Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik mechatronik
Kwalifikacja: ELM.06 - Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych
Data rozpoczęcia: 1 lutego 2026 09:02
Data zakończenia: 1 lutego 2026 09:19

Egzamin zdany!

Wynik: 32/40 punktów (80,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Jakie symptomy pracy jednofazowego silnika klatkowego mogą wskazywać na uszkodzenie kondensatora?

A. Skłonności do samoczynnego rozbiegnięcia się wirnika

B. Zmiana kierunku obrotu wirnika

C. Brak jakiejkolwiek reakcji po włączeniu zasilania

D. Trudności z uruchomieniem silnika

Kierunek wirowania wirnika w silniku klatkowym jednofazowym jest zdeterminowany przez sposób podłączenia uzwojeń oraz kierunek prądu wytwarzanego przez kondensator. Zmiana kierunku wirowania nie jest typowym objawem uszkodzenia kondensatora, a zatem nie można jej łączyć z tym rodzajem awarii. Tendencje do rozbiegania się wirnika mogą być związane z innymi problemami, takimi jak nierównomierne obciążenie lub uszkodzenie mechaniczne, a niekoniecznie z kondensatorem. Z kolei brak jakiejkolwiek reakcji na załączenie zasilania wskazuje na poważniejsze problemy, takie jak zasilanie, uszkodzenia w uzwojeniach, czy całkowite uszkodzenie silnika. Te objawy często prowadzą do błędnych wniosków, które mogą skutkować niewłaściwą diagnozą i naprawą. W praktyce, aby prawidłowo zidentyfikować problem w silniku klatkowym jednofazowym, konieczne jest przeprowadzenie szczegółowej analizy, w tym sprawdzeniu kondensatora, ale także innych elementów układu elektrycznego. Zrozumienie złożoności działania silników elektrycznych i umiejętność oceny objawów awarii to kluczowe kompetencje dla techników i inżynierów zajmujących się elektroniką i elektrotechniką.

Pytanie 2

Przedstawione na ilustracji urządzenie służy do

A. bezdotykowego pomiaru ciśnienia w gałęzi obwodu pneumatycznego.

B. wykrywania miejsc nieszczelności w instalacji sprężonego powietrza.

C. bezdotykowego pomiaru natężenia przepływu powietrza w gałęzi obwodu pneumatycznego.

D. wyszukiwania miejsc uszkodzenia przewodów w instalacji elektrycznej.

Urządzenie przedstawione na ilustracji to detektor ultradźwiękowy, który odgrywa kluczową rolę w diagnostyce systemów sprężonego powietrza. Jego głównym zadaniem jest wykrywanie nieszczelności, które mogą prowadzić do znacznych strat energii oraz obniżenia wydajności systemu. Detektory te działają na zasadzie wychwytywania ultradźwięków emitowanych przez wycieki, które są zazwyczaj niewidoczne i niesłyszalne dla ludzkiego ucha. W praktyce, mogą być one używane w różnych branżach przemysłowych, takich jak produkcja, motoryzacja czy budownictwo, gdzie systemy sprężonego powietrza są powszechnie stosowane. Regularne monitorowanie i lokalizowanie nieszczelności nie tylko poprawia efektywność energetyczną, ale także zapobiega kosztownym przestojom w działalności produkcyjnej. Dobrą praktyką jest przeprowadzanie takich inspekcji okresowo, co pozwala na wczesne wykrycie problemów zanim staną się one poważne. W standardach branżowych, takich jak ISO 11000, podkreśla się znaczenie utrzymania efektywności systemów sprężonego powietrza, co czyni to urządzenie niezbędnym narzędziem w codziennej eksploatacji.

Pytanie 3

Określ, na podstawie wytycznych zamieszczonych w tabeli, jakie czynności konserwacyjne sprężarki tłokowej powinny być wykonywane najczęściej.

Czynność		Cykle
Filtr ssący	kontrolowanie	co tydzień
	czyszczenie	co 60 godzin eksploatacji
	wymiana	zależnie od potrzeb (co najmniej raz w roku)
Kontrola stanu oleju		codziennie przed uruchomieniem
Wymiana oleju	pierwsza wymiana	po 40 godzinach eksploatacji
Wymiana oleju	kolejne wymiany	raz w roku
Spust kondensatu		co najmniej raz w tygodniu
Czyszczenie zaworu zwrotnego		co najmniej raz w roku
Pasek klinowy	kontrola naprężenia	co tydzień
Pasek klinowy	wymiana	w przypadku zużycia

A. Wymiana paska klinowego.

B. Kontrola stanu filtra.

C. Kontrola stanu oleju.

D. Spust kondensatu.

Kontrola stanu oleju jest kluczowym elementem konserwacji sprężarki tłokowej, który ma istotny wpływ na jej wydajność oraz trwałość. Właściwy poziom oleju oraz jego jakość zapewniają optymalne smarowanie, co przekłada się na zmniejszenie tarcia i zużycia elementów mechanicznych. Zgodnie z dobrymi praktykami branżowymi, zaleca się dokonywać tej kontroli codziennie przed uruchomieniem sprężarki, co pozwala na wczesne wykrycie ewentualnych problemów, takich jak niskie ciśnienie oleju czy jego zanieczyszczenie. Regularne monitorowanie stanu oleju nie tylko wydłuża żywotność urządzenia, ale także wpływa na efektywność energetyczną sprężarki, co jest szczególnie ważne w kontekście obniżania kosztów eksploatacji. Dobrą praktyką jest również prowadzenie dokumentacji dotyczącej stanu oleju, co ułatwia planowanie dalszych prac konserwacyjnych oraz identyfikację ewentualnych trendów w zużyciu. Warto również pamiętać, że niewłaściwa kontrola oleju może prowadzić do poważnych uszkodzeń silnika, co wiąże się z kosztownymi naprawami oraz przestojami w pracy.

Pytanie 4

Którego symbolu należy użyć na schemacie elektrycznym w celu przedstawienia cewki przekaźnika czasowego z opóźnionym wyłączaniem?

A. A.

B. C.

C. D.

D. B.

Symbol B. przedstawia cewkę przekaźnika czasowego z opóźnionym wyłączaniem, co jest zgodne z normami elektrycznymi oraz standardami przedstawiania schematów elektrycznych. Przekaźnik czasowy ma kluczowe zastosowanie w automatyzacji procesów, gdzie wymagane jest opóźnienie w wyłączaniu obwodu. Na przykład, w instalacjach oświetleniowych, przekaźnik czasowy pozwala na stopniowe wyłączanie świateł po pewnym czasie, co jest nie tylko praktyczne, ale i energooszczędne. W schematach elektrycznych, dodatkowy prostokąt symbolizujący funkcję opóźnienia ułatwia identyfikację tego typu urządzenia, co jest zgodne z dobrymi praktykami w inżynierii elektrycznej. Warto również zauważyć, że znajomość symboli przyczynia się do zrozumienia działania systemów elektrycznych i automatyki, co jest niezbędne dla każdego inżyniera czy technika. Użycie odpowiednich symboli na schematach jest kluczowe dla prawidłowego interpretowania projektów elektrycznych oraz ich późniejszej realizacji.

Pytanie 5

Interfejs sieciowy, symbolicznie przedstawionego na rysunku komputera, z zainstalowanym oprogramowaniem do programowania sterowników PLC, posiada przypisany adres IP 192.168.100.2. Który z podanych adresów IP należy nadać sterownikowi aby mógł komunikować się z komputerem?

A. 192.168.100.3

B. 192.168.101.3

C. 192.168.99.2

D. 192.168.100.2

Odpowiedź 192.168.100.3 jest poprawna, ponieważ dla efektywnej komunikacji w sieci lokalnej, urządzenia muszą znajdować się w tej samej podsieci. Adres IP komputera, 192.168.100.2, oznacza, że maska podsieci wynosi prawdopodobnie 255.255.255.0, co pozwala na przypisanie adresów IP od 192.168.100.1 do 192.168.100.254 w tej samej podsieci. Aby sterownik PLC mógł skutecznie wymieniać dane z komputerem, musi również używać adresu z tej samej klasy adresowej, czyli 192.168.100.x, gdzie x jest unikalnym numerem, który nie koliduje z innymi używanymi adresami w tej podsieci. Adres 192.168.100.2 jest już zajęty przez komputer, więc 192.168.100.3 jest odpowiedni, gdyż jest dostępny. W praktyce, podczas konfigurowania urządzeń w sieci, kluczowe jest przestrzeganie zasad zarządzania adresami IP, aby unikać konfliktów i zapewnić prawidłowe działanie sieci. Przykładowo, w systemach automatyki przemysłowej, każdy sterownik PLC i urządzenia komunikacyjne powinny mieć przypisane statyczne adresy IP, aby zapewnić niezawodną komunikację.

Pytanie 6

Na wejście I1 sterownika realizującego przedstawiony program została podana jedynka logiczna. Na jak długo zostanie ustawiony stan 1 na wyjściu Q1 tego sterownika

A. 5 s

B. 8 s

C. 2 s

D. 3 s

Odpowiedź, że wyjście Q1 zostanie ustawione na stan 1 na 2 sekundy, jest poprawna. W przypadku sterowników logicznych, czas trwania sygnału na wyjściu jest ściśle związany z czasem, przez który sygnał wejściowy I1 pozostaje na poziomie logicznym 1. W praktyce, w wielu aplikacjach automatyki przemysłowej, jednym z kluczowych aspektów jest możliwość definiowania czasów reakcji na sygnały wejściowe. Odpowiedź 2 s może wskazywać na zastosowanie timerów, które po wykryciu zmian na wejściu zaczynają odliczanie. Dobrym przykładem jest zastosowanie czasów w aplikacjach sterujących, gdzie określony czas działania urządzenia jest krytyczny dla bezpieczeństwa lub efektywności procesu. W standardach branżowych, takich jak IEC 61131-3, definiuje się różne funkcje czasowe, które umożliwiają programowanie takich operacji. Zrozumienie, jak długo sygnał na wyjściu Q1 będzie aktywny, jest niezbędne do prawidłowego zaprojektowania systemu sterowania w nowoczesnych rozwiązaniach automatyki.

Pytanie 7

Do czego służy magistrala danych w systemach mechatronicznych?

A. Mocowania elementów mechanicznych

B. Zasilania urządzeń

C. Chłodzenia komponentów

D. Przesyłania sygnałów między komponentami

Magistrala danych to kluczowy element w systemach mechatronicznych, służący przede wszystkim do przesyłania sygnałów i danych pomiędzy różnymi komponentami systemu. W praktyce oznacza to, że magistrala umożliwia komunikację między sterownikami, czujnikami, siłownikami i innymi elementami systemu, co jest niezbędne do ich prawidłowego funkcjonowania. Dzięki temu możliwe jest realizowanie złożonych procesów automatyzacji, gdzie dane zbierane przez czujniki mogą być przetwarzane przez sterowniki i następnie używane do sterowania siłownikami. To podejście jest zgodne z międzynarodowymi standardami komunikacji w automatyce, takimi jak CAN (Controller Area Network) czy Modbus. Zastosowanie magistrali danych pozwala na redukcję okablowania i zwiększenie efektywności komunikacyjnej, co jest kluczowe dla nowoczesnych systemów produkcyjnych i robotyki. Warto zauważyć, że w systemach przemysłowych często wykorzystuje się protokoły magistrali danych, które zapewniają niezawodność i szybkość przesyłu informacji, co ma bezpośredni wpływ na jakość i precyzję procesów produkcyjnych.

Pytanie 8

Którego symbolu graficznego należy użyć, aby przedstawić na schemacie układu cyfrowego bramkę logiczną, której wyjście Y=1 tylko wtedy, gdy A ≠ B?

A. B.

B. A.

C. C.

D. D.

Odpowiedź D jest poprawna, ponieważ symbol ten reprezentuje bramkę logiczną XOR (exclusive OR). Bramki XOR są kluczowe w cyfrowych układach logicznych, ponieważ ich wyjście jest równe 1 tylko wtedy, gdy dokładnie jedno z wejść jest równe 1. W kontekście podanego zadania, mamy do czynienia z funkcją, która zwraca Y=1 w sytuacji, gdy wejścia A i B są różne, co idealnie odpowiada działaniu bramki XOR. Takie bramki znajdują zastosowanie w różnych dziedzinach, w tym w arytmetyce binarnej, przy budowie sumatorów, które zliczają bity w operacjach dodawania. Ponadto, bramki XOR są wykorzystywane w kryptografii oraz w kodowaniu informacji, gdzie kluczowe jest rozróżnienie między różnymi stanami logicznymi. Warto również zauważyć, że zgodnie z międzynarodowymi standardami projektowania układów cyfrowych, bramka XOR jest klasyfikowana jako bramka uniwersalna, co potwierdza jej wszechstronność i znaczenie w praktycznych zastosowaniach.

Pytanie 9

Ile par biegunów powinno mieć uzwojenie stojana silnika o wielu prędkościach, aby po podłączeniu do źródła zasilania 230/240 V, 50 Hz jego wał obracał się z prędkością zbliżoną do 1500 obr/min?

A. cztery

B. trzy

C. jedna

D. dwie

Aby silnik wielobiegowy mógł działać z prędkością bliską 1500 obr/min przy zasilaniu 230/240 V i częstotliwości 50 Hz, uzwojenie stojana powinno mieć dwie pary biegunów. Prędkość obrotowa silnika synchronicznego jest określona równaniem: n = (120 * f) / P, gdzie n to prędkość obrotowa w obr/min, f to częstotliwość zasilania w Hz, a P to liczba par biegunów. Podstawiając wartości: n = 1500, f = 50, otrzymujemy P = (120 * 50) / 1500, co daje 4. Ponieważ liczba biegunów to P, mamy 2 pary biegunów (2P = 4). Taka konfiguracja silnika jest standardowa w zastosowaniach, które wymagają stabilnej prędkości obrotowej, jak w napędach elektrycznych w przemyśle. Zrozumienie wpływu liczby biegunów na prędkość obrotową jest kluczowe dla inżynierów zajmujących się projektowaniem systemów elektroenergetycznych oraz automatyki, gdzie precyzyjne kontrolowanie prędkości jest niezbędne dla wydajności procesu.

Pytanie 10

Jaka będzie reakcja wyjścia Q1 sterownika, realizującego program przedstawiony na schemacie, przy sygnałach wejściowych I1 = 12 = 1?

A. Pojawi się 1 logiczna bez względu na stan poprzedni.

B. Utrzyma się stan poprzedni.

C. Pojawi się 0 logiczne bez względu na stan poprzedni.

D. Stan zmieni się na przeciwny.

Poprawność odpowiedzi o tym, że wyjście Q1 przerzutnika RS przy sygnałach wejściowych I1 = 1 i I2 = 0 wynosi 0 logiczne, wynika z zasad działania układów cyfrowych opartych na bramkach logicznych, a w szczególności przerzutników RS. W sytuacji, gdy na wejściu SET podawany jest sygnał niski (0), a na wejściu RESET nie ma sygnału (lub również jest on 0), wyjście Q1 nie zostaje aktywowane. Przerzutnik RS zbudowany na bramkach NOR działa w ten sposób, że generuje stan wyjścia 0, gdy oba wejścia są aktywne lub gdy jedno z nich jest w stanie wysokim. W praktyce, takie przerzutniki są powszechnie wykorzystywane w systemach pamięciowych oraz w aplikacjach wymagających stabilizacji sygnałów, na przykład w automatyce przemysłowej. Przy stosowaniu dobrych praktyk w projektowaniu układów cyfrowych, zrozumienie działania przerzutników oraz ich właściwych zastosowań jest kluczowe dla efektywności i niezawodności systemów. Wnioskując, odpowiedź wskazująca na 0 logiczne jako stan wyjścia jest zgodna z teoretycznymi podstawami oraz rzeczywistymi zastosowaniami w inżynierii elektronicznej.

Pytanie 11

Jaka jest zależność logiczna sygnału Y od sygnałów A i B w przedstawionym układzie pneumatycznym?

A. Zależność logiczna typu NOT (Y działa, gdy A lub B nie jest aktywne)

B. Zależność logiczna typu OR (Y działa, gdy A lub B jest aktywne)

C. Brak zależności logicznej (Y działa niezależnie od A i B)

D. Zależność logiczna typu AND (Y działa, gdy A i B są aktywne jednocześnie)

Aby zrozumieć działanie tego układu, trzeba przeanalizować budowę zaworów 3/2. Każdy zawór ma trzy przyłącza: pin 2 to wyjście, pin 1 to wejście zasilania (od dołu), a pin 3 to wejście boczne (połączenie między zaworami). W stanie spoczynkowym zawór łączy piny 3→2, natomiast po aktywacji przełącza się na połączenie 1→2. Kluczowe w tym układzie jest to, że oba zawory mają niezależne zasilanie od dołu. Zawór A może więc przepuścić powietrze do siłownika Y nawet wtedy, gdy B jest wyłączony — wystarczy że A jest aktywny i łączy swoje zasilanie (pin 1) z wyjściem (pin 2). Podobnie gdy B jest aktywny, a A wyłączony — powietrze z B trafia na pin 3 zaworu A, który w stanie spoczynkowym łączy właśnie 3→2, przepuszczając sygnał do Y. Przeanalizujmy wszystkie kombinacje: gdy oba wyłączone, brak zasilania i Y nie działa; gdy A włączony, zasilanie idzie przez A niezależnie od B; gdy B włączony, zasilanie przepływa przez B i dalej przez nieaktywny A; gdy oba włączone, zasilanie również dociera do Y. Daje to tabelę prawdy funkcji OR, gdzie Y=1 gdy przynajmniej jeden z sygnałów jest aktywny.

Pytanie 12

W jakim trybie operacyjnym sterownik PLC wykonuje wszystkie etapy cyklu pracy?

A. RUN

B. START

C. STOP

D. TERM

Odpowiedzi takie jak STOP, TERM oraz START wskazują na nieprawidłowe zrozumienie cyklu pracy sterownika PLC. Tryb STOP jest stanem, w którym sterownik nie wykonuje żadnych operacji. W tym trybie program nie jest realizowany, co oznacza, że wszystkie sygnały wejściowe i wyjściowe są zablokowane, a brak realizacji programu może prowadzić do nieprawidłowego funkcjonowania całego systemu. Z punktu widzenia automatyki, stan STOP jest używany do serwisowania lub diagnostyki, ale nie do normalnej pracy. Tryb TERM, choć rzadziej spotykany, zazwyczaj odnosi się do fazy zakończenia działania programu, po której system nie działa, co również nie obejmuje cyklu pracy. Z kolei tryb START sugeruje, że program może być w trakcie uruchamiania, jednak nie oznacza to, że wszystkie fazy cyklu są realizowane. Często pracownicy lub inżynierowie automatyki mogą pomylić te tryby, skupiając się na ich nazwach, zamiast na funkcjonalnych aspektach. W praktyce każdy z tych trybów pełni różne role w kontekście pracy sterownika, ale tylko tryb RUN jest tym, który pozwala na aktywną realizację programu, interakcję z otoczeniem i pełne wykorzystanie możliwości sterownika PLC zgodnie z najlepszymi praktykami w zakresie automatyki przemysłowej. Zrozumienie tego rozróżnienia jest kluczowe dla efektywnej pracy w dziedzinie automatyki.

Pytanie 13

Jakie ciśnienie powietrza powinno panować w komorze siłownika jednostronnego działania o powierzchni tłoka A = 0,005 m² oraz sprawności η = 0,7, aby siła przenoszona przez tłoczysko wynosiła F = 2100 N? (F = η· p · A)

A. 7 bar

B. 5 bar

C. 8 bar

D. 6 bar

Odpowiedź 6 bar jest poprawna, ponieważ zgodnie z równaniem F = η·p·A możemy obliczyć ciśnienie powietrza w komorze siłownika. W naszym przypadku mamy siłę F równą 2100 N, sprawność η równą 0,7 oraz powierzchnię tłoka A równą 0,005 m². Podstawiając te wartości do wzoru, otrzymujemy p = F / (η·A) = 2100 N / (0,7·0,005 m²) = 6 bar. Dzięki tym obliczeniom możemy stwierdzić, że ciśnienie 6 bar jest wystarczające do przeniesienia zadanego obciążenia. Takie obliczenia są kluczowe w projektowaniu układów hydraulicznych, gdzie precyzyjne oszacowanie ciśnienia roboczego pozwala na zapewnienie efektywności oraz bezpieczeństwa działania siłowników. W praktyce, odpowiednie ciśnienie ma wpływ na dynamikę ruchu oraz na żywotność komponentów systemu, a także na oszczędność energii.

Pytanie 14

Na którym schemacie pokazane jest poprawne podłączenie trójprzewodowego czujnika z wyjściem analogowym prądowym 0÷20 mA do sterownika, jeśli sterownik posiada wejście analogowe napięciowe 0÷10V?

A. B.

B. C.

C. D.

D. A.

Podłączenie trójprzewodowego czujnika z wyjściem analogowym prądowym 0÷20 mA do sterownika z wejściem napięciowym 0÷10V wymaga zastosowania konwertera prądowo-napięciowego, co zostało właściwie pokazane w schemacie D. Rezystor o wartości 510Ω pełni tu kluczową rolę w konwersji sygnału prądowego na napięciowy. Zgodnie z zasadą Ohma, napięcie na rezystorze można obliczyć jako U = I * R, gdzie I to prąd w amperach, a R to opór w omach. Dla maksymalnego prądu 20 mA oraz zastosowanego rezystora 510Ω, napięcie wynosi 20 mA * 510Ω = 10,2V, co jest zgodne z wymaganiami sterownika. W praktycznych zastosowaniach, takie połączenia są powszechnie stosowane w automatyce przemysłowej, gdzie czujniki muszą być zintegrowane z systemami sterującymi. Ważne jest, aby zapewnić, że napięcie pozostaje w zakresie akceptowalnym przez urządzenie docelowe, co przekłada się na niezawodność całego systemu. Podążanie za zasadami dobrych praktyk przy podłączaniu czujników jest kluczowe dla zapewnienia efektywności i bezpieczeństwa pracy systemów automatyki.

Pytanie 15

Jaką z podanych zależności logicznych należy uwzględnić w programie kontrolnym, aby można było każdorazowo sygnalizować aktywność tylko jednego z trzech czujników podłączonych do kolejnych wejść sterownika?

A. Koniunkcję

B. Alternatywę

C. Równowartość

D. Alternatywę wykluczającą

Alternatywa wykluczająca jest kluczowym elementem w kontekście projektowania systemów sterowania z wykorzystaniem sensorów. W sytuacji, gdy mamy do czynienia z trzema sensorami, których zadziałanie ma być zgłaszane w sposób jednoznaczny, zastosowanie alternatywy wykluczającej zapewnia, że tylko jeden z sensorów może być aktywny w danym momencie. Oznacza to, że jeśli jeden sensor zostanie aktywowany, pozostałe muszą pozostać nieaktywne, co jest istotne w wielu aplikacjach, takich jak automatyka przemysłowa, systemy alarmowe czy urządzenia zabezpieczające. Przykładowo, w systemie alarmowym, aktywacja jednego czujnika ruchu powinna wykluczać sygnalizację z innych czujników, aby uniknąć fałszywych alarmów. W praktyce, stosowanie tej logiki pozwala na uniknięcie konfliktów w sygnałach, co jest zgodne z zasadami projektowania opartego na standardzie IEC 61131-3, który opisuje metody programowania systemów sterowania. Zrozumienie i umiejętność implementacji alternatywy wykluczającej jest kluczowe dla inżynierów automatyki, a także dla efektywnego rozwiązywania problemów związanych z detekcją i sygnalizacją zdarzeń.

Pytanie 16

Jakiego symbolu literowego zgodnego z normą IEC 61131 używa się w programie sterującym do wskazywania komórek pamięci danych w programowalnym sterowniku?

A. Q

B. W

C. M

D. I

Poprawna odpowiedź to 'M', ponieważ symbol ten w normie IEC 61131-3 odnosi się do komórek pamięci danych w programowalnych sterownikach logicznych (PLC). Komórki pamięci są kluczowe dla działania PLC, gdyż umożliwiają przechowywanie tymczasowych i trwałych danych, które są niezbędne do prawidłowego działania aplikacji automatyki. W przypadku programowania PLC, ważne jest zrozumienie różnorodności typów danych oraz ich adresowania. Przykładowo, w aplikacjach automatyki przemysłowej często wykorzystuje się pamięć do przechowywania stanów, danych procesowych oraz wyników obliczeń. Odpowiednie zarządzanie pamięcią jest kluczowe dla wydajności aplikacji oraz ich bezpieczeństwa. Zastosowanie symboli literowych zgodnie z normą IEC 61131-3 jest nie tylko praktyką standardową, ale również przyczynia się do łatwiejszej interpretacji kodu przez innych programistów, co jest istotne w kontekście współpracy w zespole oraz przyszłej konserwacji systemów.

Pytanie 17

Która z podanych zasad musi być przestrzegana przed przystąpieniem do konserwacji lub naprawy urządzenia mechatronicznego posiadającego oznaczenie przedstawione na rysunku?

A. Zanotuj wyniki pomiarów podczas diagnostyki.

B. Przeczytaj instrukcję dla większego bezpieczeństwa.

C. Odczytaj informacje o producencie i skontaktuj się z nim przed realizacją działań.

D. Zapisz czynności wykonane podczas eksploatacji.

Poprawna odpowiedź "Przeczytaj instrukcję dla większego bezpieczeństwa" odzwierciedla istotę bezpieczeństwa w pracy z urządzeniami mechatronicznymi. Oznaczenie na rysunku to piktogram, który zwraca uwagę na obowiązek zapoznania się z instrukcją obsługi przed przystąpieniem do jakichkolwiek działań konserwacyjnych lub naprawczych. Instrukcja obsługi dostarcza istotnych informacji na temat poprawnej obsługi urządzenia, procedur bezpieczeństwa oraz wskazówek dotyczących konserwacji. Ignorowanie tych informacji może prowadzić do poważnych uszkodzeń sprzętu lub nawet zagrożeń dla zdrowia użytkownika. Przykładowo, w branży motoryzacyjnej, zaleca się zawsze czytać instrukcje dotyczące wymiany oleju lub filtrów, aby uniknąć błędów, które mogą zagrażać bezpieczeństwu pojazdu. Standardy ISO oraz normy branżowe, takie jak ISO 12100, podkreślają znaczenie oceny ryzyka oraz przestrzegania instrukcji obsługi jako kluczowych elementów bezpiecznej eksploatacji maszyn. W związku z tym, zapoznanie się z instrukcją jest kluczowym krokiem przed każdą interwencją serwisową.

Pytanie 18

Przedstawiony na rysunku symbol jest graficzną reprezentacją

A. hamulca.

B. przekładni ciernej.

C. przekładni zębatej.

D. sprzęgła.

Symbol przedstawiony na rysunku jest graficzną reprezentacją hamulca, co jest zgodne z normami dokumentacji inżynieryjnej, takimi jak ISO 1219, które definiują standardowe symbole używane w schematach hydraulicznych i pneumatycznych. Hamulec, jako element maszyny, ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa operacji i kontroli ruchu. W praktyce, hamulce są stosowane w różnych aplikacjach, od pojazdów mechanicznych po maszyny przemysłowe, gdzie ich zadaniem jest zatrzymanie lub spowolnienie obrotów lub ruchu. W kontekście inżynierii mechanicznej, zrozumienie symboliki graficznej jest istotne dla poprawnej interpretacji schematów i efektywnego projektowania systemów. Hamulce mogą być mechaniczne, hydrauliczne lub pneumatyczne, a odpowiedni symbol graficzny ułatwia identyfikację ich funkcji i współpracy z innymi elementami. Dobrze jest znać różnorodność symboli oraz ich zastosowania, aby móc skutecznie przeprowadzać analizy i diagnozy w praktycznych sytuacjach.

Pytanie 19

Jakie czynnościnie powinny być wykonywane przez osobę obsługującą prasę hydrauliczną?

A. Modernizować urządzenie

B. Przeprowadzać inspekcję urządzenia

C. Włączać urządzenie

D. Dostosowywać parametry pracy

Modernizowanie urządzenia to proces, który wymaga zaawansowanej wiedzy technicznej oraz odpowiednich kwalifikacji. Osoba obsługująca prasę hydrauliczną nie powinna angażować się w takie działania, ponieważ mogą one znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo operacji. Jakiekolwiek zmiany w konstrukcji lub parametrach maszyny powinny być przeprowadzane przez wykwalifikowany personel techniczny, który zna specyfikę i wymagania danej maszyny. Na przykład, niewłaściwa modernizacja może prowadzić do nieprzewidzianych awarii, które mogą zagrażać zdrowiu operatorów oraz innych pracowników. W praktyce, obsługa prasy hydraulicznej powinna koncentrować się na zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania urządzenia, monitorowaniu jego parametrów, a także przeprowadzaniu regularnych oględzin. Zgodnie z najlepszymi praktykami w branży, operatorzy powinni być regularnie szkoleni w zakresie obsługi i konserwacji tych maszyn, aby zminimalizować ryzyko awarii oraz wypadków. Właściwe podejście do obsługi pras hydraulicznych opiera się na ścisłym przestrzeganiu procedur operacyjnych oraz norm bezpieczeństwa.

Pytanie 20

Jaki krok powinien być wykonany po edytowaniu programu, zanim zostanie on zapisany do PLC?

A. Kompensację

B. Kompilację

C. Komparację

D. Kompresję

Wybór odpowiedzi związanej z kompresją, komparacją czy kompensacją wskazuje na nieporozumienie w zakresie terminologii oraz procesów związanych z programowaniem PLC. Kompresja odnosi się głównie do zmniejszania rozmiaru danych, co ma zastosowanie w przesyłaniu i przechowywaniu informacji, ale nie ma bezpośredniego wpływu na konwersję kodu do formatu akceptowalnego przez sterownik PLC. Proces ten nie jest wymagany przed zapisaniem programu, a jego pominięcie nie wpłynie na poprawność działania aplikacji. Komparacja natomiast dotyczy porównywania dwóch zestawów danych lub programów, co nie jest ani konieczne, ani właściwe w kontekście przygotowania programu do załadowania do PLC. Z kolei kompensacja, która w automatyce może dotyczyć korekcji błędów pomiarowych, również nie ma zastosowania w kontekście przetwarzania kodu źródłowego. Warto zauważyć, że błędne postrzeganie tych terminów może wynikać z braku zrozumienia podstawowych zasad programowania i działania sterowników. W kontekście najlepszych praktyk branżowych, kluczowe jest zrozumienie roli kompilacji jako nieodłącznego elementu procesu tworzenia oprogramowania, co zapewnia jego poprawne działanie oraz integrację z systemem automatyki.

Pytanie 21

Jakie oznaczenie literowe dotyczy manipulatora wyposażonego w dwa obrotowe napędy oraz jeden liniowy?

A. RTT

B. TTT

C. RRR

D. RRT

Odpowiedź 'RRT' jest poprawna, ponieważ oznaczenie to odnosi się do manipulatora charakteryzującego się dwoma napędami obrotowymi oraz jednym liniowym. W kontekście robotyki, napędy obrotowe (oznaczane literą 'R') umożliwiają manipulatorowi ruch w płaszczyznach kątowych, co jest kluczowe w wielu zastosowaniach, takich jak montaż, spawanie czy paletyzacja. Napęd liniowy (oznaczany literą 'T') dodaje możliwość ruchu wzdłuż prostej linii, co zwiększa wszechstronność robota. Przykłady zastosowania takiego manipulatora obejmują roboty przemysłowe w liniach produkcyjnych, gdzie precyzyjne ruchy obrotowe są wymagane do umiejscowienia elementów w określonych pozycjach, a także do manipulacji ciężkimi przedmiotami w ograniczonej przestrzeni. Dodatkowo, stosowanie standardów takich jak ISO 9409-1, które definiują interfejsy dla manipulatorów, umożliwia łatwą integrację z różnymi systemami automatyki. W branży robotycznej, zrozumienie tych oznaczeń jest kluczowe dla efektywnego projektowania i aplikacji systemów robotycznych.

Pytanie 22

Na rysunku przedstawiono program realizowany przez sterownik. Do wejścia I01 dołączono przycisk monostabilny NO, a do wyjścia Q01 – lampkę. W odpowiedzi na wciśnięcie, przytrzymanie i zwolnienie przycisku lampka

A. mignie, gdy przycisk jest zwalniany.

B. świeci, gdy przycisk jest trzymany.

C. mignie, gdy przycisk jest wciskany.

D. świeci, gdy przycisk jest zwolniony.

Wybór odpowiedzi, w której lampka miałaby świecić, gdy przycisk jest zwolniony, jest błędny z kilku powodów. Przycisk monostabilny NO działa na zasadzie otwierania i zamykania obwodu tylko w momencie wciśnięcia. Gdy przycisk jest zwolniony, obwód jest otwarty, co oznacza, że nie ma przepływu prądu. Stąd lampka nie może świecić w tej chwili, co prowadzi do nieporozumienia w zakresie zasad działania przycisków i przekaźników. W sytuacji, gdy lampka byłaby ustawiona na świecenie w momencie zwolnienia przycisku, obwód musiałby być skonstruowany w sposób, który nie odpowiada standardowym rozwiązaniom. Dlatego także odpowiedzi sugerujące świecenie lampki podczas trzymania przycisku lub jej miganie podczas wciskania są mylące. Przycisk NO, będąc przyciskiem monostabilnym, nie może być używany do ciągłego zasilania lampki, co często jest źródłem błędnych przekonań o jego działaniu. Zrozumienie tych zasad jest kluczowe dla prawidłowego projektowania systemów automatyki oraz sterowania, aby uniknąć potencjalnych usterek w instalacjach elektrycznych.

Pytanie 23

Wskaż prawidłowe stwierdzenie odnoszące się do silnika pokazanego na rysunku.

A. Wirnik jest pierścieniowy, uzwojenie stojana skojarzone jest w trójkąt.

B. Wirnik jest pierścieniowy, uzwojenie stojana skojarzone jest w gwiazdę.

C. Wirnik jest klatkowy, uzwojenie stojana skojarzone jest w trójkąt.

D. Wirnik jest klatkowy, uzwojenie stojana skojarzone jest w gwiazdę.

Odpowiedź wskazuje, że wirnik silnika jest klatkowy, co jest poprawne. Wirnik klatkowy, zwany także wirnikiem asynchronicznym, charakteryzuje się konstrukcją składającą się z aluminiowych lub miedzianych prętów połączonych na końcach pierścieniem. Taki wirnik jest często stosowany w silnikach o dużej mocy, gdzie wymagana jest efektywność i trwałość. Uzwojenie stojana skojarzone w trójkąt zapewnia lepsze parametry pracy, co jest zgodne z zasadami zastosowania silników elektrycznych w przemyśle. Przykładem zastosowania silników z wirnikiem klatkowym są pompy, wentylatory i kompresory, gdzie ich odporność na przeciążenia i prostota konstrukcji przekładają się na niezawodność. W przemyśle, zgodnie z normami IEC, preferuje się tę konfigurację w celu zapewnienia optymalnej wydajności energetycznej oraz łatwości w serwisowaniu.

Pytanie 24

Który z poniższych typów czujników używany jest do wykrywania pozycji tłoka siłownika beztłoczyskowego, na którym zamontowane są magnesy?

A. Indukcyjny

B. Ultradźwiękowy

C. Kontaktronowy

D. Tensometryczny

Czujnik kontaktronowy to urządzenie, które działa na zasadzie reakcji na pole magnetyczne, które zmienia się w wyniku ruchu tłoka siłownika beztłoczyskowego z zamontowanymi magnesami. Urządzenie to składa się z dwóch styków zamkniętych w szklanej obudowie, które otwierają się lub zamykają w momencie oddziaływania z polem magnetycznym. Dzięki tej zasadzie działania, czujnik kontaktronowy jest idealnym rozwiązaniem do monitorowania położenia tłoka, ponieważ umożliwia precyzyjne określenie jego pozycji bez kontaktu mechanicznego, co eliminuje zużycie elementów mechanicznych. W praktyce, czujniki te są szeroko stosowane w automatyzacji przemysłowej, zwłaszcza w aplikacjach wymagających wysokiej niezawodności, takich jak systemy pneumatyczne i hydrauliczne. Warto również zauważyć, że czujniki kontaktronowe są zgodne z różnymi standardami przemysłowymi, co czyni je popularnym wyborem w wielu aplikacjach inżynieryjnych.

Pytanie 25

Który z wymienionych elementów jest najważniejszy przy projektowaniu automatycznej linii do napełniania i etykietowania rozcieńczalników do farb?

A. Brak elektryzowania się zastosowanych elementów

B. Użycie najtańszych komponentów

C. Jak największa niezawodność funkcjonowania zaprojektowanej linii

D. Wysoka wydajność zaprojektowanej linii

Nie elektryzowanie się użytych podzespołów jest kluczowe podczas projektowania zautomatyzowanej linii do napełniania i etykietowania rozcieńczalników do farb, ponieważ elektryzacja może powodować szereg problemów, w tym uszkodzenia sprzętu, błędy w etykietowaniu oraz zagrożenia dla bezpieczeństwa. W kontekście rozcieńczalników, które są często łatwopalne, statyczne ładunki mogą prowadzić do eksplozji lub pożaru. W praktyce, stosuje się materiały antystatyczne w podzespołach linii produkcyjnych, aby zminimalizować ryzyko elektryzacji. Ponadto, zgodnie z normami branżowymi, takimi jak IEC 60079, ważne jest, aby sprzęt stosowany w strefach zagrożonych pożarem był odpowiednio zaprojektowany i certyfikowany, aby zminimalizować ryzyko wybuchu. Dlatego podczas projektowania takich linii, kluczowe jest uwzględnienie właściwości materiałów i ich zachowania w różnych warunkach operacyjnych, aby zapewnić bezpieczeństwo i niezawodność procesu.

Pytanie 26

Która z podanych kombinacji zmiennych sygnałów wejściowych sterownika spowoduje stan wysoki na wyjściu %Q0.0?

A. %I0.1 = 0, %I0.2 = 0, %I0.3 = 1

B. %I0.1 = 1, %I0.2 = 1, %I0.3 = 1

C. %I0.1 = 1, %I0.2 = 1, %I0.3 = 0

D. %I0.1 = 0, %I0.2 = 1, %I0.3 = 1

Poprawna odpowiedź to %I0.1 = 0, %I0.2 = 1, %I0.3 = 1, ponieważ spełnia ona kluczowe warunki do uzyskania stanu wysokiego na wyjściu %Q0.0. Analizując schemat logiki drabinkowej, zauważamy, że sygnał %I0.2 musi być aktywny (wysoki), co powoduje załączenie cewki SR1. Następnie, aby cewka ta mogła zrealizować swoje zadanie, konieczne jest, aby sygnał %I0.3 również był aktywny, a %I0.1 musiał pozostać nieaktywny (niski). Tak skonfigurowane sygnały zapewniają przepływ energii przez odpowiednie bloki funkcyjne, co prowadzi do uzyskania stanu wysokiego na wyjściu. W praktyce, taka logika jest powszechnie stosowana w automatyce przemysłowej, gdzie stan wyjściowy urządzeń musi być precyzyjnie kontrolowany w zależności od wielu zmiennych wejściowych. Przykładowo, może to dotyczyć sytuacji, gdy czujniki sygnalizują obecność materiału, który powinien aktywować konkretne urządzenie, jak taśmy transportowe. Zrozumienie interakcji między tymi sygnałami jest kluczowe dla prawidłowego projektowania systemów automatyki, a także nawiązuje do dobrych praktyk inżynieryjnych, które zalecają jasne definiowanie warunków aktywacji dla każdego wyjścia.

Pytanie 27

Zgodnie z programem przedstawionym na rysunku wyjście %Q0.0 przyjmie stan 1

A. po 3 s od chwilowego naciśnięcia %I0.0, jeżeli %I0.1=0

B. przez 3 s od chwilowego naciśnięcia %I0.0, jeżeli %I0.1=1

C. po 3 s od chwilowego naciśnięcia %I0.1, jeżeli %I0.0=0

D. przez 3 s od chwilowego naciśnięcia %I0.0, jeżeli %I0.1=0

Wybrana odpowiedź jest prawidłowa, ponieważ na podstawie schematu, wyjście %Q0.0 zostanie aktywowane po upływie 3 sekund od chwilowego naciśnięcia %I0.0, pod warunkiem, że %I0.1 pozostaje w stanie 0. W systemach automatyki, takie mechanizmy są powszechnie używane do wprowadzania opóźnień czasowych, co umożliwia kontrolowanie działających procesów w odpowiednich interwałach czasowych. Zastosowanie cewki TON (czasowej) w tym przypadku pokazuje, jak ważne jest zarządzanie czasem w systemach sterowania. Dzięki cewkom czasowym, operatorzy mogą precyzyjnie ustawiać czasy reakcji na zdarzenia, co jest niezwykle istotne w aplikacjach wymagających synchronizacji ruchu lub procesów. Przykładem praktycznym może być automatyzacja linii produkcyjnych, w której czasowe opóźnienia są niezbędne do zapewnienia prawidłowego działania maszyn, minimalizując ryzyko kolizji czy uszkodzeń. Zgodność z najlepszymi praktykami w zakresie programowania sterowników PLC wskazuje na konieczność stosowania odpowiednich bloków funkcyjnych, co przekłada się na poprawność i niezawodność realizowanych aplikacji. Warto także pamiętać, iż każdy proces musi być dokładnie testowany, aby upewnić się, że warunki aktywacji są spełnione i nie prowadzą do nieprzewidzianych sytuacji.

Pytanie 28

Na podstawie przedstawionej noty katalogowej czujników indukcyjnych dobierz sensor spełniający wytyczne do doboru czujnika.

Nota katalogowa czujników indukcyjnych
Model	JM12L – F2NH	JM12L – F2PH	JM12L – Y4NH	JM12L – Y4PH
Typ	NPN, NO/NC	PNP, NO/NC	NPN, NO/NC	PNP, NO
Napięcie zasilania	10÷30 V DC	10÷30 V AC	10÷30 V DC	10÷30 V DC
Pobór prądu	100 mA	200 mA	300 mA	200 mA
Robocza strefa działania	2 mm	2 mm	4 mm	4 mm
Wymiary	M12 / 60 mm	M12 / 60 mm	M12 / 59,5 mm	M18 / 60,5 mm
Sposób podłączenia	kabel	kabel	kabel	kabel
Czoło	zabudowane	zabudowane	odkryte	odkryte

Wytyczne do doboru czujnika:

pobór prądu – nie większy niż 250 mA,
średnica obudowy czujnika – 12 mm,
po aktywowaniu czujnika jego wyjście powinno zostać zwarte do potencjału dodatniego zasilania.

A. JM12L – F2NH

B. JM12L – Y4PH

C. JM12L – Y4NH

D. JM12L – F2PH

Wybór modeli JM12L – F2NH, JM12L – Y4PH oraz JM12L – Y4NH oparty jest na błędnych przesłankach, które nie spełniają wymagań dotyczących doboru czujnika indukcyjnego. W przypadku czujników indukcyjnych, kluczowe jest zrozumienie, że każde z parametrów, takich jak pobór prądu, średnica obudowy i typ wyjścia, ma fundamentalne znaczenie dla ich prawidłowego działania w danej aplikacji. Modele F2NH, Y4PH oraz Y4NH mogą mieć różne wartości poboru prądu lub średnice obudowy, co w praktyce może prowadzić do nieodpowiedniego działania w danym systemie automatyki. Na przykład, jeśli czujnik posiada wyższy pobór prądu niż wymagane 250 mA, może to skutkować przegrzewaniem się komponentu, a w konsekwencji - uszkodzeniem. Dodatkowo, dobór czujnika z niewłaściwym typem wyjścia (np. NPN w miejsce PNP) może prowadzić do błędnej reakcji systemu po aktywacji czujnika, co z kolei może zakłócić proces produkcyjny i spowodować błędy w operacjach automatyki. Kluczowym błędem myślowym w tym przypadku jest pominięcie kryteriów technicznych i specyfikacji potrzebnych do skutecznego działania systemu. Dlatego istotne jest, aby przy doborze czujników zawsze odnosić się do wytycznych producentów oraz standardów branżowych, co pozwala na uniknięcie nieporozumień oraz maksymalizację efektywności operacyjnej.

Pytanie 29

Który z parametrów wskazuje na efektywność sprężarki pneumatycznej?

A. Ciśnienie [bar]

B. Prędkość obrotowa wału [obr./min]

C. Sprawność [%]

D. Strumień objętości [m3/min]

Wybór innych parametrów jako wskaźnika wydajności sprężarki pneumatycznej nie oddaje rzeczywistej charakterystyki jej działania. Prędkość obrotowa wału [obr./min] może wydawać się istotnym czynnikiem, jednak nie dostarcza informacji o rzeczywistej ilości powietrza, którą sprężarka jest w stanie dostarczyć. W rzeczywistości, różne modele sprężarek mogą mieć różne wartości prędkości obrotowej, ale to, co naprawdę się liczy, to ich zdolność do przetwarzania powietrza w jednostce czasu. Podobnie, ciśnienie [bar] jest ważnym parametrem, ale odnosi się głównie do siły, z jaką powietrze jest wytwarzane, a nie do jego objętości. Wysokie ciśnienie niekoniecznie oznacza wysoką wydajność, jeżeli sprężarka nie jest w stanie efektywnie przetwarzać większych ilości powietrza. Sprawność [%] też nie jest bezpośrednim wskaźnikiem wydajności, ponieważ odnosi się do efektywności energetycznej urządzenia, a nie do jego zdolności do generowania strumienia objętości. W praktyce, wiele osób może mylnie zakładać, że te parametry są równoważne, co prowadzi do nieprawidłowych wniosków przy doborze sprężarki do konkretnego zastosowania. Właściwe zrozumienie, że strumień objętości jest kluczowym parametrem w kontekście wydajności sprężarek pneumatycznych, jest niezmiernie istotne dla efektywności procesów przemysłowych i optymalizacji kosztów operacyjnych.

Pytanie 30

Konwersja programu napisanego w języku LD na kod maszynowy, który jest zrozumiały dla jednostki centralnej PLC, odbywa się w środowisku narzędziowym PLC przy użyciu polecenia

A. download

B. upload

C. compile

D. save as

Odpowiedź 'compile' jest trafna, bo kompilacja to istotny proces, który zamienia kod źródłowy w języku LD (Ladder Diagram) na kod maszynowy. Tylko maszyna rozumie ten kod, więc jest to kluczowe, żeby program mógł działać. W praktyce, gdy korzystamy z narzędzi PLC, komenda 'compile' uruchamia kompilator, który sprawdza, czy składnia i logika programu są właściwe, a potem generuje ten niezbędny kod maszynowy. Zrozumienie tego wszystkiego jest mega ważne dla inżynierów automatyki, bo pozwala im optymalizować programy i znajdywać błędy zanim jeszcze wrzucą kod do PLC. W branży automatyki mamy też standardy jak IEC 61131-3, które mówią o językach programowania PLC, a kompilacja to kluczowy element, żeby wdrożenia były jakościowo na dobrym poziomie. Przykładowo, przed uruchomieniem programu, inżynierowie często sprawdzają wyniki kompilacji, by przekonać się, że wszystko działa jak trzeba i nie ma błędów, co mogłoby wpłynąć na bezpieczeństwo lub działanie systemu.

Pytanie 31

Ręczne sterowanie prasą hydrauliczną postanowiono zastąpić automatycznym zarządzaniem przy pomocy sterownika PLC. Parametry technologiczne prasy pozostają bez zmian. Jakie elementy powinien uwzględniać projekt modernizacji prasy?

A. Obliczenie parametrów mediów zasilających prasę oraz zaprojektowanie zabezpieczeń

B. Określenie parametrów wytrzymałościowych mechanizmów i sprawdzenie zabezpieczeń

C. Obliczenie parametrów elementów prasy oraz stworzenie programu

D. Przygotowanie schematów układu sterowania oraz opracowanie programu

Ustalanie parametrów wytrzymałościowych mechanizmów oraz testowanie zabezpieczeń jest procesem ważnym, ale niezwiązanym bezpośrednio z modernizacją układu sterowania prasy hydraulicznej. To podejście często prowadzi do błędnego założenia, że zmiany w układzie sterowania mogą być wprowadzane bez odpowiedniego dostosowania samej infrastruktury mechanicznej. Prawidłowe podejście do modernizacji wymaga zrozumienia, że kluczowym aspektem jest zaprojektowanie i implementacja schematu układu sterowania oraz oprogramowania. Ustalenie parametrów wytrzymałościowych dotyczy głównie aspektów mechanicznych i nie uwzględnia zmiany w logice sterowania, która jest podstawą działania systemu automatycznego. Również obliczanie parametrów mediów zasilających nie jest związane z modyfikacją samego układu sterowania, a bardziej z jego zasilaniem. Z kolei projektowanie zabezpieczeń, choć istotne, powinno być częścią szerszego przeglądu systemu, a nie podstawowym krokiem w modernizacji. Często myli się konieczność przeprowadzenia testów zabezpieczeń z procesem projektowania układu, co prowadzi do błędnych decyzji i opóźnień w projektach automatyzacji.

Pytanie 32

Co opisuje pojęcie 'histereza' w kontekście przetworników ciśnienia?

A. Różnica między wartościami mierzonego sygnału przy zwiększaniu i zmniejszaniu ciśnienia

B. Czas reakcji przetwornika na zmianę ciśnienia

C. Maksymalne ciśnienie robocze przetwornika

D. Minimalna wartość ciśnienia, jaką może zmierzyć przetwornik

Histereza w kontekście przetworników ciśnienia to zjawisko polegające na różnicy w wartościach sygnału wyjściowego dla tego samego ciśnienia, zależnie od tego, czy ciśnienie to zostało osiągnięte poprzez jego zwiększanie czy zmniejszanie. Jest to istotny parametr, który wpływa na dokładność pomiarów. W praktyce, gdy ciśnienie wzrasta, sygnał wyjściowy przyjmuje inną wartość niż w przypadku, gdy ciśnienie maleje do tej samej wartości. Dlatego, podczas kalibracji i eksploatacji przetworników, wartość histerezy jest uwzględniana, aby zapewnić precyzyjne odczyty. Dobre praktyki inżynierskie zalecają zwracanie uwagi na specyfikację histerezy, szczególnie w aplikacjach, gdzie dokładność jest kluczowa, jak w systemach sterowania czy monitorowania procesów. Zrozumienie histerezy pozwala lepiej dostosować systemy pomiarowe do wymagań aplikacji i zminimalizować potencjalne błędy pomiarowe wynikające z tego zjawiska.

Pytanie 33

Który z literowych symboli zastosowanych w programie do sterowania, według normy IEC 61131, reprezentuje fizyczne wyjście kontrolera PLC?

A. S

B. Q

C. R

D. I

Odpowiedź "Q" jest poprawna, ponieważ zgodnie z normą IEC 61131, symbol ten oznacza fizyczne wyjścia programowalnych sterowników logicznych (PLC). W praktyce, wyjścia PLC są komponentami, które sterują innymi elementami systemu automatyki, takimi jak przekaźniki, zawory czy silniki. Każde fizyczne wyjście jest zazwyczaj powiązane z określonym portem wyjściowym na sterowniku, co pozwala na precyzyjne kontrolowanie różnorodnych urządzeń. Na przykład, w systemach automatyki przemysłowej, wykorzystanie wyjść "Q" umożliwia załączenie lub wyłączenie urządzeń w odpowiedzi na zdefiniowane warunki. Kluczowe jest zrozumienie, że stosowanie odpowiednich symboli zgodnie z normą IEC 61131 nie tylko ułatwia programowanie, ale również zapewnia zgodność z międzynarodowymi standardami, co jest istotne dla jakości i bezpieczeństwa systemów automatyki. Zdefiniowane symbole, takie jak "I" dla wejść cyfrowych czy "R" dla funkcji rejestracyjnych, pomagają w integralności kodu i jego późniejszym utrzymaniu.

Pytanie 34

Aby uzyskać możliwość regulacji prędkości posuwu napędu wałków, który jest zasilany silnikiem bocznikowym prądu stałego, należy zastosować

A. cyklokonwerter.

B. falownik.

C. prostownik diodowy.

D. sterowany prostownik tyrystorowy.

Użycie falownika, cyklokonwertera lub prostownika diodowego w kontekście zasilania silnika bocznikowego prądu stałego ma swoje ograniczenia, które mogą prowadzić do nieprawidłowej regulacji prędkości posuwu. Falowniki, choć efektywne w zastosowaniach z silnikami prądu przemiennego, nie są odpowiednie do silników prądu stałego, ponieważ nie dostarczają stałego napięcia, co jest kluczowe dla ich prawidłowego działania. Cyklokonwertery z kolei, mimo że mogą być używane do konwersji prądu stałego na prąd przemienny, są bardziej skomplikowane w implementacji i często nieefektywne w zastosowaniach wymagających regulacji prędkości silnika prądu stałego. Prostowniki diodowe, chociaż mogą zasilać silnik prądu stałego, nie umożliwiają regulacji napięcia w czasie rzeczywistym, co jest niezbędne dla precyzyjnego sterowania prędkością. Typowym błędem myślowym jest założenie, że jakiekolwiek urządzenie do konwersji mocy będzie odpowiednie do regulacji prędkości. W rzeczywistości, dla silników prądu stałego kluczowe jest dostarczenie odpowiednio przetworzonego napięcia, co zapewniają jedynie sterowane prostowniki tyrystorowe, zdolne do dynamicznej regulacji parametrów pracy silnika.

Pytanie 35

Jakie stany powinny się pojawić na kolejnych wyjściach bramek Q1, Q2, Q3, Q podczas sprawdzania przedstawionego układu po podaniu stanów wysokich na wejścia A i B?

A. Q1=0, Q2=0, Q3=0, Q=0

B. Q1=1, Q2=1, Q3=1, Q=1

C. Q1=1, Q2=0, Q3=0, Q=1

D. Q1=0, Q2=1, Q3=1, Q=0

Poprawna odpowiedź to Q1=0, Q2=1, Q3=1, Q=0. Wyjaśniając tę odpowiedź, należy zwrócić uwagę na działanie bramek logicznych w układzie. Bramki NAND działają na zasadzie negacji iloczynu, co oznacza, że jeśli oba wejścia (A i B) są w stanie wysokim, wyjście Q1 będzie w stanie niskim. Z kolei bramka NOR, która działa na zasadzie negacji sumy, przy jednym stanie niskim na wejściu (w tym przypadku bramka ta przyjmuje tylko jeden sygnał wysoki) daje stan wysoki na wyjściu Q2. Bramki AND wymagają wszystkich wejść w stanie wysokim, aby wygenerować stan wysoki, więc w przypadku, gdy tylko jedno wejście jest wysokie, Q3 przyjmuje stan wysoki. Na koniec, bramka NOT, jako inwerter, przekształca stan wysoki na niski, stąd Q = 0. Analizując tego rodzaju układy, można zauważyć ich szerokie zastosowanie w różnych systemach cyfrowych, w tym w układach zabezpieczeń, automatyce przemysłowej oraz w projektowaniu systemów wbudowanych, gdzie logiczne decyzje są kluczowe dla działania całego systemu.

Pytanie 36

Który typ czujników 1B1 i 1B2 należy zastosować w układzie sterowania przedstawionym na rysunkach?

A. Indukcyjne.

B. Pojemnościowe.

C. Ultradźwiękowe.

D. Magnetyczne.

Czujniki magnetyczne są idealnym rozwiązaniem w układach sterowania, gdzie wykrywanie obecności elementów metalowych jest kluczowe. W przedstawionym układzie, czujniki 1B1 i 1B2 wykorzystywane są do detekcji pozycji ferromagnetycznych obiektów, co jest istotne dla zachowania precyzji i bezpieczeństwa w operacjach automatyzacji. Czujniki te są często stosowane w systemach z automatyką przemysłową, w których wykrywanie obecności przedmiotów, takich jak maszyny, narzędzia czy elementy transportowe, odgrywa kluczową rolę. Zastosowanie czujników magnetycznych pozwala na bezkontaktowe wykrywanie, co minimalizuje zużycie mechaniczne oraz zwiększa trwałość całego systemu. W praktyce, takie czujniki znajdują zastosowanie w ruchomych częściach maszyn, gdzie ich instalacja wpływa na efektywność sterowania oraz zwiększa bezpieczeństwo operacyjne. Zgodność z normami przemysłowymi, takimi jak ISO 13849, podkreśla rolę odpowiedniego doboru czujników, co przekłada się na niezawodność funkcji bezpieczeństwa układów sterujących.

Pytanie 37

Jakie urządzenie pomiarowe powinno być użyte do określenia lepkości oleju hydraulicznego w systemie mechatronicznym?

A. Wiskozymetr

B. Higrometr

C. Pirometr

D. Wakuometr

Wiskozymetr jest kluczowym przyrządem pomiarowym wykorzystywanym w wielu dziedzinach inżynierii i technologii, szczególnie w przemyśle mechatronicznym, gdzie precyzyjne pomiary lepkości są niezbędne do zapewnienia prawidłowego działania systemów hydraulicznych. Lepkość oleju hydraulicznego odgrywa istotną rolę w pracy układów hydraulicznych, gdyż wpływa na efektywność przenoszenia mocy oraz stabilność operacyjną urządzeń. W praktyce, wiskozymetry stosuje się do określenia, jak olej reaguje na różne warunki temperaturowe, co jest kluczowe dla optymalizacji jego właściwości roboczych. W branży inżynieryjnej standardy, takie jak ASTM D445, określają metody pomiaru lepkości, co zapewnia powtarzalność i wiarygodność wyników. Zrozumienie właściwości lepkości olejów hydraulicznych pozwala inżynierom na dobór odpowiednich materiałów oraz dostosowanie parametrów pracy maszyn, co przyczynia się do zwiększenia ich wydajności oraz żywotności.

Pytanie 38

Jakie musi być ciśnienie powietrza, aby siłownik o przekroju cylindra 312,5 mm² i efektywności 80% wytworzył siłę nacisku równą 100 N?

A. 5 bar

B. 3 bar

C. 6 bar

D. 4 bar

Poprawna odpowiedź to 4 bar, co można obliczyć przy użyciu wzoru na siłę nacisku w siłownikach pneumatycznych. Siła nacisku F może być określona jako F = p * A * η, gdzie p to ciśnienie, A to pole przekroju cylindra, a η to sprawność. W tym przypadku mamy F = 100 N, A = 312,5 mm² (co odpowiada 312,5 * 10^-6 m²) oraz η = 0,8. Przekształcając wzór, otrzymujemy p = F / (A * η). Podstawiając wartości, obliczamy ciśnienie: p = 100 N / (312,5 * 10^-6 m² * 0,8) = 4 bar. W praktyce, właściwe obliczenie ciśnienia jest kluczowe w zastosowaniach przemysłowych, gdzie siłowniki pneumatyczne są wykorzystywane do podnoszenia lub przesuwania ciężkich przedmiotów. Utrzymanie odpowiedniego ciśnienia zapewnia efektywność działania urządzeń, co jest zgodne z najlepszymi praktykami branżowymi w zakresie automatyki i pneumatyki.

Pytanie 39

Jaki jest podstawowy cel stosowania programowalnych sterowników logicznych (PLC) w systemach mechatronicznych?

A. Zmniejszenie zużycia energii

B. Poprawa estetyki urządzeń

C. Zwiększenie masy urządzeń

D. Automatyzacja procesów przemysłowych

Programowalne sterowniki logiczne, znane jako PLC, są kluczowym elementem automatyki przemysłowej. Ich głównym zadaniem jest automatyzacja procesów przemysłowych. PLC są wykorzystywane do sterowania różnymi urządzeniami w zakładach produkcyjnych, co pozwala na zredukowanie potrzeby manualnej interwencji człowieka, zwiększenie wydajności oraz precyzji operacji. Automatyzacja przy użyciu PLC prowadzi do zwiększenia produktywności, zmniejszenia kosztów operacyjnych i minimalizacji błędów ludzkich. Współczesne PLC są bardzo elastyczne i można je programować, aby spełniały specyficzne wymagania różnych procesów produkcyjnych. W systemach mechatronicznych, PLC łączy różne komponenty w jeden spójny system, co jest niezbędne w nowoczesnych liniach produkcyjnych. Dzięki temu możliwe jest nie tylko optymalizacja procesów, ale również monitorowanie i diagnostyka systemów w czasie rzeczywistym, co znacznie poprawia jakość i efektywność produkcji.

Pytanie 40

Jaki rodzaj połączenia wałów napędowych przedstawiono na rysunku?

A. Sworzniowe.

B. Klinowe.

C. Wpustowe.

D. Wciskowe.

Połączenie wałów napędowych sworzniowe, jak przedstawione na rysunku, jest jedną z najczęściej stosowanych metod łączenia wałów w układach mechanicznych. To połączenie opiera się na użyciu sworznia, który przechodzi przez oba wały, co zapewnia ich stabilność oraz efektywne przenoszenie momentu obrotowego. W praktyce stosuje się je w różnych aplikacjach, takich jak silniki, przekładnie czy maszyny przemysłowe, gdzie istotne jest zachowanie dużej wytrzymałości na obciążenia i drgania. Sworzniowe połączenie wałów charakteryzuje się prostą konstrukcją oraz łatwością w montażu i demontażu, co jest istotne podczas konserwacji. Dodatkowo, zgodnie z normami ISO 286, ważne jest, aby odpowiednio dobrać tolerancje dla sworzni oraz otworów, co zapewnia ich prawidłowe działanie i minimalizuje ryzyko luzów. Warto również zauważyć, że w porównaniu do innych metod, sworzniowe połączenia oferują lepsze właściwości w zakresie przenoszenia obciążeń dynamicznych, co czyni je idealnym wyborem w projektach inżynieryjnych.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej