Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Elektromechanik
  • Kwalifikacja: ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
  • Data rozpoczęcia: 8 lutego 2026 00:43
  • Data zakończenia: 8 lutego 2026 01:03

Egzamin niezdany

Wynik: 19/40 punktów (47,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Udostępnij swój wynik
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

Symbol graficzny na rysunku oznacza przetwornik pomiarowy miernika analogowego. Jest to przetwornik

Ilustracja do pytania
A. magnetoelektryczny.
B. elektrodynamiczny.
C. elektromagnetyczny.
D. ferrodynamiczny.
Jeśli wybrałeś przetwornik elektrodynamiczny, ferrodynamiczny albo elektromagnetyczny, to warto przyjrzeć się różnicom w konstrukcji i zastosowaniu tych rozwiązań. Przetwornik elektrodynamiczny bazuje na oddziaływaniu dwóch cewek, przez co jest wykorzystywany głównie w watomierzach i miernikach mocy, zwłaszcza przy pomiarze w układach prądu zmiennego – jego charakterystyczną cechą jest możliwość pomiaru wartości skutecznych, ale konstrukcja jest droższa i mniej odporna na drgania. Z kolei przetwornik elektromagnetyczny opiera się na przyciąganiu ruchomego elementu przez elektromagnes, co sprawdza się raczej w tanich miernikach do pomiaru prądu zmiennego, na przykład w domowych amperomierzach lub watomierzach. On niestety nie zapewnia takiej liniowości ani dokładności wskazań jak magnetoelektryczny. Ferrodynamiczny natomiast łączy cechy elektromagnetycznego z dodatkami elementów ferromagnetycznych, co poprawia czułość, ale nie rozwiązuje problemu nieliniowości i nadaje się raczej do pomiarów w energetyce, tam gdzie liczy się duża wytrzymałość i odporność na zakłócenia. Typowym błędem, który można popełnić, jest utożsamianie symbolu z ogólnymi miernikami elektromagnetycznymi, bo rzeczywiście wiele osób kojarzy podkowę z elektromagnesem, a nie ze stałym magnesem w przetworniku magnetoelektrycznym. W praktyce, jak ktoś myli te symbole, to potem łatwo o nieporozumienia przy odczytach lub nawet wyborze nieodpowiedniego narzędzia do pomiaru – szczególnie gdy chodzi o prąd stały i wymóg dużej dokładności. Moim zdaniem warto zawsze sprawdzić, czy mamy do czynienia z magnesem trwałym i cewką – to jest klucz do poprawnej identyfikacji przetwornika magnetoelektrycznego. Takie niuanse techniczne naprawdę mają znaczenie w codziennej pracy i mogą ułatwić życie, jeśli dobrze się je zrozumie już na etapie nauki.

Pytanie 2

Urządzenie przedstawione na zdjęciu posiada

Ilustracja do pytania
A. dwa styki przełączające.
B. cztery styki zwierne
C. dwa styki zwierne.
D. dwa styki rozwierne.
Odpowiedź jest poprawna, ponieważ urządzenie, które widzisz na zdjęciu, to przekaźnik z dwoma stykami przełączającymi. Przekaźniki to elektromagnetyczne urządzenia przełączające, które sterują obwodami elektrycznymi poprzez zmianę położenia styków. Dzięki nim możliwe jest włączenie lub wyłączenie obwodu bez bezpośredniego kontaktu mechanicznego. Styki przełączające, zwane również SPDT (Single Pole Double Throw), umożliwiają przełączanie pomiędzy dwoma różnymi obwodami. To jest idealne rozwiązanie w sytuacjach, gdy chcemy przekierować sygnał lub moc pomiędzy różnymi ścieżkami w systemie elektrycznym. W praktyce, takie przekaźniki znajdują zastosowanie w automatyce przemysłowej, systemach sterowania czy też w urządzeniach domowych, gdzie wymagane jest przełączanie sygnału lub zasilania. Zastosowanie styków przełączających zgodne jest z międzynarodowymi standardami bezpieczeństwa i niezawodności, jak na przykład IEC 61810. Dodatkowo przekaźniki te charakteryzują się dużą żywotnością i odpornością na zakłócenia elektryczne, co czyni je niezastąpionymi w wielu aplikacjach. Moim zdaniem, zrozumienie działania styków przełączających jest kluczowe w projektowaniu elastycznych systemów sterowania.

Pytanie 3

Do prac pod napięciem w rozdzielnicy 6 kV nie wolno używać

A. drążków wskaźnikowych wysokiego napięcia.
B. izolowanych kleszczy monterskich.
C. chwytaków do bezpieczników.
D. drążków manipulacyjnych izolacyjnych.
Wybór odpowiednich narzędzi do pracy pod napięciem jest kluczowym aspektem zapewnienia bezpieczeństwa operatora oraz prawidłowego przebiegu prac. Drążki wskaźnikowe wysokiego napięcia oraz drążki manipulacyjne izolacyjne są niezbędne w takich sytuacjach, ponieważ są zaprojektowane z myślą o pracy w niebezpiecznych warunkach, gdzie występuje ryzyko porażenia prądem. Drążki wskaźnikowe umożliwiają precyzyjne pomiary napięcia, co jest kluczowe przed przystąpieniem do jakichkolwiek manipulacji w rozdzielnicy. Z kolei drążki manipulacyjne izolacyjne pozwalają na bezpieczne wykonywanie operacji, takich jak otwieranie czy zamykanie przełączników, z zachowaniem wszelkich norm bezpieczeństwa. Używanie niewłaściwych narzędzi, takich jak izolowane kleszcze monterskie, może prowadzić do mylnych wniosków, jakoby były one wystarczająco bezpieczne do pracy w warunkach pod napięciem. W rzeczywistości, nawet jeśli kleszcze te są izolowane, ich konstrukcja nie zapewnia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa w stosunku do wysokich napięć. Problematyczne jest również myślenie, że jakiekolwiek izolowane narzędzie jest wystarczające do pracy pod napięciem – nie każdy izolowany sprzęt jest dedykowany do takich zastosowań. Przykładowo, izolowane kleszcze mogą nie mieć odpowiednich certyfikatów czy norm, które potwierdzają ich zdolność do pracy w warunkach 6 kV, co czyni je nieodpowiednimi do takiej pracy. W związku z tym, kluczowe jest, aby operatorzy byli świadomi różnicy między różnymi klasami narzędzi i ich przeznaczeniem, a także, aby stosowali wyłącznie te, które są zgodne z aktualnymi standardami bezpieczeństwa i dobrymi praktykami branżowymi.

Pytanie 4

Na którym rysunku przedstawiony jest elektroniczny licznik energii elektrycznej?

Ilustracja do pytania
A. B.
B. D.
C. A.
D. C.
Odpowiedź C to elektroniczny licznik energii elektrycznej. Tego typu liczniki są powszechnie stosowane w nowoczesnych instalacjach elektrycznych, ponieważ oferują wiele korzyści w porównaniu do starszych, mechanicznych liczników. Przede wszystkim, elektroniczne liczniki są znacznie bardziej precyzyjne i potrafią mierzyć zużycie energii z większą dokładnością. Dzięki temu można lepiej zarządzać zużyciem energii w domu czy firmie, a co za tym idzie, obniżać koszty. Poza tym, te liczniki często posiadają funkcje dodatkowe, takie jak pomiar zużycia w różnych taryfach czasowych czy możliwość zdalnego odczytu danych przez dostawcę energii. To z kolei umożliwia lepsze planowanie i zarządzanie siecią energetyczną. Standardy branżowe, takie jak IEC 62052-11 czy IEC 62053-21, określają funkcje i dokładność takich urządzeń, co zapewnia ich niezawodność i zgodność z międzynarodowymi normami. Moim zdaniem, warto zwrócić uwagę na rozwój technologii smart metering, która pozwala na jeszcze bardziej zaawansowane zarządzanie energią.

Pytanie 5

Parametry techniczne którego stycznika z tabeli odpowiadają przedstawionemu na ilustracji?

StycznikZnamionowy prąd pracyLiczba styków NOLiczba styków NC
1.31 A40
2.31 A31
3.40 A31
4.40 A40
Ilustracja do pytania
A. Stycznika 1.
B. Stycznika 2.
C. Stycznika 4.
D. Stycznika 3.
Stycznik, który odpowiada przedstawionemu na ilustracji, to stycznik o numerze 3. Dlaczego? Kluczowe jest tutaj zwrócenie uwagi na parametry techniczne. Ten stycznik ma znamionowy prąd pracy wynoszący 40 A, co jest zgodne z tym, co można zauważyć na zdjęciu, gdzie widzimy oznaczenie 40 A. Ponadto, stycznik ten ma 3 styki NO (normalnie otwarte) i 1 styk NC (normalnie zamknięty), co również odpowiada specyfikacjom na ilustracji. W praktyce styczniki tego typu są powszechnie używane w aplikacjach, gdzie wymagane są wysokie prądy znamionowe, na przykład w układach sterowania silnikami elektrycznymi. Zaletą stosowania styczników z odpowiednimi parametrami jest znaczne zwiększenie bezpieczeństwa oraz niezawodności układów elektrycznych. Warto również pamiętać, że dobór odpowiedniego stycznika powinien zawsze uwzględniać zarówno prąd znamionowy, jak i konfigurację styków, zgodnie z normami branżowymi, takimi jak PN-EN 60947-4-1. Moim zdaniem, zawsze warto zwracać szczególną uwagę na specyfikacje, aby zapewnić zgodność z wymaganiami technicznymi danego systemu.

Pytanie 6

Które narzędzie należy zastosować do wykonania połączenia z wykorzystaniem przedstawionego elementu?

Ilustracja do pytania
A. Zakuwak.
B. Zaciskarkę.
C. Młotek.
D. Nitownicę.
Nitownica to narzędzie niezbędne do wykonywania połączeń z wykorzystaniem nitów zrywalnych, takich jak ten prezentowany na zdjęciu. Jest to kluczowe w wielu branżach, od budownictwa po motoryzację i produkcję maszyn. Nity zrywalne zapewniają trwałe, a jednocześnie demontowalne połączenia, co jest szczególnie ważne tam, gdzie spawanie lub śruby nie są możliwe do zastosowania. Korzystanie z nitownicy pozwala na szybkie i efektywne montowanie elementów, a sam proces nitowania polega na zaciśnięciu nitu, co prowadzi do jego mechanicznego rozprężenia i trwałego połączenia dwóch elementów. Z mojego doświadczenia wynika, że nitowanie jest często bardziej ekonomiczne niż inne metody łączenia, zwłaszcza przy seryjnej produkcji. Istnieją różne rodzaje nitownic, od ręcznych po pneumatyczne, co pozwala na dostosowanie narzędzia do specyfiki zadania. Podczas pracy z nitownicą ważne jest również przestrzeganie zasad BHP, aby zminimalizować ryzyko uszkodzeń mechanicznych.

Pytanie 7

Rysunek przedstawia fragment domowej instalacji elektrycznej. Elektryk wyjął wszystkie wkładki bezpiecznikowe, obejrzał je, wyczyścił i zamontował ponownie. Które wkładki zostały zamienione przy tej operacji?

Ilustracja do pytania
A. B-2 i B-4
B. B-1 i B-2
C. B-1 i B-4
D. B-3 i B-4
W przypadku analizy odpowiedzi, kluczowym zagadnieniem jest zrozumienie działania wkładek bezpiecznikowych i ich specyfikacji. Nieprawidłowe podejście, które prowadzi do błędnych wniosków, to przede wszystkim niewłaściwe rozpoznanie wartości prądowych i ich roli w ochronie obwodów. Często mylnie zakłada się, że wkładki o różnych wartościach można zamieniać, jeśli tylko pasują fizycznie do oprawy. Takie podejście ignoruje podstawowe zasady elektryki, gdzie każda wkładka jest dostosowana do specyficznego obciążenia. Na przykład, zamiana wkładki B-1, mającej 25A, z wkładką o niższym prądzie mogłaby spowodować przeciążenie obwodu, prowadząc do awarii lub zagrożenia pożarowego. Podobnie, stosowanie wkładek z większym prądem niż przewidziany może nie zapewniać wystarczającej ochrony w przypadku zwarcia. Właściwa znajomość norm elektrycznych i ich praktyczne zastosowanie to podstawa bezpieczeństwa i efektywności instalacji. Często błędnym myśleniem jest też przekonanie, że czyszczenie i ponowne zamontowanie wkładek jest zawsze bezpieczne, co jest prawdą tylko wtedy, gdy są one montowane zgodnie ze specyfikacją. Z mojego doświadczenia, najlepszą praktyką jest każdorazowe potwierdzenie wartości prądowych wkładek przed ich montażem.

Pytanie 8

Co oznaczają litery K, L, M na przedstawionym schemacie?

Ilustracja do pytania
A. Zaciski szczotkotrzymaczy.
B. Zaciski uzwojenia wirnika.
C. Końce uzwojeń stojana silnika.
D. Początki uzwojeń stojana silnika.
Niepoprawne zrozumienie schematów elektrycznych często wynika z błędnego przypisywania funkcji poszczególnym elementom. Zacznijmy od końców uzwojeń stojana silnika. Stojan to ta część silnika, która pozostaje nieruchoma i zazwyczaj jest podłączona do zewnętrznego źródła prądu, co w tym przypadku nie ma miejsca dla przypisanych oznaczeń K, L, M. Zaciski uzwojenia wirnika, natomiast, są właściwymi punktami podłączeń w przedstawionym schemacie i odpowiadają za zasilanie wirnika. Kolejną omyłką może być przypisanie oznaczeń do zacisków szczotkotrzymaczy. Szczotkotrzymacze, stosowane głównie w silnikach komutatorowych, pełnią funkcję podtrzymywania szczotek, które są w kontakcie z komutatorem. W układzie trójfazowym, takim jak ten przedstawiony, nie są one stosowane. Natomiast początki uzwojeń stojana, choć są kluczowe dla połączenia z siecią zasilającą, nie są oznaczone jako K, L, M. Typowym błędem jest mieszanie pojęć związanych z różnymi rodzajami silników, co może prowadzić do niewłaściwego zrozumienia ich działania i schematów podłączeń.

Pytanie 9

Który z wymienionych elementów wyposażenia jest niezbędny na stanowisku pracy, na którym wykonywane jest impregnowanie uzwojeń w przezwojonych silnikach elektrycznych o mocy do 4,5 kW?

A. Suwnica o nominalnym udźwigu 500 kg
B. Oświetlenie z układem antystroboskopowym.
C. Wentylator wyciągowy.
D. Chodnik elektroizolacyjny o napięciu probierczym 20 kV
Wentylator wyciągowy jest kluczowym elementem wyposażenia stanowiska pracy w przypadku impregnowania uzwojeń w przezwojonych silnikach elektrycznych. Proces ten wiąże się z użyciem substancji chemicznych, które mogą emitować szkodliwe opary. Wentylacja jest niezbędna, aby zapewnić odpowiednią jakość powietrza oraz bezpieczeństwo pracowników. Dobre praktyki w zakresie BHP (Bezpieczeństwa i Higieny Pracy) zalecają stosowanie wentylatorów wyciągowych w pomieszczeniach roboczych, gdzie odbywa się praca z chemikaliami. Przykładem może być stosowanie wentylacji w warsztatach, gdzie zachodzi proces lakierowania czy impregnacji, aby zminimalizować ryzyko zatrucia chemicznego. Wentylatory wyciągowe powinny być dostosowane do specyfiki pracy oraz ilości emitowanych oparów, co sprzyja nie tylko bezpieczeństwu, ale również efektywności pracy. W kontekście norm ISO 45001 dotyczących zarządzania bezpieczeństwem i zdrowiem w pracy, odpowiednia wentylacja stanowi jeden z kluczowych elementów systemu zarządzania ryzykiem.

Pytanie 10

Na zdjęciu przedstawiono

Ilustracja do pytania
A. wyzwalacz nadprądowy.
B. przekaźnik.
C. wyzwalacz termiczny.
D. przekaźnik czasowy.
Dokładnie tak, to co widzimy na zdjęciu to przekaźnik. Przekaźniki są urządzeniami elektrycznymi, które służą do załączania lub wyłączania obwodów elektrycznych. Działają na zasadzie elektromagnesu, który przyciąga metalową kotwicę, zamykając lub otwierając styki. W praktyce przekaźniki są wykorzystywane w różnych aplikacjach, od prostych układów sterujących po złożone systemy automatyki przemysłowej. Wybierając przekaźnik, warto zwrócić uwagę na jego napięcie znamionowe oraz obciążenie prądowe, jakie może obsłużyć. Przekaźniki można spotkać w urządzeniach domowych, takich jak pralki, lodówki, ale też w motoryzacji, gdzie sterują różnymi funkcjami pojazdu. Dzięki swojej niezawodności i wszechstronności, przekaźniki odgrywają kluczową rolę w wielu dziedzinach techniki. Warto również pamiętać, że istnieją różne rodzaje przekaźników, takie jak przekaźniki czasowe czy półprzewodnikowe, które mają swoje specyficzne zastosowania. Z mojego doświadczenia, przekaźniki to jedne z bardziej wdzięcznych elementów w projektowaniu układów elektrycznych, ponieważ są stosunkowo proste w obsłudze i bardzo skuteczne w działaniu.

Pytanie 11

Który z wymienionych podziałów rozdzielnic elektrycznych nie jest podziałem ze względu na sposób i miejsce zainstalowania?

A. Wnętrzowe i napowietrzne.
B. Przyścienne i naścienne.
C. Wnękowe i wolno stojące.
D. Otwarte i osłonięte.
Wszystkie pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ odnoszą się do klasyfikacji rozdzielnic elektrycznych ze względu na ich sposób i miejsce zainstalowania. Odpowiedzi 'Przyścienne i naścienne', 'Wnękowe i wolno stojące' oraz 'Wnętrzowe i napowietrzne' dotyczą różnorodnych konfiguracji instalacji, które są bezpośrednio związane z fizycznym umiejscowieniem rozdzielnic. Przyścienne i naścienne rozdzielnice są instalowane wzdłuż ścian, co pozwala na oszczędność miejsca w pomieszczeniach. Wnękowe rozdzielnice montuje się w specjalnych wnękach, co minimalizuje ich przestrzenne zajęcie, podczas gdy wolno stojące są niezależnymi jednostkami, co daje więcej elastyczności w aranżacji przestrzeni. W przypadku wnętrzowych i napowietrznych, podział ten odnosi się do lokalizacji i warunków środowiskowych, w jakich rozdzielnice są zainstalowane. Często w praktyce mylone są różne kategorie podziałów, co może prowadzić do nieodpowiedniego doboru urządzeń do specyficznych zastosowań, co z kolei wpływa na bezpieczeństwo i efektywność instalacji elektrycznych. Wybór odpowiedniego typu rozdzielnicy zgodnie z jej przeznaczeniem i lokalizacją jest kluczowy dla spełnienia wymogów normatywnych, takich jak PN-EN 60529, które definiują stopień ochrony obudów przed ciałami stałymi i cieczami.

Pytanie 12

Która z wymienionych czynności nie należy do prac konserwacyjnych silnika elektrycznego?

A. Wymiana zużytych szczotek.
B. Przezwojenie uzwojenia stojana.
C. Sprawdzenie nastaw zabezpieczeń.
D. Oczyszczenie przewietrznika i obudowy z kurzu.
Przezwojenie uzwojenia stojana silnika elektrycznego to zaawansowany proces, który polega na wymianie uszkodzonych lub zużytych części uzwojenia na nowe. Ten etap naprawy jest z reguły zarezerwowany dla sytuacji, gdy inne metody konserwacji, takie jak wymiana szczotek czy czyszczenie, nie są wystarczające. Wymiana szczotek jest rutynową czynnością konserwacyjną, zaś sprawdzenie nastaw zabezpieczeń i oczyszczenie z kurzu to elementy podstawowej obsługi, które są przeprowadzane regularnie. Przezwojenie uzwojenia wymaga specjalistycznej wiedzy oraz odpowiednich narzędzi, co czyni je bardziej złożonym procesem. Przykładem zastosowania tej procedury może być silnik w przemyśle, który pracuje w trudnych warunkach, gdzie uzwojenia są narażone na duże obciążenia. W takich przypadkach, regularne przezwojenie uzwojenia może znacząco przedłużyć żywotność silnika oraz poprawić jego wydajność. W branży stosuje się także standardy takie jak IEC 60034, które określają wytyczne dotyczące konserwacji i napraw silników elektrycznych.

Pytanie 13

Które z wymienionych urządzeń elektrycznych jest przedstawione na ilustracji?

Ilustracja do pytania
A. Elektromagnes.
B. Dławik magnetyczny.
C. Transformator.
D. Wzbudnik indukcyjny.
Transformator to urządzenie elektryczne, które służy do przekształcania wartości napięcia prądu przemiennego. W praktyce oznacza to, że możemy np. zwiększyć napięcie z sieci domowej 230V do wartości potrzebnej w różnych urządzeniach. Transformator działa na zasadzie indukcji elektromagnetycznej, gdzie zmieniające się pole magnetyczne w uzwojeniu pierwotnym indukuje napięcie w uzwojeniu wtórnym. Kluczowym elementem transformatora jest rdzeń magnetyczny wykonany z materiału o wysokiej przenikalności magnetycznej, co pozwala na minimalizację strat energii. W transformatorach stosuje się często rdzenie z blach krzemowych, które redukują straty histerezowe i prądów wirowych. Praktyczne zastosowania transformatorów są niezwykle szerokie – od zasilania domowych urządzeń, przez systemy elektroenergetyczne, po zasilanie przemysłowych maszyn. Transformator zapewnia izolację galwaniczną między uzwojeniem pierwotnym a wtórnym, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa użytkowania. Standardy projektowania transformatorów określają takie parametry jak przekładnia napięcia, moc znamionowa i maksymalne obciążenie. Transformator jest nieodzownym elementem w dystrybucji energii elektrycznej i bez niego współczesny świat nie wyglądałby tak samo. Moim zdaniem, zrozumienie działania transformatorów to podstawa dla każdego, kto chce zagłębić się w tematykę elektryki i elektroniki.

Pytanie 14

Który silnik posiada wirnik bez pierścieni ślizgowych?

A. Indukcyjny pierścieniowy.
B. Synchroniczny jawnobiegunowy.
C. Synchroniczny cylindryczny.
D. Indukcyjny klatkowy.
Silnik indukcyjny klatkowy jest rodzajem silnika asynchronicznego, który nie posiada pierścieni ślizgowych, co sprawia, że jest prostszy w budowie i bardziej niezawodny. Wirnik tego typu silnika ma formę klatki, najczęściej zbudowanej z aluminiowych lub mosiężnych prętów, co eliminuje potrzebę stosowania pierścieni ślizgowych. Dzięki temu, silniki te mają mniejsze straty energii oraz są bardziej odporne na uszkodzenia mechaniczne. W praktyce silniki indukcyjne klatkowe są szeroko stosowane w aplikacjach przemysłowych, takich jak pompy, wentylatory, czy taśmociągi, gdzie wymagane są trwałe rozwiązania o niskich kosztach eksploatacji. Ponadto, ich prosta konstrukcja przekłada się na niższe koszty serwisowania, co jest istotnym czynnikiem w kontekście efektywności operacyjnej. Standardy branżowe, takie jak IEC 60034, definiują wymagania dotyczące silników elektrycznych, w tym indukcyjnych, co zapewnia ich niezawodność i bezpieczeństwo w eksploatacji.

Pytanie 15

Rysunek przedstawia symbol graficzny

Ilustracja do pytania
A. prostownika.
B. cyklokonwertera.
C. sterownika.
D. przerywacza.
To jest symbol prostownika, który jest kluczowym komponentem w elektronice, szczególnie jeśli chodzi o przekształcanie prądu przemiennego (AC) na prąd stały (DC). Prostownik to nic innego jak zestaw diod, które blokują prąd płynący w niepożądanym kierunku, pozwalając prądowi płynąć tylko w jednym kierunku. Dzięki temu możemy zasilić urządzenia elektroniczne, które wymagają prądu stałego. Typowym zastosowaniem prostowników są zasilacze do komputerów czy ładowarki do telefonów. W kontekście standardów, prostowniki są często projektowane zgodnie z normami IEC, aby zapewnić ich bezpieczeństwo i niezawodność. W prostownikach stosuje się różne konfiguracje, jak mostek Graetza, który jest popularnym rozwiązaniem ze względu na swoją wydajność. Prostowniki mogą być jednofazowe lub trójfazowe, a ich wybór zależy od wymagań systemu zasilania. Dzięki prostownikom możliwe jest także ładowanie akumulatorów, co jest nieocenione w przemyśle samochodowym i energetycznym. Prostowniki są również wykorzystywane w systemach UPS, które zapewniają nieprzerwane zasilanie w przypadku awarii prądu. To pokazuje, jak ważne są w codziennym życiu i w zaawansowanych systemach technicznych.

Pytanie 16

Na rysunku przedstawiono układ podłączenia silnika

Ilustracja do pytania
A. jednofazowego z kondensatorową fazą pracy.
B. trójfazowego z kompensacją mocy biernej.
C. jednofazowego dwubiegowego.
D. trójfazowego przygotowanego do pracy jednofazowej.
Kiedy patrzymy na układ połączeń dla silników, ważne jest, aby zrozumieć różnice w konstrukcji i stosowaniu różnych typów silników. Jednofazowy silnik dwubiegowy jest raczej rzadko spotykany, ponieważ dwubiegowość zazwyczaj wiąże się z silnikami trójfazowymi, gdzie możemy przełączać pomiędzy różnymi konfiguracjami uzwojeń. Z kolei trójfazowy silnik z kompensacją mocy biernej to typowy układ w dużych instalacjach przemysłowych, gdzie konieczne jest ograniczenie strat mocy biernej. Kompensacja mocy biernej jest istotna, ale nie jest bezpośrednio związana z układem połączeń, a bardziej z dołączaniem baterii kondensatorów do układu. Jednofazowy silnik z kondensatorową fazą pracy wykorzystuje kondensator do poprawy momentu rozruchowego i stabilizacji pracy, jednak jego uzwojenia są inaczej skonfigurowane. Częstym błędem jest myślenie, że każda kombinacja z kondensatorem oznacza takie rozwiązanie – w rzeczywistości chodzi o specyficzne układy połączeń. W przypadku jednofazowych silników trójfazowych, kluczowe jest odpowiednie połączenie uzwojeń i stosowanie kondensatora do uzyskania fazy pomocniczej, by silnik mógł efektywnie pracować na zasilaniu jednofazowym. To wymaga zrozumienia zasad działania trójfazowych silników w kontekście jednofazowego zasilania i odpowiedniego dostosowania układu.

Pytanie 17

W jaki sposób połączono uzwojenia w transformatorze, którego schemat przedstawiono na rysunku?

Ilustracja do pytania
A. Obydwa w trójkąt.
B. Pierwotne w trójkąt, a wtórne w gwiazdę.
C. Obydwa w gwiazdę.
D. Pierwotne w gwiazdę, a wtórne w trójkąt.
Analiza błędnych odpowiedzi wymaga zrozumienia, jakie są podstawowe różnice między połączeniem w gwiazdę a połączeniem w trójkąt. Połączenie uzwojeń w gwiazdę, z punktu widzenia rozkładu napięć, umożliwia bardziej efektywne zarządzanie obciążeniami jednofazowymi, ponieważ istnieje możliwość wyprowadzenia przewodu neutralnego. Z tego powodu, błędne jest założenie, że obydwa uzwojenia byłyby połączone w trójkąt, ponieważ nie pozwala to na taki rodzaj elastyczności. Z kolei, gdyby obydwa uzwojenia były połączone w gwiazdę, mielibyśmy problem z brakiem kompensacji przesunięć fazowych, co w praktyce oznacza mniej stabilne napięcie na wyjściu. Idea połączenia pierwotnego w gwiazdę i wtórnego w trójkąt jest z kolei niepraktyczna, ponieważ utrudnia to transformację napięcia w dół z sieci wysokiego napięcia do niższego, co jest częstym zadaniem transformatorów dystrybucyjnych. W transformatorach, gdzie takie połączenie jest wymagane, zazwyczaj dąży się do minimalizacji strat i stabilizacji napięcia, co nie jest możliwe przy nieodpowiednich połączeniach uzwojeń. Częsty błąd polega na niezrozumieniu, jak takie połączenia wpływają na zjawiska elektromagnetyczne i stabilność pracy transformatora.

Pytanie 18

Metalowe zwieracze na tabliczce zaciskowej trójfazowego silnika asynchronicznego są przeznaczone do

Ilustracja do pytania
A. zmiany kierunku obrotów wirnika.
B. łączenia uzwojeń stojana w gwiazdę lub w trójkąt.
C. zwierania zacisków silnika w czasie remontu.
D. zmiany wartości prędkości obrotowej wirnika.
Metalowe zwieracze na tabliczce zaciskowej trójfazowego silnika asynchronicznego są kluczowe w procesie łączenia uzwojeń stojana w dwóch podstawowych konfiguracjach: gwiazda (Y) i trójkąt (Δ). Jest to podstawowa czynność pozwalająca na dostosowanie parametrów silnika do wymagań zasilania oraz obciążenia. Konfiguracja w gwiazdę jest zwykle stosowana, gdy chcemy obniżyć napięcie znamionowe na uzwojeniu, co jest przydatne przy rozruchu silnika, by zredukować prąd rozruchowy. Z kolei połączenie w trójkąt umożliwia pełne wykorzystanie mocy znamionowej silnika przy wyższym napięciu. Z mojego doświadczenia, często zdarza się, że ta wiedza jest niezbędna w zakładach przemysłowych, gdzie różne maszyny wymagają różnych konfiguracji ze względu na specyfikę pracy. Bez poprawnego użycia zwieraczy i znajomości konfiguracji, praca silników mogłaby być nieefektywna, a nawet prowadzić do uszkodzeń. Warto pamiętać, że dostosowanie konfiguracji wymaga przestrzegania norm bezpieczeństwa i staranności, by uniknąć zwarć czy innych problemów technicznych.

Pytanie 19

Środki ochrony indywidualnej stosujemy

A. kiedy ich używanie przez pracownika podczas pracy nie jest uciążliwe.
B. kiedy nie ma innych możliwości zmniejszenia narażenia na czynniki niebezpieczne.
C. gdy pracownik zgłosi taką potrzebę.
D. podczas wykonywania każdej pracy.
Stosowanie środków ochrony indywidualnej na zasadzie 'kiedy pracownik zgłosi taką potrzebę' jest podejściem w znacznym stopniu niewłaściwym. Pracownicy nie zawsze są w stanie samodzielnie ocenić zagrożenia występujące w ich środowisku pracy. To rolą pracodawcy oraz specjalistów ds. BHP jest identyfikacja i ocena ryzyk oraz podejmowanie odpowiednich działań prewencyjnych. Ponadto, użycie ŚOI powinno być wynikiem profesjonalnej analizy ryzyka, a nie subiektywnego poczucia potrzeby, co może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Stwierdzenie, że ŚOI powinny być stosowane podczas wykonywania 'każdej pracy', jest przesadą i ignoruje zasady zdrowego rozsądku. Wiele prac nie wymaga stosowania takich środków, a ich niewłaściwe użycie może prowadzić do niekomfortowych warunków pracy, a nawet do obniżenia wydajności pracowników. Stosowanie ŚOI 'kiedy ich używanie nie jest uciążliwe' również jest mylne, ponieważ komfort pracownika nie powinien być jedynym wyznacznikiem. Niektóre środki ochrony mogą być niewygodne, ale ich zastosowanie jest kluczowe dla bezpieczeństwa. W rzeczywistości, każdy przypadek powinien być rozpatrywany indywidualnie w kontekście specyficznych zagrożeń oraz oceny ryzyka, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w zakresie ochrony zdrowia i życia pracowników.

Pytanie 20

Należy wykonać 2 km prostego odcinka linii napowietrznej 0,4 kV, 3-fazowej czteroprzewodowej, w której słupy należy rozstawić co 20 m. Wskaż prawidłowe zestawienie podstawowych materiałów.

SpecyfikacjaJednostka miaryA.B.C.D.
Słup przelotowyszt.558899109
Słup krańcowyszt.2222
Izolator wsporczyszt.210303404400
Przewód AL. 70 mm2szt.4120500082406200
A. A.
B. D.
C. C.
D. B.
Analiza błędnych odpowiedzi początkowo może wydawać się złożona, ale po zrozumieniu podstawowych zasad projektowania linii napowietrznych, staje się to bardziej jasne. Kluczowym elementem w tej sytuacji jest zrozumienie, jak często należy umieszczać słupy przelotowe, co w tym przypadku oznacza co 20 metrów. Biorąc pod uwagę długość linii 2 km, potrzeba 99 słupów przelotowych, a nie mniej, jak sugerowały inne odpowiedzi jak 55 czy 88. Słupy krańcowe są wymagane na obu końcach linii, czyli dokładnie dwa, co jest zgodne z każdą z opcji – tutaj nie popełniono błędu. Następnie, liczba izolatorów wsporczych powinna być czterokrotnością liczby słupów przelotowych, co daje 396 sztuk, plus zapas. Odpowiedzi A i B podały za małą liczbę izolatorów, co groziłoby niepełnym zabezpieczeniem przewodów. Wreszcie, długość przewodu AL 70 mm² musi uwzględniać nie tylko długość linii, ale także dodatkowe potrzeby, jak zakręty czy instalacje dodatkowych komponentów, co sprawia, że opcja C z wartościami 8240 metrów jest najbliższa rzeczywistości. Typowym błędem myślowym jest niedoszacowanie materiałów potrzebnych do realizacji projektu, co może prowadzić do kosztownych opóźnień i problemów podczas instalacji. Ważne jest, aby zawsze projektować z marginesem bezpieczeństwa, który uwzględnia nieprzewidziane sytuacje i zapewnia trwałość oraz efektywność linii energetycznych.

Pytanie 21

Dla obwodu przedstawionego na schemacie wyznacz wskazanie amperomierza A i woltomierza V3.

Ilustracja do pytania
A. I = 1,5 A, UV3 = 0,45 V
B. I = 0,2 A, UV3 = 0,6 V
C. I = 1,0 A, UV3 = 0,3 V
D. I = 0,5 A, UV3 = 0,15 V
Analizując błędne odpowiedzi, warto zwrócić uwagę, jak łatwo można popełnić błąd w obliczeniach związanych z oporem równoległym czy natężeniem prądu. Częstym błędem jest nieuwzględnienie oporu wewnętrznego źródła napięcia, co prowadzi do błędnych wniosków o całkowitym oporze w obwodzie. Przy obliczaniu natężenia prądu, konieczne jest zastosowanie prawa Ohma uwzględniającego sumę wszystkich oporów w obwodzie, w tym wewnętrznego. Nieprawidłowe oszacowanie tego natężenia prowadzi do błędnych wyników przy obliczaniu napięcia na poszczególnych opornikach. W przypadku obliczania napięcia na opornikach w układzie równoległym, niezbędne jest prawidłowe określenie natężenia prądu, które płynie przez każdy z nich. Kolejnym częstym błędem jest niewłaściwe użycie wzoru na opór równoległy, co skutkuje nieprawidłowym wyliczeniem oporu zastępczego. Prawidłowe rozumienie i stosowanie prawa Ohma oraz zasad dotyczących układów równoległych i szeregowych to kluczowe umiejętności, które pozwalają uniknąć takich błędów. Warto poświęcić czas na solidne opanowanie tych podstawowych zasad, co z pewnością ułatwi zarówno naukę, jak i praktyczne zastosowanie wiedzy w przyszłości.

Pytanie 22

Dla której grupy urządzeń elektrycznych znarnionowymi parametrami technicznymi są: napięcie, prąd obciążenia, różnicowy prąd wyzwalający?

A. Terminali mikroprocesorowych.
B. Wyłączników różnicowoprądowych.
C. Sterowników silników.
D. Transformatorów różnicowych.
Wyłączniki różnicowoprądowe są urządzeniami zabezpieczającymi, które chronią przed porażeniem prądem elektrycznym oraz pożarami spowodowanymi upływem prądu. Ich podstawowe parametry techniczne to napięcie robocze, prąd obciążenia oraz różnicowy prąd wyzwalający. Napięcie odnosi się do maksymalnego napięcia, przy którym wyłącznik może pracować bezpiecznie. Prąd obciążenia to maksymalny prąd, jaki może przepływać przez wyłącznik w normalnych warunkach pracy. Różnicowy prąd wyzwalający to wartość prądu, przy której wyłącznik automatycznie rozłącza obwód, zapobiegając ewentualnemu porażeniu prądem. Przykładowo, w budynkach mieszkalnych wyłączniki różnicowoprądowe są instalowane w obwodach elektrycznych, aby zwiększyć bezpieczeństwo użytkowników. Standardy takie jak IEC 61008 i IEC 61009 określają wymagania dotyczące tych urządzeń, co zapewnia ich niezawodność i skuteczność w ochronie przed zagrożeniami elektrycznymi.

Pytanie 23

Na rysunku przedstawiono symbol graficzny

Ilustracja do pytania
A. odłącznika.
B. rozłącznika.
C. stycznika.
D. wyłącznika.
Rozłącznik to urządzenie, które w sposób bezpieczny i kontrolowany pozwala na przerwanie obwodu elektrycznego. Jego główną funkcją jest izolacja części obwodu w celach serwisowych lub w sytuacjach awaryjnych. Rozłączniki stosowane są powszechnie w instalacjach energetycznych, gdyż zapewniają bezpieczeństwo zarówno użytkownikom, jak i technikom pracującym przy konserwacji sieci. Symbol graficzny rozłącznika, który widzisz, jest zgodny z normami międzynarodowymi, na przykład IEC 60617. W praktyce, rozłączniki mogą być używane w stacjach transformatorowych, gdzie izolują poszczególne sekcje sieci, pozwalając na ich bezpieczną konserwację. Co więcej, nowoczesne rozłączniki mogą być wyposażone w mechanizmy automatyzacji, które zwiększają efektywność operacyjną całego systemu. Często także współpracują z innymi elementami ochronnymi, takimi jak wyłączniki różnicowoprądowe, co zwiększa poziom ochrony przed porażeniem prądem. Z mojego doświadczenia wynika, że umiejętność rozpoznawania i rozumienia funkcji rozłączników jest kluczowa w każdej dziedzinie związanej z elektroenergetyką.

Pytanie 24

Jeżeli w układzie sterownika, którego schemat zamieszczono na rysunku, nastąpi przerwanie połączenia katody tyrystora T2 z fazą zasilającą L1, to napięcie na odbiorniku będzie

Ilustracja do pytania
A. piłokształtne.
B. jednokierunkowe dodatnie.
C. jednokierunkowe ujemne.
D. sinusoidalne.
Przy przerwaniu połączenia katody tyrystora T2 z fazą zasilającą L1, tyrystor T2 nie może przewodzić prądu, co oznacza, że T1 będzie jedynym aktywnym elementem sterującym. W rezultacie napięcie na odbiorniku będzie jednokierunkowe dodatnie. Dzieje się tak dlatego, że tyrystor T1 będzie przewodził jedynie podczas dodatniej połowy cyklu napięcia przemiennego, blokując całkowicie przepływ prądu w kierunku przeciwnym. W praktyce oznacza to, że odbiornik będzie zasilany napięciem pulsującym, które przyjmuje kształt dodatnich półfal sinusoidy. To rozwiązanie znajduje zastosowanie w prostownikach, gdzie potrzebne jest zasilanie jednokierunkowe, np. w układach ładowania akumulatorów. Z mojego doświadczenia, warto pamiętać, że poprawne działanie takiego układu zależy od wielu czynników, jak odpowiedni dobór elementów i zabezpieczenie przed przepięciami. Standardy przemysłowe zalecają stosowanie dodatkowych komponentów zabezpieczających, jak diody zwrotne, by minimalizować ryzyko uszkodzeń. Warto także regularnie sprawdzać stan połączeń elektrycznych, by uniknąć nieoczekiwanych przerw w obwodzie.

Pytanie 25

W przypadku, gdy uwolniony spod działania prądu elektrycznego poszkodowany jest nieprzytomny, ale oddycha, to

A. udrażniamy światło górnych dróg oddechowych.
B. układamy go w pozycji na grzbiecie (na wznak) i pozostawiamy samego.
C. układamy go w pozycji bocznej ustalonej i obserwujemy.
D. wykonujemy natychmiast pośredni (zewnętrzny) masaż serca.
Ułożenie osoby nieprzytomnej, która oddycha, w pozycji bocznej ustalonej jest kluczowym działaniem w celu zapewnienia jej bezpieczeństwa i utrzymania drożności dróg oddechowych. Ta pozycja zapobiega ewentualnemu zadławieniu, na przykład w przypadku wymiotów lub wydzielin, a także minimalizuje ryzyko ucisku na klatkę piersiową. Praktyka ta jest zgodna z wytycznymi Europejskiej Rady Resuscytacji oraz standardami pierwszej pomocy. W przypadku zaobserwowania, że poszkodowany oddycha, należy regularnie monitorować jego stan, zwracając uwagę na zmiany w oddechu lub poziomie przytomności. Przykładami zastosowania tej wiedzy mogą być sytuacje wypadków domowych, gdzie osoba doznała porażenia prądem, oraz incydenty sportowe. Upewnienie się, że osoba znajduje się w stabilnej pozycji, jest kluczowe do dalszej oceny i interwencji medycznej. Warto również pamiętać, że w przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do stanu poszkodowanego należy niezwłocznie wezwać pomoc medyczną.

Pytanie 26

Element oznaczony numerem 1, to łącznik

Ilustracja do pytania
A. krzyżowy.
B. schodowy.
C. świecznikowy.
D. dwubiegunowy.
Łącznik świecznikowy, zwany też łącznikiem dwuklawiszowym, jest niezwykle praktycznym rozwiązaniem w instalacjach elektrycznych. Dzięki niemu można sterować dwoma niezależnymi obwodami oświetleniowymi z jednego miejsca. Jest to szczególnie przydatne w pomieszczeniach, gdzie chcesz mieć kontrolę nad kilkoma źródłami światła, na przykład w salonie, gdzie jednym klawiszem włączasz światło główne, a drugim lampki dekoracyjne. Taki łącznik pozwala na oszczędność energii, ponieważ możesz włączać tylko te światła, które są aktualnie potrzebne, co jest zgodne z dobrymi praktykami energooszczędności. W standardach instalacji elektrycznych łączniki świecznikowe są często stosowane w projektach domowych i komercyjnych, gdzie estetyka i funkcjonalność idą w parze. Warto zwrócić uwagę, że montaż takiego łącznika wymaga odpowiedniej wiedzy, szczególnie jeśli chodzi o prawidłowe podłączenie przewodów fazowych i neutralnych. Moim zdaniem, zrozumienie działania łącznika świecznikowego jest kluczowe dla każdego, kto chce zajmować się instalacjami elektrycznymi, bo to jeden z podstawowych elementów rozbudowanych układów oświetleniowych.

Pytanie 27

Pakiety ogniwa NiCd, NiMH, Li-ion łączy się poprzez

A. spawanie.
B. zgrzewanie.
C. lutowanie miękkie (do 450°C).
D. lutowanie twarde (powyżej 450°C).
Zgrzewanie to proces łączenia materiałów, który wykorzystuje wysoką temperaturę oraz ciśnienie, aby stworzyć trwałe połączenie. W kontekście pakietów ogniw NiCd, NiMH i Li-ion, zgrzewanie jest preferowaną metodą z uwagi na jej efektywność i niskie ryzyko uszkodzenia ogniw. Zgrzewanie punktowe, powszechnie stosowane w przemyśle akumulatorowym, pozwala na szybkie i precyzyjne łączenie metalowych końcówek ogniw, co jest kluczowe dla osiągnięcia optymalnych parametrów elektrycznych. Metoda ta minimalizuje wpływ ciepła na samą strukturę ogniw, co przeciwdziała degradacji chemicznej i fizycznej materiałów. Ponadto, zgodność z normami ISO oraz innymi standardami jakości w zakresie produkcji akumulatorów podkreśla znaczenie zgrzewania jako techniki zapewniającej niezawodność i bezpieczeństwo pakietów energetycznych. Przykładem zastosowania zgrzewania jest produkcja akumulatorów stosowanych w pojazdach elektrycznych, gdzie jakość połączeń jest kluczowa dla długowieczności i wydajności baterii.

Pytanie 28

Zdjęcie przedstawia

Ilustracja do pytania
A. przekaźnik termiczny.
B. stycznik główny.
C. przekaźnik pomocniczy.
D. przekaźnik czasowy.
Często można pomylić różne typy urządzeń elektrycznych, gdyż na pierwszy rzut oka mogą wyglądać podobnie. Stycznik główny to urządzenie, które zazwyczaj jest większe i służy do załączania i wyłączania dużych obciążeń, takich jak silniki czy transformatory. Jego głównym zadaniem jest zarządzanie przepływem większych prądów, a jego konstrukcja jest bardziej masywna w porównaniu do przekaźnika pomocniczego. Z kolei przekaźnik czasowy, jak sama nazwa wskazuje, działa z opóźnieniem czasowym, co jest przydatne w aplikacjach wymagających precyzyjnego czasowego sterowania pewnymi operacjami. Często używa się go w układach oświetleniowych czy systemach wentylacyjnych. Przekaźnik termiczny ma za zadanie chronić urządzenia przed przegrzaniem, wyłączając obwód w momencie wykrycia nadmiernej temperatury. Stosuje się go często w połączeniu ze stycznikami do ochrony silników elektrycznych przed przeciążeniem. W przypadku omawianego urządzenia, mylne jest również zakładanie, że to przekaźnik termiczny, ponieważ jego zadaniem nie jest pomiar temperatury, lecz wspomaganie w sterowaniu innymi przekaźnikami lub stycznikami. Takie błędne rozumienie może wynikać z niewłaściwego rozpoznania konstrukcji czy funkcji urządzenia, dlatego ważne jest zrozumienie specyfiki działania każdego z nich.

Pytanie 29

Dobrymi właściwościami regulacyjnymi prędkości obrotowej, przy zmianach wartości napięcia zasilania, charakteryzują się silniki

A. prądu stałego.
B. asynchroniczne klatkowe.
C. synchroniczne.
D. asynchroniczne pierścieniowe.
Silniki prądu stałego charakteryzują się doskonałymi właściwościami regulacyjnymi prędkości obrotowej, co czyni je idealnym rozwiązaniem w wielu zastosowaniach przemysłowych. W przeciwieństwie do silników indukcyjnych, których prędkość obrotowa jest ściśle związana z częstotliwością napięcia zasilającego, silniki prądu stałego pozwalają na płynne dostosowanie prędkości obrotowej przez zmianę napięcia zasilania. Dzięki zastosowaniu regulatorów napięcia, takich jak autotransformatory czy układy PWM, można precyzyjnie kontrolować prędkość obrotową silników prądu stałego. To umożliwia ich szerokie zastosowanie w takich dziedzinach jak automatyka, robotyka, czy w systemach napędu elektrycznego, gdzie wymagana jest duża dynamika i precyzja. Dodatkowo, silniki te mają bardzo dobre parametry startowe i osiągają maksymalny moment obrotowy przy niskich prędkościach, co sprawia, że są doskonałym wyborem w aplikacjach wymagających dużej siły napędowej na początku pracy.

Pytanie 30

W pomieszczeniach mocno zapylonych powinno się stosować lampy oświetleniowe w oprawach, których stopień ochrony wynosi

A. IP 23
B. IP 36
C. IP 62
D. IP 32
Odpowiedź IP 62 jest prawidłowa, ponieważ oznacza to, że lampa ma wysoki stopień ochrony przed pyłem oraz wilgocią. W przypadku pomieszczeń mocno zapylonych, szczególnie takich jak hale produkcyjne czy magazyny, gdzie obecność pyłów może być znaczna, istotne jest stosowanie oświetlenia, które może skutecznie chronić wewnętrzne komponenty przed zanieczyszczeniem. Stopień ochrony IP 62 zapewnia całkowitą ochronę przed pyłem, a także odporność na krople wody padające pod kątem do 15 stopni. Przykładowo, w przemyśle spożywczym lub chemicznym, takie lampy są kluczowe, ponieważ nie tylko wpływają na bezpieczeństwo operacji, ale także spełniają kryteria higieniczne. Warto również zwrócić uwagę na standardy IEC 60529, które definiują klasyfikację stopni ochrony urządzeń elektrycznych, co podkreśla znaczenie odpowiedniego doboru oświetlenia w trudnych warunkach.

Pytanie 31

Łączniki elektryczne ze względu na sposób załączania i wyłączania prądu dzieli się na

A. instalacyjne, drogowe i krańcowe.
B. mechaniczne, półprzewodnikowe i hybrydowe.
C. robocze, zwarciowe i izolacyjne.
D. cieczowe, gazowe i próżniowe.
Odpowiedzi instalacyjne, drogowe i krańcowe, robocze, zwarciowe i izolacyjne, a także cieczowe, gazowe i próżniowe, są błędne, gdyż nie odzwierciedlają rzeczywistej klasyfikacji łączników elektrycznych w kontekście ich działania. Kategoria instalacyjne, drogowe i krańcowe koncentruje się na zastosowaniach w różnych środowiskach, jednak nie odpowiada na pytanie dotyczące mechanizmu załączania i wyłączania prądu. Robocze, zwarciowe i izolacyjne to terminologia związana z funkcjami łączników, ale także nie opisuje ich klasyfikacji według sposobu działania. Każda z tych kategorii ma swoje specyficzne zastosowanie, ale nie jest to jedyny wyznacznik ich funkcjonalności. Z kolei cieczowe, gazowe i próżniowe odnoszą się do technologii wyłączania łuków elektrycznych, które są stosowane w bardziej zaawansowanych systemach, jednak nie są to typowe łączniki załączające i wyłączające prąd w codziennych zastosowaniach. Typowe błędy myślowe prowadzące do takich wniosków mogą wynikać z niepełnego zrozumienia różnicy między funkcjonalnością a technologią działania. Zrozumienie, że każdy z tych typów łączników operuje na innych zasadach, jest kluczowe dla prawidłowego doboru urządzeń do konkretnych aplikacji. Dlatego ważne jest zapoznanie się z klasyfikacjami według standardów branżowych, które jasno definiują różne rodzaje łączników i ich zastosowania.

Pytanie 32

Na schemacie przedstawiono odbiornik podłączony do sieci o napięciu U = 230/400 V. Zabezpieczenie przetężeniowe w układzie samoczynnego wyłączenia napięcia stanowi wyłącznik instalacyjny typu S303 B10. Jaki warunek musi spełniać impedancja pętli zwarciowej ZS każdej fazy, aby była zapewniona skuteczność ochrony przeciwporażeniowej?

Ilustracja do pytania
A. Zs < 4,6 Ohm
B. Zs > 8,4 Ohm
C. Zs > 4,6 Ohm
D. Zs < 8,4 Ohm
Błędne odpowiedzi mogą wynikać z niepełnego zrozumienia zasad działania instalacji elektrycznych i wymagań dotyczących ochrony przeciwporażeniowej. Impedancja pętli zwarciowej jest kluczowym parametrem, który wpływa na skuteczność działania zabezpieczeń nadprądowych. W przypadku wyłącznika typu B10, który ma za zadanie szybko odcinać zasilanie w sytuacji zwarciowej, zbyt wysoka impedancja pętli (pow. 4,6 Ohm) spowodowałaby niewystarczająco szybkie wyłączenie, co mogłoby prowadzić do niebezpiecznego napięcia dotykowego. Natomiast impedancja większa niż 8,4 Ohm jest zdecydowanie za wysoka i nie zapewnia żadnej ochrony. Z drugiej strony, sugerowanie impedancji większej niż 4,6 Ohm również jest błędne, ponieważ nie spełnia wymogów normy w kontekście czasu wyłączenia. Wiedza na temat właściwych wartości impedancji jest niezbędna dla każdego, kto zajmuje się projektowaniem i utrzymaniem instalacji elektrycznych, ponieważ bez niej trudno zapewnić bezpieczeństwo użytkowników. Typowym błędem myślowym jest myślenie, że większa impedancja jest wystarczająca, co wynika z mylnego przekonania o działaniach zabezpieczeń.

Pytanie 33

Układ zbudowany z elementów półprzewodnikowych występujący na przedstawionym schemacie jest to

Ilustracja do pytania
A. falownik.
B. prostownik sterowany.
C. cyklokonwertor.
D. prostownik niesterowany.
Falownik, cyklokonwertor i prostownik sterowany to układy o różnych zastosowaniach i zasadach działania w porównaniu do prostownika niesterowanego. Falownik, w przeciwieństwie do prostownika, zamienia prąd stały na przemienny. Umożliwia to zasilanie urządzeń przemiennoprądowych z baterii czy innych źródeł prądu stałego. Jest niezastąpiony w systemach fotowoltaicznych i przy zasilaniu silników elektrycznych. Jego działanie opiera się na tranzystorach IGBT lub MOSFET, które są sterowane w sposób umożliwiający generowanie fali o pożądanej częstotliwości i amplitudzie. Cyklokonwertor natomiast jest bardziej zaawansowanym układem stosowanym głównie w przemysłowych napędach elektrycznych, który bezpośrednio zamienia częstotliwość prądu przemiennego na inną, niższą częstotliwość. Jego konstrukcja jest bardziej skomplikowana, a sterowanie odbywa się poprzez odpowiednie załączanie tyrystorów. Prostownik sterowany różni się od niesterowanego tym, że umożliwia regulację wartości średniej napięcia wyjściowego poprzez zmianę kąta załączenia tyrystorów, co pozwala na bardziej elastyczne zastosowanie, na przykład w zasilaniu silników prądu stałego. W praktyce błędne utożsamianie tych układów może wynikać z podobieństwa elementów półprzewodnikowych w ich budowie, jednak ich funkcje i zastosowania są zupełnie różne. Ważne jest, aby zrozumieć te różnice, co pozwala na poprawne dobranie układu do konkretnego zastosowania, unikając kosztownych błędów projektowych.

Pytanie 34

Jaką wartość prądu zadziałania należy nastawić na przekaźniku termobimetalowym po wykonaniu montażu układu sterowania silnikiem trójfazowym o prądzie znamionowym 5,1 A?

A. 6,1 A
B. 6,6 A
C. 5,1 A
D. 5,6 A
Ustawienie wartości prądu zadziałania na przekaźniku termobimetalowym na 6,1 A, 5,1 A lub 6,6 A jest nieprawidłowe i może prowadzić do poważnych konsekwencji dla silnika trójfazowego. Zbyt niska wartość, jak 5,1 A, nie daje odpowiedniego marginesu na chwilowe przeciążenia, co może skutkować zbyt wczesnym zadziałaniem przekaźnika, a w rezultacie niepotrzebnym wyłączeniem silnika w normalnych warunkach pracy. Wartość 6,1 A jest z kolei zbyt bliska momentu zadziałania, co może spowodować, że przekaźnik nie zareaguje na rzeczywiste przeciążenia, prowadząc do uszkodzeń silnika. Ustawienie na 6,6 A również wykracza poza zalecaną wartość, co może prowadzić do długotrwałej pracy w warunkach nienormalnych, co jest niebezpieczne dla integralności całego układu. W praktyce, nieprawidłowe ustawienia przekaźników mogą prowadzić do przegrzania silnika, jego uszkodzenia, a także do niepotrzebnych przestojów, co jest nieekonomiczne i wpływa na całkowity koszt eksploatacji. W związku z tym ważne jest, aby zawsze stosować się do norm i zaleceń producentów dotyczących ustawiania wartości prądu zadziałania, by zapewnić optymalną ochronę i wydajność operacyjną urządzeń.

Pytanie 35

Zapewniając skuteczność ochrony przeciwporażeniowej przez zastosowanie separacji elektrycznej, należy odseparowany odbiornik

A. zasilić z transformatora separacyjnego.
B. połączyć z przewodem neutralnym.
C. połączyć z przewodem uziemiającym.
D. zasilić z transformatora bezpieczeństwa.
Zasilanie odseparowanego odbiornika z transformatora bezpieczeństwa może wydawać się sensownym rozwiązaniem, jednak nie zapewnia ono odpowiedniej separacji elektrycznej, której celem jest ochrona przed porażeniem. Transformatory bezpieczeństwa są projektowane przede wszystkim z myślą o ochronie ludzi przed skutkami porażenia prądem, ale nie oferują izolacji wymaganej w konkretnych zastosowaniach. Połączenie z przewodem uziemiającym jest zdaniem wielu mylące, ponieważ może sugerować, że urządzenie jest całkowicie zabezpieczone. Uziemienie ma na celu odprowadzenie niebezpiecznego prądu, ale w przypadku uszkodzenia izolacji, może dojść do sytuacji, gdzie prąd przepływa przez ciało człowieka w drodze do ziemi. Z tego powodu, stosowanie przewodu neutralnego w połączeniu z takimi odbiornikami jest niewłaściwe, ponieważ w przypadku awarii, prąd może wystąpić na neutralnym, co prowadzi do niebezpiecznych warunków pracy. Należy pamiętać, że separacja elektryczna, poprzez zastosowanie transformatorów separacyjnych, jest metodą o wiele bardziej skuteczną, eliminującą ryzyko niepożądanych zdarzeń związanych z przepływem prądu. Przykłady błędnych wniosków mogą wynikać z niepełnego zrozumienia zasad działania transformatorów oraz z braku wiedzy na temat norm bezpieczeństwa, co podkreśla znaczenie edukacji w tym zakresie.

Pytanie 36

Do jakiej grupy materiałów zalicza się sylit, grafit i karborund?

A. Termoizolacyjnych.
B. Elektroizolacyjnych.
C. Rezystancyjnych metalowych.
D. Rezystancyjnych niemetalowych.
Odpowiedzi wskazujące na materiały elektroizolacyjne, rezystancyjne metalowe oraz termoizolacyjne nie uwzględniają specyfiki sylitu, grafitu i karborundu. Materiały elektroizolacyjne, takie jak tworzywa sztuczne czy ceramika, są przeznaczone do zapobiegania przepływowi prądu elektrycznego, co jest diametralnie różne od funkcji materiałów rezystancyjnych niemetalowych, które są używane do kontrolowania tego przepływu. W przypadku odpowiedzi dotyczącej rezystancyjnych metalowych, należy zauważyć, że materiały te, takie jak miedź czy żelazo, charakteryzują się przewodnictwem elektrycznym, co nie jest właściwe dla sylitu, grafitu i karborundu, które mają inny mechanizm oporu elektrycznego. Termoizolacyjne materiały, jak wełna mineralna czy polistyren, są używane głównie do izolacji cieplnej i nie mają zastosowania w kontekście rezystancji elektrycznej. Typowym błędem myślowym prowadzącym do takich niepoprawnych wniosków jest mylenie funkcji i właściwości materiałów, co może wynikać z braku zrozumienia zastosowań technicznych. Aby uniknąć takich nieporozumień, ważne jest, aby dokładnie analizować właściwości materiałów w kontekście ich zastosowań, a także odnosić się do obowiązujących standardów w dziedzinie materiałoznawstwa i inżynierii elektrycznej.

Pytanie 37

Z dokumentacji naprawczej wynika, że przezwajany trójfazowy silnik asynchroniczny ma mieć jedną parę biegunów magnetycznych. Oznacza to, że przy zasilaniu stojana napięciem o częstotliwości 50 Hz, na biegu jałowym będzie rozwijał prędkość obrotową nieznacznie niższą niż

A. 2 000 obr./min
B. 1 500 obr./min
C. 3 000 obr./min
D. 1 000 obr./min
Odpowiedzi wskazujące na inne prędkości obrotowe, takie jak 1500 obr./min, 1000 obr./min czy 2000 obr./min, wynikają z nieporozumienia dotyczącego podstawowych zasad działania silników asynchronicznych. Silnik asynchroniczny z jedną parą biegunów w rzeczywistości osiąga prędkość synchronizacyjną 3000 obr./min przy częstotliwości 50 Hz. Odpowiedzi sugerujące niższe prędkości obrotowe mogą wydawać się logiczne w kontekście silników z większą liczbą par biegunów. Na przykład, silnik z dwiema parami biegunów rzeczywiście miałby prędkość synchronizacyjną 1500 obr./min, co może wprowadzać w błąd. Inny błąd myślowy to podstawowe nieporozumienie dotyczące pojęcia ślizgu. Ślizg to różnica między prędkością synchronizacyjną a rzeczywistą prędkością obrotową silnika, co oznacza, że silnik asynchroniczny nigdy nie osiąga pełnej prędkości synchronizacyjnej, lecz zawsze ma pewien stopień ślizgu, zależny od obciążenia. Przy niskim obciążeniu ślizg jest minimalny, co prowadzi do niewielkiej różnicy między prędkością synchronizacyjną a rzeczywistą prędkością obrotową. Dlatego odpowiedzi z zakresu 1000 obr./min i 2000 obr./min są całkowicie niepoprawne, gdyż nie mają zastosowania do silnika asynchronicznego z pojedynczą parą biegunów zasilanego prądem o częstotliwości 50 Hz.

Pytanie 38

Poniższe charakterystyki mechaniczne przedstawiają zależność między momentem i prędkością obrotową M = f(n), dla silnika trójfazowego. Który z poniższych rysunków odpowiada regulacji częstotliwościowej przy zachowaniu następujących warunków pracy: U/f = const i f2>f1?

Ilustracja do pytania
A. B.
B. A.
C. D.
D. C.
W przypadku błędnych odpowiedzi, podstawowym problemem jest niezrozumienie zasady regulacji częstotliwościowej z zachowaniem stałego stosunku U/f. Niektóre odpowiedzi mogą sugerować, że zmianie częstotliwości towarzyszy stałe napięcie, co w praktyce oznaczałoby zmniejszenie momentu obrotowego przy wyższych częstotliwościach, co nie jest zgodne z przyjętą zasadą U/f = const. Taki błąd może wynikać z nieznajomości działania przemienników częstotliwości, które automatycznie dostosowują napięcie do zmieniającej się częstotliwości, aby uniknąć problemów z wydajnością silnika. Innym typowym błędem jest zakładanie, że moment obrotowy zwiększa się wraz ze wzrostem częstotliwości bez uwzględnienia, że dla stałej wartości U/f, moment obrotowy pozostaje w miarę stały. Dla precyzyjnego sterowania ważne jest, by zrozumieć, jak te zmienne wpływają na charakterystyki mechaniczne silnika. Bez tego można łatwo dojść do błędnych wniosków na temat zależności momentu od prędkości obrotowej oraz efektywności pracy silnika w różnych warunkach.

Pytanie 39

Z jakiego materiału najczęściej jest wykonana izolacja między wycinkami elementu silnika zaznaczonego na rysunku strzałką?

Ilustracja do pytania
A. Szkłofleksu.
B. Bakelitu.
C. Mikanitu.
D. Preszpanu.
Wybór odpowiedniego materiału izolacyjnego jest kluczowy dla prawidłowego działania silnika elektrycznego. Preszpan i bakelit to materiały, które znajdują zastosowanie w różnych dziedzinach, jednak nie są one optymalne jako izolacja dla wycinków komutatora silnika. Preszpan, znany z produkcji izolacji w transformatorach, ma ograniczoną odporność termiczną i mechaniczną, co może prowadzić do jego szybkiego zużycia w warunkach intensywnej pracy silnika. Bakelit, choć odporny na temperaturę, ma tendencję do kruchości, co czyni go mniej odpowiednim w miejscach, gdzie występują wibracje i dynamiczne obciążenia. Szkłofleks, z kolei, to materiał bardziej elastyczny, często używany w osłonach kabli, ale jego właściwości dielektryczne oraz wytrzymałość mechaniczna są niewystarczające do izolowania komutatorów. Typowe błędy myślowe przy wyborze tych materiałów to skupienie się na jednej właściwości, jak odporność na ciepło w przypadku bakelitu, bez uwzględnienia pełnego spektrum wymagań izolacji komutatora. Kluczowe jest uwzględnienie nie tylko odporności na temperaturę, ale także właściwości mechanicznych i dielektrycznych, co sprawia, że mikanit jest preferowanym wyborem w takich zastosowaniach. Warto zawsze odnosić się do standardów branżowych i zalecanych materiałów, aby uniknąć potencjalnych problemów w przyszłości.

Pytanie 40

Łącznik posiadający zdolność przerywania prądów zwarciowych to

A. odłącznik.
B. stycznik.
C. rozłącznik.
D. wyłącznik.
Odłącznik nie posiada zdolności przerywania prądów zwarciowych, ponieważ jego funkcją jest jedynie rozłączenie obwodu w stanie normalnym, co oznacza, że nie jest przystosowany do działania w sytuacjach awaryjnych. Zastosowanie odłączników ogranicza się do obwodów, w których nie występują prądy zwarciowe. W praktyce, brak możliwości przerywania prądów zwarciowych może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji, gdyż w przypadku wystąpienia zwarcia odłącznik nie zapewni odpowiedniej ochrony. Rozłącznik, podobnie jak odłącznik, nie jest zaprojektowany do przerywania prądów zwarciowych. Jego rola polega na rozłączaniu obwodów w warunkach normalnych oraz do konserwacji, ale nie jest on w stanie zrealizować tak szybkiej reakcji, jak wyłącznik. Stycznik służy do przełączania obwodów, ale jego głównym przeznaczeniem jest kontrola prądów roboczych, a nie zwarciowych. Niezrozumienie różnicy między tymi urządzeniami może prowadzić do wyboru niewłaściwych komponentów w instalacji elektrycznej, co z kolei zwiększa ryzyko awarii oraz zagrożeń dla bezpieczeństwa i mienia. Właściwe rozumienie funkcji poszczególnych urządzeń jest kluczowe dla prawidłowego projektowania instalacji elektrycznych oraz zapewnienia ich efektywności i bezpieczeństwa w użytkowaniu.