowadzi do wolniejszego działania; w przypadku niektórych leków, takich jak leki na bazie peptydów, silne wiązanie może również wpływać na ich stabilność i czas działania w organizmie.

Pytanie 20

3% roztwór kwasu bornego oznacza

A. 3% roztwór olejowy kwasu bornego

B. 3% roztwór spirytusowy kwasu bornego

C. 3% roztwór wodny kwasu bornego

D. 3% roztwór glicerolowy kwasu bornego

Wybór odpowiedzi, które sugerują roztwór olejowy, spirytusowy lub glicerolowy kwasu bornego, prowadzi do nieporozumień w zakresie chemii i zastosowań tego związku. Kwas borowy, w swojej tradycyjnej postaci, jest rozpuszczalny w wodzie, co sprawia, że jego główne zastosowanie dotyczy właśnie roztworów wodnych. Roztwory olejowe, choć mogą zawierać inne substancje czynne, nie są standardem w przypadku kwasu borowego, który wymaga odpowiedniej rozpuszczalności w medium wodnym, aby zachować swoje właściwości antyseptyczne. Z kolei roztwory spirytusowe i glicerolowe, mimo że mogą być używane w niektórych zastosowaniach, nie są powszechnie stosowane jako środki dezynfekujące w kontekście kwasu borowego. Często niepoprawne podejście do klasyfikacji roztworów wynika z błędnego zrozumienia właściwości chemicznych substancji oraz ich interakcji w różnych rozpuszczalnikach. Dlatego dla osób pracujących w dziedzinie medycyny czy farmacji istotne jest, aby były świadome, że skuteczność kwasu borowego w kontekście leczenia lub dezynfekcji jest ściśle związana z jego formą i właściwościami fizykochemicznymi. Wybierając odpowiednią formę leku, kluczowe jest uwzględnienie nie tylko rozpuszczalności, ale także stabilności i spektrum działania, co dobitnie podkreśla znaczenie zastosowania roztworów wodnych w praktyce medycznej.

Pytanie 21

Jaką dawkę dobową efedryny chlorowodorku wskazuje zamieszczona recepta?

Rp.
Tussipecti sir.   lag. No 1
D.S. 3x dziennie 1 łyżkę stołową (20,0 g)

Skład: 100 g syropu zawiera: Thymi extr. fl. 10,0 g; Saponinum (DAB) 0,023 g; Ac. Benzoicum 0,2 g; Ephedrinum HCl 0,07 g; Liqu. Ammonium Causticum 0,2 g; Ammonium Primulatum 0,008 g; Saccharum crist. 52,0 g; Ethylum hydroxybenzoicum 0,1 g; Aqua purificata ad 100,0 g

A. 70 mg

B. 14 mg

C. 126 mg

D. 42 mg

Odpowiedź 42 mg jest poprawna, ponieważ zgodnie z zamieszczoną receptą, dawkowanie efedryny chlorowodorku powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz zastosowania klinicznego. Efedryna jest stosowana przede wszystkim w leczeniu astmy oskrzelowej oraz w przypadku hipotensji ortostatycznej. Standardowe dawkowanie dla dorosłych wynosi zazwyczaj od 25 do 50 mg na dawkę, co przekłada się na 42 mg jako dawkę optymalną. Ważne jest, aby stosować efedrynę zgodnie z zaleceniami lekarza oraz monitorować reakcję pacjenta. W praktyce, lekarze często dostosowują dawkę w zależności od odpowiedzi na leczenie oraz ewentualnych działań niepożądanych, co jest zgodne z zasadami terapii personalizowanej. Oprócz tego, należy przestrzegać zasad przechowywania i podawania leku, aby zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność terapeutyczną.

Pytanie 22

Jakie są odpowiednie warunki do przechowywania wody utlenionej?

A. W pojemnikach z przezroczystego szkła

B. W okolicy miejsca nasłonecznionego i gorącego

C. W szczelnych opakowaniach, bez kontaktu z substancjami utleniającymi

D. Zapewniających dostęp metali stabilizujących roztwór

Woda utleniona, czyli roztwór nadtlenku wodoru, jest substancją szeroko stosowaną w medycynie, kosmetologii oraz w laboratoriach. Przechowywanie jej w zamkniętych opakowaniach, które są odporne na dostęp substancji utleniających, jest kluczowe dla zachowania jej stabilności i skuteczności. Nadtlenek wodoru jest substancją niestabilną, która w obecności światła, ciepła oraz zanieczyszczeń może ulegać rozkładowi na wodę i tlen. Dlatego zaleca się przechowywanie wody utlenionej w ciemnych, szczelnych butelkach, aby ograniczyć jej kontakt z powietrzem i promieniowaniem UV, co jest zgodne z praktykami wielu producentów. Na przykład, wiele renomowanych firm farmaceutycznych dostarcza wodę utlenioną w brązowych butelkach, co jest rozwiązaniem zgodnym z normami bezpieczeństwa i jakości. Dobrą praktyką jest także trzymanie tych substancji w temperaturze pokojowej, z daleka od źródeł ciepła, aby zmniejszyć ryzyko degradacji.

Pytanie 23

Który z substancji stosowanych w farmacji oznacza Adeps lanae?

A. Lanolina

B. Smalec wieprzowy

C. Wosk pszczeli

D. Olbrot

Wybór spośród pozostałych surowców farmaceutycznych, takich jak olbrot, smalec wieprzowy i wosk pszczeli, prowadzi do pewnych nieporozumień dotyczących ich właściwości i zastosowań. Olbrot, będący tłuszczem roślinnym, charakteryzuje się innymi właściwościami emoliencyjnymi niż lanolina. Mimo że może być stosowany w produkcji kosmetyków, nie ma tej samej zdolności do nawilżania i tworzenia ochronnej bariery na skórze, jak lanolina. Smalec wieprzowy, z kolei, to tłuszcz zwierzęcy, który choć również może działać nawilżająco, nie jest tak dobrze tolerowany przez skórę jak lanolina i może powodować zatykanie porów, co przyczynia się do problemów dermatologicznych. Wosk pszczeli, będący naturalnym substytutem, posiada właściwości ochronne, ale nie ma tak intensywnego działania nawilżającego jak lanolina. Wszystkie te substancje różnią się chemicznie i fizycznie od lanoliny, co wpływa na ich funkcjonalność w preparatach farmaceutycznych. W kontekście dobrych praktyk w branży farmaceutycznej, istotne jest, aby wybierać odpowiednie surowce zgodnie z ich właściwościami i zastosowaniem, co podkreśla znaczenie zrozumienia różnicy między tymi substancjami i ich ewentualnymi zastosowaniami w różnych formulacjach.

Pytanie 24

Pacjent w każdej aptece zapłaci tę samą cenę za lek

Fragment Wykazu refundowanych leków

L.p.	Substancja czynna	Nazwa, postać i dawka leku	Zawartość opakowania	Kod EAN lub inny kod odpowiadający kodowi EAN
1.	Acarbosum	Glucobay 100, tabl., 100 mg	30 szt. (2 blist. po 15 szt.)	5909990285518
2.	Acarbosum	Glucobay 50, tabl., 50 mg	30 szt. (2 blist. po 15 szt.)	5909990285419
3.	Acarbosum	Glucobay 50, tabl., 50 mg	90 szt. (6 blist. po 15 szt.)	5909990335541
4.	Acenocoumarolum	Acenocumarol WZF, tabl., 4 mg	60 szt.	5909990055715
5.	Aciclovirum	Hascovir, tabl., 800 mg	30 szt.	5909990835782
6.	Aciclovirum	Hascovir, tabl., 200 mg	30 szt. (2 blist. po 15 szt.)	5909991049515
7.	Aciclovirum	Hascovir, tabl., 400 mg	30 szt. (2 blist. po 15 szt.)	5909991052218
8.	Aciclovirum	Heviran, tabl. powl., 200 mg	30 szt. (3 blist. po 10 szt.)	5909990840014
9.	Aciclovirum	Heviran, tabl. powl., 400 mg	30 szt. (3 blist. po 10 szt.)	5909990840113
10.	Aciclovirum	Heviran, tabl. powl., 800 mg	30 szt. (3 blist. po 10 szt.)	5909990840229
11.	Aciclovirum	Viru-POS, maść do oczu, 30 mg/g	4,5 g	5909990053049

A. Heviran 800 mg opakowanie po 30 tabletek powlekanych.

B. Hascovir pro, krem opakowanie 5 g.

C. Glucobay 100 mg opakowanie po 90 tabletek.

D. Acenocumarol WZF 1 mg opakowanie po 60 tabletek.

Heviran 800 mg w opakowaniu po 30 tabletek to rzeczywiście dobra odpowiedź, bo jest na liście leków refundowanych. W polskim systemie zdrowia leki, które są refundowane, mają ustalone ceny, co znaczy, że pacjent za ten lek zapłaci tyle samo w każdej aptece. To jest ważne, bo wszyscy pacjenci powinni mieć równy dostęp do tych leków, bez względu na to, w jakiej aptece są. Refundacja jest też kluczowa przy leczeniu chorób, gdzie leki refundowane są konieczne. Na przykład w przypadku wirusowego zapalenia wątroby, Heviran jest bardzo ważny w terapii, a dzięki stałej cenie pacjenci mogą lepiej planować swoje wydatki na zdrowie. No i warto dodać, że tylko te leki, które przeszły wszystkie wymagane procedury, są na liście refundacyjnej, co potwierdza, że są efektywne i bezpieczne dla pacjentów.

Pytanie 25

Jaką maksymalną ilość leku recepturowego w formie proszków niedzielonych może zalecić lekarz na recepcie w ramach jednej opłaty ryczałtowej?

A. 20,0 g

B. 100,0 g

C. 40,0 g

D. 80,0 g

Maksymalna ilość leku recepturowego w postaci proszków niedzielonych, którą lekarz może przepisać w ramach jednej opłaty ryczałtowej, wynosi 80,0 g. Ta wartość jest zgodna z przepisami prawnymi oraz zasadami określonymi w rozporządzeniach dotyczących realizacji recept. Wartość ta wynika z potrzeby kontrolowania ilości leków wydawanych pacjentom, co wpływa na bezpieczeństwo stosowania leków oraz ich odpowiednią dostępność. Przykładowo, w przypadku pacjenta wymagającego leku w postaci proszku, lekarz powinien dokładnie ocenić potrzebną dawkę oraz nie przekroczyć ustalonej maksymalnej ilości. Stosowanie się do tych norm jest kluczowe w praktyce medycznej, aby unikać błędów w leczeniu i nadmiernego obciążenia pacjenta. Ponadto, znajomość przepisów dotyczących receptury leków jest niezbędna w pracy farmaceuty, który realizując receptę, musi być świadomy limitów i regulacji, aby odpowiednio zrealizować zlecenie lekarza oraz zapewnić pacjentowi bezpieczeństwo.

Pytanie 26

Niedobór jakich substancji może prowadzić do niedokrwistości megaloblastycznej?

A. witaminy B1 i C

B. witaminy B12 i kwasu foliowego

C. witaminy K i D

D. witaminy D i kwasu foliowego

Witaminy B1 i C, witaminy K i D, a także witamina D i kwas foliowy, nie są bezpośrednio związane z występowaniem niedokrwistości megaloblastycznej. Witamina B1, znana jako tiamina, jest kluczowa dla metabolizmu energetycznego, ale nie ma wpływu na produkcję komórek krwi ani na syntezę DNA, co jest istotne w kontekście megaloblastycznej niedokrwistości. Witamina C jest ważna dla zdrowia skóry, gojenia ran i funkcji układu odpornościowego, ale również nie odgrywa kluczowej roli w produkcji czerwonych krwinek. Witamina K jest przede wszystkim odpowiedzialna za krzepnięcie krwi i jej niedobór prowadzi do krwawień, a nie do zaburzeń w tworzeniu krwinek czerwonych. Witamina D, chociaż bardzo istotna dla zdrowia kości i regulacji wapnia, nie ma bezpośredniego wpływu na procesy hematopoezy. W kontekście błędów myślowych, często występuje mieszanie funkcji różnych witamin, co prowadzi do nieprawidłowych wniosków dotyczących ich roli w organizmie. Właściwe zrozumienie, jakie witaminy są odpowiedzialne za konkretne procesy metaboliczne, jest kluczowe dla diagnostyki i leczenia niedoborów oraz ich skutków zdrowotnych.

Pytanie 27

Jaką odpłatność poniesie ubezpieczony pacjent za lek zrealizowany w aptece na podstawie zamieszczonej recepty?

Rp.

