Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik elektryk
Kwalifikacja: ELE.05 - Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych
Data rozpoczęcia: 8 lipca 2026 15:50
Data zakończenia: 8 lipca 2026 15:52

Egzamin niezdany

Wynik: 5/40 punktów (12,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Nowe

Analiza przebiegu egzaminu- sprawdź jak rozwiązywałeś pytania

Przebieg egzaminu

Udostępnij swój wynik

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Na jaką wielkość prądu nominalnego silnika klatkowego trójfazowego, który napędza hydrofor w gospodarstwie domowym, powinno się ustawić zabezpieczenie termiczne?

A. 2,2·In

B. 1,1·In

C. 0,8·In

D. 1,4·In

Wybór wartości 1,4·In wskazuje na zrozumienie potrzeby ochrony silnika, ale nie uwzględnia typowych warunków pracy silników klatkowych w kontekście napędu pomp hydroforowych. Ustawienie zabezpieczenia na 1,4·In może prowadzić do problemów z częstymi wyłączeniami silnika podczas standardowej eksploatacji, ponieważ zapewnia to zbyt dużą tolerancję na przeciążenia, co może skutkować przegrzaniem i uszkodzeniem silnika. Z kolei wartość 0,8·In jest niewłaściwa, ponieważ oznacza, że silnik będzie chroniony przed przeciążeniem, lecz może być zbyt czułe, przez co urządzenie będzie wyłączać się w sytuacjach, które są normalne podczas pracy silnika, takich jak chwilowe wzrosty prądu przy rozruchu. Ustawienie 2,2·In jest całkowicie niewłaściwe, ponieważ pozwala na znaczne przeciążenie silnika, co może prowadzić do jego uszkodzenia. W praktyce, wiele osób popełnia błąd, nie biorąc pod uwagę specyfiki aplikacji silnika, takich jak zmienność obciążenia w przypadku pomp, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w odpowiednim doborze wartości termiki. Właściwe dopasowanie wartości zabezpieczeń jest kluczowe dla zapewnienia długotrwałej i efektywnej pracy urządzenia, a niewłaściwy dobór może prowadzić do kosztownych napraw i przestojów.

Pytanie 2

Do zakresu podstawowych czynności i obowiązków osób posiadających kwalifikacje w zakresie eksploatacji instalacji elektrycznej nie należy

A. sprawdzanie stanu odbiorników.

B. sprawdzanie stanu zewnętrznego aparatury.

C. sporządzanie protokołów odbioru instalacji elektrycznej.

D. obserwacja i sprawdzanie działania aparatury kontrolno-pomiarowej.

W tym pytaniu haczyk polega na rozróżnieniu, co jest typową czynnością eksploatacyjną, a co już zahacza o odpowiedzialność związaną z odbiorem i dokumentacją techniczną. Osoba posiadająca kwalifikacje w zakresie eksploatacji instalacji elektrycznej ma w podstawowym zakresie obowiązków właśnie sprawdzanie stanu odbiorników. Chodzi tu o kontrolę, czy odbiorniki pracują prawidłowo, czy nie ma przegrzewania, nadmiernego hałasu, iskrzenia, uszkodzeń mechanicznych, luźnych połączeń. To jest klasyczna, codzienna eksploatacja, która wpływa bezpośrednio na bezpieczeństwo i niezawodność pracy instalacji. Podobnie sprawdzanie stanu zewnętrznego aparatury to typowa czynność obsługowa: oględziny obudów, zacisków, izolacji przewodów, wskaźników, tabliczek znamionowych. Z mojego doświadczenia to właśnie takie proste oględziny często pozwalają wychwycić problemy, zanim dojdzie do poważnej awarii. Również obserwacja i sprawdzanie działania aparatury kontrolno‑pomiarowej leży w kompetencjach eksploatacji. Chodzi o to, żeby sprawdzać, czy mierniki tablicowe, przekaźniki, wyłączniki różnicowoprądowe, zabezpieczenia przeciążeniowe reagują w sposób oczekiwany, czy wskazania nie odbiegają rażąco od normalnych wartości. Typowym błędem myślowym jest założenie, że wszystko, co ma w nazwie „sprawdzanie” albo „kontrola”, to już czynności pomiarowo‑odbiorcze. Tymczasem sporządzanie protokołów odbioru instalacji to zupełnie inny poziom odpowiedzialności – wymaga uprawnień dozorowych i kwalifikacji w zakresie pomiarów instalacji, znajomości szczegółowych wymagań norm i przepisów. Personel eksploatacyjny może brać udział w pracach przygotowawczych, ale sam protokół odbioru, jako dokument prawny, nie jest jego podstawową czynnością. W praktyce, jeśli ktoś z eksploatacji zaczyna sobie przypisywać formalną rolę odbiorcy instalacji i autora protokołów, miesza się zakresy kompetencji i łatwo o naruszenie procedur, co jest po prostu niezgodne z dobrą praktyką i wymaganiami branżowymi.

Pytanie 3

Jakie czynności oraz w jakiej kolejności powinny zostać dokonane podczas wymiany uszkodzonego łącznika elektrycznego?

A. Załączyć zasilanie, sprawdzić ciągłość połączeń, wymontować uszkodzony łącznik

B. Wymontować uszkodzony łącznik, odłączyć zasilanie, sprawdzić ciągłość połączeń

C. Odłączyć zasilanie, sprawdzić brak napięcia, wymontować uszkodzony łącznik

D. Odłączyć zasilanie, wymontować uszkodzony łącznik, sprawdzić ciągłość połączeń

Odpowiedź "Odłączyć napięcie, sprawdzić brak napięcia, wymontować uszkodzony łącznik" jest prawidłowa, ponieważ obejmuje kluczowe kroki niezbędne do bezpiecznej wymiany łącznika elektrycznego. Pierwszym krokiem jest odłączenie napięcia, co jest absolutnie konieczne, aby zapobiec porażeniu prądem. Takie działanie jest zgodne z zasadą bezpieczeństwa elektrycznego, zgodnej z normą PN-IEC 60364. Następnie, sprawdzenie braku napięcia za pomocą odpowiednich narzędzi, takich jak wskaźnik napięcia, pozwala upewnić się, że instalacja jest całkowicie bezpieczna do pracy. To kluczowy krok, który chroni technika przed niebezpieczeństwem. Po potwierdzeniu braku napięcia można przystąpić do demontażu uszkodzonego łącznika. Dobrą praktyką jest również sprawdzenie stanu przewodów, co zapewnia, że nowy łącznik będzie poprawnie funkcjonować. Przykład zastosowania tej procedury można zaobserwować podczas serwisów i konserwacji instalacji elektrycznych w domach i biurach, gdzie przestrzeganie zasad bezpieczeństwa może zapobiec poważnym wypadkom.

Pytanie 4

Jaką funkcję pełni bocznik rezystancyjny używany podczas dokonywania pomiarów?

A. Zwiększa zakres pomiarowy woltomierza

B. Umożliwia pomiar upływu prądu przez izolację

C. Poszerza zakres pomiarowy amperomierza

D. Daje możliwość zdalnego pomiaru energii elektrycznej

Boczniki rezystancyjne są kluczowym elementem w pomiarach prądowych, ponieważ umożliwiają rozszerzenie zakresu pomiarowego amperomierzy, co jest szczególnie ważne w przypadku pomiarów dużych prądów. Działają na zasadzie dzielenia prądu na mniejsze wartości, co pozwala na precyzyjniejsze pomiary oraz ochronę urządzenia pomiarowego przed uszkodzeniem. Przykładem zastosowania bocznika rezystancyjnego może być pomiar prądów w instalacjach przemysłowych, gdzie wartości prądów mogą znacznie przekraczać możliwości standardowych amperomierzy. Dzięki zastosowaniu bocznika, możliwe jest przekształcenie dużych prądów na mniejsze napięcia, które mogą być bezpiecznie zmierzone. Dobrze zaprojektowane boczniki powinny być zgodne z normami, takimi jak IEC 61010, co zapewnia ich bezpieczeństwo i niezawodność w trudnych warunkach pracy. Właściwy dobór bocznika oraz jego parametry, takie jak wartość rezystancji i moc, mają kluczowe znaczenie dla dokładności pomiarów i ochrony urządzeń, co jest zgodne z najlepszymi praktykami inżynieryjnymi.

Pytanie 5

Na podstawie wyników pomiarów przedstawionych w tabeli, wykonanych dla pokazanego wyłącznika silnikowego ustawionego w pozycji włączony (ON) określ, które uszkodzenie występuje w tym wyłączniku.

Lp.	Mierzony odcinek	Wartość rezystancji Ω
1	1 - 2	0,1
2	1 - 3	∞
3	2 - 3	∞
4	3 - 4	∞
5	5 - 4	∞
6	5 - 6	0,1

A. Przerwa między zaciskami 5 i 6

B. Zwarcie między zaciskami 1 i 3

C. Przerwa między zaciskami 3 i 4

D. Zwarcie między zaciskami 2 i 3

Wyniki pomiarów bardzo ładnie pokazują, że uszkodzenie polega na przerwie między zaciskami 3 i 4. W wyłączniku silnikowym w pozycji ON każdy tor prądowy powinien mieć bardzo małą rezystancję pomiędzy zaciskiem wejściowym i wyjściowym: 1–2, 3–4, 5–6. Typowo jest to ułamek oma, tak jak w tabeli: 0,1 Ω dla odcinków 1–2 i 5–6. To oznacza, że dwa tory fazowe są sprawne. Natomiast pomiar 3–4 daje rezystancję nieskończoną, czyli przerwę w obwodzie – tor środkowej fazy jest rozłączony, mimo że dźwignia jest w pozycji załączenia. Z mojego doświadczenia takie uszkodzenie bywa skutkiem wypalenia styków, obluzowania zacisku albo wewnętrznego uszkodzenia mechanizmu wyłącznika. W praktyce objawia się to tym, że silnik trójfazowy nie startuje, „buczy”, albo pracuje na dwóch fazach, co jest skrajnie niebezpieczne dla uzwojeń. Prawidłowa diagnostyka polega właśnie na pomiarze rezystancji lub ciągłości każdego toru, zgodnie z dobrą praktyką i zaleceniami producentów aparatury oraz norm PN‑EN 60947 dotyczących łączeniowej aparatury niskonapięciowej. W serwisie zawsze sprawdza się osobno każdy tor: nie tylko czy nie ma zwarcia między fazami, ale też czy wszystkie styki zamykają się poprawnie. W tym zadaniu pomiary między 1–3, 2–3 i 5–4 pokazują nieskończoną rezystancję, co jest prawidłowe – nie powinno być połączeń między różnymi torami fazowymi przy wyłączniku w pozycji ON. Jedyną nieprawidłowością jest brak przewodzenia między 3 i 4, dlatego wniosek o przerwie w tym miejscu jest w pełni uzasadniony i zgodny z praktyką pomiarową przy diagnostyce wyłączników silnikowych.

Pytanie 6

Jaki stopień ochrony powinny mieć oprawy oświetleniowe w silnie zapylonych pomieszczeniach?

A. IP2X

B. IP5X

C. IP4X

D. IP3X

Stopień ochrony IP5X oznacza, że oprawa oświetleniowa jest pyłoszczelna, co jest kluczowe w pomieszczeniach mocno zapylonych. Oznaczenie IP (Ingress Protection) jest standardem międzynarodowym, który określa poziom ochrony urządzeń elektrycznych przed ciałami stałymi oraz cieczami. W przypadku IP5X urządzenie jest całkowicie chronione przed pyłem, co zapewnia jego niezawodność i długowieczność w trudnych warunkach. Przykładem zastosowania IP5X mogą być zakłady przemysłowe, magazyny, czy strefy produkcyjne, gdzie obecność pyłów może wpływać na działanie oświetlenia. Stosowanie opraw oświetleniowych z tym stopniem ochrony minimalizuje ryzyko uszkodzenia komponentów elektrycznych i zwiększa bezpieczeństwo pracy. Dodatkowo, zastosowanie opraw oświetleniowych z wysokim stopniem ochrony jest zgodne z normami takimi jak EN 60529, które regulują wymagania dotyczące stopni ochrony w sprzęcie elektrycznym. W praktyce, wybierając oświetlenie do zapylonych pomieszczeń, warto zawsze kierować się tymi standardami, aby zapewnić zarówno efektywność, jak i bezpieczeństwo działania urządzeń.

Pytanie 7

Który z poniższych sposobów łączenia uzwojeń transformatora zapewnia jednoczesne zasilanie wszystkich faz?

A. Układ trójkąt-gwiazda

B. Układ równoległy

C. Układ gwiazda-trójkąt

D. Układ szeregowy

Układ trójkąt-gwiazda, choć podobny do układu gwiazda-trójkąt, działa na odwrót – uzwojenie pierwotne jest połączone w trójkąt, a wtórne w gwiazdę. Taki układ nie jest typowo stosowany do jednoczesnego zasilania wszystkich faz, ponieważ ma inne zastosowania, takie jak redukcja prądu rozruchowego w silnikach trójfazowych. Układ równoległy odnosi się do połączenia równoległego, które nie jest stosowane w przypadku uzwojeń transformatorów trójfazowych. Transformator działa na zasadzie indukcji elektromagnetycznej, a nie przepływu prądu jak w połączeniu równoległym, co czyni tę koncepcję nieodpowiednią. Układ szeregowy odnosi się do połączenia szeregowego, które również nie jest stosowane w transformatorach trójfazowych do zasilania wszystkich faz jednocześnie. W szeregowych połączeniach uzwojeń, napięcie się sumuje, co jest przydatne w innych kontekstach, ale nie w przypadku zasilania trójfazowego. Typowym błędem jest myślenie, że wszystkie te układy mogą być stosowane zamiennie w transformatorach, co nie jest prawdą. Każdy z nich ma swoje specyficzne zastosowania i nie można ich stosować zamiennie bez zrozumienia ich funkcji oraz wpływu na działanie całego systemu zasilającego.

Pytanie 8

Wirnik w szlifierce uległ uszkodzeniu. Na schemacie z dokumentacji techniczno-ruchowej jest on oznaczony numerem

A. 12

B. 50

C. 9

D. 35

Wybór odpowiedzi 12, 50 lub 35 jest błędny, ponieważ nie odpowiada rzeczywistemu oznaczeniu wirnika szlifierki zawartemu w dokumentacji techniczno-ruchowej. Często zdarza się, że technicy i operatorzy nie zwracają dostatecznej uwagi na szczegóły w dokumentacji, co prowadzi do identyfikacji niewłaściwych części. Na przykład, numer 12 może być związany z inną częścią maszyny, taką jak wałek napędowy, co jest typowym błędem myślowym przy zbyt szybkim przeszukiwaniu dokumentacji bez dokładnej analizy. Numer 50 mógłby odnosić się do innego modelu szlifierki lub odrębnego rodzaju obrabiarki, co pokazuje, jak ważne jest zrozumienie kontekstu oznaczeń w dokumentacji. Ponadto, numer 35 nie jest związany z wirnikiem, co może prowadzić do poważnych problemów w przypadku wymiany uszkodzonej części. W takich sytuacjach, nieodpowiednie oznaczenie może skutkować wykorzystaniem niewłaściwych komponentów, co z kolei wprowadza ryzyko awarii maszyny. Dlatego tak kluczowe jest przeszkolenie w zakresie czytania i interpretacji dokumentacji technicznej, aby unikać takich pomyłek. Znajomość standardów branżowych i dobrych praktyk jest istotna, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie maszyn oraz bezpieczeństwo ich użytkowania.

Pytanie 9

Jakie powinno być maksymalne wskazanie amperomierza do pomiaru natężenia prądu w instalacji zasilanej napięciem 230/400 V o częstotliwości 50 Hz, zasilanej jednofazowym silnikiem elektrycznym o parametrach: P = 0,55 kW, n = 70%, cosφ = 0,96?

A. 3A

B. 1A

C. 4A

D. 2A

Wybór niewłaściwego zakresu pomiarowego amperomierza może prowadzić do poważnych błędów w pomiarach oraz potencjalnych uszkodzeń sprzętu. Na przykład, zbyt niski zakres pomiarowy, jak 1A czy 2A, nie uwzględnia rzeczywistego natężenia prądu, które może przekroczyć te wartości, zwłaszcza w przypadku rozruchu silnika, gdzie prąd może być znacznie wyższy niż nominalny. Takie podejście jest niebezpieczne, ponieważ może prowadzić do uszkodzeń amperomierza lub podzespołów instalacji. Dodatkowo, nie uwzględniając współczynnika mocy, można błędnie ocenić rzeczywiste natężenie prądu, co również wpływa na dokładność pomiaru. Przy pomiarach w instalacjach elektrycznych ważne jest również przestrzeganie dobrych praktyk, takich jak stosowanie urządzeń o odpowiednich parametrach technicznych oraz zapewnienie marginesu bezpieczeństwa, co jest kluczowe dla ochrony zarówno urządzeń, jak i osób pracujących w pobliżu instalacji. Wybór amperomierza powinien być zatem oparty na rzetelnych obliczeniach oraz analizie wszystkich czynników wpływających na obciążenie instalacji.

Pytanie 10

Które z przedstawionych na rysunkach oznaczeń powinno się znajdować na wyłączniku różnicowoprądowym przeznaczonym do ochrony przeciwporażeniowej w sieci prądu stałego?

A. D.

B. A.

C. C.

D. B.

Oznaczenie na rysunku "C." jest prawidłowe, ponieważ reprezentuje symbol wyłącznika różnicowoprądowego (RCD) przeznaczonego do stosowania w obwodach prądu stałego (DC). Wyłączniki różnicowoprądowe są kluczowymi elementami w systemach ochrony przed porażeniem elektrycznym, ponieważ monitorują różnicę prądu między przewodem fazowym a przewodem neutralnym. W przypadku wykrycia nieprawidłowości, na przykład podczas kontaktu z przewodami prądowymi, wyłącznik natychmiast odłącza zasilanie, co znacząco zmniejsza ryzyko porażenia. Zastosowanie wyłącznika różnicowoprądowego w instalacjach DC jest szczególnie ważne w kontekście odnawialnych źródeł energii, takich jak instalacje fotowoltaiczne, gdzie prąd stały jest powszechnie stosowany. Normy IEC 61008 i IEC 62423 regulują kwestie dotyczące wyłączników różnicowoprądowych, w tym ich oznaczeń i zastosowań, co podkreśla ich kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa elektrycznego. Prawidłowe oznaczenie RCD w obwodach stałych jest kluczowe dla ich identyfikacji i zapewnienia odpowiedniego poziomu ochrony użytkowników.

Pytanie 11

Silnik szeregowy prądu stałego pracuje w trybie dorywczym. Co może być najczęstszą przyczyną braku reakcji silnika po włączeniu napięcia zasilającego?

A. Przerwa w obwodzie twornika

B. Wystająca izolacja między działkami komutatora

C. Zabrudzony komutator

D. Nieodpowiednio dobrane szczotki

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przerwa w obwodzie twornika jest najpoważniejszym problemem, który może prowadzić do braku reakcji silnika na załączenie napięcia zasilania. W silniku szeregowym prądu stałego, twornik jest kluczowym elementem, który przekształca energię elektryczną w energię mechaniczną. Przerwa w obwodzie twornika oznacza, że prąd nie ma możliwości przepływu przez uzwojenie, co skutkuje brakiem momentu obrotowego i zatrzymaniem silnika. Taki stan może być spowodowany różnymi czynnikami, takimi jak uszkodzenie izolacji, korozja styków, czy mechaniczne uszkodzenia przewodów. W praktyce, aby zapobiegać takim problemom, zaleca się regularne przeglądy silników, zwłaszcza w zastosowaniach dorywczych, gdzie silnik może być narażony na dłuższe okresy bezczynności. W przypadku wykrycia przerwy, należy przeprowadzić diagnostykę, aby zidentyfikować miejsce usterki i podjąć odpowiednie kroki naprawcze, zgodne z branżowymi standardami serwisowymi, aby zapewnić długoterminowe i niezawodne działanie urządzenia. Dodatkowo, znajomość zasad działania silników prądu stałego oraz ich budowy, pozwala na szybsze rozwiązywanie problemów i podejmowanie skutecznych działań prewencyjnych.

Pytanie 12

Podczas wymiany gniazdka trójfazowego w instalacji przemysłowej należy

A. utrzymać odpowiednią kolejność przewodów fazowych w zaciskach gniazda

B. zamontować końcówki oczkowe na przewodach

C. zagiąć oczka na końcach przewodów

D. zmienić przewody na nowe o większym przekroju

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zachowanie kolejności przewodów fazowych w zaciskach gniazda trójfazowego jest kluczowym aspektem bezpieczeństwa i prawidłowego działania instalacji. W układach trójfazowych, każdy z przewodów fazowych (L1, L2, L3) ma przypisane określone funkcje oraz wartości napięć, które powinny być utrzymywane w odpowiedniej sekwencji. Niezachowanie tej kolejności może prowadzić do problemów z równowagą obciążenia, co z kolei może skutkować uszkodzeniem urządzeń elektrycznych, a nawet zagrożeniem pożarowym. W praktyce, np. w przypadku podłączania silników elektrycznych, niewłaściwa kolejność faz może spowodować, że silnik będzie działał w odwrotnym kierunku, co może prowadzić do poważnych uszkodzeń. Zgodnie z normami PN-IEC 60364, zachowanie odpowiedniej kolejności połączeń jest niezbędne dla zapewnienia właściwej funkcjonalności oraz bezpieczeństwa instalacji elektrycznych.

Pytanie 13

Na rysunku przedstawiono schemat układu do pomiarów rezystancji przejścia zestyków głównych torów prądowych łącznika. Pomiary należy wykonywać przy

A. maksymalnym obciążeniu instalacji.

B. minimalnym obciążeniu instalacji.

C. odłączonym odbiorniku.

D. wyłączonym napięciu zasilania.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykonywanie pomiarów rezystancji przejścia zestyków głównych torów prądowych łącznika przy maksymalnym obciążeniu instalacji jest kluczowe dla uzyskania prawidłowych i reprezentatywnych wyników. W warunkach normalnej pracy, zestyk prądowy jest obciążony, co oznacza, że rezystancja jego przejścia może znacznie różnić się od wartości mierzonych w trybie bez obciążenia. Dlatego, aby uzyskać wiarygodne dane, niezbędne jest pomiar przy maksymalnym obciążeniu, co pozwala na ocenę rzeczywistej wydajności systemu. Dobrą praktyką jest również regularne kontrolowanie stanu zestyków w różnych warunkach obciążeniowych, co może pomóc w wczesnym wykrywaniu problemów, takich jak zjawisko zużycia czy osadzania się zanieczyszczeń, które mogą wpłynąć na efektywność całego układu. Zgodnie z obowiązującymi standardami, jak na przykład PN-EN 60204-1, regularne testowanie i monitorowanie stanu zestyków jest zalecane, aby zapewnić bezpieczeństwo i niezawodność instalacji elektrycznych.

Pytanie 14

W instalacji elektrycznej z napięciem nominalnym 230 V, skonstruowanej w systemie TN-S, działa urządzenie, które należy do pierwszej klasy ochronności. Jakie środki powinny być wdrożone, aby zapewnić dodatkową ochronę przed porażeniem w tym urządzeniu?

A. Wykonać lokalne połączenia wyrównawcze

B. Połączyć obudowę z przewodem ochronnym

C. Zainstalować transformator redukcyjny

D. Ułożyć dodatkową warstwę izolacyjną na podłożu

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Połączenie obudowy urządzenia z przewodem ochronnym jest kluczowym środkiem zabezpieczającym przed porażeniem elektrycznym w instalacjach elektrycznych. W przypadku urządzeń klasy I, które polegają na ochronie poprzez uziemienie, takie połączenie ma na celu zapewnienie, że w przypadku awarii izolacji, prąd upływowy zostanie skierowany do ziemi, co zminimalizuje ryzyko porażenia prądem. W instalacjach TN-S, gdzie przewód ochronny (PE) jest oddzielony od przewodu neutralnego (N), jest to szczególnie istotne. Przykładem praktycznym może być sprzęt AGD, jak lodówka czy pralka, które muszą mieć pewne połączenia ochronne, aby zapewnić bezpieczeństwo użytkowników. Standardy takie jak PN-IEC 60364 stanowią podstawę dla projektowania i wykonania instalacji elektrycznych, a także definiują wymagania dotyczące ochrony przed porażeniem elektrycznym, co podkreśla znaczenie właściwego połączenia obudowy z przewodem ochronnym.

Pytanie 15

Który z wymienionych środków ochrony przeciwporażeniowej przedstawiony jest na schemacie?

A. Wysokoczuły wyłącznik różnicowoprądowy.

B. Separacja elektryczna obwodu zasilającego więcej niż jeden odbiornik.

C. Umieszczenie części czynnych poza zasięgiem ręki.

D. Izolacja stanowiska.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Separacja elektryczna obwodu zasilającego więcej niż jeden odbiornik jest kluczowym rozwiązaniem w kontekście bezpieczeństwa elektrycznego. W praktyce oznacza to, że każdy odbiornik zasilany jest z osobnego obwodu, co minimalizuje ryzyko porażenia prądem w przypadku awarii. Przykładowo, w budynkach użyteczności publicznej, takich jak szpitale czy biura, oddzielne obwody dla urządzeń medycznych lub komputerowych zapewniają, że awaria jednego z nich nie wpływa na działanie pozostałych. Zgodnie z normą PN-EN 61140, separacja elektryczna jest jedną z podstawowych metod ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym. W praktyce realizuje się ją poprzez zastosowanie osobnych obwodów, co również ułatwia identyfikację i lokalizację ewentualnych usterek. Warto zwrócić uwagę, że odpowiednie projektowanie takich systemów jest zgodne z dobrymi praktykami inżynieryjnymi, co przyczynia się do zwiększenia bezpieczeństwa użytkowników. Dbanie o takie rozwiązania jest nie tylko wymogiem prawnym, ale także etycznym obowiązkiem inżynierów elektryków.

Pytanie 16

Na podstawie przedstawionej charakterystyki B i zamieszczonych w tabeli wyników pomiarów czasu zadziałania wyłącznika B10 przy określonych prądach przepływających przez ten wyłącznik, oceń zadziałanie jego wyzwalaczy.

Lp.	Wartość przepływającego prądu A	Czas zadziałania wyłącznika s
1	15	20
2	60	1

A. Wyzwalacz termiczny wyłącznika zadziałał niepoprawnie, a elektromagnetyczny zadziałał poprawnie.

B. Wyzwalacz termiczny i elektromagnetyczny wyłącznika zadziałały poprawnie.

C. Wyzwalacz termiczny i elektromagnetyczny wyłącznika zadziałały niepoprawnie.

D. Wyzwalacz termiczny wyłącznika zadziałał poprawnie, a elektromagnetyczny zadziałał niepoprawnie.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wybranie odpowiedzi, że wyzwalacz termiczny i elektromagnetyczny zadziałały niepoprawnie, dobrze wynika z analizy charakterystyki B dla wyłącznika nadprądowego B10. Dla prądu 15 A mamy krotność 1,5·In. Z normy PN‑EN 60898‑1 dla charakterystyki B wynika, że przy ok. 1,45·In wyłącznik powinien wyłączyć w przedziale mniej więcej od kilkudziesięciu sekund do kilkunastu minut (zależnie od producenta, ale zawsze powyżej 1 minuty, zwykle bliżej 1 h). Z tabeli w zadaniu widać, że przy 15 A wyłącznik odłączył obwód już po 20 s – to jest zdecydowanie za szybko, więc człon termiczny jest rozregulowany lub uszkodzony. Z kolei dla prądu 60 A mamy krotność 6·In. Dla wyłącznika B10 przy takim prądzie wyzwalacz elektromagnetyczny powinien zadziałać praktycznie natychmiast, w czasie rzędu kilku–kilkudziesięciu milisekund (na wykresie to okolice 0,01–0,1 s). W pomiarze wyszło 1 s, czyli o rząd wielkości za długo. To oznacza, że człon zwarciowy nie spełnia wymagań selektywności i ochrony przeciwporażeniowej przez samoczynne wyłączenie zasilania. W praktyce, w instalacjach budynkowych taki wyłącznik należałoby bezwzględnie wymienić, bo wydłużony czas zadziałania przy zwarciu zwiększa ryzyko uszkodzenia przewodów, izolacji oraz porażenia. Dobrą praktyką jest porównywanie wyników pomiarów dokładnie z pasmem charakterystyki z katalogu producenta, a nie tylko „na oko”, i pamiętanie, że zarówno człon termiczny, jak i elektromagnetyczny muszą mieścić się w granicach normowych, inaczej aparat nie może być dalej eksploatowany.

Pytanie 17

Kontrolę instalacji elektrycznej, znajdującej się w pomieszczeniach o wysokiej wilgotności (75÷100%), w zakresie efektywności ochrony przed porażeniem elektrycznym należy przeprowadzać co najmniej raz na

A. 3 lata

B. 2 lata

C. 1 rok

D. 4 lata

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Instalacje elektryczne w pomieszczeniach wilgotnych, takich jak łazienki czy piwnice, wymagają szczególnej uwagi w kontekście ochrony przeciwporażeniowej. Wilgotność powietrza w takich miejscach może prowadzić do zwiększonego ryzyka porażenia prądem, dlatego też zgodnie z obowiązującymi normami i zaleceniami, takie instalacje powinny być poddawane kontroli co najmniej raz w roku. Regularne przeglądy pozwalają na wczesne wykrywanie potencjalnych usterek, takich jak uszkodzenia izolacji, niewłaściwe zabezpieczenia czy korozja elementów instalacji. Przykładem może być kontrola stanu gniazdek elektrycznych, które w miejscach o wysokiej wilgotności narażone są na działanie wody, co może prowadzić do zwarć. Warto również zwrócić uwagę na zastosowanie odpowiednich zabezpieczeń, takich jak różnicowoprądowe wyłączniki zabezpieczające (RCD), które mogą istotnie zwiększyć poziom bezpieczeństwa. Przestrzeganie tych zasad jest zgodne z normami, takimi jak PN-IEC 60364, które określają wymagania dotyczące instalacji elektrycznych w miejscach narażonych na wilgoć.

Pytanie 18

Na której z przedstawionych na rysunkach tablic bezpieczeństwa powinien znajdować się napis "Nie załączać - pracują ludzie"?

A. B.

B. C.

C. A.

D. D.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź C jest właściwa, ponieważ tablica ta zawiera symbol ostrzegawczy dotyczący ryzyka elektrycznego, co jest kluczowe w kontekście zabezpieczeń w miejscach pracy. Zgodnie z normą PN-EN 60417, symbole ostrzegawcze mają na celu informowanie osób przebywających w danym obszarze o potencjalnych zagrożeniach, w tym przypadku związanych z elektrycznością. Napis "Nie załączać - pracują ludzie" jest niezbędny, aby zapobiec aktywacji urządzeń elektrycznych, co mogłoby prowadzić do poważnych wypadków. Praktycznym przykładem zastosowania takich tablic jest środowisko przemysłowe, gdzie pracownicy często manipulują przy urządzeniach elektrycznych, a zapewnienie ich bezpieczeństwa jest priorytetem. Właściwe oznakowanie miejsc pracy, szczególnie w obszarach z niebezpiecznymi instalacjami, jest zgodne z najlepszymi praktykami branżowymi i przepisami BHP. Warto również pamiętać, że tablice te powinny być umieszczane w widocznych miejscach, aby były łatwo zauważalne dla wszystkich pracowników i osób postronnych.

Pytanie 19

Jakiego składnika nie powinien mieć kabel zasilający do głównej rozdzielnicy w strefie przemysłowej, która jest klasyfikowana jako niebezpieczna pod względem pożaru?

A. Zewnętrznego splotu włóknistego.

B. Pokrywy polietylenowej.

C. Żył z aluminium.

D. Obudowy stalowej.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zewnętrzny oplot włóknisty nie jest odpowiednim elementem w przypadku kabli zasilających używanych w pomieszczeniach przemysłowych o podwyższonym ryzyku pożarowym. W takich środowiskach kluczowe jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony przed działaniem ognia oraz substancji chemicznych. Oplot włóknisty, choć lekki i elastyczny, nie oferuje wystarczającej odporności na wysokie temperatury ani zabezpieczenia przed rozprzestrzenieniem się ognia. W praktyce, kable w takich strefach powinny posiadać pancerz stalowy, który chroni przed mechanicznymi uszkodzeniami oraz powłokę polietylenową, która zapewnia odpowiednią odporność na ogień. Zastosowanie takich materiałów jest zgodne z normami, takimi jak PN-EN 50575, która określa wymagania dotyczące kabli w kontekście ochrony przeciwpożarowej. Warto również pamiętać, że odpowiednia konstrukcja kabli zasilających może mieć kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa całego systemu zasilania w obiektach przemysłowych.

Pytanie 20

Na rysunku 1 przedstawiono schemat prostownika trójpulsowego w układzie podstawowym, na rysunku 2 przebiegi czasowe napięć fazowych zasilających ten prostownik oraz przebieg napięcia na obciążeniu rezystancyjnym U_d. Jaką modyfikację wprowadzono do układu prostownika, aby uzyskać kształt napięcia wyprostowanego U_d jak na rysunku?

A. Szeregowo z obciążeniem R dołączono kondensator o dużej pojemności.

B. Równolegle z obciążeniem R dołączono kondensator o dużej pojemności.

C. Równolegle z obciążeniem R dołączono dławik o dużej indukcyjności.

D. Szeregowo z obciążeniem R dołączono dławik o dużej indukcyjności.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź jest poprawna, ponieważ równoległe dołączenie kondensatora o dużej pojemności do obciążenia R pozwala na wygładzenie napięcia wyprostowanego Ud. Kondensator działa jako filtr, gromadząc energię z pulsujących przebiegów napięcia podczas szczytów, a następnie oddając ją podczas spadków, co redukuje tętnienia. W praktyce, w systemach zasilania, takie kondensatory są powszechnie stosowane do stabilizacji napięcia wyjściowego, co jest istotne w aplikacjach wymagających ciągłości zasilania, takich jak zasilacze dla urządzeń elektronicznych. Dbanie o odpowiednią pojemność kondensatora jest kluczowe, gdyż zbyt mały kondensator może nie być w stanie skutecznie wygładzić napięcia. Standardowe praktyki zalecają również wykonanie analizy impedancji obciążenia oraz charakterystyki filtracji w celu optymalizacji pracy układu.

Pytanie 21

Na podstawie wyników pomiarów rezystancji w mostku prostowniczym, którego schemat przedstawiono na rysunku, wykonanych testerem diod przy różnej polaryzacji i odłączonym transformatorze, określ stan techniczny diod wchodzących w skład prostownika.

Mierzony element	Rezystancja przy polaryzacji + ; -	Rezystancja przy polaryzacji - ; +
L1 - 1	0	∞
L1 - 2	∞	0
L2 - 1	∞	∞
L2 - 2	∞	0

A. D1 sprawna, D2 sprawna, D3 uszkodzona, D4 sprawna.

B. D1 uszkodzona, D2 sprawna, D3 sprawna, D4 sprawna.

C. D1 sprawna, D2 uszkodzona, D3 sprawna, D4 sprawna.

D. D1 sprawna, D2 sprawna, D3 sprawna, D4 uszkodzona.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź wskazująca, że D1 jest sprawna, D2 uszkodzona, D3 sprawna i D4 sprawna, jest prawidłowa. W przypadku diod, kluczowym parametrem do oceny ich stanu technicznego jest pomiar rezystancji w różnych polaryzacjach. Dioda D1 działa poprawnie, ponieważ jej rezystancja w polaryzacji przewodzenia jest niska, co sugeruje, że przewodzi prąd, a w polaryzacji zaporowej REZYSTANCJA jest wysoka, co oznacza, że nie przewodzi prądu w kierunku przeciwnym. Dioda D2 wykazuje nieskończoną rezystancję w obu kierunkach, co wskazuje na zwarcie wewnętrzne lub przerwę - jest to typowy objaw uszkodzenia diody. Dioda D3 oraz D4 również wykazują właściwe wartości rezystancji, co potwierdza ich sprawność. Praktyczne zastosowanie tej wiedzy jest nieocenione w diagnostyce obwodów elektronicznych oraz w projektowaniu systemów, gdzie niezawodność diod jest kluczowa, na przykład w zasilaczach i prostownikach. Wysyłanie i przyjmowanie sygnałów elektrycznych w sposób efektywny jest fundamentem działania wielu układów elektronicznych, co czyni tę ocenę istotną w kontekście standardów jakości w branży.

Pytanie 22

Na rysunku przedstawiono fragment instalacji zasilającej odbiornik oraz charakterystyki czasowo-prądowe zastosowanych zabezpieczeń. Jeżeli bezpiecznik topikowy o charakterystyce 1a zastąpi się szybszym bezpiecznikiem o charakterystyce 1b, to w przypadku zwarcia w odbiorniku selektywność działania zabezpieczeń

A. będzie zachowana dla prądów zwarciowych większych od Ig.

B. nie będzie nigdy zachowana.

C. będzie zawsze zachowana.

D. będzie zachowana dla prądów zwarciowych mniejszych od Ig.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wybór odpowiedzi, że selektywność działania zabezpieczeń będzie zachowana dla prądów zwarciowych mniejszych od Ig, jest prawidłowy. Selektywność oznacza, że w przypadku zwarcia zadziała tylko najbliższe zabezpieczenie, co zapobiega wyłączeniu innych części instalacji. W przypadku zastosowania szybszego bezpiecznika o charakterystyce 1b, zadziała on przed zabezpieczeniem o charakterystyce 1a dla prądów zwarciowych mniejszych od Ig. W praktyce oznacza to, że w instalacjach z wieloma obwodami, przy wystąpieniu zwarcia w jednym z nich, inne obwody pozostaną zasilane, co jest kluczowe dla ciągłości funkcjonowania instalacji, na przykład w budynkach użyteczności publicznej. Zgodnie z normami, takimi jak PN-IEC 60947-2, istotne jest zapewnienie selektywności zabezpieczeń, co pozwala na minimalizację skutków zwarcia. Właściwy dobór zabezpieczeń stanowi fundament bezpiecznego i niezawodnego funkcjonowania instalacji elektrycznych.

Pytanie 23

Ile wynosi napięcie zwarcia transformatora, którego dane z tabliczki znamionowej przedstawiono w tabeli?

Transformator 3-FAZ wg PN-EN 60726:2003 + DNV
Typ ET3SM-150		Nr/Rok 00565/2015
Moc	150 kVA	Grupa połączeń	Dy5
I	3×440 V	D	198 A
II	3×230 V	y	377 A
Częstotliwość	60 Hz	Klasa izolacji	T45H
Straty jałowe	445 W	Rodzaj pracy	S1
Straty zwarcia	2 824 W	Chłodzenie	AN
Temp. otoczenia	45 °C	Stopień ochrony	IP23
uz	3,30 %	Masa całkowita	579 kg

A. 14,52 V

B. 8,25 V

C. 15,25 V

D. 7,59 V

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Napięcie zwarcia transformatora odczytuje się z tabliczki jako parametr uz podany w procentach napięcia znamionowego. W danych masz napisane uz = 3,30%. Dla strony pierwotnej transformatora mamy napięcie znamionowe 3×440 V. Żeby policzyć napięcie zwarcia w woltach, mnożymy wartość procentową przez napięcie znamionowe i dzielimy przez 100: Uz = 3,30% · 440 V = 0,033 · 440 V ≈ 14,52 V. Stąd poprawna odpowiedź to właśnie 14,52 V. W praktyce oznacza to, że przy zwarciu na zaciskach wtórnych wystarczy około 14,5 V na uzwojeniu pierwotnym, żeby w transformatorze popłynął prąd znamionowy. Ten parametr jest bardzo ważny przy doborze zabezpieczeń zwarciowych, koordynacji zadziałania wyłączników oraz przy obliczaniu prądów zwarciowych w sieci niskiego napięcia. Im większe napięcie zwarcia, tym większa impedancja transformatora i tym mniejszy prąd zwarciowy, ale jednocześnie większe spadki napięcia przy dużych obciążeniach. Dlatego normy, m.in. PN-EN 60076 i wcześniej PN-EN 60726 dla transformatorów suchych, podają typowe zakresy uz dla danej mocy. W transformatorach około 150 kVA wartości rzędu 3–4% są zupełnie standardowe i dobrze sprawdzają się w instalacjach budynkowych oraz w przemysłowych rozdzielniach nN, bo zapewniają rozsądny kompromis między poziomem zwarć a stabilnością napięcia przy rozruchach silników.

Pytanie 24

Do zabezpieczenia silnika, którego parametry znamionowe zamieszczono w ramce, należy wybrać wyłącznik silnikowy o oznaczeniu fabrycznym

Silnik 3^~ Typ MAS063-2BA90-Z

0,25 kW 0,69 A Izol. F

IP54 2755 obr/min cosφ 0,81

400 V (Y) 50 Hz

A. MMS-32S – 4A

B. MMS-32S – 1,6A

C. PKZM01 – 0,63

D. PKZM01 – 1

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wybranie wyłącznika silnikowego PKZM01 – 1 jest najlepszym rozwiązaniem do zabezpieczenia silnika o prądzie znamionowym 0,69 A. Wyłącznik ten ma prąd znamionowy 1 A, co zapewnia odpowiednią ochronę przed przeciążeniem silnika. Zgodnie z normą IEC 60947-4-1, wyłączniki silnikowe powinny być dobrane tak, aby ich prąd znamionowy był nieco wyższy od prądu znamionowego chronionego urządzenia, co pozwala na uniknięcie fałszywych wyłączeń przy normalnej pracy. Dodatkowo, wyłącznik PKZM01 – 1 posiada funkcję zabezpieczenia przed zwarciem i przeciążeniem, co jest kluczowe w kontekście długoterminowej niezawodności układów elektrycznych. W praktyce, użycie tego typu wyłącznika pozwala nie tylko na zabezpieczenie silnika, ale także na zwiększenie trwałości instalacji, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w dziedzinie automatyki przemysłowej. Warto również dodać, że wybierając odpowiedni wyłącznik, należy wziąć pod uwagę charakterystykę obciążenia, co pozwala na minimalizację ryzyka uszkodzeń w systemie.

Pytanie 25

Przy eksploatacji odbiornika, oznaczonego przedstawionym symbolem, przewód zasilający

A. musi mieć żyły ekranowane.

B. powinien mieć żyłę PE.

C. musi mieć wtyczkę ze stykiem ochronnym.

D. nie musi mieć żyły PE.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "nie musi mieć żyły PE" jest poprawna, ponieważ urządzenia elektryczne oznaczone symbolem klasy ochronności II są zaprojektowane tak, aby nie wymagały połączenia z przewodem ochronnym PE (Protective Earth). Urządzenia te posiadają podwójną izolację lub izolację wzmocnioną, co eliminuje potrzebę stosowania uziemienia. Zastosowanie takich urządzeń jest powszechne w przypadku sprzętu, który może być narażony na kontakt z użytkownikiem, jak na przykład sprzęt AGD, narzędzia elektryczne czy lampy. W praktyce oznacza to, że nie musimy martwić się o dodatkowe podłączenia uziemiające, co zwiększa wygodę w użytkowaniu. Warto zatem zwrócić uwagę na oznaczenia na urządzeniach oraz stosować zalecenia w zakresie instalacji elektrycznych, aby zapewnić bezpieczeństwo ich eksploatacji. Przykładowo, w instalacjach domowych urządzenia klasy II mogą być stosowane bez obaw o pojawienie się niepożądanych efektów związanych z brakiem uziemienia.

Pytanie 26

Jakie części zamienne są najczęściej wymagane do serwisowania odkurzacza z jednofazowym silnikiem komutatorowym?

A. Przekładnie i skrzynki przekładniowe

B. Szczotkotrzymacze oraz szczotki węglowe

C. Grzałki oraz spirale grzejne

D. Termostaty i czujniki temperatury

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szczotkotrzymacze i szczotki węglowe są kluczowymi elementami w jednofazowych silnikach komutatorowych, które znajdują zastosowanie w większości odkurzaczy. Te części zamienne odpowiedzialne są za przewodzenie prądu do wirnika silnika, co umożliwia jego prawidłowe działanie. W miarę eksploatacji, szczotki węglowe ulegają naturalnemu zużyciu, co jest zjawiskiem oczekiwanym i wynika z tarcia mechanicznego. Regularna kontrola stanu szczotek i ich wymiana jest zatem istotna dla utrzymania efektywności działania odkurzacza. W praktyce, wymiana szczotkotrzymaczy oraz szczotek węglowych jest jednym z najczęściej wykonywanych czynności serwisowych, co potwierdzają zarówno technicy serwisowi, jak i producenci sprzętu. Dobrą praktyką jest stosowanie oryginalnych części zamiennych, co gwarantuje odpowiednią jakość i trwałość. Warto również pamiętać, że niewłaściwe działanie silnika może prowadzić do nadmiernego przegrzewania się, co z kolei może powodować dalsze uszkodzenia, dlatego wymiana tych elementów powinna być stałym punktem serwisowym.

Pytanie 27

Zgodnie z aktualnymi regulacjami, czas pomiędzy następnymi kontrolami skuteczności ochrony przed porażeniem prądem dla instalacji elektrycznych w pomieszczeniach z wyziewami żrącymi, w strefach zagrożonych wybuchem oraz na terenie otwartym nie może przekraczać

A. jeden rok

B. pięć lat

C. pół roku

D. dwa lata

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "jeden rok" jest poprawna, ponieważ zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym normami IEC 60364 oraz krajowymi regulacjami, instalacje elektryczne w pomieszczeniach narażonych na działanie substancji żrących, zagrożone wybuchem czy na otwartej przestrzeni powinny być regularnie kontrolowane. Przepisy te mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa użytkowników oraz ochrony przed ewentualnymi awariami, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, w tym pożarów lub wybuchów. Regularne kontrole co roku pozwalają na wczesne identyfikowanie potencjalnych problemów, takich jak korozja elementów instalacji, luźne połączenia czy inne usterki, które w takich warunkach mogą pojawić się szybciej niż w standardowych warunkach. Przykładem zastosowania tej regulacji może być przemysł chemiczny, gdzie substancje agresywne mogą wpływać na stan techniczny instalacji elektrycznych i w konsekwencji na bezpieczeństwo pracy. Dlatego przestrzeganie rocznego terminu kontroli jest kluczowe dla minimalizacji ryzyka i zapewnienia odpowiednich standardów pracy.

Pytanie 28

Jaka powinna być minimalna wartość znamionowego prądu wyłącznika nadprądowego chroniącego obwód zasilający jednofazowy piekarnik oporowy, aby przy napięciu 230 V mógł on pobierać moc elektryczną równą 2 kW?

A. 10 A

B. 20 A

C. 13 A

D. 16 A

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć minimalną wartość znamionowego prądu wyłącznika nadprądowego, należy zastosować wzór na moc elektryczną, który łączy moc (P), napięcie (U) oraz prąd (I). Wzór ten można przedstawić jako P = U * I. Z naszej sytuacji mamy moc 2 kW (2000 W) oraz napięcie 230 V. Przekształcając wzór, otrzymujemy I = P / U. Podstawiając wartości, otrzymujemy I = 2000 W / 230 V, co daje około 8,7 A. Jabłko z tej wartości, zgodnie z normami i zaleceniami stosuje się wyłączniki nadprądowe o wartościach znamionowych, które są standardowo dostępne w sklepach. Wyłączniki te są dostępne w wartościach 6 A, 10 A, 16 A, 20 A i wyższych. Zatem, aby zapewnić odpowiedni margines bezpieczeństwa oraz zgodność z przepisami, minimalna wartość wyłącznika powinna wynosić 10 A. Dobrym przykładem zastosowania tego wyłącznika jest jego użycie w domowych instalacjach elektrycznych, gdzie piekarniki oporowe są powszechnie używane. Wybór wyłącznika o wartości znamionowej 10 A chroni obwód przed przeciążeniem oraz awarią sprzętu.

Pytanie 29

Obwód elektryczny przeznaczony do zasilania grzejników oporowych o łącznej mocy znamionowej 6 kW oraz prądzie ciągłym o natężeniu 26 A należy zasilić za pomocą przewodu miedzianego, ułożonego w rurze w izolowanej cieplnie ścianie. Na podstawie tabeli określ, jaki należy zastosować minimalny przekrój żył.

A. C.

B. A.

C. B.

D. D.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź 'C' jest prawidłowa, ponieważ jej wybór opiera się na właściwej analizie parametrów technicznych przewodów elektrycznych. W przypadku przewodu miedzianego o przekroju 4,0 mm², zgodnie z obowiązującymi normami, jest on w stanie przewodzić prąd o natężeniu do 37 A, co znacznie przekracza wymagane 26 A dla naszego obwodu zasilającego grzejniki oporowe o łącznej mocy 6 kW. Użycie odpowiedniego przekroju żył jest kluczowe, aby zapewnić bezpieczeństwo oraz efektywność energetyczną instalacji. Zastosowanie przewodu o zbyt małym przekroju może prowadzić do przegrzewania się przewodów, a w skrajnych przypadkach do zwarcia lub pożaru. Na przykład w praktycznych zastosowaniach domowych, gdzie miedź jest powszechnie stosowana ze względu na swoje doskonałe właściwości przewodzące, należy zawsze dobierać przekrój przewodu w oparciu o rzeczywiste obciążenie oraz długość przewodu. Tego rodzaju analizy są również regulowane przez normy elektryczne, takie jak PN-IEC 60364, które podkreślają znaczenie odpowiedniego doboru materiałów i przekrojów w instalacjach elektrycznych.

Pytanie 30

Który z wymienionych aparatów łączeniowych niskiego napięcia przedstawiono na ilustracji?

A. Odłącznik.

B. Rozłącznik izolacyjny.

C. Stycznik.

D. Wyłącznik silnikowy.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozłącznik izolacyjny to urządzenie, które pełni kluczową rolę w systemach elektrycznych, umożliwiając bezpieczne odłączanie obwodów. Zastosowanie dźwigni do ręcznego sterowania oraz przezroczysta obudowa, która pozwala na wizualną kontrolę styków, są charakterystycznymi cechami tego aparatu. Rozłącznik izolacyjny jest używany do wyłączania zasilania w celu przeprowadzenia prac konserwacyjnych lub naprawczych. Zgodnie z normami IEC 60947-3, jego zastosowanie powinno być zgodne z zasadami bezpieczeństwa, co obejmuje zapewnienie, że obwody są całkowicie odłączone od źródła zasilania przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac. W praktyce, rozłączniki izolacyjne są często instalowane w rozdzielniach elektrycznych, gdzie wymagane są jasne oznaczenia i dostępność do szybkiego odłączenia obwodów w sytuacjach awaryjnych. Użycie takiego rozwiązania poprawia bezpieczeństwo osobiste oraz zabezpiecza urządzenia przed uszkodzeniem.

Pytanie 31

Jaką wartość prądu nominalnego powinien mieć wyłącznik instalacyjny nadprądowy typu B, aby zabezpieczyć grzejnik jednofazowy o parametrach U_N = 230 V oraz P_N = 2,4 kW przed zwarciem?

A. 20 A

B. 6 A

C. 16 A

D. 10 A

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyłącznik instalacyjny nadprądowy o charakterystyce typu B powinien mieć wartość prądu znamionowego dobraną odpowiednio do obciążenia, które ma zabezpieczać. W przypadku grzejnika jednofazowego o mocy PN = 2,4 kW oraz napięciu UN = 230 V, obliczamy prąd znamionowy, korzystając z wzoru: IN = PN / UN. Zatem IN = 2400 W / 230 V = 10,43 A. Ze względu na to, że wyłączniki nadprądowe są dobierane w standardowych wartościach, w tym przypadku zaleca się wybór wyłącznika o prądzie znamionowym 16 A, który jest wystarczający dla tego obciążenia, a jednocześnie zapewnia odpowiedni margines bezpieczeństwa. W praktyce, wybierając wyłącznik o wyższej wartości prądu, zmniejszamy ryzyko fałszywych wyłączeń, które mogą wystąpić w przypadku krótkotrwałych przeciążeń, a także zwiększamy żywotność urządzenia. Zgodnie z normą PN-EN 60898-1, dobór wyłączników nadprądowych powinien być zgodny z wymaganiami dla ochrony instalacji elektrycznych oraz jego przewodów.

Pytanie 32

Jaka jest wartość skuteczna napięcia przemiennego dotykowego, która może być utrzymywana w standardowych warunkach otoczenia, przy rezystancji ciała ludzkiego wynoszącej około 1 kΩ?

A. 50 V

B. 60 V

C. 25 V

D. 12 V

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość skuteczna przemiennego napięcia dotykowego, dopuszczalnego długotrwale w warunkach środowiskowych normalnych, wynosi 50 V. Ta wartość została określona w normach międzynarodowych, takich jak IEC 60479, które badają wpływ prądu elektrycznego na organizm ludzki. W przypadku, gdy rezystancja ciała ludzkiego wynosi około 1 kΩ, napięcie 50 V może prowadzić do wyczuwalnego, ale niegroźnego odczucia dla większości ludzi. W praktyce oznacza to, że w instalacjach elektrycznych, które mogą być narażone na przypadkowy kontakt z człowiekiem, stosowane są zabezpieczenia, aby nie przekraczać tej wartości napięcia, co ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa. W zastosowaniach takich jak instalacje elektryczne w miejscach publicznych oraz w obiektach przemysłowych, zachowanie limitu 50 V jest fundamentalnym aspektem projektowania systemów ochrony przeciwporażeniowej. Warto również zauważyć, że różne środowiska mogą wpływać na rezystancję ciała ludzkiego, dlatego projektanci systemów elektrycznych muszą uwzględniać takie czynniki jak wilgotność czy kontakt z różnymi materiałami, aby zawsze stosować się do obowiązujących norm i najlepszych praktyk.

Pytanie 33

Kontrola instalacji elektrycznych w obiektach użyteczności publicznej powinna być przeprowadzana nie rzadziej niż co

A. 2 lata

B. 3 lata

C. 5 lat

D. 4 lata

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wiesz, przeglądy instalacji elektrycznej w budynkach publicznych powinny być robione co 5 lat. To ważne, bo chodzi o bezpieczeństwo ludzi i to, by wszystko działało jak należy. Jak robisz to regularnie, to można szybciej zauważyć różne usterki, takie jak uszkodzone kable czy korozja. Na przykład, w teatrach czy halach sportowych jest mnóstwo ludzi, więc tam warto być szczególnie czujnym, żeby nie było awarii, które mogą być niebezpieczne. Fajnie też mieć dokumentację tych przeglądów, bo widać, co się działo z instalacją przez lata. Ważne, żeby przeglądami zajmowali się fachowcy, którzy potrafią ocenić, co jest do zrobienia. W Polsce można znaleźć przepisy na ten temat w Kodeksie Pracy i normach PN-IEC.

Pytanie 34

W obwodzie gniazd jednofazowych zabezpieczonym wyłącznikiem nadprądowym CLS6 B20, zmierzona impedancja pętli zwarcia Z_L-N wynosi 0,1 Ω. Na podstawie zamieszczonej tabeli dobierz najmniejszy prąd L-N znamionowy poprzedzającego wyłącznik zabezpieczenia topikowego tak, aby była zachowana selektywność zadziałania zabezpieczeń.

A. 35 A

B. 80 A

C. 50 A

D. 63 A

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź 63 A jest poprawna, ponieważ zapewnia właściwą selektywność działania zabezpieczeń w obwodzie gniazd jednofazowych. Właściwe dobranie prądu znamionowego wyłącznika topikowego jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa instalacji elektrycznej. Gdy następuje zwarcie, wyłącznik nadprądowy CLS6 B20, który ma charakterystykę czasowo-prądową, zadziała przy prądzie zwarciowym przed wyłącznikiem topikowym. Z tabeli wynika, że przy prądzie znamionowym 63 A, selektywność jest zachowana przy prądzie zwarciowym 6,3 kA, co jest wystarczające w kontekście zmierzonej impedancji pętli zwarcia wynoszącej 0,1 Ω. W praktyce oznacza to, że w przypadku zwarcia w obwodzie, wyłącznik nadprądowy wyłączy obwód, minimalizując ryzyko uszkodzenia urządzeń i innych części instalacji. Selektywność jest kluczowym aspektem projektowania instalacji elektrycznych, zgodnym z normami IEC 60947-2 oraz PN-EN 60947-2, co podkreśla znaczenie takiego podejścia w zapewnieniu bezpieczeństwa użytkowników. Dobrze dobrane zabezpieczenia pomagają także w ograniczeniu przestojów w czasie awarii, co ma duże znaczenie w zastosowaniach przemysłowych i komercyjnych.

Pytanie 35

Który z silników o parametrach zamieszczonych w tabeli może pracować zgodnie z przedstawionym układem zasilania bez przerw przy znamionowym obciążeniu?

Parametry znamionowe
Silnik 1.	5,5 kW	400/690 V Δ/Y	IP55	S2	2 920 obr./min
Silnik 2.	1,5 kW	400/690 V Δ/Y	IP45	S1	1 430 obr./min
Silnik 3.	5,5 kW	230/400 V Δ/Y	IP55	S1	2 920 obr./min
Silnik 4.	1,5 kW	230/400 V Δ/Y	IP45	S2	1 430 obr./min

A. Silnik 1.

B. Silnik 4.

C. Silnik 3.

D. Silnik 2.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik 2 jest prawidłowym rozwiązaniem dla przedstawionego układu zasilania, ponieważ jego napięcie znamionowe wynoszące 400/690 V w konfiguracji gwiazda/trójkąt idealnie pasuje do napięcia zasilania 3 x 400 V. W praktyce oznacza to, że silnik ten może być zasilany bez przerw przy znamionowym obciążeniu, co wpływa na jego efektywność oraz niezawodność. W kontekście standardów branżowych, silniki elektryczne powinny być dobierane zgodnie z wymaganiami zasilania oraz charakterystyką pracy w danym układzie. Przykładowo, w przemyśle silniki te często pracują w trudnych warunkach, dlatego ich dobór do konkretnego zadania jest kluczowy dla wydajności całego systemu. Użycie silnika 2 pozwala na optymalizację pracy urządzenia, co z kolei przekłada się na oszczędności energetyczne oraz dłuższą żywotność sprzętu. W związku z tym, zrozumienie właściwego doboru silników do układów zasilania jest niezbędne dla inżynierów i techników w celu zapewnienia efektywności operacyjnej.

Pytanie 36

Gdzie w instalacji jednofazowej należy umieścić wyłącznik RCD?

A. w przewodzie neutralnym i ochronnym

B. w przewodzie fazowym i fazowym

C. w przewodzie fazowym i neutralnym

D. w przewodzie fazowym i ochronnym

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyłącznik RCD (Residual Current Device) jest istotnym urządzeniem w systemach elektrycznych, służącym do ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym oraz do zapobiegania pożarom spowodowanym upływem prądu. Montuje się go w przewodach fazowym i neutralnym, ponieważ jego głównym zadaniem jest monitorowanie różnicy prądów między tymi dwoma przewodami. W przypadku, gdy wystąpi różnica prądu, na przykład w wyniku uszkodzenia izolacji, urządzenie natychmiast odłącza zasilanie. Dzięki temu, gdy prąd wypływa do ziemi, wyłącznik RCD minimalizuje ryzyko porażenia prądem oraz potencjalnych zagrożeń pożarowych. Przykładem zastosowania wyłącznika RCD są instalacje elektryczne w domach jednorodzinnych oraz w miejscach użyteczności publicznej, gdzie zwiększone ryzyko kontaktu z wodą wymaga dodatkowych zabezpieczeń. W Polsce, zgodnie z normą PN-EN 61008-1, stosowanie RCD w instalacjach elektrycznych jest zalecane jako standardowa praktyka w celu zwiększenia bezpieczeństwa użytkowników.

Pytanie 37

Korzystając z tabeli, w której zamieszczono dopuszczalne wartości obciążalności prądowej długotrwałej, dobierz przekrój przewodów jednożyłowych typu DY do wykonania trójfazowego obwodu instalacji mieszkaniowej ułożonej w rurach. Obwód ma zasilać odbiorniki energii elektrycznej o łącznej mocy znamionowej 16 kVA przy napięciu znamionowym 400 V.

	Przekrój przewodu mm²	Jeden lub kilka przewodów 1-żyłowych ułożonych w rurze		Przewody płaszczowe, rurowe, wtynkowe		Przewody gołe
	Przekrój przewodu mm²	Żyła Cu, A	Żyła Al., A	Żyła Cu, A	Żyła Al, A	Żyła Cu, A	Żyła Al, A
A.	1,0	11	-	15	-	19	-
B.	1,5	15	-	18	-	24	-
C.	2,5	20	15	26	20	32	26
D.	4,0	25	20	34	27	42	33

A. D.

B. C.

C. A.

D. B.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź D jest poprawna, ponieważ została oparta na właściwych obliczeniach. Aby dobrać odpowiedni przekrój przewodów jednożyłowych typu DY, należy najpierw obliczyć prąd obciążenia obwodu trójfazowego. Moc znamionowa wynosząca 16 kVA przy napięciu 400 V prowadzi do obliczenia prądu obciążenia jako 16 kVA / (√3 * 400 V) co daje około 23.09 A. Z tabeli obciążalności prądowej wynika, że przewód o przekroju 4 mm² ma obciążalność 25 A, co przewyższa wymaganą wartość prądu. W praktyce, stosowanie odpowiednich przekrojów przewodów jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i niezawodności instalacji elektrycznych. Przewody o niewłaściwym przekroju mogą się przegrzewać, co może prowadzić do uszkodzeń, a nawet pożaru. W zainstalowanych systemach elektrycznych zaleca się także stosowanie kabelków o zapasie mocy, co pozwala na przyszłe rozbudowy instalacji oraz może pomóc w uniknięciu potencjalnych problemów.

Pytanie 38

W tabeli zestawiono wyniki pomiarów rezystancji izolacji różnych instalacji elektrycznych, przeprowadzonych podczas prób odbiorczych. Która z instalacji znajduje się w złym stanie technicznym, wykluczającym jej eksploatację?

	Instalacja	Rezystancja izolacji, MΩ
A.	SELV	0,9
B.	FELV	0,9
C.	230 V/400 V	1,5
D.	400 V/ 690 V	1,2

A. A.

B. D.

C. B.

D. C.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź B jest prawidłowa, ponieważ wskazuje na instalację elektryczną, której rezystancja izolacji wynosi 0,9 MΩ, co jest poniżej minimalnej dopuszczalnej wartości 1 MΩ, określonej przez normy IEC 60364 dotyczące instalacji elektrycznych. Wartość ta jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników oraz prawidłowego funkcjonowania instalacji. Niska rezystancja izolacji może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji, takich jak porażenie prądem czy zwarcia, co czyni eksploatację tej instalacji niebezpieczną. Praktycznie, docelowe standardy w przemyśle elektrycznym zalecają regularne pomiary rezystancji izolacji, aby wczesne wykrycie problemów mogło zapobiec poważnym awariom. Wymagania dotyczące rezystancji izolacji różnią się w zależności od rodzaju instalacji, jednak zasada pozostaje ta sama – wartości poniżej 1 MΩ są uznawane za niedopuszczalne w kontekście bezpieczeństwa. Dlatego instalacja oznaczona jako B nie powinna być eksploatowana, co podkreśla znaczenie regularnych inspekcji technicznych i przestrzegania norm branżowych.

Pytanie 39

W tabeli przedstawiono parametry znamionowe silnika. Do jakiego rodzaju pracy jest on przeznaczony?

Typ silnika	SEh 80-4CF
Moc	1,1 kW
Prędkość obrotowa	1400 obr/min
Obudowa	Aluminium
Napięcie zasilania	230 V, 50 Hz
Stopień ochrony	IP 54
Rodzaj pracy	S2
Sprawność	74%
Pojemność kondensatora pracy	30 μF
Pojemność kondensatora rozruchowego	75 μF

A. Przerywanej z hamowaniem elektrycznym.

B. Przerywanej z rozruchem.

C. Ciągłej.

D. Dorywczej.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik oznaczony jako przeznaczony do pracy dorywczej (S2) jest zaprojektowany do pracy przez określony czas, po którym konieczne jest schłodzenie. Przykładem zastosowania takiego silnika mogą być urządzenia, które pracują w cyklach, np. pompy, wentylatory czy maszyny przemysłowe, które nie wymagają ciągłej eksploatacji. W praktyce oznacza to, że silnik może pracować w trybie dorywczym przez kilka minut do kilku godzin, w zależności od jego parametrów znamionowych, a następnie musi zostać wyłączony, aby uniknąć przegrzania. Standardy normatywne, takie jak IEC 60034-1, definiują takie klasy pracy silników elektrycznych, co zapewnia, że inżynierowie projektujący systemy napędowe mogą odpowiednio dobierać silniki do wymagań aplikacji. Wiedza o tych oznaczeniach jest kluczowa dla zapewnienia efektywności energetycznej oraz długowieczności urządzeń, co ma bezpośredni wpływ na koszty eksploatacji.

Pytanie 40

Aby zidentyfikować miejsce o zwiększonej temperaturze obudów silników w wersji przeciwwybuchowej, przeprowadza się pomiary temperatury ich obudowy. W którym miejscu pomiar temperatury nie powinien być wykonywany?

A. Na końcu obudowy od strony napędowej

B. W centrum obudowy w rejonie skrzynki zaciskowej

C. Na tarczy łożyskowej, od strony napędowej blisko pokrywy łożyskowej

D. W okolicy pokrywy wentylatora

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomiar temperatury silników w wykonaniu przeciwwybuchowym jest kluczowy dla zapewnienia bezpieczeństwa ich użytkowania. Zlokalizowanie odpowiedniego miejsca do pomiaru ma ogromne znaczenie, a obszar w pobliżu pokrywy wentylatora jest jednym z tych miejsc, które należy unikać. Wentylatory mają tendencję do generowania dodatkowego ciepła w wyniku tarcia oraz niewłaściwego przepływu powietrza, co może prowadzić do błędnych odczytów temperatury. Zamiast tego, pomiary powinny być wykonywane w miejscach, gdzie temperatura obudowy silnika jest bardziej stabilna i reprezentatywna dla jego ogólnej pracy. Przykładem dobrych praktyk jest pomiar w pobliżu skrzynki zaciskowej, gdzie zazwyczaj nie występują dodatkowe czynniki wpływające na wyniki. Stosowanie się do tych zasad jest zgodne z normami takimi jak IEC 60079, które regulują kwestie bezpieczeństwa w obszarach zagrożonych wybuchem. Wspierają one zrozumienie, jak ważne jest prawidłowe lokalizowanie miejsc do pomiarów, aby uniknąć fałszywych alarmów i zapewnić bezpieczeństwo operacji.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej