Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik informatyk
Kwalifikacja: INF.03 - Tworzenie i administrowanie stronami i aplikacjami internetowymi oraz bazami danych
Data rozpoczęcia: 7 lipca 2026 15:57
Data zakończenia: 7 lipca 2026 16:15

Egzamin zdany!

Wynik: 26/40 punktów (65,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Nowe

Analiza przebiegu egzaminu- sprawdź jak rozwiązywałeś pytania

Przebieg egzaminu

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Jakie polecenie pozwala na zwiększenie wartości o jeden w kolumnie RokStudiów w tabeli Studenci dla uczniów, którzy są na roku 1÷4?

A. UPDATE Studenci SET RokStudiow = RokStudiow+1 WHERE RokStudiow < 5

B. UPDATE RokStudiow SET RokStudiow++ WHERE RokStudiow < 5

C. UPDATE Studenci SET RokStudiow WHERE RokStudiow < 5

D. UPDATE Studenci, RokStudiow+1 WHERE RokStudiow < 5

Odpowiedzi, które nie są zgodne z właściwą składnią i logiką SQL, prowadzą do nieprawidłowych aktualizacji w bazie danych. Pierwsze podejście, 'UPDATE Studenci, RokStudiow+1 WHERE RokStudiow < 5;', jest błędne, ponieważ nie wykorzystuje poprawnej struktury polecenia UPDATE. W SQL należy określić kolumnę, która ma być zaktualizowana, a nie używać dodatkowego wyrażenia w sekcji FROM. Drugie podejście, 'UPDATE Studenci SET RokStudiow WHERE RokStudiow < 5;', jest również niekompletne, ponieważ brakuje w nim informacji o nowej wartości, którą należy przypisać. W tym przypadku, SET wymaga zarówno kolumny, jak i nowej wartości. Z kolei trzecia odpowiedź, 'UPDATE RokStudiow SET RokStudiow++ WHERE RokStudiow < 5;', nie jest zgodna z składnią SQL, jako że operator '++' nie jest uznawany w standardzie SQL. Błędy te często wynikają z niewłaściwego zrozumienia, jak działa aktualizacja danych w SQL, co może prowadzić do niepoprawnych lub nieefektywnych zapytań. Kluczowym elementem jest znajomość standardów SQL i praktyczne umiejętności ich stosowania w codziennych operacjach zarządzania danymi.

Pytanie 2

Które twierdzenie o językach programowania jest FAŁSZYWE?

A. C++ jest językiem obiektowym

B. SQL jest językiem programowania strukturalnego

C. PHP służy do tworzenia stron generowanych dynamicznie

D. JavaScript jest językiem skryptowym

Pozostałe zdania są PRAWDZIWE, więc nie pasują do pytania o fałsz. C++ rzeczywiście jest językiem obiektowym, JavaScript skryptowym, a PHP faktycznie generuje strony dynamicznie. Nieprawdą jest tylko nazwanie SQL językiem programowania strukturalnego.

Pytanie 3

Które z poniższych poleceń jest poprawne w kontekście walidacji HTML5?

A. <img src = mojPiesek.jpg alt = pies>

B. <img src = "mojPiesek.jpg" alt = "pies">

C. <img src = "mojPiesek.jpg" >

D. <img src = mojPiesek.jpg" alt = "pies>

Niepoprawne odpowiedzi wskazują na typowe błędy w składni HTML oraz niepełne zrozumienie zasad walidacji dokumentów HTML5. W pierwszym przypadku <img src = mojPiesek.jpg" alt = "pies> występuje błąd w cudzysłowie, który nie jest poprawnie zamknięty, co prowadzi do problemów z interpretacją przez przeglądarki internetowe. Przeglądarki mogą zignorować taki znacznik, co powoduje, że obraz nie zostanie wyświetlony, a tekst alternatywny nie będzie dostępny. Kolejna odpowiedź <img src = mojPiesek.jpg alt = pies> również jest niepoprawna, ponieważ brakuje w niej cudzysłowów wokół wartości atrybutów, co jest wymogiem w HTML5. Atrybuty w HTML powinny być zawsze otoczone cudzysłowami, aby zapewnić prawidłowe przetwarzanie przez parsery HTML. Ostatnia odpowiedź <img src = "mojPiesek.jpg" > również jest niekompletna, ponieważ nie zawiera atrybutu alt. Atrybut alt jest kluczowy dla dostępności, ponieważ służy jako opis obrazu, co jest niezbędne dla użytkowników korzystających z technologii asystujących, takich jak czytniki ekranu. Pomijanie tego atrybutu może ograniczać dostęp do informacji dla osób z niepełnosprawnościami. W praktyce, każdy znacznik obrazka powinien być starannie skonstruowany z uwzględnieniem zasad dostępności i walidacji, aby maksymalizować użyteczność i zgodność ze standardami sieciowymi.

Pytanie 4

Zastosowana w dokumencie HTML definicja multimediów sprawi, że na stronie:

<video controls>
    <source src="video1.mp4" type="video/mp4">
    <source src="video1.ogg" type="video/ogg">
    Komunikat dotyczący video
</video>

A. pod wyświetlanym filmem zostanie wyświetlony napis „Komunikat dotyczący video”.

B. zostanie wyświetlony film z pliku video1.mp4 lub, w przypadku nierozpoznania formatu MPEG-4, film z pliku video1.ogg.

C. zostaną wyświetlone obok siebie dwa filmy z plików: video1.mp4 oraz video1.ogg.

D. wyświetlony film zostanie automatycznie uruchomiony zaraz po załadowaniu strony internetowej.

Niestety, twoja odpowiedź nie jest prawidłowa. Kod HTML, który analizowaliśmy, nie sugeruje, że pod wyświetlanym filmem zostanie wyświetlony napis 'Komunikat dotyczący video' ani że zostaną wyświetlone obok siebie dwa filmy. Takie zachowanie strony wymagałoby dodatkowego kodu HTML i CSS. Także automatyczne uruchomienie filmu po załadowaniu strony nie jest domyślnym zachowaniem elementu video. Warto zauważyć, że takie automatyczne odtwarzanie może być uciążliwe dla użytkowników i jest często uważane za niezgodne z dobrymi praktykami projektowania stron internetowych. Również, aby film automatycznie się odtwarzał, w elemencie video powinien być umieszczony atrybut 'autoplay'. Zrozumienie, jak działa element video HTML i jakie ma atrybuty, jest kluczowe do tworzenia efektywnych i użytecznych stron internetowych.

Pytanie 5

Które zachowanie w środowisku pracy jest zachowaniem moralnym (etycznym)?

A. używanie sprzętu biurowego do celów prywatnych

B. udostępnianie znajomym danych osobowych pracowników

C. przekazywanie rodzinie służbowych materiałów eksploatacyjnych

D. przestrzeganie poufności zawodowej

Zachowaniem moralnym (etycznym) w pracy jest przestrzeganie POUFNOŚCI zawodowej - nieujawnianie informacji, do których ma się dostęp dzięki wykonywanym obowiązkom. Buduje to zaufanie i chroni dane. Dlatego etyczne jest przestrzeganie poufności zawodowej.

Pytanie 6

Który z elementów relacyjnej bazy danych, zapisany w języku SQL, może być wykorzystany w zapytaniach modyfikujących kolumny danych udostępnione jako tabela, niezależnie od tego, czy jest stworzony programowo, czy dynamicznie?

A. Zasada

B. Trigger

C. Procedura składowa

D. Funkcja zdefiniowana

Kiedy analizujemy inne obiekty bazy danych, takie jak reguły, wyzwalacze i procedury składowe, możemy zidentyfikować, dlaczego nie są one odpowiednie w kontekście tego pytania. Reguły w SQL są używane do automatyzacji modyfikacji zapytań, ale ich zastosowanie jest ograniczone i rzadko używane w nowoczesnych bazach danych. Reguły są rzeczywiście często pomijane w nowoczesnych implementacjach ze względu na ich złożoność oraz ograniczenia w stosowaniu. Wyzwalacze natomiast są mechanizmami, które automatycznie wywołują się w odpowiedzi na określone zdarzenia w bazie danych, takie jak dodawanie, aktualizacja lub usuwanie rekordów. Choć mogą modyfikować dane, to nie są one wywoływane bezpośrednio przez zapytania, a raczej jako odpowiedź na zdarzenia, co czyni je mniej elastycznymi w kontekście bezpośrednich zapytań. Procedury składowe są kolejnym typem obiektu bazy danych, które mogą implementować złożoną logikę, jednak są one zazwyczaj wywoływane jako całość i nie mogą być używane w kontekście zapytań modyfikujących dane, jak to ma miejsce w przypadku funkcji zdefiniowanej. Zatem w kontekście elastyczności i modułowości w modyfikacjach danych, funkcje zdefiniowane pozostają najodpowiedniejszym rozwiązaniem.

Pytanie 7

Co oznacza termin „upload” danych?

A. opóźnienie w transmisji pliku

B. trasę transferu pliku

C. pobieranie plików z serwera

D. przesyłanie plików na serwer

Pozostałe opisy dotyczą czego innego. POBIERANIE plików z serwera to „download” (kierunek odwrotny). „Trasa transferu” i „opóźnienie w transmisji” to pojęcia sieciowe niezwiązane z samym kierunkiem przesyłu. Wysyłanie plików na serwer to upload.

Pytanie 8

Aby zrealizować opisane czynności w JavaScript, konieczne jest umieszczenie poniższego kodu w znaczniku <script>

A. A = prompt("Podaj kwalifikację: ");
document.write("Kwalifikacja: ".A)

B. A = prompt("Podaj kwalifikację: ");
document.write("Kwalifikacja: "+A)

C. A = alert("Podaj kwalifikację: ");
document.write("Kwalifikacja: "+A)

D. A << prompt("Podaj kwalifikację: ");
document.write("Kwalifikacja: "+A)

W JavaScript użycie funkcji prompt() pozwala na wyświetlenie okna dialogowego, które umożliwia użytkownikowi wprowadzenie danych. W przypadku poprawnej odpowiedzi kod A = prompt('Podaj kwalifikację: '); document.write('Kwalifikacja: '+A); realizuje dokładnie te kroki. Funkcja prompt() czeka na wprowadzenie danych przez użytkownika i zwraca wprowadzaną wartość, która jest następnie przypisywana do zmiennej A. Następnie document.write() jest używane do bezpośredniego wstawienia zawartości zmiennej A na stronę internetową w połączeniu z tekstem 'Kwalifikacja: '. To podejście jest zgodne z dobrymi praktykami tworzenia aplikacji internetowych, gdzie dynamiczne wprowadzanie danych przez użytkownika i ich wyświetlanie jest kluczowe. Używanie prompt() jest powszechne w prostych aplikacjach do interakcji z użytkownikiem, lecz w bardziej zaawansowanych projektach zaleca się korzystanie z bardziej zaawansowanych metod jak formularze HTML czy asynchroniczne żądania sieciowe. Niemniej jednak, zrozumienie działania prompt() oraz document.write() jest podstawowe dla tworzenia dynamicznych stron WWW i stanowi fundament dalszej nauki w JavaScript.

Pytanie 9

W języku PHP pętla umieści liczby w tablicy

$x=0;
for($i=0; $i<10; $i++)
{
    $tab[$i]=$x;
    $x=$x+10;
}

A. 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10

B. 10, 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90, 100

C. 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

D. 0, 10, 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90

Rozważmy, dlaczego inne odpowiedzi są niepoprawne. Pierwsza z nich sugeruje, że pętla wstawi do tablicy sekwencję od 0 do 10, co implikuje iterację, która zwiększa zmienną o 1. Jednak w analizowanym kodzie zmienna $x jest zwiększana o 10. Natomiast druga odpowiedź zakłada, że wartości w tablicy będą rosnąć od 0 do 9 co również wskazuje na niepełne zrozumienie mechanizmu działania pętli i inkrementacji zmiennej $x. Z kolei ostatnia odpowiedź sugeruje że do tablicy zostaną wstawione liczby kończące się na 100. To wskazuje na błędne przetworzenie pętli, w której zakres wartości $x nigdy nie dochodzi do 100 w żadnym z kroków iteracji. Typowym błędem myślowym w tych przypadkach jest niezrozumienie jak wartość zmiennej $x jest zmieniana w każdym kroku pętli oraz jak indeksy tablicy są przypisywane. Kluczowym elementem prawidłowego zrozumienia działania tego kodu jest dostrzeżenie, że pętla for kontroluje liczbę iteracji, a zmienna $x jest modyfikowana zgodnie z wyrażeniem $x=$x+10 przy każdym obrocie, co prowadzi do systematycznego zwiększania wartości dodawanej do tablicy.

Pytanie 10

Który kod da: „pogrubiony” pogrubione, „pochylony” kursywą, a „górnym indeksie” w górnym indeksie?

<b>pogrubiony</b> <i>pochylony</i> lub w <sup>górnym indeksie</sup>

<i>pogrubiony <b>pochylony lub w</i> <sup>górnym indeksie</sup>

<i>pogrubiony</i> <b>pochylony</b> lub w <sub>górnym indeksie</sub>

<b>pogrubiony <i>pochylony</i></b> lub w <sub>górnym indeksie</sub>

Każdy efekt ma swój znacznik: pogrubienie to <b>, kursywa <i>, a górny indeks <sup> (np. x<sup>2). Poprawny zapis to <b>pogrubiony</b> <i>pochylony</i> ... <sup>górnym indeksie</sup>. Zapamiętaj: <sup> = superscript (góra), <sub> = subscript (dół).

Pytanie 11

Jakie jest zadanie poniższej pętli?

int x = 0;
while (x < 10)
{
    mojeKsiazki[x] = new Ksiazka();
    x++;
}

A. uzupełnienie tablicy Ksiazka danymi.

B. wyświetlenie danych z tabeli Ksiazka na ekranie.

C. stwórzenie jednego obiektu typu mojeKsiazki

D. stworzenie dziesięciu instancji obiektów typu Ksiazka.

W przedstawionej pętli while zmienna x jest inicjowana wartością 0, a następnie w każdej iteracji pętli tworzy nowy obiekt typu Ksiazka, który jest przypisywany do elementu tablicy mojeKsiazki w indeksie x. Pętla kontynuuje działanie, aż x osiągnie wartość 10, co oznacza, że zostaną utworzone obiekty dla indeksów od 0 do 9, co łącznie daje 10 obiektów. Jest to standardowy sposób inicjalizacji tablicy obiektów w języku C#, który pokazuje, jak można dynamicznie tworzyć i przechowywać instancje klas. W praktycznych zastosowaniach, takie podejście jest bardzo użyteczne, gdy potrzebujemy przechować wiele podobnych obiektów, na przykład w aplikacjach do zarządzania danymi, gdzie każde wpisane dane może być reprezentowane przez obiekt. Poprawna alokacja pamięci oraz zarządzanie obiektami są kluczowe w programowaniu obiektowym, a umiejętność skutecznego wykorzystywania pętli do inicjalizacji tablic jest niezbędna dla każdego programisty.

Pytanie 12

W SQL instrukcja INSERT INTO

A. modyfikuje rekordy przypisaną wartością.

B. wprowadza nową tabelę.

C. dodaje kolumny do istniejącej tabeli.

D. wprowadza dane do tabeli.

Odpowiedzi sugerujące, że polecenie INSERT INTO dodaje tabelę, dodaje pola do tabeli lub aktualizuje rekordy, są nieprawidłowe z kilku powodów. Po pierwsze, dodawanie tabeli w SQL odbywa się za pomocą polecenia CREATE TABLE, które jest zupełnie innym działaniem. CREATE TABLE pozwala na definiowanie struktury tabeli, w tym nazw kolumn oraz ich typów danych. Kiedy ktoś myli INSERT z CREATE, może prowadzić do nieporozumień w zakresie zarządzania strukturą bazy danych. Po drugie, dodawanie pól do istniejącej tabeli realizuje się przez polecenie ALTER TABLE, które umożliwia modyfikację struktury tabeli, na przykład dodawanie nowych kolumn lub zmienianie typów istniejących. W kontekście aktualizacji rekordów, SQL oferuje polecenie UPDATE, które służy do modyfikacji istniejących danych w tabeli. Wprowadzenie nowych danych i aktualizacja istniejących to różne operacje, które mają różne cele i zastosowania. Często ludzie mylą te operacje, co może prowadzić do błędów podczas pisania zapytań. W przypadku błędnego użycia INSERT, użytkownik może napotkać na błędy typu 'duplicate key', jeśli próbuje wprowadzić dane, które naruszają ograniczenia unikalności. Zrozumienie różnic między tymi poleceniami jest kluczowe do efektywnego zarządzania danymi w bazach danych oraz do zapewnienia integralności i poprawności danych.

Pytanie 13

Który z poniższych formatów NIE umożliwia zapis plików animowanych?

A. ACE

B. SWF

C. GIF

D. SVG

Format ACE (Archive Compressed Enhanced) jest formatem archiwum, który służy do kompresji danych, a nie do przechowywania animacji. W przeciwieństwie do formatów takich jak SWF, SVG czy GIF, ACE nie jest projektowany do obsługi grafiki ruchomej. SWF to format opracowany przez Adobe, który jest używany do tworzenia i wyświetlania animacji we Flashu. SVG to wektorowy format grafiki, który również wspiera animacje za pomocą CSS i JavaScript. GIF, z kolei, jest jednym z najpopularniejszych formatów do zapisu prostych animacji, dzięki możliwości przechowywania wielu klatek w jednym pliku. Zrozumienie różnic między tymi formatami jest istotne w kontekście tworzenia treści multimedialnych, a także w kontekście ich zastosowań w sieci. Wybór odpowiedniego formatu do animacji może mieć wpływ na wydajność ładowania strony, jakość wizualną oraz możliwości interakcji z użytkownikami.

Pytanie 14

Aby wybrać z bazy danych rekordy spełniające określone kryteria, należy utworzyć:

A. raport

B. formularz

C. makro

D. kwerendę (zapytanie)

Kwerenda (zapytanie) to obiekt bazy danych, który wybiera rekordy spełniające zadane warunki - odpowiada zapytaniu SELECT ... WHERE w SQL. Można w niej wskazać kolumny, kryteria filtrowania i sortowanie, a wynik wykorzystać dalej w formularzu czy raporcie. Dlatego do wybrania danych wg kryteriów tworzy się kwerendę.

Pytanie 15

Który format zapewnia największą kompresję (najmniejszy rozmiar) pliku dźwiękowego?

A. PCM

B. MP3

C. WAV

D. CD-Audio

Pozostałe formaty zajmują dużo więcej miejsca. WAV i PCM to zapis NIESKOMPRESOWANY (surowe próbki), a CD-Audio to jakość płyty CD, również bez kompresji stratnej. Najmniejszy plik daje stratny MP3.

Pytanie 16

Określ na podstawie diagramu, jaką liczebność należy zdefiniować przy związku pomiędzy encjami Podręcznik i Wydawnictwo zakładając, że dane dotyczące różnych podręczników odpowiadają jednemu wydawnictwu.

A. M-N (M przy encji Podręcznik, N przy encji Wydawnictwo)

B. 1-N (1 przy encji Podręcznik, N przy encji Wydawnictwo)

C. 1-1 (1 przy encji Podręcznik, 1 przy encji Wydawnictwo)

D. N-1 (N przy encji Podręcznik, 1 przy encji Wydawnictwo)

Opisany w pytaniu związek jasno sugeruje sytuację, w której wiele różnych podręczników jest powiązanych z jednym wydawnictwem. To typowy przypadek relacji N–1, czyli wiele‑do‑jednego z punktu widzenia encji Podręcznik. Błędne odpowiedzi wynikają zwykle z pomylenia kierunku patrzenia na relację albo z prób „uogólnienia” modelu ponad to, co naprawdę wynika z założeń. Relacja 1–1 między Podręcznik a Wydawnictwo oznaczałaby, że każdemu wydawnictwu odpowiada dokładnie jeden podręcznik i odwrotnie. To kompletnie nie pasuje do realnego świata, gdzie wydawnictwa mają całe katalogi książek. W modelowaniu danych 1–1 stosuje się rzadko, raczej do technicznego dzielenia tabeli, a nie do takich typowo biznesowych bytów jak książka i wydawnictwo. Odpowiedź 1–N jest myląca, bo odwraca kierunek: oznaczałaby, że pojedynczy podręcznik jest powiązany z wieloma wydawnictwami. To byłby przypadek, gdzie ten sam egzemplarz podręcznika ma kilku wydawców jednocześnie, co jest sprzeczne z treścią zadania. Czasem ktoś myli tu pojęcie „wiele wydań w różnych wydawnictwach”, ale wtedy relacja i tak jest między wydaniem a wydawnictwem, a nie między jednym podręcznikiem a wieloma wydawnictwami w tym samym modelu. Z kolei M–N (lub M–N/M–N w różnych notacjach) opisuje sytuację, w której wiele podręczników może być powiązanych z wieloma wydawnictwami i wymagałaby dodatkowej tabeli asocjacyjnej. To podejście jest stosowane np. przy relacji Student–Przedmiot, ale tutaj zadanie wyraźnie mówi, że różne podręczniki „odpowiadają jednemu wydawnictwu”, więc nie ma podstaw do wprowadzania związku wiele‑do‑wielu. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś próbuje projektować „na zapas” i zakłada wszystkie możliwe warianty, zamiast trzymać się dokładnie specyfikacji i odróżniać kierunek relacji: z perspektywy podręcznika jest jeden wydawca, z perspektywy wydawnictwa jest wiele podręczników, stąd poprawne N–1.

Pytanie 17

Co umożliwia funkcja phpinfo()?

A. uzyskanie informacji o środowisku serwera PHP

B. rozpoczęcie wykonywania kodu PHP

C. sprawdzenie wartości zmiennych

D. debugowanie kodu PHP

Funkcja phpinfo() generuje stronę z pełnymi informacjami o środowisku serwera PHP: wersję PHP, system operacyjny, załadowane rozszerzenia, ustawienia php.ini i zmienne serwera. Używa się jej do szybkiej diagnostyki konfiguracji (np. czy włączone jest dane rozszerzenie). Zapamiętaj: phpinfo() = „pokaż mi, jak skonfigurowany jest ten serwer”.

Pytanie 18

Która zasada dotycząca sekcji <head> w HTML jest POPRAWNA?

A. w sekcji <head> mogą wystąpić <meta>, <title>, <link>

B. w sekcji <head> buduje się szablon strony znacznikami <div>

C. w sekcji <head> zawiera się sekcja <body>

D. w sekcji <head> nie wolno umieszczać kodu CSS, tylko odwołanie do pliku

Sekcja <head> zawiera metadane i powiązania dokumentu - typowo <meta> (kodowanie, opis), <title> (tytuł karty) i <link> (np. arkusz CSS). Dlatego poprawne jest stwierdzenie o <meta>, <title> i <link>.

Pytanie 19

W przedstawionym filmie, aby połączyć tekst i wielokąt w jeden obiekt tak, aby operacja ta była odwracalna zastosowano funkcję

A. grupowania.

B. części wspólnej.

C. wykluczenia.

D. sumy.

Prawidłowo – w filmie została użyta funkcja grupowania. W grafice wektorowej, np. w programach typu Inkscape, CorelDRAW czy Illustrator, grupowanie służy właśnie do logicznego połączenia kilku obiektów w jeden „zestaw”, ale bez trwałego mieszania ich geometrii. To znaczy: tekst dalej pozostaje tekstem, wielokąt dalej jest wielokątem, tylko są traktowane jak jeden obiekt przy przesuwaniu, skalowaniu czy obracaniu. Dzięki temu operacja jest w pełni odwracalna – w każdej chwili możesz rozgrupować elementy i edytować każdy osobno.
Moim zdaniem to jest podstawowa dobra praktyka w pracy z projektami, które mogą wymagać późniejszych poprawek: podpisy, etykiety, logotypy, schematy techniczne. Jeśli połączysz tekst z kształtem za pomocą operacji boolowskich (suma, część wspólna, wykluczenie), to tekst zwykle zamienia się na krzywe, przestaje być edytowalny jako tekst. To bywa potrzebne przy przygotowaniu do druku czy eksportu do formatu, który nie obsługuje fontów, ale nie wtedy, gdy zależy nam na łatwej edycji.
Z mojego doświadczenia: przy projektowaniu interfejsów, ikon, prostych banerów na WWW czy grafik do multimediów, najrozsądniej jest najpierw grupować logicznie elementy (np. ikona + podpis), a dopiero na samym końcu, gdy projekt jest ostateczny, ewentualnie zamieniać tekst na krzywe. Grupowanie pozwala też szybko zaznaczać całe moduły projektu, wyrównywać je względem siebie, duplikować całe zestawy (np. kafelki menu, przyciski z opisami) bez ryzyka, że coś się rozjedzie. W grafice komputerowej to taka podstawowa „organizacja pracy” – mniej destrukcyjna niż różne operacje na kształtach i zdecydowanie bardziej elastyczna przy późniejszych zmianach.

Pytanie 20

Która instrukcja służy do iteracji (powtarzania)?

throw

else

switch

for

Instrukcja for to pętla - powtarza blok kodu określoną liczbę razy, ze zmienną licznikową, warunkiem i krokiem. Dlatego do iteracji służy for.

Pytanie 21

Jakiego elementu HTML brakuje, aby walidator HTML zgłosił ostrzeżenie lub błąd?

A. <meta name="author" content="....">

B. <title>

C. co najmniej jednego <h1>

D. <link>

Element <title> jest kluczowym składnikiem dokumentu HTML, odpowiedzialnym za definiowanie tytułu strony, który jest wyświetlany na pasku tytułowym przeglądarki oraz w wynikach wyszukiwania. Zgodnie z wytycznymi W3C, każdy dokument HTML powinien zawierać ten element w sekcji <head>, aby zapewnić poprawną strukturę oraz ułatwić indeksowanie przez wyszukiwarki. Brak <title> może prowadzić do ostrzeżeń lub błędów w walidacji, ponieważ wpływa to negatywnie na zarówno SEO, jak i dostępność strony. Przykładem poprawnej implementacji może być:<head><title>Mój pierwszy dokument HTML</title></head>, co zapewnia odpowiednią reprezentację treści strony w kontekście przeglądania i wyszukiwania. Dobrym zwyczajem jest, aby tytuł był zwięzły, a jednocześnie zawierał istotne słowa kluczowe, które odnoszą się do tematu strony. Nie należy zapominać, że właściwie skonstruowany tytuł wpływa na doświadczenia użytkowników oraz ich postrzeganie witryny.

Pytanie 22

Termin "front-end" w kontekście projektowania stron WWW odnosi się do

A. bazy danych z danymi publikowanymi na stronie

B. działania skryptów oraz aplikacji realizowanych po stronie serwera WWW

C. organizacji informacji na serwerze WWW

D. interfejsu witryny internetowej powiązanego z technologiami operującymi w przeglądarce internetowej

Ważne jest, by zrozumieć, że front-end i back-end pełnią różne role w tworzeniu aplikacji internetowych. Back-end zajmuje się tym, co dzieje się na serwerze, czyli organizowaniem danych i logiką aplikacji. Jeśli myślisz, że front-end to wszystko, co związane z serwerem, to musisz to przemyśleć. Front-end to rzeczywiście ta warstwa, którą widzisz, ale też komunikacja z serwerem przez technologie jak AJAX. A jeśli ktoś mówi, że front-end to baza danych, to totalnie nie tak. Bazy danych to sprawa back-endu. Często można też spotkać zamieszanie między interfejsem użytkownika a logiką aplikacji, co może prowadzić do nieporozumień w tworzeniu stron. Projektując coś, musisz myśleć o obu tych warstwach, żeby wszystko razem dobrze działało.

Pytanie 23

Jak nazywa się nadrzędny formularz służący do nawigacji między formularzami i kwerendami bazy?

A. sterującym

B. głównym

C. zagnieżdżonym

D. pierwotnym

Nadrzędny formularz służący do nawigacji między innymi formularzami i kwerendami bazy nazywa się formularzem STERUJĄCYM - pełni rolę menu (panelu przełączania). Dlatego to formularz sterujący.

Pytanie 24

Którym poleceniem wyświetli się konfigurację serwera PHP (m.in. wersję PHP, system operacyjny, wartości zmiennych predefiniowanych)?

echo phpversion();

phpcredits();

print_r(ini_get_all());

phpinfo();

Pełną konfigurację serwera PHP wyświetla phpinfo(); - generuje stronę z wersją PHP, systemem operacyjnym serwera, załadowanymi rozszerzeniami i wartościami zmiennych predefiniowanych. To pierwsze narzędzie diagnostyczne, gdy sprawdzasz, czy środowisko jest poprawnie skonfigurowane. Zapamiętaj: phpinfo() = kompletny „raport o serwerze”.

Pytanie 25

Która z list jest interpretacją pokazanego kodu?

A. Odpowiedź B

B. Odpowiedź C

C. Odpowiedź A

D. Odpowiedź D

Odpowiedź C jest prawidłowa, ponieważ odpowiada strukturze listy zagnieżdżonej w HTML. W kodzie źródłowym użyto listy uporządkowanej <ol>, co oznacza, że elementy listy będą numerowane. Każdy element <li> w tej liście może zawierać dodatkowe listy nieuporządkowane <ul>, które są oznaczane jako lista punktowana. W przypadku kodu przedstawionego na rysunku mamy dwie główne pozycje 'muzyka' i 'filmy' zawarte w liście uporządkowanej, stąd 1. muzyka i 2. filmy. Pod pozycjami 'muzyka' i 'filmy' znajdują się listy zagnieżdżone nieuporządkowane, zawierające wpisy 'Wpis1', 'Wpis2', 'Wpis3' i 'Wpis4'. Dobre praktyki w projektowaniu stron sugerują użycie list zagnieżdżonych do klarownego przedstawienia hierarchii informacji. Wykorzystanie list uporządkowanych i nieuporządkowanych jest standardem w semantycznym HTML, co wpływa na dostępność stron internetowych oraz ich zgodność z różnymi urządzeniami i technologiami wspomagającymi. Taka struktura ułatwia również nawigację wśród treści dla użytkowników i algorytmów indeksujących wyszukiwarek internetowych.

Pytanie 26

Która z czynności NIE WPŁYNIE na wielkość zajmowanej pamięci pliku graficznego?

A. Interpolacja

B. Kompresja

C. Zmiana rozdzielczości obrazu

D. Skalowanie obrazu przy użyciu atrybutów HTML

Skalowanie obrazu za pomocą atrybutów HTML nie wpływa na rozmiar pliku graficznego, ponieważ ta operacja odbywa się po stronie klienta, w przeglądarce, a nie na samym pliku. Gdy obraz jest wyświetlany w HTML, atrybuty takie jak 'width' i 'height' mogą zmienić jego wizualny rozmiar na stronie, ale nie modyfikują samego pliku. W praktyce oznacza to, że niezależnie od tego, jak duży lub mały wyświetlany jest obraz, jego rzeczywisty rozmiar na dysku pozostaje niezmieniony. Dobrą praktyką w web designie jest stosowanie odpowiednich rozmiarów i formatów obrazów w zależności od kontekstu, co może poprawić szybkość ładowania strony i doświadczenie użytkownika. Warto również pamiętać, że zbyt duże obrazy mogą powodować dłuższy czas ładowania, co wpływa na SEO i oceny wydajności witryny. Dlatego zaleca się optymalizację obrazów przed ich dodaniem do strony, co jest bardziej efektywne niż poleganie na zmianie rozmiarów przez HTML.

Pytanie 27

Rezultatem wykonania podanego zapytania SQL jest

SELECT count(*) FROM Uczniowie WHERE srednia = 5;

A. Średnia ocen wszystkich uczniów.

B. Liczba uczniów, którzy mają średnią ocen równą 5.

C. Całkowita liczba uczniów.

D. Suma ocen uczniów, których średnia ocen wynosi 5.

Zapytanie SQL, które zostało przedstawione, używa funkcji `COUNT(*)` w celu zliczenia wszystkich wierszy w tabeli `Uczniowie`, które spełniają określone kryterium w klauzuli `WHERE`. W tym przypadku kryterium to jest `srednia = 5`. Oznacza to, że zapytanie zlicza wszystkich uczniów, których średnia ocen wynosi dokładnie 5. Takie użycie `COUNT(*)` jest zgodne ze standardami SQL, gdzie funkcja ta służy do zliczania wszystkich wierszy w zbiorze wyników, które spełniają dane warunki. W praktyce, uzyskanie liczby uczniów z określoną średnią może być przydatne w analizie statystycznej lub raportowaniu wyników akademickich. Zrozumienie, jak korzystać z `COUNT(*)` w połączeniu z różnymi warunkami `WHERE`, jest kluczowe dla efektywnego zarządzania i analizowania danych w bazach danych SQL. Dzięki temu można wydobywać konkretne informacje, które wspierają podejmowanie decyzji w edukacji i zarządzaniu danymi.

Pytanie 28

Kolor zapisany w notacji szesnastkowej #0000FF to:

A. zielony

B. czerwony

C. czarny

D. niebieski

Zapis szesnastkowy koloru ma postać #RRGGBB, gdzie każda para cyfr (00-FF) to składowa: czerwona, zielona i niebieska. W #0000FF składowe R i G są zerowe (00), a niebieska maksymalna (FF = 255), więc powstaje czysty niebieski. To odpowiednik zapisu rgb(0, 0, 255). Znajomość skrajnych wartości (00 i FF) pozwala szybko rozpoznać kolory podstawowe. Dlatego #0000FF to niebieski.

Pytanie 29

Jakie jest poprawne zapisanie tagu HTML?

<a href="#hobby">przejdź</a>

A. jest błędny, w atrybucie href powinien być podany adres URL

B. jest prawidłowy, po kliknięciu w odnośnik otworzy się strona pod adresem "hobby"

C. jest poprawny, po kliknięciu w odnośnik strona zostanie przewinięta do elementu o nazwie "hobby"

D. jest błędny, użyto niewłaściwego znaku # w atrybucie href

Znaczniki HTML są podstawowym narzędziem tworzenia stron internetowych a ich prawidłowe zastosowanie ma kluczowe znaczenie dla funkcjonalności i użyteczności witryny. W omawianym przypadku atrybut href='#hobby' używa tzw. kotwicy która służy do nawigacji wewnętrznej w obrębie jednej strony. Linki wewnętrzne są istotne gdyż pozwalają na szybkie przeskakiwanie do określonych sekcji dokumentu. W odpowiedziach błędnych zauważalne są pewne nieporozumienia. Po pierwsze jeśli w href użyto adresu URL bez znaku hash oznacza to próbę przekierowania na zupełnie inną stronę co jest niepoprawne w kontekście nawigacji wewnętrznej. Podanie pełnego adresu URL jest wymagane jedynie gdy chcemy przejść do innej strony internetowej. Znak hash w tym kontekście jest poprawny gdyż wskazuje na docelowy identyfikator wewnątrz tej samej strony. Jest to zgodne z praktykami tworzenia przejrzystych i funkcjonalnych interfejsów użytkownika. Nieprawidłowe interpretacje mogą wynikać z braku zrozumienia jak działają kotwice w HTML co może prowadzić do błędów w projektowaniu doświadczenia użytkownika oraz kodu o niskiej użyteczności. Edukacja i praktyka w używaniu standardowych znaczników HTML jest niezbędna dla tworzenia profesjonalnych projektów internetowych które są przyjazne dla użytkowników i działają zgodnie z oczekiwaniami. Rozumienie tych zasad pozwala na tworzenie stron zgodnych z najlepszymi praktykami branżowymi co ma kluczowe znaczenie dla współczesnych wymagań projektowych i użytkowych.

Pytanie 30

W SQL, aby dodać nowy wiersz do bazy danych, należy użyć polecenia

A. CREATE INTO

B. INSERT INTO

C. CREATE ROW

D. SELECT ROW

Polecenie 'INSERT INTO' jest kluczowym elementem języka SQL, służącym do dodawania nowych wierszy danych do istniejącej tabeli w bazie danych. Użycie tego polecenia wymaga podania nazwy tabeli, do której chcemy wstawić dane, oraz listy wartości, które mają być dodane. Na przykład, polecenie 'INSERT INTO klienci (imie, nazwisko) VALUES ('Jan', 'Kowalski');' dodaje nowego klienta o imieniu Jan i nazwisku Kowalski do tabeli 'klienci'. Zgodnie z dobrymi praktykami, zawsze warto również uwzględnić obsługę błędów, aby upewnić się, że operacje na danych są bezpieczne i nie powodują naruszeń integralności bazy. Warto również pamiętać, że do jednego polecenia INSERT można dodać wiele wierszy równocześnie, na przykład: 'INSERT INTO klienci (imie, nazwisko) VALUES ('Ewa', 'Nowak'), ('Anna', 'Zielona');'. Użycie 'INSERT INTO' jest fundamentalne w pracy z bazami danych i stanowi podstawę dla bardziej zaawansowanych operacji, takich jak transakcje czy manipulacje danymi w relacyjnych bazach danych.

Pytanie 31

W analizowanym fragmencie algorytmu wykorzystano

A. dwie pętle.

B. jedną pętlę.

C. jeden blok decyzyjny.

D. trzy bloki operacyjne (procesy).

Na tym schemacie blokowym mamy jedną pętlę, co oznacza, że jeden z kroków powtarza się aż do momentu, kiedy spełni się określony warunek. Pętle to podstawa programowania, bo dzięki nim możemy wielokrotnie coś robić, co jest super przydatne. Używamy ich na przykład do sortowania danych w tablicy albo przetwarzania informacji w aplikacjach. Warto pamiętać, żeby nie robić zbyt skomplikowanych pętli, bo mogą potem sprawiać problemy, co do łatwości w utrzymaniu kodu. Dobrze jest też dodawać komentarze do warunków kończących pętle, bo to znacznie poprawia czytelność. Na prezentowanym schemacie pętla jest przedstawiona jako połączenie bloku decyzyjnego z wcześniejszym krokiem, co pokazuje, że proces się powtarza – to całkiem typowe w takich schematach.

Pytanie 32

Model, w którym wszystkie dane są zapisane w jednej tabeli, określa się mianem

A. hierarchicznym

B. relacyjnym

C. jednorodnym

D. sieciowym

Modele sieciowe i hierarchiczne są zupełnie inne od modelu jednorodnego, bo wprowadzają więcej złożoności w to, jak dane są trzymane. Na przykład model sieciowy pozwala tworzyć różne powiązania jak w grafie, co daje większą elastyczność, ale już dla prostych aplikacji to może być przesada. Z kolei model hierarchiczny z tą swoją drzewiastą strukturą też potrafi namieszać, bo trudniej wtedy zarządzać informacjami. Żeby dobrze zrozumieć, jak to wszystko działa, trzeba pojąć hierarchię i jak ze sobą te dane grają, co czasami bywa problematyczne, jak relacje się zmieniają. Moim zdaniem, w modelu relacyjnym, gdzie dane są w różnych tabelach połączonych kluczami, zyskujemy więcej elastyczności, ale też zwiększa się złożoność. Dlatego często można się zagubić w tych wszystkich możliwościach, a model jednorodny zazwyczaj jest najlepszy tylko tam, gdzie nic skomplikowanego nie trzeba. Większość systemów bazodanowych korzysta jednak z modelu relacyjnego, bo to zgodne ze standardami SQL, co ułatwia życie na dłuższą metę.

Pytanie 33

Jaką wiadomość należy umieścić w przedstawionym fragmencie kodu PHP zamiast znaków zapytania? $a=mysql_connect('localhost','adam','mojeHasło'); if(!$a) echo "?????????????????????????";

A. Błąd w przetwarzaniu zapytania SQL

B. Błąd połączenia z serwerem SQL

C. Wybrana baza danych nie istnieje

D. Rekord został pomyślnie dodany do bazy

W sytuacji, gdy nie udaje się nawiązać połączenia z serwerem baz danych MySQL, komunikat błędu powinien jasno wskazywać na problem związany z połączeniem. W kodzie PHP, używając funkcji mysql_connect(), jeśli połączenie się nie powiedzie, zwracany jest błąd, który powinien być odpowiednio obsłużony. W tym przypadku odpowiednia treść komunikatu powinna brzmieć 'Błąd połączenia z serwerem SQL'. Ważne jest, aby programiści dbali o poprawne komunikaty błędów, ponieważ ułatwiają one diagnozowanie problemów. Dobrą praktyką jest także stosowanie obsługi wyjątków, co zwiększa stabilność aplikacji. Przykład: zamiast używać mysql_connect(), zaleca się korzystanie z mysqli lub PDO, które oferują bardziej zaawansowane opcje zarządzania błędami oraz obsługę wyjątków. W przypadku użycia mysqli, mógłbyś to zrobić w następujący sposób: $mysqli = new mysqli('localhost', 'adam', 'mojeHasło'); if ($mysqli->connect_error) { echo 'Błąd połączenia z serwerem SQL: ' . $mysqli->connect_error; } Poprawne raportowanie błędów jest kluczowym elementem programowania, ponieważ pozwala na szybką identyfikację i naprawę potencjalnych problemów.

Pytanie 34

Która deklaracja w C++ pasuje do funkcji ZWRACAJĄCEJ wynik potęgowania i przyjmującej dwa argumenty (liczbę x i wykładnik w)?

void potega(int x, int w);

int potega(int x, int w);

int potega(int x);

void potega(int x, int w, int wynik);

int potega(int x) przyjmuje tylko jeden argument, a potrzebne są dwa. Deklaracje z void nic nie ZWRACAJĄ, więc nie pasują do funkcji zwracającej wynik. Wariant z trzema argumentami dokłada zbędny parametr zamiast zwracać wynik. Pasuje int potega(int x, int w);.

Pytanie 35

Na czym polega walidacja strony internetowej?

A. na działaniach zwiększających liczbę odwiedzin

B. na sprawdzeniu jej w celu wykrycia i usunięcia błędów

C. na udostępnieniu jej w Internecie

D. na reklamie strony

Walidacja strony internetowej to sprawdzenie jej kodu (np. HTML, CSS) pod kątem zgodności ze standardami W3C, w celu wykrycia i usunięcia błędów. Poprawny kod lepiej wyświetla się w różnych przeglądarkach. Dlatego walidacja to wykrywanie i usuwanie błędów.

Pytanie 36

Jak w języku strukturalnym przechować dane 50 uczniów (imię, nazwisko, średnia)?

A. struktury 50 elementów o składowych tablicowych

B. tablicy 50 elementów o składowych strukturalnych

C. tablicy 50 elementów o składowych łańcuchowych

D. klasy 50 elementów typu tablicowego

Dane jednego ucznia (imię, nazwisko, średnia) to różne pola opisujące jeden obiekt - w języku strukturalnym grupuje je STRUKTURA. Aby przechować 50 uczniów, tworzy się tablicę 50 elementów, gdzie każdy element jest taką strukturą. Dlatego potrzebna jest tablica o składowych strukturalnych.

Pytanie 37

W systemie baz danych sklepu znajdują się dwie tabele połączone relacją: produkty oraz oceny. Tabela oceny zawiera dowolną liczbę ocen wystawionych przez klientów dla konkretnego produktu, opisaną poprzez pola: id, ocena (pole numeryczne), produktID (klucz obcy). Aby uzyskać maksymalną ocenę dla produktu o ID wynoszącym 10, należy wykorzystać zapytanie

A. MAX SELECT ocena FROM oceny WHERE produktID = 10;

B. COUNT MAX SELECT ocena FROM oceny WHERE produktID = 10;

C. SELECT MAX(ocena) FROM oceny WHERE produktID = 10;

D. SELECT MAX COUNT(ocena) FROM oceny WHERE produktID = 10;

Odpowiedź 'SELECT MAX(ocena) FROM oceny WHERE produktID = 10;' jest poprawna, ponieważ wykorzystuje funkcję agregującą MAX, która zwraca największą wartość w danej kolumnie. W kontekście tego zapytania, funkcja MAX jest stosowana do kolumny 'ocena' w tabeli 'oceny', a dodatkowy warunek 'WHERE produktID = 10' ogranicza wyniki do tylko tych ocen, które są związane z produktem o ID równym 10. To podejście jest zgodne z najlepszymi praktykami SQL, które zalecają korzystanie z funkcji agregujących dla wydobywania statystyk z danych. W praktyce, takie zapytania są niezwykle ważne w analizie danych, na przykład do oceny jakości produktów, co może wpłynąć na decyzje biznesowe. Dzięki umiejętności konstruowania takich zapytań, analitycy mogą w łatwy sposób uzyskać kluczowe informacje niezbędne do strategii marketingowych oraz poprawy jakości obsługi klienta.

Pytanie 38

Określ właściwą sekwencję stylów CSS, biorąc pod uwagę ich priorytet w formatowaniu elementów strony WWW?

A. Rozciąganie stylu, Styl zewnętrzny, Styl lokalny

B. Styl wewnętrzny, Styl zewnętrzny, Rozciąganie stylu

C. Styl lokalny, Styl wewnętrzny, Styl zewnętrzny

D. Styl zewnętrzny, Wydzielone bloki, Styl lokalny

Wskazana odpowiedź, czyli Lokalny, Wewnętrzny, Zewnętrzny, jest zgodna z zasadami kaskadowego stylu arkuszy CSS. Istotą kaskadowości jest to, że style są stosowane według określonej hierarchii. Style lokalne (wbudowane) mają najwyższy priorytet, co oznacza, że jeśli na danym elemencie zastosowano styl lokalny, to zdominuje on wszelkie inne style. Przykład użycia stylu lokalnego to nadanie koloru tła dla konkretnego przycisku poprzez atrybut 'style': <button style='background-color: red;'>Przycisk</button>. W przypadku, gdy nie ma stylu lokalnego, przetwarzany jest styl wewnętrzny, który można zdefiniować w sekcji <style> w nagłówku dokumentu HTML. Na przykład: <style>p { color: blue; }</style> sprawi, że wszystkie akapity będą miały niebieski kolor. Dopiero na końcu brane są pod uwagę style zewnętrzne, które są definiowane w osobnych plikach CSS, na przykład: <link rel='stylesheet' href='style.css'>. Dlatego znajomość tej hierarchii jest kluczowa dla skutecznego tworzenia stylów, co przekłada się na lepsze zarządzanie wyglądem strony oraz unikanie konfliktów stylów. Warto również pamiętać o zasadzie „specyficzności”, która dodatkowo komplikuje temat, ponieważ style mogą mieć różny priorytet w zależności od ich specyfikacji.

Pytanie 39

Którego języka skryptowego użyć do aplikacji WWW zagnieżdżonych w HTML i uruchamianych po stronie SERWERA?

A. JavaScript

B. C#

C. PHP

D. Perl

PHP to skryptowy język serwerowy, który OSADZA SIĘ wprost w HTML (między <?php ... ?>) i wykonuje na SERWERZE - do przeglądarki trafia już gotowy HTML będący wynikiem działania kodu. Tak powstają strony dynamiczne: logowanie, sklepy, fora. Zapamiętaj: PHP liczy się na serwerze, a klient widzi tylko efekt.

Pytanie 40

<source src="plik.mp4" type="video/mp4">

Aby osadzić plik wideo na stronie WWW, przedstawiony kod HTML5 należy umieścić wewnątrz znaczników:

A. <video> </video>

B. <div> </div>

C. <section> </section>

D. <embed> </embed>

Poprawna odpowiedź to umieszczenie znacznika `<source>` wewnątrz `<video>...</video>`. W HTML5 to właśnie element `<video>` jest kontenerem odpowiedzialnym za osadzanie plików wideo na stronie WWW. Atrybuty takie jak `controls`, `autoplay`, `loop`, `muted`, `width` czy `height` przypisujemy właśnie do `<video>`, a nie do `<source>`. Znacznik `<source>` służy głównie do wskazania konkretnego pliku multimedialnego i jego typu MIME, np.: `<video controls width="640" height="360"><source src="film.mp4" type="video/mp4"><source src="film.webm" type="video/webm">Twoja przeglądarka nie obsługuje elementu video.</video>`. Przeglądarka przechodzi po kolei po elementach `<source>` i wybiera pierwszy format, który potrafi odtworzyć. To jest zgodne ze specyfikacją HTML Living Standard (WHATWG) oraz zaleceniami W3C dotyczącymi multimediów w sieci. W praktyce, w projektach komercyjnych, często dodaje się kilka formatów (np. MP4, WebM), właśnie po to, by zapewnić maksymalną kompatybilność między różnymi przeglądarkami i systemami. Moim zdaniem warto od razu wyrabiać sobie nawyk pisania pełnej, semantycznie poprawnej struktury: `<video>` jako główny element odtwarzacza, w środku jeden lub więcej `<source>` i ewentualnie tekst alternatywny. Dzięki temu kod jest czytelny, łatwiej go stylować w CSS, a także lepiej zachowuje się w kontekście dostępności (np. czytniki ekranu widzą, że to element wideo). Dodatkowo, `<video>` można łatwo obsługiwać z poziomu JavaScript, korzystając z jego API (play, pause, currentTime, volume itd.), co w praktyce daje sporą kontrolę nad odtwarzaniem multimediów na stronie.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej