Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Elektromechanik
  • Kwalifikacja: ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
  • Data rozpoczęcia: 10 lutego 2026 17:17
  • Data zakończenia: 10 lutego 2026 17:20

Egzamin niezdany

Wynik: 1/40 punktów (2,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Udostępnij swój wynik
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

Rysunek przedstawia schemat zasilania odbiorczych instalacji elektrycznych w budynku wielokondygnacyjnym. Rolą wewnętrznej linii zasilającej jest

Ilustracja do pytania
A. bezpośrednie doprowadzenie energii elektrycznej do poszczególnych odbiorników w mieszkaniach
B. umożliwienie odłączenia części instalacji od sieci zasilającej.
C. połączenie złącza z instalacjami odbiorczymi w mieszkaniach.
D. połączenie złącza z siecią zasilającą.
Analizując pozostałe opcje, warto zacząć od wyjaśnienia, dlaczego są one błędne w kontekście wewnętrznej linii zasilającej (WLZ). Połączenie złącza z siecią zasilającą to funkcja zewnętrznych przyłączy, które dostarczają energię do budynku jako całości. WLZ natomiast operuje już wewnętrznie, rozdzielając tę energię do poszczególnych mieszkań. Inna koncepcja, jaką jest umożliwienie odłączenia części instalacji od sieci zasilającej, odnosi się do funkcji zabezpieczeń i rozłączników, które są instalowane w rozdzielnicach. Ich zadaniem jest ochrona instalacji przed przeciążeniami czy zwarciami, a nie samo rozprowadzanie energii. Bezpośrednie doprowadzenie energii elektrycznej do poszczególnych odbiorników w mieszkaniach to rola instalacji odbiorczej w danym mieszkaniu, gdzie z kolei WLZ pełni funkcję 'kręgosłupa' energetycznego budynku. Typowym błędem myślowym jest mylenie funkcji WLZ z funkcjami poszczególnych elementów składowych całej infrastruktury elektrycznej. W rzeczywistości każda z tych części ma swoją specyficzną rolę i cel, co jest kluczowe dla zrozumienia działania całego systemu elektroenergetycznego w budynkach wielokondygnacyjnych. Zrozumienie tych zależności ma fundamentalne znaczenie przy projektowaniu i utrzymaniu efektywnej i bezpiecznej instalacji elektrycznej.

Pytanie 2

Z jakiego materiału wykonuje się rdzeń przewodu gołego przesyłowej linii napowietrznej, wskazany na rysunku cyfrą 1?

Ilustracja do pytania
A. Stali.
B. Polwinitu.
C. Miedzi.
D. Aluminium.
Gdy analizujemy wybór materiałów na rdzeń przewodu linii napowietrznej, ważne jest zrozumienie, dlaczego pewne materiały nie są stosowane. Miedź, choć doskonale przewodząca, jest zbyt ciężka i droga na rdzeń, który pełni funkcję głównie mechaniczną, a nie przewodzącą. Polwinit, będący tworzywem sztucznym używanym w izolacjach, nie ma zastosowania jako rdzeń przewodu gołego, ponieważ nie oferuje wymaganej wytrzymałości mechanicznej. Aluminium, choć lekkie i dobre przewodzące, nie zapewnia odpowiedniej wytrzymałości na rozciąganie jak rdzeń stalowy. Typowym błędem jest założenie, że materiały o dobrej przewodności są automatycznie najlepszym wyborem do każdej części przewodu. Jednak w praktyce, dobór materiałów musi uwzględniać specyficzne wymagania konstrukcyjne i mechaniczne. Stal jako rdzeń wzmacniający jest wykorzystywana ze względu na swoją zdolność do utrzymania ciężaru i wytrzymałości struktury, co jest zgodne z normami jakości i bezpieczeństwa w przemyśle energetycznym. Z mojego doświadczenia, kluczowe jest rozumienie, jakie właściwości poszczególnych materiałów są istotne w kontekście ich zastosowania.

Pytanie 3

Jaki kondensator oznacza się na rysunkach przedstawionym symbolem graficznym?

Ilustracja do pytania
A. Elektrolityczny.
B. Polipropylenowy.
C. Papierowy
D. Ceramiczny.
Symbol przedstawiony na rysunku oznacza kondensator elektrolityczny. Jest on specyficzny, ponieważ ma wyraźnie zaznaczoną biegunowość - widoczny jest plus, co oznacza, że musi być podłączony zgodnie z polaryzacją. Kondensatory elektrolityczne są bardzo powszechne w elektronice, głównie ze względu na ich dużą pojemność i stosunkowo niską cenę. Stosowane są w układach zasilania, jako elementy filtrujące, czy w obwodach wzmacniaczy, gdzie potrzebne jest wygładzenie napięcia. Z mojego doświadczenia, warto zwrócić uwagę na fakt, że niepoprawne podłączenie kondensatora elektrolitycznego może prowadzić do jego uszkodzenia, a nawet eksplozji. Dlatego zawsze trzeba sprawdzić oznaczenia biegunowości przed montażem. Standardy w branży podkreślają znaczenie odpowiedniego doboru pojemności i napięcia roboczego w zależności od zastosowania, co pozwala na efektywne wykorzystanie tego komponentu w projektach elektronicznych. Pamiętaj, że kondensatory elektrolityczne mają pewien limit żywotności, co również trzeba uwzględnić w projektowaniu długoterminowych rozwiązań.

Pytanie 4

W jaki sposób wpłynie na pracę silnika, którego schemat przedstawiono na rysunku, zamiana miejscami końcówek uzwojenia D1 - D2?

Ilustracja do pytania
A. Zmieni się kierunek prędkości obrotowej wirnika.
B. Zmieni się położenie osi neutralnej.
C. Zwiększy się strumień pola magnetycznego stojana.
D. Zmniejszy się wartość prędkości obrotowej wirnika.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiadając na to pytanie, wybór pierwszej odpowiedzi jest jak najbardziej trafny, ponieważ zamiana miejscami końcówek uzwojenia D1 i D2 rzeczywiście wpływa na zmianę kierunku prędkości obrotowej wirnika. To wynika z zasady działania silników prądu stałego, gdzie zmiana polaryzacji w uzwojeniu powoduje zmianę kierunku przepływu prądu, a tym samym zmienia kierunek wytwarzanego pola magnetycznego. W praktyce, to jest często stosowane w różnych urządzeniach, które wymagają zmiany kierunku obrotów, na przykład w wiertarkach czy samochodzikach zdalnie sterowanych. Moim zdaniem, zrozumienie tego mechanizmu otwiera wiele możliwości praktycznych zastosowań w codziennym życiu i pracy technika. Standardy branżowe wskazują, że taka zmiana jest kluczowa w projektowaniu obwodów silnikowych, zwłaszcza tam, gdzie wymagana jest elastyczność kierunku pracy. Warto zwrócić uwagę na to, jak istotna jest umiejętność interpretacji schematów elektrycznych i jej powiązanie z rzeczywistymi działaniami maszyn.

Pytanie 5

Która z wymienionych własności charakteryzuje urządzenie wykonane w I klasie ochronności?

A. Tylko izolacja podstawowa.
B. Izolacja podstawowa oraz zacisk do podłączenia przewodu ochronnego.
C. Zasilanie napięciem bezpiecznym.
D. Izolacja podwójna lub wzmocniona.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Urządzenia w I klasie ochronności mają specjalną izolację podstawową oraz zacisk do podłączenia przewodu ochronnego. Ta izolacja podstawowa gwarantuje, że części pod napięciem są odpowiednio oddzielone od obudowy, co jest bardzo ważne dla bezpieczeństwa użytkowników. Gdyby coś poszło nie tak, to przewód ochronny pomaga zniwelować ewentualne różnice napięcia na obudowie, co naprawdę zmniejsza ryzyko porażenia prądem. W praktyce takie urządzenia są naprawdę popularne w miejscach, gdzie ludzie mogą mieć kontakt z elektrycznością, na przykład w kuchniach albo łazienkach. Warto też wiedzieć, że normy takie jak IEC 61140 mówią, że taka klasa ochrony jest konieczna w urządzeniach do użytku domowego. To podkreśla, jak ważne jest, żeby o tym pamiętać. Dobrze jest także co jakiś czas sprawdzać, czy przewód ochronny działa prawidłowo i czy jest dobrze podłączony, żeby zapewnić ciągłość ochrony.

Pytanie 6

Która z wymienionych przyczyn odpowiada za zmniejszenie się przekładni transformatora jednofazowego obniżającego napięcie?

A. Zwarcie międzyzwojowe w uzwojeniu pierwotnym.
B. Zwarcie międzyzwojowe w uzwojeniu wtórnym.
C. Wzrost obciążenia.
D. Spadek napięcia zasilającego.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zwarcie międzyzwojowe w uzwojeniu pierwotnym transformatora jednofazowego obniżającego napięcie prowadzi do zmniejszenia przekładni, ponieważ zjawisko to powoduje, że część energii elektrycznej nie jest efektywnie przenoszona z uzwojenia pierwotnego do wtórnego. W wyniku zwarcia, zwoje uzwojenia pierwotnego stają się ze sobą połączone, co wpływa na zmniejszenie liczby zwojów czynnych, obniżając tym samym efektywność transformacji napięcia. W praktyce, w przypadku transformatorów, których zadaniem jest obniżanie napięcia, zwarcia międzyzwojowe mogą prowadzić do poważnych uszkodzeń, wymuszając na operatorach przeprowadzanie regularnych inspekcji oraz testów diagnostycznych. Osoby zajmujące się utrzymaniem transformatorów powinny być świadome, że wszelkie nieprawidłowości w ich pracy mogą prowadzić do nadmiernego nagrzewania się i degradacji materiałów dielektrycznych, co jest szczególnie istotne w kontekście norm IEC dotyczących bezpieczeństwa urządzeń elektroenergetycznych. Dobre praktyki w zakresie monitorowania oraz diagnostyki transformatorów obejmują stosowanie metod ultradźwiękowych oraz analizy wyższych harmonicznych, które są skutecznymi narzędziami w identyfikacji problemów dotyczących zwarć.

Pytanie 7

Którą kategorię użytkowania powinien mieć stycznik przeznaczony do rozruchu i wyłączania silników indukcyjnych pierścieniowych?

A. AC-1
B. DC-1
C. DC-3
D. AC-2

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź AC-2 jest właściwa, ponieważ ta kategoria użytkowania styczników jest przeznaczona do rozruchu i wyłączania silników indukcyjnych, zwłaszcza tych z wirnikiem pierścieniowym. Silniki te wymagają dużych prądów rozruchowych, które mogą sięgać 6-8-krotności ich nominalnych wartości. Kategoria AC-2 jest zaprojektowana z myślą o takich zastosowaniach, gdzie stycznik nie tylko wyłącza silnik, ale również musi znosić jego rozruch, co generuje duże obciążenia mechaniczne i elektryczne. Przykładem zastosowania mogą być napędy w przemyśle ciężkim, gdzie silniki indukcyjne napędzają maszyny takie jak sprężarki, wentylatory czy pompy. W standardach IEC 60947-4-1 określono wymagania dotyczące styczników dla różnych kategorii użytkowania, co pozwala na bezpieczne i efektywne ich zastosowanie w systemach automatyki przemysłowej. Wybierając styczniki, inżynierowie muszą brać pod uwagę nie tylko prąd znamionowy, ale także specyfikę aplikacji, aby zapewnić niezawodność i bezpieczeństwo działania.

Pytanie 8

Jednorazowe, znaczne obniżenie napięcia zasilania lampy rtęciowej, wywołane rozruchem silnika indukcyjnego dużej mocy, spowoduje

A. wyłączenie lampy.
B. uszkodzenie lampy.
C. obniżenie trwałości lampy.
D. uszkodzenie dławika.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obniżenie napięcia zasilania lampy rtęciowej spowodowane rozruchem silnika indukcyjnego dużej mocy prowadzi do momentowego spadku energii dostarczanej do lampy. W wyniku tego lampy rtęciowe mogą się wyłączyć, co jest efektem ich wrażliwości na zmiany zasilania. Gdy napięcie spada poniżej pewnego poziomu, lampa nie może utrzymać łuku elektrycznego, co skutkuje jej wyłączeniem. Przykładem zastosowania tej wiedzy jest projektowanie instalacji oświetleniowych w pobliżu dużych odbiorników energii, gdzie zachowanie stabilności napięcia jest kluczowe. W takich sytuacjach stosuje się dławiki lub kondensatory, które mogą stabilizować napięcie, chroniąc lampy przed nagłymi spadkami. Dbanie o jakość zasilania, zgodne z normami takimi jak PN-EN 50160, jest niezbędne w kontekście długoterminowej eksploatacji lamp rtęciowych oraz zapewnienia ich niezawodności.

Pytanie 9

Ostatnie czynności jakie należy wykonać podczas montażu silnika elektrycznego, jeszcze przed jego uruchomieniem, to sprawdzenie czy

A. nie ma zwarć w uzwojeniach stojana i wirnika.
B. średnica komutatora jest wszędzie taka sama i czy na jego powierzchni nie ma wypaleń.
C. wszystkie śruby fundamentowe są dokręcone i czy w silniku nie zostały obce przedmioty.
D. rezystancja izolacji uzwojeń jest zgodna z zaleceniami producenta.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Montaż silnika elektrycznego to spora odpowiedzialność. Przede wszystkim upewnij się, że wszystkie śruby fundamentowe są dobrze dokręcone. To naprawdę ma znaczenie, bo stabilność całego układu zależy od tego. Dobrze jest też pamiętać, żeby nie zostawiać w silniku żadnych obcych przedmiotów. Przykładowo, korzystanie z momentomierzy do dokręcania śrub to świetna praktyka – dzięki temu można dokładnie trzymać się wartości podanych przez producenta. Jeśli fundamenty będą źle zabezpieczone, silnik może się nieładnie wyginać, co może prowadzić do uszkodzeń wirnika czy łożysk. Zawsze przed uruchomieniem warto rzucić okiem na całość, żeby upewnić się, że wszystko jest na swoim miejscu. Ignorowanie tych kroków to prosta droga do poważnych awarii, a kto chciałby wydawać fortunę na naprawy? Podsumowując, dbaj o te szczegóły, bo naprawdę mają wpływ na bezpieczeństwo i sprawne działanie silnika.

Pytanie 10

Przyczyną nagłego wzrostu prędkości obrotowej silnika bocznikowego prądu stałego podczas jego normalnej pracy jest wystąpienie

A. przerwy w obwodzie twornika.
B. zwarcia w obwodzie wzbudzenia.
C. zwarcia w obwodzie twornika.
D. przerwy w obwodzie wzbudzenia.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przerwa w obwodzie wzbudzenia silnika bocznikowego prądu stałego prowadzi do spadku wartości strumienia magnetycznego wytwarzanego przez uzwojenie wzbudzenia. W wyniku tego zmniejszenia strumienia, silnik próbuje skompensować spadek momentu obrotowego i przyspiesza, co skutkuje nagłym wzrostem prędkości obrotowej. W praktyce może to prowadzić do uszkodzenia mechanicznego silnika oraz sprzętu napędzanego, dlatego niezwykle ważne jest monitorowanie stanu uzwojeń wzbudzenia i wprowadzenie odpowiednich zabezpieczeń. Dobre praktyki w branży obejmują regularne przeglądy techniczne oraz stosowanie systemów monitorujących, które mogą zapobiec takim sytuacjom, jak również wprowadzenie układów zabezpieczających, takich jak wyłączniki przeciążeniowe. W standardach branżowych, takich jak IEC 60034, podkreśla się znaczenie zabezpieczeń dla ochrony silników elektrycznych przed niebezpiecznymi warunkami pracy.

Pytanie 11

Przewód typu SMYp jest stosowany do wykonywania

A. podłączeń odbiorników ruchomych.
B. instalacji natynkowej.
C. instalacji wtynkowej.
D. przyłączy napowietrznych budynków.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przewód typu SMYp to świetny wybór, gdy chodzi o podłączanie odbiorników ruchomych. Fajnie się sprawdza w sytuacjach, gdzie potrzebne jest elastyczne połączenie, bo urządzenia często trzeba przestawiać. Jego konstrukcja jest naprawdę solidna, bo ma wysoką odporność na różne uszkodzenia i czynniki atmosferyczne. Można go używać zarówno w budynkach, jak i na zewnątrz. Przykładem użycia przewodów SMYp są maszyny przemysłowe, które muszą być często przenoszone w obrębie fabryki. Dobrze działa na przykład przy podłączaniu narzędzi ręcznych, jak wkrętarki czy piły elektryczne – są mobilne, ale muszą mieć bezpieczne zasilanie. Z tego co wiem, przewody SMYp spełniają normy PN-IEC 60502-1, dzięki czemu są akceptowane w branży inżynieryjnej.

Pytanie 12

Którą linią, według zasad rysunku technicznego, rysuje się niewidoczne zarysy przedmiotów?

A. Kreskową cienką.
B. Punktową grubą.
C. Ciągłą grubą.
D. Ciągłą cienką.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedzią, która jest właściwa w kontekście rysunku technicznego, jest kreskowa cienka linia. Zgodnie z normami ISO 128, które regulują zasady rysunku technicznego, niewidoczne zarysy przedmiotów rysuje się właśnie tą linią. Kreski te mają na celu wskazanie konturów elementów, które są schowane za innymi częściami konstrukcji lub nie są widoczne z danej perspektywy. Użycie cienkiej kreskowej linii pozwala na zachowanie klarowności rysunku, umożliwiając jednocześnie zrozumienie struktury obiektu. W praktyce, na przykład w projektowaniu maszyn czy urządzeń, poprawne przedstawienie niewidocznych zarysów jest kluczowe dla zrozumienia całej konstrukcji. Dzięki zastosowaniu odpowiednich linii, inżynierowie i technicy mogą lepiej analizować i interpretować rysunki, co przekłada się na efektywność pracy oraz zminimalizowanie ryzyka błędów podczas realizacji projektów. Kreskowa cienka linia jest zatem nie tylko standardem, ale również funkcjonalnym narzędziem w komunikacji wizualnej w inżynierii.

Pytanie 13

Sprawdzanie rezystancji izolacji uzwojeń silników elektrycznych zasilanych napięciem 230/400 V należy wykonać megaomomierzem o napięciu probierczym wynoszącym

A. 1 000 V
B. 500 V
C. 2 500 V
D. 1 500 V

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa odpowiedź to 500 V, ponieważ dla silników elektrycznych zasilanych napięciem 230/400 V zaleca się stosowanie napięcia probierczego w zakresie 500 V do pomiaru rezystancji izolacji. Megaomomierze, które działają na tym poziomie napięcia, są w stanie skutecznie wykrywać potencjalne uszkodzenia izolacji oraz oceniać jej stan techniczny. W praktyce, pomiar rezystancji izolacji przy napięciu 500 V pozwala na uzyskanie wiarygodnych wyników, które są zgodne z normami branżowymi, takimi jak IEC 60364, zapewniając jednocześnie bezpieczeństwo operatora. Przykład zastosowania tej metody to rutynowe kontrole izolacji w silnikach pracujących w przemyśle, gdzie regularne pomiary pozwalają na wczesne wykrywanie problemów i zapobiegają poważnym awariom. Takie działania są kluczowe dla zapewnienia niezawodności systemów zasilania oraz bezpieczeństwa pracy.

Pytanie 14

Która z czynności nie należy do zakresu konserwacji maszyn elektrycznych?

A. Docieranie szczotek.
B. Pomiar prądu roboczego.
C. Dokręcanie obluzowanych śrub.
D. Smarowanie łożysk.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomiar prądu roboczego jest kluczowy w diagnostyce maszyn elektrycznych, jednak nie stanowi bezpośredniej czynności konserwacyjnej. Konserwacja maszyn elektrycznych obejmuje działania, które mają na celu zapewnienie ich sprawności operacyjnej oraz wydłużenie okresu eksploatacji. Do standardowych praktyk konserwacyjnych należy docieranie szczotek, które zapewnia prawidłowy kontakt z komutatorem, dokręcanie obluzowanych śrub, co zapobiega uszkodzeniom mechanicznym, oraz smarowanie łożysk, co minimalizuje tarcie i zużycie. Pomiar prądu roboczego, choć bardzo istotny, służy głównie do określenia stanu maszyny, identyfikacji potencjalnych problemów oraz oceny efektywności energetycznej, a nie do bezpośredniej konserwacji. W praktyce, monitorowanie parametrów pracy, w tym prądu, powinno być realizowane w ramach rutynowych inspekcji, ale nie powinno być mylone z czynnościami konserwacyjnymi.

Pytanie 15

W instalacji doprowadzającej napięcie 230 V do spirali grzejnej o rezystancji 230 Ω, zastosowano przewód o długości 50 m i rezystancji 1,4 Ω/100 m. Wymiana tego przewodu na przewód o rezystancji 2,8 Ω/100 m i takiej samej długości spowoduje

A. zwiększenie spadku napięcia na przewodach doprowadzających napięcie.
B. dwukrotne zmniejszenie mocy wydzielanej na spirali grzejnej.
C. zmniejszenie spadku napięcia na przewodach doprowadzających napięcie.
D. dwukrotne zwiększenie mocy wydzielanej na spirali grzejnej.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wybór odpowiedzi wskazującej na zwiększenie spadku napięcia na przewodach doprowadzających napięcie jest uzasadniony analizą całkowitej rezystancji obwodu. W początkowej sytuacji, przewód o rezystancji 1,4 Ω/100 m ma rezystancję 0,7 Ω na długości 50 m (1,4 Ω/100 m * 50 m). Całkowita rezystancja obwodu wynosi 230 Ω (rezystancja spirali) + 0,7 Ω (rezystancja przewodu), co daje 230,7 Ω. Przy napięciu 230 V, moc wydzielana na spirali grzejnej wynosi P = V²/R = 230²/230,7. Po wymianie przewodu na ten o rezystancji 2,8 Ω/100 m, rezystancja przewodu wzrasta do 1,4 Ω na długości 50 m. Teraz całkowita rezystancja wynosi 230 Ω + 1,4 Ω, co skutkuje niższą mocą wydzielaną na spirali. Zwiększenie rezystancji przewodu prowadzi do wyższego spadku napięcia w przewodach, co przekłada się na mniejszą ilość energii dostarczanej do spirali grzejnej. Podstawową zasadą w projektowaniu instalacji elektrycznych jest minimalizacja długości przewodów i ich rezystancji, co pozwala na efektywne przekazywanie energii elektrycznej.

Pytanie 16

Którymi symbolami literowymi oznacza się końce uzwojenia wzbudzenia bocznikowej maszyny prądu stałego?

A. E1 – E2
B. C1 – C2
C. D1 – D2
D. F1 – F2

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź E1 – E2 jest poprawna, ponieważ te symbole literowe oznaczają końce uzwojenia wzbudzenia w bocznikowej maszynie prądu stałego. Wzbudzenie bocznikowe jest jednym z najczęściej stosowanych typów wzbudzenia w maszynach prądu stałego, gdzie uzwojenie wzbudzenia jest podłączone równolegle do obciążenia. Oznaczenia E1 i E2 są zgodne z normami IEC oraz praktykami inżynieryjnymi, które definiują zasady oznaczania elementów w układach elektrycznych. W praktyce, prawidłowe zrozumienie tych oznaczeń ma kluczowe znaczenie dla przeprowadzania konserwacji oraz diagnostyki maszyn. Na przykład, w przypadku awarii maszyny, technik musi mieć możliwość szybkiego zidentyfikowania właściwych końców uzwojenia, aby przeprowadzić pomiary oraz analizę stanu izolacji. Wiedza ta jest także niezbędna podczas projektowania układów wzbudzenia, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie i optymalizację wydajności maszyny. Zrozumienie oznaczeń E1 i E2 oraz ich zastosowania w praktyce jest niezbędne dla każdego inżyniera zajmującego się maszynami elektrycznymi.

Pytanie 17

Który zestaw narzędzi, oprócz szczypiec do cięcia przewodów, przyrządu do ściągania izolacji oraz zestawu wkrętaków, należy użyć do przygotowania i podłączenia przewodu z żyłami wielodrutowymi do tabliczki zaciskowej silnika przedstawionej na rysunku?

Ilustracja do pytania
A. Kleszcze monterskie, młotek, przyrząd do zaciskania końcówek przewodów.
B. Kleszcze monterskie, nóż monterski, przyrząd do zaciskania końcówek przewodów.
C. Młotek, przyrząd do zaciskania końcówek przewodów, zestaw kluczy.
D. Nóż monterski, przyrząd do zaciskania końcówek przewodów, zestaw kluczy.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wybór zestawu narzędzi, w skład którego wchodzi nóż monterski, przyrząd do zaciskania końcówek przewodów oraz zestaw kluczy, jest optymalny do przygotowania i podłączenia przewodu z żyłami wielodrutowymi do tabliczki zaciskowej silnika. Nóż monterski pozwala precyzyjnie naciąć i usunąć izolację przewodów, co jest kluczowe, aby nie uszkodzić żył przewodzących. Przyrząd do zaciskania końcówek przewodów jest niezbędny, gdyż umożliwia pewne i trwałe połączenie przewodów z końcówkami, co zapewnia niezawodność i bezpieczeństwo połączeń elektrycznych oraz minimalizuje ryzyko przegrzewania. Zestaw kluczy jest niezbędny do dokręcenia zacisków na tabliczce, co gwarantuje, że połączenie będzie stabilne i odporne na wibracje. Tego rodzaju wyposażenie jest standardem w branży elektrycznej i elektromechanicznej, co potwierdza jego praktyczność w codziennych zastosowaniach. Działa to zgodnie z normami, takimi jak PN-EN 60900, które zalecają stosowanie odpowiednich narzędzi izolowanych do pracy pod napięciem.

Pytanie 18

Na rysunku przedstawiono schemat obwodu głównego silnika klatkowego trójfazowego z przełącznikiem gwiazda-trójkąt. Jaka powinna być kolejność zadziałania styczników po uruchomieniu układu, aby stwierdzić, że układ działa zgodnie z dokumentacją?

Ilustracja do pytania
A. K2 i KI po przełączeniu KI i K3
B. KI i K3 po przełączeniu K2 i K3
C. Kii K2, po przełączeniu K2 i K3
D. K2 i K3, po przełączeniu KI i K2

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Schemat przedstawia klasyczne rozwiązanie rozruchu silnika klatkowego trójfazowego przy użyciu przełącznika gwiazda-trójkąt. W praktyce, kolejność działania styczników jest tutaj kluczowa dla bezpieczeństwa oraz prawidłowego funkcjonowania urządzenia. Najpierw po uruchomieniu układu załączają się styczniki K2 i K3, co oznacza, że uzwojenia silnika zostają połączone w gwiazdę. Ten sposób połączenia obniża napięcie na poszczególnych uzwojeniach, a co za tym idzie – ogranicza prąd rozruchowy. To bardzo korzystne, bo chroni zarówno silnik, jak i całą instalację przed przeciążeniem. Po upływie określonego czasu (ustalonego najczęściej przez przekaźnik czasowy), następuje przełączenie – stycznik K3 zostaje wyłączony, a załącza się K1. Teraz uzwojenia są już połączone w trójkąt i silnik pracuje z pełną mocą. Taki schemat działania wynika z norm branżowych, np. PN-EN 60947, które jasno opisują wymagania dotyczące rozruchu dużych silników asynchronicznych. Moim zdaniem, dobrze jest znać nie tylko zasadę działania, ale i typowe błędy przy podłączaniu tych styczników – bo w instalacjach przemysłowych każdy drobiazg potrafi potem wywołać mnóstwo zamieszania. Przełącznik gwiazda-trójkąt stosuje się głównie tam, gdzie istotne jest ograniczanie obciążeń prądowych przy rozruchu, co potwierdzają nie tylko normy, ale i praktyka warsztatowa. Dlatego właśnie prawidłowa kolejność to: najpierw K2 i K3 (gwiazda), a potem KI i K2 (trójkąt).

Pytanie 19

Który z wymienionych łączników elektrycznych ma zdolność wyłączania prądów zwarciowych?

A. Wyłącznik.
B. Rozłącznik manewrowy.
C. Odłącznik.
D. Rozłącznik izolacyjny.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyłącznik to urządzenie elektryczne, które ma zdolność nie tylko do włączania i wyłączania obwodów, ale również do zabezpieczania instalacji przed skutkami zwarć. W przypadku wystąpienia zwarcia, wyłącznik automatycznie odcina dopływ prądu, co skutkuje ochroną zarówno urządzeń elektrycznych, jak i instalacji. Wyłączniki są kluczowymi elementami w systemach elektrycznych, zapewniającymi bezpieczeństwo i niezawodność. Przykładem mogą być wyłączniki automatyczne, które są powszechnie stosowane w budynkach mieszkalnych oraz przemysłowych. Zgodnie z normami IEC 60947, wyłączniki powinny charakteryzować się odpowiednią zdolnością do przerywania prądów zwarciowych, co jest kluczowe w kontekście ochrony przed pożarami oraz uszkodzeniami sprzętu. W praktyce, stosowanie wyłączników w instalacjach elektrycznych jest nie tylko wymagane, ale także rekomendowane, aby zapewnić bezpieczne i skuteczne działanie systemów elektrycznych, co wpływa na długoterminową niezawodność i bezpieczeństwo użytkowników.

Pytanie 20

Który silnik posiada wirnik bez pierścieni ślizgowych?

A. Synchroniczny cylindryczny.
B. Indukcyjny klatkowy.
C. Indukcyjny pierścieniowy.
D. Synchroniczny jawnobiegunowy.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik indukcyjny klatkowy jest rodzajem silnika asynchronicznego, który nie posiada pierścieni ślizgowych, co sprawia, że jest prostszy w budowie i bardziej niezawodny. Wirnik tego typu silnika ma formę klatki, najczęściej zbudowanej z aluminiowych lub mosiężnych prętów, co eliminuje potrzebę stosowania pierścieni ślizgowych. Dzięki temu, silniki te mają mniejsze straty energii oraz są bardziej odporne na uszkodzenia mechaniczne. W praktyce silniki indukcyjne klatkowe są szeroko stosowane w aplikacjach przemysłowych, takich jak pompy, wentylatory, czy taśmociągi, gdzie wymagane są trwałe rozwiązania o niskich kosztach eksploatacji. Ponadto, ich prosta konstrukcja przekłada się na niższe koszty serwisowania, co jest istotnym czynnikiem w kontekście efektywności operacyjnej. Standardy branżowe, takie jak IEC 60034, definiują wymagania dotyczące silników elektrycznych, w tym indukcyjnych, co zapewnia ich niezawodność i bezpieczeństwo w eksploatacji.

Pytanie 21

Do zalet wyłącznika nie należy

A. tworzenie widocznej przerwy izolacyjnej.
B. krótki czas wyłączenia przeciążeń.
C. możliwość wielokrotnego wykorzystania.
D. pewność właściwego poziomu zabezpieczeń.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyłącznik w instalacjach elektrycznych ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa i wygody użytkowania. Tworzenie widocznej przerwy izolacyjnej nie jest zaletą wyłączników, ponieważ wyłączniki są projektowane głównie do ochrony przed przeciążeniami i zwarciami. Zgodnie z normami IEC (Międzynarodowa Komisja Elektrotechniczna), wyłączniki powinny skutecznie odcinać obwód elektryczny w przypadku wystąpienia niebezpiecznych warunków, ale nie zawsze tworzą one widoczną przerwę izolacyjną. Przykładem zastosowania wyłącznika może być instalacja w domach mieszkalnych, gdzie zapewniają one automatyczne wyłączenie zasilania w razie awarii, co chroni urządzenia oraz ludzi. Warto również zauważyć, że nowoczesne wyłączniki mogą być wyposażone w funkcje monitorowania, co pozwala na szybsze diagnozowanie problemów w systemie elektrycznym, a tym samym zwiększa ogólne bezpieczeństwo instalacji.

Pytanie 22

W celu sprawdzenia parametrów sieciowego transformatora jednofazowego zmontowano układ pomiarowy przedstawiony na rysunku i uzyskano następujące wyniki pomiarów: U1= 230 V, I1= 0,1 A, U2= 11,5 V. Na podstawie uzyskanych wyników pomiarów określ wartość przekładni napięciowej tego transformatora.

Ilustracja do pytania
A. 0,05
B. 20
C. 1,15
D. 23

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Transformator to urządzenie, które przekształca napięcie elektryczne. W przypadku jednofazowego transformatora, przekładnia napięciowa to stosunek napięcia wejściowego do wyjściowego. W tym zadaniu mamy U1 równe 230 V i U2 równe 11,5 V. Przekładnię napięciową obliczamy, dzieląc te wartości: 230 V / 11,5 V, co daje 20. Dlatego właściwa odpowiedź to 20. Znając przekładnię, możemy zrozumieć, jak transformator obniża lub podnosi napięcie, co jest kluczowe w wielu zastosowaniach, jak zasilanie urządzeń elektronicznych o specyficznych wymaganiach napięciowych. Prawidłowe zrozumienie tego mechanizmu jest podstawą w inżynierii elektrycznej. Transformator jednofazowy jest często stosowany w domowych zasilaczach, gdzie ważne jest bezpieczeństwo i efektywność obniżania napięcia z sieci do poziomu akceptowalnego przez sprzęt AGD. Wiedza o przekładni umożliwia projektowanie układów, które spełniają normy takie jak IEC 60076 dotyczące transformatorów energetycznych, co zwiększa bezpieczeństwo i niezawodność instalacji elektrycznych.

Pytanie 23

Rysunek przedstawia

Ilustracja do pytania
A. przekładnik napięciowy.
B. przekładnik prądowy.
C. jednobiegunowy rozłącznik nożowy zatablicowy z komorą gaszenia łuku.
D. podstawę jednobiegunowego bezpiecznika przemysłowego z wkładką bezpiecznikową.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
To jest rzeczywiście podstawa jednobiegunowego bezpiecznika przemysłowego z wkładką bezpiecznikową. Tego typu podstawy są kluczowe w systemach zabezpieczających. Moim zdaniem, to jak zamek w drzwiach - bez tego system nie działa. Bezpieczniki przemysłowe służą do ochrony obwodów przed przeciążeniem i zwarciem. Są one niezwykle istotne w zakładach przemysłowych, gdzie prądy robocze są znacznie wyższe niż w standardowych instalacjach domowych. Podstawa bezpiecznika zapewnia stabilne i bezpieczne mocowanie wkładki, co umożliwia szybkie reagowanie w razie potrzeby wymiany. W praktyce, taki bezpiecznik jest często stosowany w panelach rozdzielczych i szafach sterowniczych. Standardy, takie jak IEC 60269, precyzują wymagania dotyczące konstrukcji i działania takich urządzeń. To bardzo praktyczne rozwiązanie, które pozwala na minimalizowanie ryzyka uszkodzenia cennych urządzeń elektrycznych. Ważne jest także, że wkładki bezpiecznikowe są łatwe do wymiany, co jest wielką zaletą w sytuacjach awaryjnych oraz przy konserwacji.

Pytanie 24

Które z wymienionych narzędzi służy do montowania łożysk w silniku elektrycznym trójfazowym?

A. Ściągacz do łożysk.
B. Wkrętak.
C. Młotek.
D. Kleszcze monterskie.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź 'Młotek' jest prawidłowa, ponieważ jest to narzędzie, które najczęściej wykorzystuje się do montowania łożysk w silnikach elektrycznych trójfazowych. Młotek pozwala na precyzyjne i kontrolowane wbijanie łożysk na miejsce, co jest kluczowe dla zapewnienia ich prawidłowej pracy. Przy montażu łożysk należy zadbać, aby były one równomiernie osadzone, co minimalizuje ryzyko uszkodzenia zarówno łożysk, jak i wałka silnika. Standardy branżowe, takie jak ISO 1101, podkreślają znaczenie precyzyjnego montażu komponentów w maszynach. Praktyczne zastosowanie młotka w tym kontekście polega na używaniu go w zestawieniu z podkładką zabezpieczającą, co dodatkowo chroni łożysko przed nadmiernym uderzeniem oraz deformacją. Zwracając uwagę na ergonomię i bezpieczeństwo, kluczowe jest, aby młotek był odpowiednio dobrany do wielkości łożyska, co zapewnia komfort i efektywność pracy. Oprócz tego, warto również stosować młotki wykonane z materiałów, które nie powodują odprysków, co zwiększa bezpieczeństwo pracy.

Pytanie 25

Jaką sprawność znamionową ma silnik szeregowy, którego wybrane parametry z tabliczki znamionowej zamieszczono poniżej?

Un = 440 V
Pn = 10 kW
In = 25 A
nn = 800 obr./min
S1

A. ≈91%
B. 80%
C. ≈71%
D. 50%

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Właściwą odpowiedzią jest około 91% sprawności znamionowej silnika szeregowego. Sprawność silnika oblicza się jako stosunek mocy wyjściowej do mocy wejściowej. W tym przypadku znamionowa moc wyjściowa wynosi 10 kW, a moc wejściowa można obliczyć na podstawie napięcia i natężenia prądu: P_wejściowa = U_n * I_n = 440 V * 25 A = 11 kW. Obliczając sprawność, otrzymujemy: η = (P_n / P_wejściowa) * 100% = (10 kW / 11 kW) * 100% ≈ 90.91%. Tak wysoka sprawność jest typowa dla silników szeregowych, które są często stosowane w aplikacjach wymagających dużego momentu obrotowego przy niskich prędkościach. Przykładem zastosowania tych silników mogą być dźwigi, wciągniki oraz maszyny budowlane, gdzie efektywność energetyczna ma kluczowe znaczenie dla optymalizacji kosztów eksploatacji i zwiększenia żywotności urządzeń. W praktyce warto zwracać uwagę na sprawność silników w celu minimalizacji strat energii i poprawy efektywności systemów, w których są one wykorzystywane.

Pytanie 26

Którym symbolem literowym oznacza się układ bezprzerwowego zasilania energią elektryczną?

A. UPS
B. ABS
C. HVDC
D. SEPIC

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
UPS, czyli Uninterruptible Power Supply (bezprzerwowe zasilanie), to urządzenie, które zapewnia stałe zasilanie energią elektryczną w sytuacjach awaryjnych, takich jak przerwy w dostawie prądu czy nagłe spadki napięcia. UPS działa na zasadzie gromadzenia energii w akumulatorach, które są ładowane, gdy zasilanie jest normalne. W momencie przerwy w zasilaniu, UPS automatycznie przełącza się na zasilanie akumulatorowe, co pozwala na kontynuację pracy podłączonych urządzeń. Przykłady zastosowania UPS obejmują serwery, systemy telekomunikacyjne oraz urządzenia medyczne, gdzie nieprzerwane zasilanie jest kluczowe dla bezpieczeństwa i funkcjonalności. W kontekście standardów branżowych, takie jak IEC 62040, definiują wymagania dotyczące wydajności i bezpieczeństwa systemów UPS, co czyni UPS istotnym elementem w zarządzaniu infrastrukturą IT oraz zapewnieniu ciągłości działania.

Pytanie 27

Uzwojenie stojana z uzwojeniem wirnika jest połączone w silniku

A. szeregowym.
B. pierścieniowym.
C. głębokożłobkowym.
D. klatkowym.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W silniku elektrycznym, w którym uzwojenie stojana jest połączone z uzwojeniem wirnika w układzie szeregowym, mamy do czynienia z charakterystycznym sposobem działania. W tym układzie prąd płynący przez uzwojenie stojana także zasila uzwojenie wirnika, co skutkuje tym, że moment obrotowy generowany jest w sposób proporcjonalny do wartości prądu. Taki sposób połączenia zapewnia stabilność pracy silnika w warunkach dużego obciążenia, ponieważ wzrost obciążenia powoduje wzrost prądu, co w rezultacie generuje większy moment obrotowy. Silniki szeregowe szczególnie dobrze sprawdzają się w zastosowaniach, gdzie wymagane są duże momenty rozruchowe, na przykład w napędach elektrycznych dźwigów lub wózków widłowych. Ponadto, silniki te są bardziej kompaktowe i lżejsze w porównaniu do innych typów silników, co czyni je korzystnym rozwiązaniem w wielu zastosowaniach przemysłowych. Standardy IEC 60034 dotyczące maszyn elektrycznych dostarczają wytycznych odnoszących się do projektowania i użytkowania takich układów.

Pytanie 28

Jakie jest przeznaczenie narzędzia przedstawionego na rysunku?

Ilustracja do pytania
A. Zdejmowanie powłoki z przewodów wielożyłowych.
B. Odizolowywanie końcówek żył przewodów.
C. Zaprasowywanie końcówek oczkowych.
D. Zaginanie oczek na przewodzie.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Narzędzie przedstawione na rysunku to ściągacz izolacji, który jest używany do odizolowywania końcówek żył przewodów. Jest to niezbędne narzędzie w pracy każdego elektryka czy technika zajmującego się instalacjami elektrycznymi. Ściąganie izolacji polega na precyzyjnym usunięciu warstwy ochronnej z przewodu bez uszkadzania samej żyły. Taki ściągacz jest tak zaprojektowany, aby umożliwić regulację do różnych średnic przewodów, co czyni go niezwykle uniwersalnym. W praktyce, dobre narzędzie do odizolowywania pozwala na szybkie i bezpieczne przygotowanie przewodu do dalszego łączenia, lutowania czy zaciskania na końcówkach. Ważne jest, by narzędzie to było dobrze konserwowane, aby jego ostrza były ostre i precyzyjne. Warto również zaznaczyć, że standardy branżowe, takie jak DIN VDE, zalecają stosowanie odpowiednich narzędzi do pracy z przewodami, aby zapewnić bezpieczeństwo i trwałość połączeń. Odizolowywanie to podstawowy etap w przygotowaniu przewodów do instalacji, a znajomość technik i narzędzi z tym związanych jest kluczowa w pracy technicznej.

Pytanie 29

Do przymocowania urządzenia elektrycznego do blachy o grubości 3 mm przy użyciu takich elementów, jak przedstawiony na ilustracji, oprócz kompletu wierteł do metalu i punktaka niezbędne będą

Ilustracja do pytania
A. wiertarko-wkrętarka z kompletem bitów i gwintownik.
B. wiertarko-wkrętarka z kompletem bitów i rozwiertak.
C. wiertarka i klucz imbusowy.
D. wiertarka i wkrętak typu torks.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy montażu urządzenia elektrycznego do metalowej blachy, szczególnie o grubości 3 mm, kluczowe jest nie tylko dobranie odpowiednich narzędzi, ale także zrozumienie procesu gwintowania. Wybór wiertarko-wkrętarki z kompletem bitów i gwintownika jest trafny, ponieważ umożliwia nie tylko nawiercenie otworu, ale także wykonanie wewnętrznego gwintu, który współgra z gwintem śruby. To podejście jest powszechnie stosowane w sytuacjach, gdzie trudno jest użyć nakrętek, zapewniając jednocześnie trwałe i pewne połączenie. W praktyce, przy zastosowaniu standardów, jak ISO 2768 dotyczące tolerancji, można osiągnąć precyzyjne wyniki. Gwintowanie jest integralnym procesem w mechanice, stosowanym m.in. w motoryzacji i produkcji przemysłowej. Dzięki temu, urządzenie jest mocowane bez luzów, co minimalizuje ryzyko luzowania się połączeń w wyniku drgań czy zmiennych obciążeń. Dobrze wykonany gwint wewnętrzny zapewnia także estetyczny wygląd montażu, co bywa istotne w mechanice precyzyjnej. Moim zdaniem, umiejętne użycie gwintownika to nie tylko kwestia techniki, ale i doświadczenia, co wielokrotnie potwierdziłem w swojej praktyce warsztatowej.

Pytanie 30

W celu zapewnienia bezpieczeństwa podczas prac związanych z przeglądem i konserwacją silnika elektrycznego w hali produkcyjnej należy w pierwszej kolejności odłączyć napięcie i następnie

A. zabezpieczyć instalację zasilającą silnik przed niepożądanym załączeniem.
B. połączyć obudowę silnika z przewodem ochronnym.
C. uziemić obudowę silnika.
D. odłączyć przewody zasilające w głównej rozdzielnicy.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zabezpieczenie instalacji zasilającej silnik przed niepożądanym załączeniem jest kluczowym krokiem w procedurze bezpieczeństwa podczas prac konserwacyjnych. Po odłączeniu napięcia, istnieje ryzyko, że niezamierzony kontakt z systemem może spowodować przypadkowe włączenie urządzenia. Dlatego stosowanie blokad, takich jak zamek na wyłączniku lub zastosowanie tabliczek informacyjnych, jest niezbędne. W praktyce oznacza to, że pracownicy powinni korzystać z wytycznych zawartych w normach, takich jak PN-EN 60204-1, które zalecają wprowadzenie odpowiednich środków ochrony w przypadku konserwacji urządzeń elektrycznych. Dobrą praktyką jest także używanie etykiet z informacjami o pracach konserwacyjnych, co zwiększa świadomość wśród personelu. Ponadto, wdrażanie szkoleń dotyczących bezpiecznego wykonywania prac, w tym procedur wyłączania i zabezpieczania urządzeń, jest niezbędne do minimalizacji ryzyka wypadków w zakładzie.

Pytanie 31

Na podstawie przedstawionych na rysunku nastaw pokręteł i diagramu działania przekaźnika czasowego określ jego sposób działania.

Ilustracja do pytania
A. Załączanie i wyłączanie styku w cyklu: załączenie na 300 ms i wyłączenie na 300 ms.
B. Wyłączanie i załączanie styku w cyklu: wyłączenie na 30 ms i załączenie na 30 ms.
C. Natychmiastowe załączenie styku i wyłączenie po 300 ms od uruchomienia.
D. Załączenie styku po 30 ms od uruchomienia przekaźnika.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Świetnie! Funkcjonowanie przekaźnika czasowego, który załącza i wyłącza styk w cyklu 300 ms na 300 ms, odnosi się do trybu pracy typu C. Jest to popularny sposób działania w aplikacjach przemysłowych, gdzie regularne cykle załączenia i wyłączenia są niezbędne do utrzymania ciągłości procesów produkcyjnych. Przykładem zastosowania może być kontrola naprzemiennego załączania i wyłączania syren alarmowych w systemach ostrzegawczych, gdzie nieustanne dźwięki mogłyby być zbyt drażniące dla otoczenia. Działanie tego przekaźnika jest zgodne z normami przemysłowymi, które wymagają precyzyjnego kontrolowania czasu dla zapewnienia bezpieczeństwa i optymalizacji procesów. W praktyce, takie przekaźniki są również stosowane w systemach automatyki domowej, np. do sterowania wentylacją, gdzie konieczne jest cykliczne załączanie i wyłączanie urządzeń dla utrzymania odpowiedniej jakości powietrza. Warto pamiętać, że poprawne ustawienie przekaźnika zapewnia nie tylko efektywność systemu, ale i jego długotrwałą niezawodność. Wiedza o takich detalach pozwala na lepsze zrozumienie dynamiki działania systemów automatyki.

Pytanie 32

Jaką funkcję w układzie sterowania silnikiem indukcyjnym trójfazowym, którego schemat przedstawiono na rysunku, spełnia element oznaczony symbolem F5?

Ilustracja do pytania
A. Chroni przed przepięciami w sieci.
B. Zabezpiecza silnik przed skutkami zwarć.
C. Chroni przed porażeniem prądem elektrycznym.
D. Zabezpiecza silnik przed skutkami przeciążeń.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Element oznaczony jako F5 w układzie sterowania silnikiem trójfazowym pełni kluczową rolę w ochronie przed przeciążeniami. W praktyce oznacza to, że gdy silnik zaczyna pobierać zbyt duży prąd, co może być wynikiem przeciążenia mechanicznego, element ten przerwie obwód, zapobiegając uszkodzeniom silnika. Jest to istotne w kontekście zapewnienia długiej i bezawaryjnej pracy urządzeń. Zabezpieczenia przeciążeniowe są standartem w przemysłowych instalacjach elektrycznych i muszą spełniać określone normy, takie jak IEC 60947. Tego typu zabezpieczenie jest też powszechnie stosowane w aplikacjach, gdzie silniki są często uruchamiane i zatrzymywane, co zwiększa ryzyko przeciążeń. W dobrze zaprojektowanych układach często stosuje się je w połączeniu z zabezpieczeniami termicznymi, które monitorują temperaturę uzwojeń silnika. Chroni to nie tylko sam silnik, ale także całą instalację przed skutkami awarii, takimi jak pożary czy uszkodzenia mechaniczne.

Pytanie 33

Jakiej czynności wchodzącej w zakres oględzin nie należy wykonywać podczas pracy silnika napędowego?

A. Sprawdzenia stopnia nagrzewania się obudowy i łożysk.
B. Sprawdzenia stanu szczotek i szczotkotrzymaczy.
C. Pomiaru poziomu drgań.
D. Sprawdzenia ustawienia zabezpieczeń.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź, która mówi o tym, że nie powinniśmy sprawdzać stanu szczotek i szczotkotrzymaczy, gdy silnik działa, jest całkiem trafna. Kiedy silnik jest w ruchu, szczotki i szczotkotrzymacze mogą się mocno zużywać, co może prowadzić do ich uszkodzenia. Właśnie dlatego takie kontrole najlepiej robić, gdy silnik jest wyłączony. Moim zdaniem, przy inspekcji warto zwrócić uwagę na to, czy szczotki nie są za cienkie i czy nie mają pęknięć. Również szczotkotrzymacze muszą być czyste, bo brud może zakłócić przewodzenie prądu. Jeśli będziemy stosować się do tych zasad, zwiększamy szansę na to, że nasz system będzie działał dobrze i długo, co jest bardzo ważne w pracy w przemyśle.

Pytanie 34

Trójfazowy, trójprzewodowy symetryczny odbiornik energii elektrycznej połączony w gwiazdę zasilany jest z sieci napięcia przemiennego 3 x 400 V. W jednej z faz odbiornika wystąpiło zwarcie. Jaka będzie wartość napięcia na nieuszkodzonych fazach odbiornika?

A. 300 V
B. 200 V
C. 400 V
D. 230 V

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź 400 V jest prawidłowa, ponieważ w systemie trójfazowym zasilanym napięciem 3 x 400 V, napięcie międzyfazowe wynosi 400 V. W przypadku zwarcia w jednej z faz odbiornika, napięcie na pozostałych nieuszkodzonych fazach pozostaje na poziomie nominalnym, co oznacza, że na tych fazach napięcie nie zmienia się i wynosi nadal 400 V. Dzieje się tak dzięki symetrycznemu połączeniu w gwiazdę, które charakteryzuje się tym, że w przypadku awarii jednej z faz, pozostałe fazy mogą nadal funkcjonować prawidłowo. W praktyce oznacza to, że w przypadku uszkodzenia jednego z obwodów, urządzenia zasilane z pozostałych faz mogą kontynuować pracę, o ile ich konstrukcja i zastosowanie na to pozwalają. Takie rozwiązanie jest szeroko stosowane w przemyśle, gdzie bezpieczeństwo i ciągłość zasilania są kluczowe. Warto także zauważyć, że w systemach trójfazowych stosuje się różne metody zakupu energii oraz dobór odpowiednich zabezpieczeń, co ma na celu ochronę przed skutkami zwarć.

Pytanie 35

Rozwarcie styku 1-2, z jednoczesnym zwarciem styku 1-3 łącznika S3, spowoduje

Ilustracja do pytania
A. załączenie lampy E1.
B. załączenie lamp E1 i E2.
C. wyłączenie lamp E1 i E2.
D. wyłączenie lampy E2.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wybrana odpowiedź jest poprawna, ponieważ rozwarcie styku 1-2 i zwarcie styku 1-3 w łączniku S3 powoduje, że obwód zasilający lampy E1 i E2 zostaje przerwany. To praktyczny przykład zastosowania układów sterowania elektrycznego, gdzie mechanizm przełączający, taki jak łącznik, kontroluje przepływ prądu w obwodzie. W sytuacji, gdy styk 1-2 jest rozwarty, a 1-3 zwarty, prąd nie płynie do lamp, co skutkuje ich wyłączeniem. Tego rodzaju schematy są zgodne z normami IEC dotyczących instalacji elektrycznych, gdzie bezpieczeństwo użytkowania i niezawodność są priorytetami. W praktyce takie rozwiązania pozwalają na efektywne zarządzanie energią i minimalizację strat. Moim zdaniem, zrozumienie działania takich układów jest kluczem do projektowania bezpiecznych i wydajnych systemów elektrycznych. Daje to również solidne podstawy do dalszej nauki bardziej złożonych systemów sterowania, które są nieodłącznym elementem nowoczesnych instalacji elektrycznych.

Pytanie 36

Na rysunku przedstawiono wirnik silnika

Ilustracja do pytania
A. bocznikowego.
B. klatkowego.
C. uniwersalnego.
D. pierścieniowego.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wirnik pierścieniowy to bardzo ciekawy element, który jest powszechnie stosowany w silnikach klatkowych pierścieniowych, czyli tzw. silnikach asynchronicznych z wirnikiem pierścieniowym. Kluczowym elementem tego typu wirnika są pierścienie ślizgowe, które umożliwiają zewnętrzne sterowanie rezystancją w obwodzie wirnika. Dzięki temu możliwe jest płynne regulowanie momentu obrotowego oraz prędkości obrotowej silnika. W praktyce znajduje to zastosowanie w takich urządzeniach jak dźwigi, wyciągi czy inne maszyny, gdzie ważne jest precyzyjne sterowanie parametrami pracy. Moim zdaniem, to właśnie elastyczność i możliwość dostosowania parametrów pracy sprawia, że silniki z wirnikiem pierścieniowym są tak cenione w przemyśle. Co więcej, dzięki temu, że możemy kontrolować rezystencję, uzyskujemy większą efektywność energetyczną, co przekłada się na realne oszczędności. Nie można zapomnieć, że wirniki pierścieniowe ułatwiają również uruchamianie silnika pod obciążeniem, co jest praktycznym rozwiązaniem w wielu zastosowaniach.

Pytanie 37

Na rysunku przedstawiono silnik prądu stałego. Element oznaczony literą X, to

Ilustracja do pytania
A. nabiegunnik.
B. biegun główny.
C. uzwojenie główne.
D. komutator.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nabiegunnik w silniku prądu stałego odgrywa kluczową rolę w skoncentrowaniu i wzmocnieniu pola magnetycznego generowanego przez uzwojenie elektromagnesu. Jego obecność gwarantuje, że linie pola magnetycznego są kierowane dokładnie tam, gdzie są potrzebne, czyli w przestrzeni między biegunami głównymi a wirnikiem. Dzięki temu zwiększa się efektywność pracy silnika, co jest niezmiernie istotne, zwłaszcza w zastosowaniach przemysłowych, gdzie nawet niewielkie różnice w wydajności mogą mieć duże znaczenie. Dlatego nabiegunniki są często projektowane z materiałów o wysokiej przenikalności magnetycznej, takich jak specjalne stopy żelaza, które minimalizują straty energii. To element, który doskonale ilustruje, jak ważne jest zrozumienie zasad działania elektromagnetyzmu w projektowaniu maszyn elektrycznych. I choć na pierwszy rzut oka może się wydawać, że to tylko kawałek metalu, jego funkcja czyni go absolutnie niezbędnym dla prawidłowego działania całego urządzenia.

Pytanie 38

Rysunek przedstawia schemat układu zasilania silnika obcowzbudnego prądu stałego. Układ ten umożliwia

Ilustracja do pytania
A. regulację prędkości przez zmianę liczby zwoi.
B. rozruch przez zmianę rezystancji.
C. pracę nawrotną silnika.
D. rozruch gwiazda-trójkąt.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Praca nawrotna silnika, którą umożliwia pokazany układ, to kluczowy aspekt w wielu zastosowaniach przemysłowych. Układy elektryczne pozwalające na zmianę kierunku obrotów są niezwykle ważne w maszynach, które muszą wykonywać ruchy w obie strony, na przykład w suwnicach czy dźwigach. W praktyce, realizuje się to poprzez odpowiednie przełączanie kierunku przepływu prądu w uzwojeniach silnika. W omawianym schemacie mamy do czynienia z przełączaniem biegunowości, co pozwala na odwrócenie obrotów silnika. Jest to standardowa metoda wykorzystywana w układach sterowania silnikami prądu stałego. Z mojego doświadczenia, takie rozwiązania są nie tylko efektywne, ale też stosunkowo łatwe do wdrożenia i utrzymania, co czyni je popularnymi w przemyśle. Warto też zwrócić uwagę na aspekty bezpieczeństwa – zastosowanie odpowiednich zabezpieczeń, takich jak blokady mechaniczne i elektryczne, jest istotne, aby uniknąć niepożądanych skutków szybkiej zmiany kierunku obrotu. Jest to zgodne z normami takimi jak PN-EN 60204-1, które określają wymagania dotyczące bezpieczeństwa maszyn. Dlatego też, rozumienie i umiejętność zastosowania takich układów jest nieocenionym atutem każdego technika czy inżyniera w dziedzinie automatyki i robotyki.

Pytanie 39

Na tabliczce znamionowej jednego z podzespołów prostownika sterowanego podany jest parametr Yy0. Podzespołem tym jest

A. dławik indukcyjny.
B. kondensator wygładzający.
C. transformator jednofazowy.
D. transformator trójfazowy.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna odpowiedź to transformator trójfazowy, który jest kluczowym elementem w systemach zasilania oraz w prostownikach sterowanych. Parametr Yy0 oznacza układ połączeń uzwojeń transformatora, gdzie litera 'Y' odnosi się do połączenia w gwiazdę, a liczby określają fazy oraz przesunięcia fazowe. W przypadku transformatorów trójfazowych, połączenie Yy0 sugeruje, że uzwojenia są połączone w konfiguracji, która umożliwia efektywne przetwarzanie mocy. Przykładem zastosowania tego typu transformatora jest system zasilania w elektrowniach, gdzie transformator trójfazowy przekształca napięcie w celu dostosowania go do wymagań użytkowników końcowych. Tego rodzaju rozwiązania są zgodne z normami IEC oraz dobrymi praktykami w dziedzinie energetyki, co zapewnia wysoką niezawodność oraz efektywność energetyczną systemów zasilania. Transformator trójfazowy jest również kluczowy w aplikacjach przemysłowych, takich jak napędy elektryczne oraz zasilanie silników, gdzie stabilność i jakość zasilania mają kluczowe znaczenie.

Pytanie 40

Na rysunku przedstawiono schemat elektryczny

Ilustracja do pytania
A. wyłącznika silnikowego.
B. wyłącznika różnicowoprądowego.
C. przekaźnika bistabilnego.
D. przekaźnika zmierzchowego.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Schemat, który widzisz, przedstawia wyłącznik różnicowoprądowy. To urządzenie jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa w instalacjach elektrycznych. Działa na zasadzie porównywania prądu wpływającego do obwodu i prądu z niego wypływającego. W razie wykrycia różnicy, co może oznaczać upływ prądu do ziemi lub przez ciało ludzkie, wyłącznik odłącza zasilanie, zapobiegając porażeniu prądem. Praktyczne zastosowanie tego urządzenia widzimy w miejscach, gdzie bezpieczeństwo elektryczne jest priorytetem, jak w łazienkach czy kuchniach. Zgodnie z normami (np. PN-HD 60364-4-41) montaż wyłączników różnicowoprądowych jest wymagany w wielu przypadkach, co zabezpiecza użytkowników przed niebezpiecznymi sytuacjami. Często spotyka się je w nowoczesnych instalacjach domowych, ale także w przemyśle. Dzięki ich działaniu, mamy dodatkową warstwę ochrony przed awariami elektrycznymi. Warto zawsze upewnić się, że wyłącznik jest regularnie testowany, aby działał poprawnie w sytuacji zagrożenia. To nie tylko standard, ale i dobra praktyka inżynieryjna, która znacząco wpływa na bezpieczeństwo użytkowników.