Pytanie 1
Którą figurę retoryczną zawiera tekst zamieszczony w ramce?
A. Aliteracja.
B. Alegoria.
C. Aluzja.
D. Apostrofa.
W analizowanym przykładzie pojawia się pokusa utożsamienia tekstu z kilkoma innymi figurami retorycznymi, jednak to prowadzi w ślepą uliczkę interpretacyjną. Aluzja opiera się na subtelnym nawiązaniu do innych tekstów, postaci czy wydarzeń, wymagając od odbiorcy pewnej wiedzy kontekstowej – w tej wypowiedzi nie dostrzegamy odniesień, które by sugerowały dodatkowy ukryty sens, więc trudno ją tu zastosować. Alegoria, z kolei, funkcjonuje jako rozbudowana metafora, w której cały ciąg znaczeń symbolicznych tworzy spójny obraz rzeczywistości – typowe dla bajek lub dzieł o wielowarstwowym przekazie. Zadane zdanie jest jednak zbyt dosłowne, nie przenosi żadnego głębszego przesłania, więc traktowanie go jako alegorii byłoby nadinterpretacją. Apostrofa natomiast to bezpośredni zwrot do osoby, bóstwa, rzeczy lub idei, zazwyczaj rozpoczynający się od słowa „O!” lub imienia adresata, co nadaje wypowiedzi charakter podniosły lub emocjonalny – a tutaj w ogóle nie ma adresata, całość napisana jest w trybie oznajmującym. Moim zdaniem, najczęstszą przyczyną błędów przy takich pytaniach jest kierowanie się potocznym rozumieniem pojęć: ktoś słyszy „aliteracja” i kojarzy z aluzją, bo obie zaczynają się na „a”, albo myli apostrofę z każdą efektowną wypowiedzią. Dobrym zwyczajem jest więc dokładne przyglądanie się strukturze językowej tekstu i analizowanie, jaki środek dominuje w warstwie dźwiękowej i stylistycznej – a tu właśnie powtarzające się „p” są kluczem, który wskazuje jednoznacznie na aliterację.
