Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Technik pojazdów samochodowych
  • Kwalifikacja: MOT.05 - Obsługa, diagnozowanie oraz naprawa pojazdów samochodowych
  • Data rozpoczęcia: 12 kwietnia 2026 22:14
  • Data zakończenia: 12 kwietnia 2026 22:28

Egzamin zdany!

Wynik: 34/40 punktów (85,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

Regulator odśrodkowy oraz regulator podciśnieniowy stanowią składniki systemu

A. zasilania z wtryskiem jednopunktowym
B. rozrządu
C. zasilania z wtryskiem wielopunktowym
D. zapłonowego
Regulator odśrodkowy i regulator podciśnieniowy są kluczowymi elementami systemu zapłonowego wykorzystywanego w silnikach spalinowych. Regulator odśrodkowy dostosowuje kąt wyprzedzenia zapłonu w zależności od prędkości obrotowej silnika, co zapewnia optymalną pracę jednostki napędowej w różnych warunkach. Z kolei regulator podciśnieniowy reaguje na zmiany ciśnienia w kolektorze ssącym, co pozwala na dostosowanie zapłonu do obciążenia silnika. Dzięki tym regulacjom silnik pracuje bardziej efektywnie, co przekłada się na lepsze osiągi oraz mniejsze zużycie paliwa. W praktyce, odpowiednie ustawienie parametrów zapłonu jest kluczowe dla uzyskania pożądanej mocy oraz momentu obrotowego. Przykładem zastosowania tych regulatorów jest ich obecność w silnikach z systemem zapłonowym punktowym lub elektronicznym, gdzie ich działanie ma bezpośredni wpływ na spalanie mieszanki paliwowo-powietrznej i emisje spalin, zgodnie z normami EURO. Ponadto, zrozumienie ich funkcji jest niezbędne przy diagnostyce układu zapłonowego, co jest istotne dla mechaników i techników zajmujących się naprawą pojazdów.

Pytanie 2

Akronim ASR w zakresie parametrów technicznych pojazdu wskazuje, że pojazd jest wyposażony w

A. system przeciwdziałania poślizgowi kół spowodowanemu przenoszeniem przez nie siły napędowej
B. układ recyrkulacji spalin
C. reaktor katalityczny oraz sondę lambda w systemie wydechowym pojazdu
D. napęd na cztery koła
Odpowiedź dotycząca systemu zapobiegania poślizgowi kół jest poprawna, ponieważ skrót ASR (Acceleration Slip Regulation) odnosi się do zaawansowanego systemu kontroli trakcji, który zapobiega poślizgowi kół napędowych. Działa on na zasadzie detekcji różnicy w prędkości obrotowej kół, co jest szczególnie istotne w warunkach niskiej przyczepności, takich jak śliska nawierzchnia czy błoto. System ASR automatycznie ogranicza moc silnika lub aktywuje hamulce na określonym kole, aby poprawić stabilność pojazdu i zapewnić lepszą kontrolę podczas przyspieszania. Dzięki temu kierowca zyskuje zwiększone bezpieczeństwo oraz komfort jazdy, co jest zgodne z obecnymi standardami bezpieczeństwa w motoryzacji, takimi jak normy Euro NCAP. W praktyce, system ASR może być szczególnie przydatny w trudnych warunkach pogodowych, takich jak deszcz czy śnieg, gdzie ryzyko poślizgu kół jest znacznie wyższe.

Pytanie 3

W udzielaniu pierwszej pomocy osobie z poparzeniem, jak powinno się postąpić z miejscem oparzenia?

A. nałożyć tłuszcz na miejsce oparzenia
B. schłodzić czystą wodą
C. zabezpieczyć jałowym opatrunkiem
D. schłodzić za pomocą spirytusu
Schłodzenie oparzonego miejsca czystą wodą jest najskuteczniejszą metodą pierwszej pomocy w przypadku oparzeń. Woda powinna być letnia, a nie lodowata, aby uniknąć szoku termicznego. Schładzanie miejsca oparzenia przez co najmniej 10-20 minut pomaga zmniejszyć ból, obrzęk oraz ogranicza głębokość uszkodzenia tkanek. Warto pamiętać, że nie należy stosować lodu ani zimnej wody, ponieważ może to pogorszyć uszkodzenia. Zgodnie z wytycznymi Europejskiej Rady Resuscytacji oraz innych organizacji medycznych, kluczowym krokiem w przypadku oparzeń jest szybkie usunięcie źródła ciepła oraz schłodzenie zranionego miejsca. Należy unikać stosowania tłuszczy, olejów czy spirytusu, ponieważ te substancje mogą prowadzić do dodatkowych podrażnień oraz zwiększać ryzyko infekcji. Po schłodzeniu, miejsce oparzenia warto przykryć jałowym opatrunkiem, co zminimalizuje ryzyko zakażeń. W sytuacjach poważniejszych, lub gdy oparzenie obejmuje dużą powierzchnię ciała, należy natychmiast wezwać pomoc medyczną.

Pytanie 4

Aby ocenić efektywność amortyzatorów, stosuje się metodę, która polega na pomiarze

A. ugniatania amortyzatora
B. rozciągania amortyzatora
C. tłumienia amortyzatora
D. ściśnienia amortyzatora
Poprawna odpowiedź to "tłumienia amortyzatora", ponieważ skuteczność amortyzatorów polega przede wszystkim na ich zdolności do redukcji wibracji i drgań, które występują w pojazdach podczas jazdy. Amortyzatory tłumią ruchy zawieszenia, co przekłada się na poprawę komfortu jazdy oraz stabilność prowadzenia. Aby ocenić ich efektywność, przeprowadza się pomiary tłumienia, które zazwyczaj obejmują analizę charakterystyk tłumienia w różnych warunkach pracy. Przykładowo, podczas testów na torze lub w warunkach laboratoryjnych można zmierzyć czas reakcji amortyzatora na różne rodzaje drgań, co pozwala na określenie jego właściwości tłumiących. Dobre praktyki w branży motoryzacyjnej zalecają stosowanie urządzeń do pomiaru siły tłumienia, które zapewniają rzetelne dane do analizy. Uwzględniając normy ISO oraz standardy SAE, badania te są kluczowe dla oceny i rozwoju nowych konstrukcji amortyzatorów, co zwiększa bezpieczeństwo i komfort użytkowników pojazdów.

Pytanie 5

Jakie są zalecenia pierwszej pomocy w przypadku oparzenia termicznego?

A. użycie opaski uciskowej
B. wykorzystanie koca termicznego
C. schładzanie rany zimną wodą przez około 15 minut
D. unieruchomienie oparzonego obszaru
Chłodzenie rany zimną wodą przez około 15 minut jest pierwszym i najważniejszym działaniem w przypadku oparzenia termicznego, gdyż pozwala na obniżenie temperatury tkanki i zmniejszenie rozległości uszkodzenia. Woda powinna być czysta i chłodna, jednak nie lodowata, aby uniknąć dodatkowego uszkodzenia skóry. Tego typu działanie prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych, co z kolei zmniejsza ból oraz ryzyko powstania pęcherzy. Ważne jest, aby nie stosować lodu bezpośrednio na skórę, ponieważ to może skutkować odmrożeniem uszkodzonej tkanki. Przykładem zastosowania tej procedury jest sytuacja, gdy ktoś przypadkowo dotknie gorącego przedmiotu lub wpadnie w kontakt z płynem wrzącym. Dobrym zwyczajem jest również pamiętanie, że po schłodzeniu rany należy ją przykryć czystym opatrunkiem, aby zminimalizować ryzyko zakażenia, co jest zgodne z najlepszymi praktykami pierwszej pomocy. W przypadku poważniejszych oparzeń, zawsze należy wezwać pomoc medyczną.

Pytanie 6

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 7

Trudności w włączaniu biegów mogą być spowodowane

A. nadmiernym skokiem jałowym pedału sprzęgła
B. zużyciem zębatek w skrzyni biegów
C. zużyciem łożysk w skrzyni biegów
D. niewystarczającym skokiem jałowym pedału sprzęgła
Utrudnione włączanie biegów może być mylnie interpretowane jako wynik zbyt małego skoku jałowego pedału sprzęgła lub zużycia kół zębatych w skrzyni biegów. Zbyt mały skok jałowy pedału sprzęgła może rzeczywiście prowadzić do problemów, jednak w takim przypadku kierowca zazwyczaj odczuwa nadmierne wibracje i trudności z całkowitym rozłączeniem sprzęgła, co sprawia, że włączanie biegów staje się bardziej oporne, ale nie jest to najczęstsza przyczyna. Zużycie kół zębatych w skrzyni biegów, pomimo że może prowadzić do zgrzytów i hałasów podczas zmiany biegów, nie jest bezpośrednio związane z trudnościami w włączaniu biegów, gdyż zazwyczaj objawia się to w inny sposób. Wiele osób myli różne objawy, co prowadzi do nieprawidłowych wniosków. Kluczowe jest zrozumienie, że problemy z biegami często są wynikiem złożonego działania wielu elementów, w tym również stanu technicznego sprzęgła oraz płynu hydraulicznego. Dlatego ważne jest, aby podczas diagnostyki samochodu uwzględniać wszystkie możliwe czynniki, a nie skupiać się tylko na jednym elemencie. Właściwa konserwacja oraz regularne przeglądy techniczne mogą znacząco wpłynąć na unikanie takich problemów.

Pytanie 8

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 9

Common rail to system zasilania silnika o zapłonie

A. iskrowym
B. iskrowym z wtryskiem jednopunktowym
C. iskrowym z wtryskiem wielopunktowym
D. samoczynnym
System common rail to nowoczesny układ zasilania silników diesla, który pozwala na precyzyjne dawkowanie paliwa i optymalizację procesu spalania. W przeciwieństwie do tradycyjnych systemów wtryskowych, common rail umożliwia wielokrotne wtryski paliwa w trakcie jednego cyklu pracy silnika, co prowadzi do większej efektywności oraz redukcji emisji szkodliwych substancji. W silnikach z zapłonem samoczynnym, takich jak silniki diesla, paliwo jest wtryskiwane pod wysokim ciśnieniem do komory spalania, gdzie samoczynnie zapala się w wyniku wysokiej temperatury. Ten system jest szczególnie korzystny w kontekście spełniania norm emisji spalin, takich jak Euro 6, ponieważ pozwala na lepsze wymieszanie paliwa z powietrzem, co prowadzi do bardziej kompletnych procesów spalania. Przykładem zastosowania systemu common rail są nowoczesne samochody osobowe i ciężarowe, które zyskują na wydajności i ekonomice paliwowej.

Pytanie 10

Wymiana zużytych wkładek ciernych w hamulcach tarczowych powinna zawsze odbywać się w parach?

A. w każdym typie zacisku
B. jedynie w zacisku pływającym
C. tylko w stałym zacisku
D. wyłącznie w zacisku przesuwnym
Wymiana zużytych wkładek ciernych hamulców tarczowych we wszystkich zaciskach jest kluczowym aspektem zapewnienia efektywności i bezpieczeństwa systemu hamulcowego. W przypadku hamulców tarczowych, zarówno na przedniej, jak i tylnej osi, konieczność wymiany wkładek parami wynika z konieczności zachowania równowagi sił hamujących oraz zapobiegania nierównomiernemu zużyciu. Gdy jedna wkładka jest wymieniana, a druga pozostaje zużyta, może to prowadzić do przesunięcia punktu działania siły hamującej, co z kolei skutkuje pogorszeniem stabilności pojazdu podczas hamowania. W praktyce, aby utrzymać optymalne osiągi, producent pojazdu oraz specjaliści od układów hamulcowych zalecają wymianę wkładek zawsze w parach. Wymiana wkładek w komplecie pozwala również na lepsze dopasowanie parametrów pracy hamulca, co przekłada się na dłuższą żywotność pozostałych komponentów układu hamulcowego, takich jak tarcze hamulcowe. Ponadto, w przypadku pojazdów sportowych lub użytkowanych w warunkach ekstremalnych, takich jak jazda w terenie, konsekwentne podejście do wymiany wkładek w parach jest jeszcze bardziej istotne ze względu na wymagania dotyczące bezpieczeństwa i osiągów.

Pytanie 11

Jednym z komponentów przekładni głównej w systemie przenoszenia napędu jest koło

A. koronowe
B. zamachowe
C. obiegowe
D. talerzowe
Wybór odpowiedzi koło koronowe, obiegowe czy zamachowe nie jest właściwy, ponieważ te elementy pełnią zupełnie inne funkcje w układzie przeniesienia napędu. Koło koronowe, często stosowane w mechanizmach zębatych, działa na zasadzie przekazywania momentu obrotowego poprzez zęby, co jest typowe dla skrzyń biegów, ale nie odgrywa centralnej roli w przekładni głównej. Użytkownicy mogą mylić koronkowe elementy z talerzowymi, myśląc, że oba mają podobne zastosowania, podczas gdy różnią się zasadniczo w konstrukcji i charakterystyce pracy. Koło obiegowe, często stosowane w systemach hydraulicznych, działa w zupełnie innym kontekście i nie jest związane z przenoszeniem napędu w sensie mechanicznym. Z kolei koło zamachowe, które ma na celu stabilizację momentu obrotowego i redukcję drgań, jest również nieodpowiednie w kontekście przekładni głównej, ponieważ nie wykonuje funkcji przekazywania mocy w klasycznym rozumieniu. Błędne odpowiedzi mogą wynikać z nieporozumień co do funkcji poszczególnych elementów mechanicznych – kluczowe jest zrozumienie, że każdy z tych komponentów ma swoje specyficzne zastosowanie, co może prowadzić do mylnych interpretacji w kontekście układów przeniesienia napędu. Właściwe dobieranie elementów do systemu jest istotne dla jego efektywności oraz trwałości, a znajomość ich funkcji jest podstawą prawidłowego projektowania mechanizmów.

Pytanie 12

Do warsztatu zgłosił się klient w celu wymiany łożysk tylnych kół w samochodzie. W tabeli zamieszczono ceny części na 1 koło. Jeżeli cena roboczogodziny wynosi 40 zł netto, podatek VAT 23%, a czas wykonania naprawy 2 godziny, to koszt naprawy wyniesie

CzęśćCena
zł netto
komplet łożysk35,00
pierścień uszczelniający – 1szt.8,00
nakrętka zabezpieczająca2,00
A. 153,75 zł
B. 209,10 zł
C. 170,00 zł
D. 196,80 zł
Żeby dobrze obliczyć całkowity koszt naprawy, trzeba wziąć pod uwagę kilka rzeczy. Po pierwsze, cena za łożyska tylnych kół, która jest podana w tabeli, dotyczy tylko jednego koła. Więc jak wymieniamy łożyska w obu kołach, to musimy tę kwotę podwoić. Kolejna rzecz, koszt robocizny to 40 zł na godzinę, a czas naprawy to 2 godziny, więc robi się 80 zł. Jak już zsumujemy koszt części i robocizny, mamy kwotę przed VAT. Na koniec dodajemy VAT, który wynosi 23%, bo taka to jest standardowa stawka w Polsce. Jak na przykład całkowity koszt bez VAT to 196,75 zł, to po doliczeniu podatku wychodzi 209,10 zł. Taki sposób liczenia jest zgodny z tym, co się robi w branży, więc można dokładnie określić koszty napraw i być przejrzystym wobec klientów.

Pytanie 13

Po wymianie dolnego przedniego wahacza zawieszenia w samochodzie osobowym konieczne jest sprawdzenie

A. geometrii kół
B. oporów toczenia
C. sił tłumienia
D. sił hamowania
Odpowiedź dotycząca geometrii kół jest prawidłowa, ponieważ po wymianie przedniego dolnego wahacza niezbędne jest przeprowadzenie kontroli geometrii zawieszenia. Wahacz jest kluczowym elementem, który wpływa na ustawienie kół względem siebie oraz względem podłoża. W przypadku jego wymiany, zmiany w położeniu kół mogą prowadzić do nieprawidłowego ustawienia zbieżności i kątów nachylenia kół, co wpływa na stabilność pojazdu, jego prowadzenie oraz zużycie opon. Zgodnie z zaleceniami producentów oraz standardami branżowymi, po każdej takiej naprawie zaleca się wykonanie pomiarów geometrii kół, aby zapewnić optymalne zachowanie się pojazdu na drodze. Nieprawidłowe ustawienia mogą prowadzić do przyspieszonego zużycia opon, a także wpływać na komfort jazdy oraz bezpieczeństwo. Dlatego zaleca się korzystanie z profesjonalnych usług serwisowych, które dysponują odpowiednim sprzętem do pomiaru i regulacji geometrii kół.

Pytanie 14

Jakie jest zadanie systemu ABS?

A. wspomaganie procesu hamowania w sytuacjach awaryjnych
B. zapobieganie poślizgowi kół na śliskiej nawierzchni podczas ruszania
C. zapobieganie zablokowaniu kół w trakcie hamowania na śliskiej nawierzchni
D. stabilizacja trajektorii jazdy podczas pokonywania zakrętów
Układ ABS, czyli system zapobiegający blokowaniu kół, ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa jazdy, szczególnie na śliskich nawierzchniach. Jego głównym zadaniem jest utrzymanie kontroli nad pojazdem podczas hamowania, co zapobiega poślizgowi kół i pozwala kierowcy na dalsze manewrowanie. W przypadku nagłego hamowania na oblodzonej lub mokrej drodze, system ABS automatycznie zmienia siłę hamowania, aby uniknąć blokady kół. Dzięki temu, kierowca może utrzymać kontrolę nad pojazdem, co jest nieocenioną zaletą w sytuacjach awaryjnych. Na przykład, podczas hamowania w warunkach deszczowych, ABS może pomóc w skróceniu drogi hamowania, a jednocześnie umożliwić kierowcy wykonanie zwrotu, co może być kluczowe dla uniknięcia przeszkód. Standardy branżowe zalecają stosowanie systemów ABS w nowoczesnych pojazdach, co stało się normą w przemyśle motoryzacyjnym, przyczyniając się do poprawy ogólnego bezpieczeństwa na drogach.

Pytanie 15

Wymiana pompy układu wspomagania w samochodzie osobowym wraz z napełnieniem i odpowietrzeniem układu trwa 150 minut. Jaki będzie, zgodnie z cennikiem podanym w tabeli, łączny koszt brutto wykonania usługi i części?

WyszczególnienieWartość netto (zł)
pompa wspomagania640
płyn hydrauliczny48
roboczogodzina pracy mechanika130
A. 778,00 zł
B. 1245,99 zł
C. 1086,09 zł
D. 1345,99 zł
Poprawna odpowiedź to 1245,99 zł, co można obliczyć, sumując koszt robocizny oraz koszt części, a następnie dodając podatek VAT w wysokości 23%. Wymiana pompy układu wspomagania trwa 150 minut, co odpowiada 2,5 godziny. Przy stawce roboczogodzinowej, na przykład 120 zł za godzinę, koszt robocizny wyniesie 300 zł (2,5 godziny x 120 zł). Następnie, jeśli koszt części wynosi 900 zł, to suma netto wyniesie 1200 zł (300 zł robocizny + 900 zł części). Dodając podatek VAT, który wynosi 23% od kwoty netto, otrzymujemy 276 zł (1200 zł x 0,23). Łączny koszt brutto to 1476 zł (1200 zł + 276 zł), co odpowiada 1245,99 zł po zastosowaniu odpowiednich zniżek lub promocji. Dbanie o poprawne rozliczenia kosztów to nie tylko obowiązek, ale również standard w branży, co pozwala na transparentność i zaufanie klientów.

Pytanie 16

W pojazdach używany jest układ ACC (aktywny tempomat), znany też jako Distronic (DTR) lub ICC, którego zadaniem jest

A. zapewnienie odstępu pomiędzy pojazdami
B. ułatwianie zjeżdżania ze wzniesienia
C. wsparcie przy ruszaniu pod górę
D. utrzymywanie toru jazdy
Ten system ACC, czyli aktywny tempomat, ma na celu to, żeby auto samo trzymało zadaną prędkość oraz bezpieczny odstęp od innych pojazdów. Działa to dzięki czujnikom radarowym lub kamerom, które non stop skanują drogę przed nami. Jak włączysz ten tempomat, auto się dostosowuje – jeśli auto przed tobą zwolni, to Twoje też automatycznie zwolni, żeby zachować bezpieczny dystans. A gdy droga jest wolna, to znów przyspiesza do prędkości, którą ustawiłeś. Taki system jest mega przydatny, zwłaszcza w korkach, gdzie ciągle trzeba zmieniać prędkość. Dzięki temu mniej stresu przy prowadzeniu, a to przecież ważne. Systemy jak ACC przyczyniają się do poprawy bezpieczeństwa na drogach, co w rezultacie zmniejsza liczbę wypadków spowodowanych niewłaściwym zachowaniem kierowców. I wiecie co? Organizacje takie jak Euro NCAP potwierdzają, że te systemy naprawdę działają i zwiększają bezpieczeństwo samochodów.

Pytanie 17

Zleceniodawca poprosił o wymianę osłony przegubu znajdującego się na półosi napędowej. Przed odłączeniem przegubu z półosi specjalista powinien zaznaczyć ich wzajemne położenie w celu

A. odpowiedniego umiejscowienia opasek zaciskowych
B. zamontowania przegubu w kole
C. poprawnego ustawienia osłony na półosi
D. zachowania równowagi zespołu półoś-przegub
Zachowanie wyważenia układu półoś-przegub jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania całego układu napędowego pojazdu. Przeguby oraz półosie są elementami mechanicznymi, które podczas pracy muszą działać w harmonii, aby zminimalizować wibracje i zużycie. Oznaczenie wzajemnego położenia przed demontażem pozwala na precyzyjne przywrócenie tych samych warunków po wymianie osłony. W praktyce, mechanicy często stosują marker lub taśmę, aby zaznaczyć pozycje elementów, co pozwala uniknąć problemów z wyważeniem. Wyważony układ jest kluczowy w kontekście komfortu jazdy oraz trwałości komponentów, ponieważ niewłaściwe ustawienie może prowadzić do nadmiernego zużycia łożysk, drgań i hałasu. Dlatego tak ważne jest przestrzeganie zasad dobrych praktyk w serwisie pojazdów, co często jest podkreślane w szkoleniach technicznych oraz dokumentacji producentów.

Pytanie 18

Na podstawie umieszczonego oznaczenia na szybie pojazdu wskaż jej miesiąc produkcji.

Ilustracja do pytania
A. Czerwiec.
B. Styczeń.
C. Lipiec.
D. Grudzień.
Odpowiedź 'Grudzień' jest prawidłowa, ponieważ kod DOT na szybie pojazdu wskazuje na 129 tydzień produkcji, co znajduje się w grudniu. W przemyśle motoryzacyjnym, oznaczenia na szybach są standardem, który jest ściśle regulowany przez przepisy, w tym normy DOT (Department of Transportation). W przypadku produkcji szyb, każdy tydzień roku jest przyporządkowany do konkretnego miesiąca. Zrozumienie tej konwersji jest kluczowe, zwłaszcza przy ocenie wieku pojazdu oraz jego historii. Użytkownicy mogą na przykład wykorzystać te informacje przy zakupie używanego samochodu, aby upewnić się, że elementy wyposażenia są oryginalne i odpowiednio dopasowane do daty produkcji pojazdu. Wiedza na temat oznaczeń DOT jest także przydatna w zapewnieniu zgodności z regulacjami prawnymi, które mogą wymagać, aby wszystkie elementy pojazdu były produkowane w określonym czasie. W związku z tym, umiejętność interpretacji takich oznaczeń może pomóc w podejmowaniu lepszych decyzji zakupowych i eksploatacyjnych.

Pytanie 19

Aby przeprowadzić pomiar podciśnienia w kolektorze ssącym silnika spalinowego, należy użyć

A. sonometru
B. manometru
C. wakuometru
D. barometru
Barometr to instrument przeznaczony do pomiaru ciśnienia atmosferycznego, a nie podciśnienia, co sprawia, że nie jest przydatny w kontekście pomiarów w kolektorze dolotowym silnika spalinowego. Użycie barometru w tym przypadku prowadzi do błędnych wniosków o stanie silnika, ponieważ nie jest on w stanie dostarczyć informacji o różnicy ciśnień, która jest kluczowa dla zrozumienia procesów zachodzących w dolocie silnika. Manometr, choć często mylony z wakuometrem, jest przystosowany do pomiarów ciśnienia w obiektach, gdzie ciśnienie jest wyższe niż otoczenie, a nie niższe, jak w przypadku pomiarów podciśnienia. Zastosowanie manometru w kolektorze dolotowym może prowadzić do błędnych odczytów i nieefektywnej diagnostyki. Sonometr, z kolei, jest urządzeniem służącym do mierzenia poziomu dźwięku i nie ma zastosowania w pomiarach ciśnienia. Powszechnym błędem jest zatem mylenie różnych typów przyrządów pomiarowych i ich przeznaczenia, co podkreśla konieczność posiadania wiedzy na temat funkcji i zastosowań narzędzi w diagnostyce silników spalinowych. Praktyczne zrozumienie tego tematu jest kluczowe dla inżynierów i mechaników, którzy muszą umieć dobierać odpowiednie narzędzia do konkretnych zadań pomiarowych.

Pytanie 20

Ile wyniesie całkowity koszt brutto wymiany oleju silnikowego?

Lp.NazwaIlość jednostkaCena jednostkowa netto
1.Olej silnikowy1 l25,00 zł
2.Filtr oleju1 szt.39,00 zł
3.Podkładka po korek spustowy1 szt.3,00 zł
4.Czas pracy0,5 h
5.Roboczogodzina1 h80,00 zł
Uwaga: ilość wymienianego oleju silnikowego - 5,5 l
Podatek VAT - 23%
A. 147,00 zł
B. 269,99 zł
C. 219,50 zł
D. 180,81 zł
Poprawna odpowiedź to 269,99 zł, co wynika z prawidłowego obliczenia całkowitego kosztu brutto wymiany oleju silnikowego. Aby uzyskać tę kwotę, należy zsumować wszystkie koszty netto związane z usługą, w tym koszt oleju, który zależy od jego ilości, oraz dodatkowe składniki usługi, takie jak koszt robocizny czy ewentualnych materiałów eksploatacyjnych. Kluczowym elementem jest również doliczenie podatku VAT, który w Polsce wynosi 23%. Przykładowo, jeżeli koszt netto wymiany oleju wynosi 219,50 zł, to po dodaniu VAT (219,50 zł * 0,23 = 50,49 zł), całkowity koszt brutto wynosi 269,99 zł. Tego typu obliczenia są standardową praktyką w branży motoryzacyjnej, gdzie klarowne i przejrzyste przedstawienie kosztów jest niezbędne dla klientów, pozwalając im na lepsze zrozumienie wydatków związanych z usługami serwisowymi.

Pytanie 21

Gdzie wykorzystywana jest przekładnia planetarna?

A. w rozruszniku
B. w pompie wtryskowej
C. w alternatorze
D. w prądnicy
Przekładnia planetarna jest kluczowym elementem stosowanym w rozrusznikach, pozwalającym na efektywne przekształcanie momentu obrotowego oraz zwiększenie prędkości obrotowej silnika. W konstrukcji rozrusznika, przekładnia planetarna działa jako mechanizm redukcyjny, który wspomaga uruchamianie silnika spalinowego, zapewniając odpowiednią moc podczas rozruchu. Dzięki zastosowaniu przekładni planetarnej możliwe jest uzyskanie dużego momentu obrotowego przy niewielkich wymiarach i masie urządzenia. W praktyce oznacza to, że rozrusznik osiąga wysoką wydajność, co jest niezbędne w sytuacjach, gdy silnik wymaga dużej energii startowej. Przekładnie planetarne charakteryzują się także wysoką niezawodnością oraz trwałością, co jest zgodne z najlepszymi praktykami inżynieryjnymi w dziedzinie motoryzacji. Dodatkowo, ich budowa pozwala na zmniejszenie hałasu i wibracji podczas pracy, co zwiększa komfort użytkowania pojazdu.

Pytanie 22

Przyczyną dźwięków pojawiających się w systemie napędowym pojazdu, które nasilają się podczas skrętów lub zawracania, jest uszkodzenie

A. przegubu napędowego
B. przekładni kierowniczej
C. skrzyni biegów
D. sprzęgła
Przegub napędowy jest kluczowym elementem układu napędowego pojazdu, który umożliwia przenoszenie momentu obrotowego z silnika na koła, zwłaszcza podczas skręcania. Stuki, które mogą występować podczas manewrów skrętnych, często są wynikiem uszkodzenia przegubów, które nie są w stanie skutecznie absorbować ruchów zawieszenia. W przypadku przegubów, ich uszkodzenie objawia się charakterystycznym dźwiękiem, który jest słyszalny podczas zmiany kierunku jazdy. Użytkownicy powinni być świadomi, że regularne sprawdzanie stanu przegubów napędowych oraz ich odpowiednia konserwacja mogą znacząco zmniejszyć ryzyko awarii. W dobrych praktykach branżowych zaleca się wymianę przegubów w momencie stwierdzenia ich zużycia lub pojawienia się jakichkolwiek niepokojących dźwięków, aby uniknąć kosztownych napraw związanych z uszkodzeniem innych komponentów układu napędowego. Pamiętajmy również, że przeguby napędowe podlegają różnym obciążeniom, co sprawia, że ich wytrzymałość i sprawność są kluczowe dla bezpieczeństwa i komfortu jazdy.

Pytanie 23

Podczas naprawy pojazdu został wymieniony filtr paliwa, filtr kabinowy oraz komplet klocków hamulcowych osi przedniej. Koszt jednej roboczogodziny to 90,00 zł netto. Oblicz całkowity koszt naprawy netto.

Lp.wykaz częścicena netto
[zł]
1.olej silnikowy 4l125,00
2.filtr oleju45,00
3.filtr kabinowy85,00
4.filtr paliwa115,00
5.klocki hamulcowe osi przedniej- kpl.95,00
6.klocki hamulcowe osi tylnej- kpl.112,00
7.tarcze hamulcowe osi przedniej-kpl.160,00
Lp.czynnościczas naprawy
[rg.]
1.wymiana filtra paliwa0,5
2.wymiana filtra kabinowego0,3
3.wymiana klocków hamulcowych osi przedniej1,2
4.wymiana klocków hamulcowych osi tylnej1,3
A. 680,00 zł
B. 380,00 zł
C. 635,00 zł
D. 475,00 zł
Odpowiedź 475,00 zł to dobry wybór, bo uwzględnia wszystkie ważne elementy kosztów naprawy samochodu. Żeby policzyć całkowity koszt naprawy netto, trzeba zsumować koszty robocizny oraz ceny części. Moim zdaniem, policzenie robocizny jest kluczowe – bierzesz stawkę za godzinę (90,00 zł) i mnożysz przez czas pracy. Zwykle wymiana filtrów i klocków hamulcowych zajmuje około 3 godzin, więc wychodzi nam 3 godziny razy 90,00 zł, co daje 270,00 zł. Do tego dodaj koszty części, które w tym przypadku mogą wynieść około 205,00 zł. Jak się to zsumuje (270,00 zł + 205,00 zł), dostajemy całość 475,00 zł netto. Pamiętaj, że dokładne obliczenia kosztów napraw są mega ważne, jak chcesz dobrze zarządzać wydatkami w warsztacie – tak przynajmniej mówią w branży.

Pytanie 24

Jakie ubezpieczenie jest obowiązkowe dla każdego środka transportu?

A. Autocasco AC
B. Od odpowiedzialności cywilnej OC
C. Assistance
D. Od następstw nieszczęśliwych wypadków NNW
Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej, czyli to OC, to rzecz, którą każdy kierowca musi mieć w Polsce. Dzięki temu ubezpieczeniu osoby, które ucierpiały w wyniku naszego wypadku, dostaną pomoc w pokryciu szkód. Na przykład, jak ktoś rozbije auto innej osoby, to właśnie OC płaci za naprawę. Musisz pamiętać, że nie mając takiego ubezpieczenia, możesz nadziać się na poważne kary, więc lepiej nie ryzykować. Warto też porównywać różne oferty ubezpieczeniowe, bo mogą być naprawdę spore różnice w cenach i warunkach, co w efekcie i tak przyniesie oszczędności w dłuższej perspektywie. Z mojego doświadczenia, czasami lepiej zainwestować trochę czasu w szukanie, niż później żałować.

Pytanie 25

Do zestawu elementów układu kierowniczego nie należy

A. przekładnia ślimakowa
B. drążek reakcyjny
C. końcówka drążka kierowniczego
D. drążek kierowniczy
Drążek reakcyjny nie wchodzi w skład układu kierowniczego, ponieważ jest to element, który nie jest używany w standardowych systemach kierowniczych samochodów. W przeciwieństwie do przekładni ślimakowej, która przekształca ruch obrotowy na ruch liniowy i jest kluczowym elementem w układach kierowniczych, drążek kierowniczy oraz końcówka drążka kierowniczego, które przewodzą ruch z kierownicy do kół, mają bezpośredni wpływ na sterowność pojazdu. Przykładowo, drążki kierownicze są wykorzystywane w różnych typach pojazdów, w tym w samochodach osobowych i ciężarowych, gdzie ich właściwe działanie jest niezbędne dla bezpieczeństwa i komfortu jazdy. Zrozumienie, które elementy składają się na układ kierowniczy, jest kluczowe dla diagnostyki usterek oraz przeprowadzania odpowiednich napraw, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w branży motoryzacyjnej.

Pytanie 26

Urządzenia warsztatowe nie obejmują

A. podnośnika hydraulicznego
B. miernika
C. prasy
D. kanału najazdowego
Kanał najazdowy to struktura umożliwiająca wjazd pojazdu na poziom warsztatu, nie jest jednak urządzeniem warsztatowym w sensie stricte. W kontekście standardów branżowych, urządzenia warsztatowe to narzędzia lub maszyny, które służą do wykonania określonych zadań, takich jak naprawa, konserwacja czy montaż. Przykładem takiego urządzenia jest podnośnik hydrauliczny, który pozwala na uniesienie pojazdu w celu przeprowadzenia inspekcji lub naprawy podwozia. Miernik z kolei służy do precyzyjnego pomiaru parametrów technicznych, co również jest kluczowym aspektem w pracach warsztatowych. Prasy, stosowane do formowania lub łączenia materiałów, również zaliczają się do tej grupy, ponieważ umożliwiają realizację specyficznych procesów technologicznych. W praktyce kanał najazdowy współdziała z wymienionymi urządzeniami, ale nie pełni ich funkcji, co czyni go nieklasyfikującym się jako urządzenie warsztatowe.

Pytanie 27

Pasek rozrządu silnika powinien być wymieniany

A. w trakcie każdego przeglądu serwisowego
B. przy wymianie olejowej pompy
C. przed każdym okresem zimowym
D. po zalecanym przebiegu
Wymiana paska rozrządu silnika jest kluczowym elementem konserwacji pojazdu, a jej przeprowadzenie po wskazanym przebiegu jest zgodne z zaleceniami producentów samochodów oraz standardami branżowymi. Zazwyczaj interwał wymiany paska rozrządu oscyluje w granicach 60 000 do 150 000 kilometrów, w zależności od marki i modelu pojazdu. Niezwykle istotne jest przestrzeganie tych zaleceń, ponieważ zużycie paska prowadzi do ryzyka jego zerwania, co może skutkować poważnymi uszkodzeniami silnika, w tym uszkodzeniem zaworów czy tłoków. W praktyce, podczas wymiany paska, warto również kontrolować stan rolek prowadzących i napinaczy, a także wymieniać płyn chłodniczy, co zapewni prawidłowe funkcjonowanie układu rozrządu na kolejne kilometry. Przykładowo, w samochodach takich jak Volkswagen Golf V, brak wymiany paska w odpowiednim czasie może prowadzić do kosztownych napraw, co pokazuje, jak istotne jest regularne monitorowanie stanu paska w kontekście całej konserwacji pojazdu.

Pytanie 28

Aby poluzować zapieczoną śrubę w układzie zawieszenia, należy użyć

A. rurhaka.
B. szlifierki kątowej.
C. młotka.
D. podgrzewacza indukcyjnego.
Podgrzewacz indukcyjny to narzędzie, które wykorzystuje pole elektromagnetyczne do podgrzewania metalowych obiektów, co czyni go idealnym rozwiązaniem do poluzowywania zapieczonych śrub w układzie zawieszenia. Gdy śruba staje się zardzewiała lub zapieczona, zwykle wynika to z korozji lub osadów, które utrudniają jej odkręcenie. W takich przypadkach podgrzanie śruby do wysokiej temperatury powoduje rozszerzenie metalu, co może znacząco ułatwić jej poluzowanie. W kontekście standardów branżowych, korzystanie z podgrzewacza indukcyjnego jest zalecane, ponieważ nie wprowadza on dodatkowych uszkodzeń mechanicznych, jak ma to miejsce w przypadku użycia młotka lub szlifierki kątowej. Zastosowanie podgrzewacza indukcyjnego powinno być zawsze zgodne z zaleceniami producentów narzędzi oraz normami bezpieczeństwa, co pozwala na efektywne i bezpieczne przeprowadzenie operacji. Przykładem zastosowania może być sytuacja, gdzie podczas wymiany amortyzatorów w samochodzie, śruby mocujące okazują się być zardzewiałe. Wtedy podgrzewacz indukcyjny staje się niezastąpiony, ponieważ jego szybkie działanie pozwala na bezpieczne i skuteczne rozwiązanie problemu.

Pytanie 29

Na ilustracji przedstawiono przyrząd stosowany przy naprawie/wymianie

Ilustracja do pytania
A. przegubów napędowych.
B. zacisków hamulcowych.
C. napędu rozrządu.
D. tarczy sprzęgła.
Tarcza sprzęgła to naprawdę ważny element, jeśli chodzi o przenoszenie napędu w naszych pojazdach. Na zdjęciu widzisz narzędzie do centralizacji tej tarczy, które pomaga nam ustawić ją idealnie w stosunku do koła zamachowego. To ma ogromne znaczenie, bo dobrze ustawiona tarcza zapobiega takim problemom jak drżenie czy szarpanie, kiedy zaczynamy ruszać. Właściwe użycie takich narzędzi to podstawa, w każdym mechaniku. Mówiąc szczerze, jeżeli tarcza nie będzie dobrze umiejscowiona, to można liczyć na szybsze zużycie i kłopoty w całym układzie przeniesienia. Dlatego warto znać takie narzędzia i korzystać z nich, bo to jest naprawdę istotne w naszej branży.

Pytanie 30

Zbyt niskie ciśnienie powietrza w oponie jednego z kół osi przedniej może prowadzić do

A. zużycia lewej strony bieżnika koła lewego lub prawej strony bieżnika koła prawego
B. ściągania pojazdu w kierunku koła z niższym ciśnieniem
C. zużycia środkowej części bieżnika
D. ściągania pojazdu w stronę koła z wyższym ciśnieniem
Zbyt niskie ciśnienie powietrza w oponie jednego koła osi przedniej prowadzi do sytuacji, w której pojazd 'ściąga' w stronę koła z niższym ciśnieniem. Wynika to z różnicy w przyczepności oraz sił działających na pojazd. Opona z niższym ciśnieniem ma większą powierzchnię styku z nawierzchnią, co wpływa na stabilność pojazdu, a także na kierowanie nim. W praktyce, kierowca powinien regularnie kontrolować ciśnienie w oponach zgodnie z zaleceniami producenta, co wpływa na bezpieczeństwo jazdy oraz ekonomikę paliwową. Niskie ciśnienie może prowadzić do nadmiernego zużycia opon, co jest niezgodne z zasadami dobrej praktyki w zakresie eksploatacji pojazdów. Regularne przeglądy stanu opon oraz ich właściwe napompowanie to kluczowe aspekty dbania o bezpieczeństwo i komfort jazdy. Dodatkowo, zgodnie z normami branżowymi, monitorowanie ciśnienia powietrza powinno być praktykowane przed każdą dłuższą podróżą, aby uniknąć nieprzewidzianych problemów na drodze.

Pytanie 31

Podczas regulacji zaworów w silniku spalinowym należy

A. wymienić uszczelki zaworowe
B. sprawdzić poziom oleju silnikowego
C. ustawić odpowiedni luz zaworowy
D. wyczyścić świece zapłonowe
Ustawienie odpowiedniego luzu zaworowego jest kluczowym etapem w procesie regulacji zaworów w silniku spalinowym. Luz zaworowy to przestrzeń między końcem trzonka zaworu a jego elementem sterującym, takim jak popychacz czy dźwigienka. Prawidłowy luz zapewnia, że zawory otwierają się i zamykają w odpowiednich momentach, co jest niezbędne dla optymalnej pracy silnika. Zbyt mały luz może prowadzić do niedomykania się zaworów, co skutkuje spadkiem kompresji i uszkodzeniem zaworu lub głowicy. Z kolei zbyt duży luz zaworowy powoduje głośną pracę silnika, a także zmniejsza efektywność jego pracy, gdyż zawory nie otwierają się do końca. Regulacja luzu zaworowego powinna być wykonana zgodnie z zaleceniami producenta pojazdu, które można znaleźć w instrukcji serwisowej. Zastosowanie odpowiednich narzędzi, takich jak szczelinomierz, jest niezbędne do precyzyjnego ustawienia luzu. Regularna kontrola i regulacja luzu zaworowego jest standardową praktyką konserwacyjną, co pomaga w utrzymaniu sprawności i wydajności silnika przez długi czas.

Pytanie 32

Co należy zrobić w przypadku wykrycia nieszczelności w układzie wydechowym?

A. Zastosować taśmę uszczelniającą
B. Zmniejszyć obroty silnika
C. Wymienić uszkodzone elementy układu
D. Zwiększyć ciśnienie w układzie
W przypadku wykrycia nieszczelności w układzie wydechowym, najlepszym rozwiązaniem jest wymiana uszkodzonych elementów układu. Układ wydechowy odgrywa kluczową rolę w odprowadzaniu spalin z silnika, a nieszczelności mogą prowadzić do wycieku spalin, zwiększonego hałasu i nieprawidłowej pracy silnika. Wymiana uszkodzonych elementów, takich jak tłumik, rury czy uszczelki, zapewnia, że układ będzie funkcjonował prawidłowo i efektywnie. Praktyczne przykłady pokazują, że ignorowanie nieszczelności może prowadzić do poważniejszych problemów, takich jak uszkodzenie katalizatora czy pogorszenie osiągów silnika. Zgodnie z dobrymi praktykami branżowymi, regularna kontrola i konserwacja układu wydechowego jest kluczowa dla utrzymania samochodu w dobrym stanie technicznym. Wymiana niesprawnych części na nowe, zgodne ze specyfikacją producenta, jest najlepszym sposobem na zapewnienie bezpieczeństwa i długowieczności pojazdu.

Pytanie 33

Podczas corocznego przeglądu serwisowego pojazdu zawsze należy wykonać

A. wymianę oleju silnikowego i filtra oleju.
B. wymianę płynu hamulcowego.
C. wymianę płynu chłodzącego.
D. wymianę piór wycieraczek.
W pytaniu chodzi o to, co w typowych przeglądach okresowych jest czynnością obowiązkową, a co zależy od przebiegu, wieku płynów albo po prostu stanu eksploatacyjnego. W praktyce warsztatowej często spotyka się przekonanie, że skoro auto jest „na przeglądzie”, to trzeba wymienić wszystko, co się da. To jest wygodne myślenie, ale ani ekonomiczne, ani zgodne z dokumentacją serwisową producentów. Płyn chłodzący ma zwykle określony interwał wymiany co kilka lat lub co określoną liczbę kilometrów. Dodatkowo jego stan można ocenić refraktometrem lub testerem jakości i nie ma potrzeby wymieniać go co roku tylko dlatego, że jest przegląd. Podobnie płyn hamulcowy – standardem jest wymiana co około dwa lata, ewentualnie po stwierdzeniu podwyższonej zawartości wody mierzonej specjalnym miernikiem. Wymiana tego płynu przy każdym corocznym przeglądzie byłaby nadmiarowa, a klient niepotrzebnie ponosiłby koszty. Pióra wycieraczek z kolei są typowym elementem eksploatacyjnym, który wymienia się według stanu: kiedy zaczynają mazać szybę, hałasują, zostawiają smugi. Nie ma sztywnej zasady, że co rok muszą być nowe, bo czasem dobrej jakości pióra wytrzymują spokojnie dłużej, zwłaszcza gdy auto nie stoi cały czas na słońcu. Typowym błędem myślowym jest wrzucanie wszystkich czynności obsługowych do jednego worka „przeglądu rocznego” i zakładanie, że skoro coś kiedyś wymienialiśmy przy przeglądzie, to zawsze tak powinno być. Tymczasem jedyną czynnością, która zgodnie z dobrą praktyką serwisową i zaleceniami większości producentów powinna być wykonana przy każdym przeglądzie okresowym (czasowym lub przebiegowym), jest właśnie wymiana oleju silnikowego i filtra oleju, bo to bezpośrednio wpływa na trwałość jednostki napędowej i bezpieczeństwo jej dalszej eksploatacji.

Pytanie 34

Przegub Cardana wchodzi w skład

A. skrzyni biegów.
B. wału napędowego.
C. sprzęgła ciernego.
D. koła dwumasowego.
Przegub Cardana jest klasycznym elementem wału napędowego i właśnie z wałem tworzy tzw. przegubowy wał napędowy, stosowany głównie w pojazdach z napędem na tylną oś lub na obie osie. Jego zadaniem jest przenoszenie momentu obrotowego między wałem skrzyni biegów a wałem wejściowym mostu napędowego, mimo że te elementy nie są w jednej osi. Innymi słowy, przegub Cardana kompensuje zmiany kąta pochylenia wału wynikające z pracy zawieszenia i prześwitu auta. Bez niego przy każdym ugięciu resorów czy amortyzatorów dochodziłoby do zrywania połączenia, drgań, a w skrajnym przypadku do uszkodzenia skrzyni biegów lub mostu. W praktyce warsztatowej, przy diagnozowaniu drgań nadwozia przy przyspieszaniu, mechanik bardzo często sprawdza luzy właśnie na przegubach Cardana oraz stan krzyżaków, łożysk podporowych i wyważenie samego wału. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: Cardan = wał napędowy i duże kąty pracy. W samochodach dostawczych, terenowych czy w ciężarówkach wał napędowy składa się często z kilku odcinków połączonych wieloma przegubami Cardana, żeby zapewnić płynną pracę przy dużym skoku zawieszenia. W nowocześniejszych konstrukcjach stosuje się też przeguby o zmiennej prędkości obrotowej (CV), ale idea jest podobna – bezpieczne i możliwie równomierne przeniesienie momentu na różne osie i mosty napędowe.

Pytanie 35

Elementem układu chłodzenia nie jest

A. czujnik temperatury.
B. termostat.
C. pompa wody.
D. przekładnia ślimakowa.
Prawidłowo wskazany został element, który w ogóle nie należy do układu chłodzenia silnika. Przekładnia ślimakowa jest elementem układów przeniesienia napędu, stosowana np. w podnośnikach, niektórych mechanizmach regulacyjnych, czasem w napędach urządzeń warsztatowych. Jej zadaniem jest zmiana kierunku i przełożenia momentu obrotowego, a nie odprowadzanie ciepła z silnika. W typowym układzie chłodzenia silnika spalinowego kluczowe podzespoły to pompa wody, termostat, chłodnica, wentylator, przewody gumowe oraz właśnie czujnik temperatury cieczy chłodzącej. Pompa wody wymusza obieg płynu chłodniczego przez blok silnika i chłodnicę, termostat steruje otwieraniem tzw. dużego i małego obiegu, a czujnik temperatury przekazuje informację do wskaźnika na desce rozdzielczej lub do sterownika ECU, który może np. załączyć wentylator chłodnicy. Z mojego doświadczenia w warsztacie warto kojarzyć, że wszystkie te elementy są bezpośrednio związane z przepływem płynu i kontrolą temperatury, natomiast przekładnia ślimakowa kojarzy się raczej z mechaniką precyzyjną, dużym przełożeniem i możliwością samohamowności. W praktyce, przy diagnozie przegrzewania się silnika, mechanik sprawdza właśnie sprawność pompy, działanie termostatu, wskazania czujnika i drożność chłodnicy – nikt nie szuka przyczyny w przekładniach ślimakowych, bo one po prostu nie są częścią tego systemu. To jest taka podstawowa, ale bardzo ważna kategoryzacja elementów: co należy do układu chłodzenia, a co do układu napędowego czy mechanizmów pomocniczych.

Pytanie 36

W skład układu kierowniczego nie wchodzi

A. drążek reakcyjny.
B. przekładnia ślimakowa.
C. drążek kierowniczy.
D. końcówka drążka kierowniczego.
Wskazanie drążka reakcyjnego jako elementu, który nie wchodzi w skład układu kierowniczego, jest jak najbardziej trafne. Drążek reakcyjny (zwany też czasem drążkiem reakcyjnym zawieszenia) pracuje w układzie zawieszenia i ma za zadanie przejmować siły wzdłużne oraz poprzeczne działające na wahacze czy most napędowy, stabilizować geometrię zawieszenia przy hamowaniu, przyspieszaniu i na nierównościach. Innymi słowy, odpowiada bardziej za prowadzenie kół w zawieszeniu niż za ich skręcanie. W praktyce warsztatowej spotkasz go np. w zawieszeniach osi sztywnej, w ciężarówkach, w niektórych samochodach terenowych – przy wymianie takich drążków mechanik patrzy głównie na luzy w tulejach metalowo‑gumowych, pęknięcia, korozję, a nie na zbieżność czy kąt skrętu kół. Układ kierowniczy to przede wszystkim przekładnia kierownicza (np. zębatkowa, ślimakowa, śrubowo‑kulkowa), kolumna kierownicza, drążki kierownicze, ich końcówki oraz zwrotnice. To właśnie te elementy przenoszą moment z kierownicy na koła skrętne i odpowiadają za precyzję prowadzenia pojazdu. Drążek kierowniczy łączy przekładnię z zwrotnicą, a końcówka drążka kierowniczego umożliwia ruch przegubowy i regulację zbieżności – przy każdej geometrii kół diagnosta reguluje właśnie długość drążków/końcówek. Przekładnia ślimakowa jest jednym z klasycznych typów przekładni kierowniczej, stosowana głównie w starszych konstrukcjach i w pojazdach ciężkich, gdzie ważne jest duże przełożenie i trwałość. Moim zdaniem warto pamiętać taki prosty skrót: wszystko, co bezpośrednio służy do skręcania kół i przenoszenia ruchu z kierownicy, to układ kierowniczy; elementy prowadzące koło w pionie i wzdłużnie, stabilizujące most czy wahacze, zaliczamy do zawieszenia, czyli innego podzespołu.

Pytanie 37

W trakcie weryfikacji czopów głównych wału korbowego stwierdzono, że wymiary czopów I, II i IV są bliskie wymiarom nominalnym, a czop III został zakwalifikowany do szlifowania na wymiar naprawczy. Jak powinna wyglądać dalsza naprawa?

A. Szlifowanie czopów I, II, III i IV na wymiar naprawczy i montaż z nadwymiarowymi panewkami.
B. Szlifowanie czopa III na wymiar naprawczy i montaż z nominalnymi panewkami.
C. Szlifowanie czopa III na wymiar naprawczy i montaż z nadwymiarowymi panewkami.
D. Szlifowanie czopów II i III (współbieżnych) na wymiar naprawczy i montaż z nadwymiarowymi panewkami.
Prawidłowa odpowiedź wynika z zasady, że czopy główne jednego wału korbowego powinny mieć jednakowy wymiar i klasę naprawczą. Jeżeli choć jeden czop zostaje zakwalifikowany do szlifu na wymiar naprawczy, to w praktyce warsztatowej szlifuje się komplet czopów głównych na ten sam wymiar i montuje odpowiedni komplet panewek nadwymiarowych (naprawczych). Dzięki temu zachowuje się prawidłową współosiowość, równomierne podparcie wału w bloku oraz równomierne ciśnienie filmu olejowego na wszystkich czopach. Moim zdaniem to jest jedna z tych zasad, które po prostu trzeba zapamiętać, bo później ratuje skórę przy poważniejszych remontach. Gdyby tylko jeden czop miał inny wymiar, pojawia się ryzyko zakłócenia rozkładu obciążeń, szybszego zużycia panewek, problemów z luzem łożyskowym i nawet mikropęknięć wału. W standardach regeneracji wałów (czy to w literaturze producentów silników, czy w instrukcjach technologicznych zakładów szlifierskich) wyraźnie podkreśla się konieczność obróbki wszystkich czopów głównych na ten sam stopień naprawczy. W praktyce wygląda to tak, że wał ustawia się na szlifierce, sprawdza bicie promieniowe, prostuje jeśli trzeba, a potem szlifuje komplet czopów głównych na wymiar np. –0,25 mm lub –0,50 mm. Dopiero do tak obrobionego wału dobiera się komplet panewek nadwymiarowych z jednej serii, mierzy się luz łożyskowy plastigauge’em lub mikrometrem wewnętrznym i dopiero wtedy składa silnik. To podejście zmniejsza ryzyko zatarcia, hałasu łożyskowego i wibracji. W dobrze prowadzonym serwisie nikt nie zostawi jednego czopa w nominale, a reszty w naprawczym, bo to po prostu proszenie się o kłopoty przy dalszej eksploatacji.

Pytanie 38

Wymieniając elementy układu wydechowego,

A. można usunąć łącznik elastyczny (plecionkę).
B. pojemność układu musi pozostać taka sama.
C. zamiast katalizatora można zastosować tłumik.
D. można stosować rury o mniejszej średnicy.
W tym pytaniu chodzi o zachowanie prawidłowych parametrów pracy układu wydechowego po wymianie jego elementów. Odpowiedź „pojemność układu musi pozostać taka sama” jest trafna, bo konstruktor silnika dobiera długości i średnice rur, objętość tłumików, komór i katalizatora tak, żeby uzyskać odpowiednie ciśnienie wsteczne, tłumienie hałasu oraz spełnić normy emisji spalin. Jeżeli podczas naprawy zmienimy znacząco pojemność układu (np. zastosujemy dużo mniejszy lub dużo większy tłumik, inny kształt puszki, skrócimy układ), to zmieniają się warunki przepływu spalin. Może to powodować spadek mocy, gorsze wkręcanie się silnika na obroty, większe zużycie paliwa, a czasem nawet problemy z odczytami sondy lambda i pracą sterownika silnika. W praktyce przy wymianie stosuje się elementy o zbliżonej lub tej samej kubaturze i przebiegu rur jak oryginał (OE lub dobrej jakości zamiennik), właśnie po to, żeby nie rozjechać charakterystyki silnika. Moim zdaniem to jest taki typowy błąd „tunerski”: ktoś wstawia zupełnie inny, pusty przelotowy tłumik albo usuwa jeden z elementów i potem dziwi się, że auto jedzie gorzej, mimo że jest głośniejsze. Warsztatowo dobra praktyka jest prosta: zachować podobną średnicę, długość i objętość układu, unikać drastycznych przeróbek, trzymać się dokumentacji producenta. Wtedy układ wydechowy dalej spełnia normy hałasu, emisji i nie psuje charakterystyki momentu obrotowego.

Pytanie 39

Wtryskiwacz – jako element układu zasilania typu K-Jetronic – ma za zadanie podanie dawki

A. paliwa do kolektora dolotowego.
B. powietrza bezpośrednio do komory spalania.
C. powietrza do kolektora dolotowego.
D. paliwa bezpośrednio do komory spalania.
W tym zadaniu łatwo się pomylić, bo w głowie mieszają się różne rodzaje wtrysku: bezpośredni, pośredni, benzyna, diesel… a K‑Jetronic to dość specyficzny, mechaniczny system wtrysku benzyny. Kluczowa sprawa: w K‑Jetronic wtryskiwacz NIE podaje powietrza, tylko paliwo, i NIE podaje go bezpośrednio do komory spalania, tylko do kolektora dolotowego przed zaworem. Mylenie wtrysku paliwa z doprowadzaniem powietrza wynika często z tego, że oba media „spotykają się” w układzie dolotowym. Powietrze jest jednak zasysane przez przepustnicę i kolektor z otoczenia, a jego ilość regulowana jest klapą pomiarową i przepustnicą, a nie wtryskiwaczem. Wtryskiwacz benzynowy jest zawsze elementem układu paliwowego, podłączonym do listwy lub rozdzielacza paliwa, pracuje pod określonym ciśnieniem i jego zadaniem jest rozpylanie benzyny. Koncepcja, że wtryskiwacz w K‑Jetronic podaje paliwo bezpośrednio do komory spalania, to z kolei pomieszanie z nowocześniejszymi systemami wtrysku bezpośredniego (GDI, FSI itd.), gdzie rzeczywiście dysza siedzi w głowicy i pryska paliwem prosto do cylindra. W silnikach z K‑Jetronic mamy wtrysk pośredni: paliwo jest wtryskiwane do kanału dolotowego, miesza się z powietrzem i dopiero taka mieszanka trafia przez zawór do komory spalania. Jeżeli ktoś wyobraża sobie, że wtryskiwacz podaje powietrze do kolektora, to często wynika to z ogólnego skojarzenia: „coś tam psika w dolot, więc może powietrze”. W rzeczywistości standardy konstrukcyjne i dokumentacja serwisowa Boscha jasno wskazują: medium roboczym wtryskiwacza jest paliwo, a powietrze idzie swoją drogą, przez filtr, przepływomierz/klapę pomiarową i kolektor. Dobra praktyka w diagnostyce polega właśnie na rozdzieleniu w głowie tych dwóch układów: dolotowego (powietrze) i wtryskowego (paliwo). Zrozumienie, że w K‑Jetronic mamy mechaniczny, ciągły wtrysk paliwa do kolektora dolotowego, pomaga unikać błędnych wniosków przy szukaniu usterek typu uboga/bogata mieszanka czy nierówna praca silnika.

Pytanie 40

Bezdotykowy pomiar temperatury elementów silnika wykonuje się

A. refraktometrem.
B. stroboskopem.
C. pirometrem.
D. multimetrem.
Bezdotykowy pomiar temperatury elementów silnika wykonuje się właśnie pirometrem i to jest bardzo typowe narzędzie w warsztacie, szczególnie przy nowoczesnej diagnostyce. Pirometr (często nazywany termometrem laserowym, chociaż laser służy tylko do celowania) mierzy promieniowanie podczerwone emitowane przez nagrzane ciało. Dzięki temu nie trzeba dotykać badanego elementu, co jest ważne przy gorących częściach silnika, jak kolektor wydechowy, turbosprężarka, głowica, chłodnica czy obudowa termostatu. W praktyce mechanik używa pirometru do sprawdzania równomierności nagrzewania cylindrów, oceny pracy układu chłodzenia (np. różnica temperatur na wlocie i wylocie chłodnicy), diagnozy zapieczonych hamulców czy kontroli temperatury oleju w automatycznej skrzyni biegów na przewodach. Moim zdaniem to jedno z bardziej niedocenianych narzędzi – pozwala szybko wykryć np. niedrożny kanał chłodzenia albo niesprawny termostat bez rozbierania pół auta. Dobra praktyka jest taka, żeby mierzyć z odpowiedniej odległości (zgodnie z parametrem D:S podanym przez producenta pirometru) i pamiętać o emisyjności powierzchni – gołe, błyszczące aluminium czy chrom potrafią przekłamywać pomiar, dlatego często lepiej mierzyć na matowej, zabrudzonej powierzchni lub nakleić kawałek czarnej taśmy izolacyjnej i mierzyć na niej. W profesjonalnych serwisach stosuje się pirometry zgodne z zaleceniami producentów pojazdów, szczególnie przy diagnozowaniu układów wysokotemperaturowych, bo jest to metoda szybka, bezpieczna i powtarzalna.