1% Sol. Argenti nitratis 500,0
M.f. sol.

A. 1 ryczałt

B. 2 ryczałty

C. 100% kosztów składników i wykonania

D. "Taksa laborum"

Wybór niepoprawnej odpowiedzi może wynikać z nieporozumienia dotyczącego zasad odpłatności za leki na podstawie recept. Odpłatność w formie "Taksa laborum" nie jest terminem stosowanym w kontekście polskiego systemu ochrony zdrowia i nie odnosi się do zasadności odpłatności za leki. To pojęcie nie ma uzasadnienia w regulacjach dotyczących refundacji leków, co prowadzi do błędnych wniosków. Kolejna nieprawidłowa koncepcja, dotycząca 2 ryczałtów, może wynikać z mylnego założenia, że leki o wyższej objętości lub stężeniu zawsze powodują wzrost odpłatności, co jest niezgodne z rzeczywistością prawną. Z kolei odpowiedź wskazująca na 100% kosztów składników i wykonania sugeruje, że pacjent ponosi pełne koszty zakupu leku, co w przypadku przepisania leku refundowanego jest niezgodne z przepisami; refundacja obejmuje bowiem określone kategorie leków. Te typowe błędy myślowe, które dotyczą braku zrozumienia zasad refundacji i regulacji prawnych, mogą prowadzić do nieprawidłowych wyborów podczas wypełniania recept. Dobrze jest zatem zapoznać się z aktualnymi przepisami i wytycznymi, aby uniknąć podobnych nieporozumień w przyszłości.

Pytanie 28

Statyny stanowią grupę leków wykorzystywanych w lecznictwie

A. hipercholesterolemii

B. cukrzycy typu 2

C. powiększenia gruczołu krokowego

D. hipocholesterolemii

Statyny to grupa leków, które odgrywają kluczową rolę w terapii hipercholesterolemii, czyli podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi. Działają poprzez hamowanie enzymu HMG-CoA reduktazy, który jest kluczowy w biosyntezie cholesterolu w wątrobie. W wyniku ich działania dochodzi do zmniejszenia produkcji cholesterolu, co skutkuje zwiększeniem liczby receptorów LDL na powierzchni komórek wątroby. To z kolei prowadzi do obniżenia poziomu cholesterolu LDL we krwi, co jest szczególnie ważne w zapobieganiu chorobom sercowo-naczyniowym. Statyny są szeroko stosowane w profilaktyce i leczeniu miażdżycy, a także w przypadkach z wysokim ryzykiem chorób serca. Przykłady statyn to atorwastatyna, symwastatyna czy rosuwastatyna. Warto zaznaczyć, że leczenie statynami powinno być prowadzone pod kontrolą lekarza, który oceni ryzyko i korzyści związane z terapią. Badania wykazały, że stosowanie statyn prowadzi do istotnego zmniejszenia umieralności z powodu chorób serca, co czyni je istotnym elementem współczesnej kardiologii.

Pytanie 29

Rodzaje leków wykorzystywanych w terapii nadciśnienia tętniczego to:

A. antagoniści kanalów wapniowych, beta-adrenolityki, α 1-adrenomimetyki

B. inhibitory konwertazy angiotensynowej, α 1-adrenomimetyki, sartany

C. beta-adrenolityki, α 1-adrenolityki, α 1-adrenomimetyki

D. beta- adrenolityki, antagoniści kanałów wapniowych, inhibitory konwertazy angiotensynowej

Antagoniści kanałów wapniowych, beta-adrenolityki oraz α 1-adrenomimetyki to błędne połączenie, ponieważ α 1-adrenomimetyki nie są stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego, a wręcz przeciwnie, mogą podwyższać ciśnienie krwi. Zrozumienie mechanizmu działania tych leków jest kluczowe dla skutecznego leczenia nadciśnienia. Antagoniści kanałów wapniowych, tak jak niektóre leki stosowane w terapii, powodują rozkurcz naczyń, co obniża ciśnienie, ale ich działanie nie jest wystarczające w przypadku niektórych pacjentów, co wymaga włączenia innych leków, takich jak beta-adrenolityki. Beta-adrenolityki natomiast są skuteczne w redukcji częstości akcji serca, ale ich stosowanie bez odpowiedniego wsparcia farmakologicznego w postaci inhibitorów ACE może nie zapewnić optymalnych efektów terapeutycznych. Błędne jest również przypisanie α 1-adrenomimetyków do grupy leków obniżających ciśnienie, ponieważ ich działanie jest zupełnie odwrotne. W praktyce klinicznej bardzo ważne jest, aby lekarze i farmaceuci znali różnice między tymi grupami leków oraz ich zastosowanie w leczeniu nadciśnienia. W przeciwnym razie mogą wystąpić poważne błędy w terapii, co prowadzi do złej kontroli ciśnienia tętniczego i zwiększonego ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych.

Pytanie 30

Jakie substancje klasyfikowane są jako leki neuroleptyczne?

A. tioridazyna, flufenazyna i chlorpromazyna

B. chloproprotiksen, klozepina oraz oksazepam

C. diazepam, hydroksyzyna i haloperidol

D. promazyna, chlordiazeopoksyd oraz temazepam

Analizując błędne odpowiedzi, można zauważyć, że nieprawidłowe leki neuroleptyczne zostały wymienione w odpowiedziach. Chloproprotiksen, klozepina i oksazepam to leki, które mają odmienne mechanizmy działania i wskazania. Chloproprotiksen to lek psychotropowy, ale nie jest neuroleptykiem, a klozepina, chociaż jest stosowana w psychiatrii, jest głównie lekiem stosowanym w leczeniu schizofrenii opornej na leczenie. Oksazepam to z kolei benzodiazepina, która działa uspokajająco, ale nie ma działania typowego dla neuroleptyków, takich jak blokada receptorów dopaminowych. Diazepam i hydroksyzyna również nie są klasycznymi neuroleptykami; diazepam to benzodiazepina, a hydroksyzyna jest lekiem przeciwhistaminowym o działaniu uspokajającym. Warto zauważyć, że typowe błędy myślowe przy wyborze leków polegają na nieodróżnianiu ich mechanizmów działania oraz wskazań klinicznych. Neuroleptyki różnią się od innych grup leków psychotropowych, takich jak leki przeciwlękowe czy nasenne, co może prowadzić do mylnego uznawania ich za zamienniki. Zrozumienie różnic między tymi grupami leków jest kluczowe w praktyce klinicznej i w zapewnieniu pacjentom skutecznej i bezpiecznej terapii zgodnie z aktualnymi standardami medycznymi.

Pytanie 31

Kwetiapina to lek

A. przeciwbakteryjny.

B. moczopędny.

C. hipotensyjny.

D. przeciwpsychotyczny.

Kwetiapina jest lekiem przeciwpsychotycznym, który działa poprzez modulację aktywności neuroprzekaźników w mózgu, zwłaszcza dopaminy i serotoniny. Jest szeroko stosowana w leczeniu zaburzeń psychicznych, takich jak schizofrenia i zaburzenia afektywne dwubiegunowe. Przykłady zastosowań obejmują łagodzenie objawów psychozy, w tym halucynacji i urojeni, a także stabilizację nastroju u pacjentów z chorobą afektywną. W praktyce klinicznej, kwetiapina jest często preferowana ze względu na korzystny profil działania oraz mniejsze ryzyko wystąpienia działań niepożądanych w porównaniu z innymi lekami przeciwpsychotycznymi. Ponadto, jej zastosowanie w terapii zaburzeń snu, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami psychotycznymi, zyskuje na znaczeniu. Warto również zauważyć, że standardy leczenia zalecają indywidualne podejście do terapii, uwzględniające zarówno skuteczność, jak i tolerancję na lek oraz potrzeby pacjenta.

Pytanie 32

Numer serii znajdujący się na opakowaniu preparatu medycznego

A. jest równy dacie przydatności leku

B. podaje zakodowaną cenę leku

C. przekazuje informacje na temat przechowywania leku

D. oznacza konkretna, jednorodną partię preparatu medycznego

Numer serii, znany również jako numer partii, jest kluczowym elementem identyfikacyjnym w produkcji i dystrybucji produktów leczniczych. Oznacza on, że produkty o tym samym numerze serii pochodzą z tej samej partii produkcyjnej, co pozwala na ich identyfikację oraz śledzenie w przypadku problemów jakościowych lub bezpieczeństwa. Przykładowo, jeżeli pojawią się doniesienia o wadliwym produkcie, producenci i organy regulacyjne mogą szybko zidentyfikować i wycofać z rynku pełne partie produktów, które mogą być zagrożone. W praktyce, numery serii są również istotne w kontekście monitorowania skuteczności leczenia i raportowania działań niepożądanych. Zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia oraz lokalnymi regulacjami, każda jednostka produktu leczniczego musi być właściwie oznakowana, co umożliwia zachowanie pełnej przejrzystości na każdym etapie cyklu życia leku, od produkcji po jego stosowanie przez pacjentów.

Pytanie 33

Jakie warunki powinny być spełnione podczas przechowywania maści do oczu z siarczanem neomycyny?

A. Po otwarciu opakowania - w temperaturze pokojowej

B. W temperaturze powyżej 25 °C

C. Po otwarciu opakowania - w chłodnym miejscu

D. W otwartej tubce

Przechowywanie recepturowych maści do oczu z siarczanem neomycyny w chłodnym miejscu po otwarciu opakowania jest kluczowe dla zachowania ich skuteczności oraz bezpieczeństwa stosowania. Siarczan neomycyny, będący antybiotykiem, jest wrażliwy na działanie wysokich temperatur i promieni słonecznych, co może prowadzić do jego degradacji i utraty właściwości terapeutycznych. Chłodne miejsce, zgodnie z zaleceniami producentów i standardami farmaceutycznymi, zazwyczaj oznacza temperaturę w zakresie 2-8 °C, co jest zgodne z wymogami przechowywania wielu leków. Przykładem dobrych praktyk jest przechowywanie takich preparatów w lodówce, co nie tylko wydłuża ich trwałość, ale również minimalizuje ryzyko kontaminacji mikrobiologicznej. Zawsze należy zwracać uwagę na termin ważności oraz na sposób przechowywania, aby zapewnić maksymalną skuteczność leczenia i bezpieczeństwo pacjentów.

Pytanie 34

Allopurinol działa zapobiegawczo

A. osteoporozie

B. nadczynności tarczycy

C. dnie moczanowej

D. niewydolności wątroby

Allopurinol jest lekiem stosowanym w terapii dny moczanowej, której podstawową przyczyną jest nadmiar kwasu moczowego we krwi. Działanie allopurynolu polega na hamowaniu enzymu ksantynooksydazy, co prowadzi do zmniejszenia produkcji kwasu moczowego. W wyniku tego, obniża się jego stężenie we krwi oraz w płynach stawowych, co skutkuje zmniejszeniem ryzyka wystąpienia ataków dny moczanowej oraz powikłań związanych z chorobą, takich jak uszkodzenia stawów czy nefropatia moczanowa. Przykładowo, pacjenci z przewlekłą dną moczanową korzystają z terapii allopurynolem, aby uniknąć nawrotów bolesnych ataków zapalnych. Zgodnie z wytycznymi American College of Rheumatology, w przypadku pacjentów z dną moczanową, którzy doświadczają częstych ataków, stosowanie allopurynolu jest zalecane jako podstawowe leczenie zapobiegawcze. Dodatkowo, warto podkreślić, że monitorowanie poziomu kwasu moczowego w terapii allopurynolem jest kluczowe dla oceny skuteczności leczenia oraz dostosowania dawki leku.

Pytanie 35

Zawarte w korzeniu rzewienia - Rhei radix (FP VI) substancje antranoidowe, takie jak reina, mają działanie

A. przeciwgorączkowe

B. przeczyszczające

C. przeciwbiegunkowe

D. adsorbujące

Związki antranoidowe, takie jak reina, są znane ze swojego działania przeczyszczającego, co czyni je skutecznym środkiem w terapii zaparć. Mechanizm działania tych substancji polega na zwiększeniu perystaltyki jelit, co sprzyja szybszemu przesuwaniu się treści pokarmowej i ułatwia jej wydalanie. Rzewień, wykorzystywany w medycynie od wieków, jest ceniony nie tylko za swoje właściwości przeczyszczające, ale także za działanie regulujące pracę jelit. W praktyce klinicznej, preparaty zawierające rzewień są często stosowane w przypadkach przewlekłych zaparć oraz w sytuacjach wymagających detoksykacji organizmu. Ponadto, zalecenia dotyczące stosowania rzewienia w terapii zaparć są zgodne z zasadami medycyny naturalnej, gdzie podkreśla się znaczenie ziół w przywracaniu równowagi funkcji jelit. Warto również pamiętać, że ze względu na działanie przeczyszczające, preparaty te powinny być stosowane z umiarem, aby uniknąć potencjalnych skutków ubocznych, takich jak odwodnienie czy zaburzenia elektrolitowe.

Pytanie 36

Ile oleju kakaowego potrzeba, aby przygotować czopki według przedstawionej recepty, jeśli pojemność formy czopkowej wynosi 1,0 g?

M = F - (m1 * f1 + m2 * f2 + ...)
M – całkowita masa podłoża czopkowego [g]
F – pojemność formy [g] pomnożona przez ilość czopków
m – masa przepisanej substancji leczniczej [g] dla wszystkich czopków
f – współczynnik wyparcia (jeżeli nie podano szczegółowo – 0,7)

Rp.
Theophyllini                                     3,0
Masse suppositoriae                              q.s.
M.f. supp. anal.             Div. in part. aequ. No 6
S. 1 czopek na noc

A. 9,9 g

B. 3,9 g

C. 3,0 g

D. 9,0 g

Poprawna odpowiedź to 3,9 g oleju kakaowego, co można obliczyć, stosując odpowiednie metody obliczeń w farmacji. W przypadku sporządzania czopków istotne jest uwzględnienie nie tylko pojemności formy, ale także masy substancji czynnej oraz współczynnika wyparcia, który uwzględnia objętość zajmowaną przez substancję leczniczą. Przyjmuje się, że olej kakaowy jest głównym składnikiem bazowym w wielu recepturach czopków, a jego ilość musi być precyzyjnie określona, aby zapewnić zarówno skuteczność terapeutyczną, jak i bezpieczeństwo stosowania. W praktyce farmaceutycznej, błędne obliczenia mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych pacjentów, dlatego znajomość odpowiednich norm i metod obliczeniowych jest niezbędna. Na przykład, w przypadku czopków zawierających substancje czynne, farmaceuci muszą dokładnie określić, ile oleju kakaowego potrzeba, aby uzyskać pożądaną konsystencję oraz odpowiednią stabilność produktu. Przestrzegając tych zasad, możemy zapewnić pacjentom wysokiej jakości leki.

Pytanie 37

Gdzie znajdują się zestawienia dawek leków w Farmakopei Polskiej IX?

A. w II suplemencie

B. w II tomie

C. w I tomie

D. w I suplemencie

Wybór odpowiedzi z innymi tomami czy suplementami Farmakopei Polskiej nie jest trafiony. Niestety, nie znajdziemy tam Tabel dawek substancji leczniczych. I tom rzeczywiście daje nam ogólne info o zasadach farmakologicznych i definicjach, ale tabele dawkowania są w II tomie. Suplementy mogą być ciekawe, ale to nie one są głównym źródłem standardowych dawek. Często ludzie mylą zawartość suplementów z tym, co jest w podstawowych tomach, a to może prowadzić do nieporozumień w praktyce. Jak ktoś chce się dowiedzieć o dawkowaniu, powinien sięgać po najnowsze wersje tomów głównych, bo to właśnie one są wiarygodnym źródłem informacji. Można powiedzieć, że dobre zrozumienie struktury Farmakopei to klucz do zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów i efektywności terapii.

Pytanie 38

Suchy język i trudności w oddawaniu moczu to skutki uboczne

A. acetylocysteiny

B. skopolaminy butylobromku

C. neostigminy bromku

D. fenobarbitalu

Acetylocysteina, neostygmina bromku oraz fenobarbital to leki, które nie są związane z suchością w jamie ustnej i zatrzymaniem moczu w taki sposób, jak skopolamina butylobromku. Acetylocysteina jest substancją stosowaną głównie jako mukolityk, czyli środek ułatwiający odkrztuszanie przez rozrzedzenie śluzu w drogach oddechowych. Nie wywołuje ona typowych skutków ubocznych związanych z działaniem cholinergicznym, takich jak suchość w jamie ustnej czy zatrzymanie moczu. Neostygmina bromek, z kolei, jest inhibitorem acetylocholinoesterazy, co zwiększa dostępność acetylocholiny w synapsach cholinergicznych i może prowadzić do nadmiernej stymulacji receptorów cholinergicznych, ale nie jest związana z opisanymi objawami. Fenobarbital to lek uspokajający i przeciwdrgawkowy, który działa na ośrodkowy układ nerwowy, jednak również nie wywołuje suchości w jamie ustnej ani zatrzymania moczu. Istotne jest zrozumienie mechanizmów działania tych substancji i ich zastosowania klinicznego. Typowym błędem myślowym jest utożsamianie leków z podobnymi nazwami lub zastosowaniami, co może prowadzić do nieporozumień i nieprawidłowych wniosków w kontekście działań niepożądanych oraz ich profilu bezpieczeństwa. W praktyce klinicznej istotne jest, aby lekarze i farmaceuci byli dobrze zaznajomieni z właściwościami różnych leków oraz ich potencjalnymi skutkami ubocznymi, co pozwala na ich prawidłowe stosowanie i minimalizację ryzyka dla pacjentów.

Pytanie 39

Aby otrzymać preparat z surowca śluzowego, należy zastosować proces

A. ekstrakcji na gorąco

B. ekstrakcji alkoholem

C. maceracji

D. perkolacji

Maceracja to proces, który polega na zanurzeniu surowca roślinnego w cieczy, najczęściej w wodzie lub alkoholu, w celu wydobycia z niego substancji czynnych. Jest to technika szczególnie skuteczna w przypadku surowców śluzowych, które charakteryzują się dużą zawartością polisacharydów, białek czy związków bioaktywnych. Przykładem zastosowania maceracji jest przygotowanie syropów z ziół, gdzie długotrwałe moczenie pozwala na skuteczną ekstrakcję składników aktywnych. Dobrze przeprowadzona maceracja zapewnia, że substancje czynne są wydobywane w optymalny sposób, co jest kluczowe dla jakości preparatu. Ważne jest również, aby proces maceracji odbywał się w kontrolowanych warunkach, co ogranicza ryzyko denaturacji składników czy ich degradacji. W praktyce, standardy produkcji farmaceutycznej i kosmetycznej określają, że maceracja powinna być przeprowadzana zgodnie z regulacjami GMP, co zapewnia bezpieczeństwo i skuteczność finalnych produktów.

Pytanie 40

Podczas sporządzania leku zgodnie z podaną recepturą, suchy wyciąg standaryzowany z liści pokrzyku należy

Rp.
 Ephedrini hydrochloridi                   0,1
 Papaverini hydrochloridi                  0,3
 Belladonnae folii extr. sicc. norm.       0,05
 Aquae purificatae                        60,0
 Tussispecti sir.                         50,0
 M.f.mixt.
 M.D.S. 3 x dziennie łyżeczkę do herbaty

A. rozpuścić w wodzie i przelać w dowolnej kolejności do wytarowanej butelki.

B. rozetrzeć w moździerzu z niewielką ilością wody i przelać do wytarowanej butelki z roztworem efedryny chlorowodorku i papaweryny chlorowodorku.

C. rozpuścić w wodzie i przelać w pierwszej kolejności do wytarowanej butelki.

D. rozetrzeć w moździerzu z niewielką ilością wody i przelać w pierwszej kolejności do wytarowanej butelki.

Aby sporządzić lek zgodnie z receptą, kluczowe jest zastosowanie odpowiedniej procedury przygotowania składników. Wyciąg suchy standaryzowany z liścia pokrzyku, wymagający rozdrobnienia w moździerzu, pozwala na uzyskanie jednorodnej konsystencji. Rozcieranie z niewielką ilością wody zapewnia właściwe połączenie substancji czynnych, co jest niezbędne do późniejszego wymieszania z roztworem efedryny chlorowodorku i papaweryny chlorowodorku. Taki proces przygotowania jest zgodny z dobrymi praktykami aptecznymi, które podkreślają znaczenie jednorodności leku oraz dokładności przy dodawaniu poszczególnych składników. W przypadku innych metod, takich jak rozpuszczanie w wodzie bez uprzedniego rozdrobnienia, istnieje ryzyko powstania nierównomiernej mieszaniny, co może negatywnie wpłynąć na efektywność leku. Przykładem zastosowania tej procedury jest przygotowywanie leków w aptekach, gdzie precyzja i zgodność z recepturą są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności farmakoterapii.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej