Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik elektryk
Kwalifikacja: ELE.05 - Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych
Data rozpoczęcia: 28 stycznia 2026 18:58
Data zakończenia: 28 stycznia 2026 19:10

Egzamin zdany!

Wynik: 25/40 punktów (62,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Jakiego rodzaju zabezpieczenie powinno być zastosowane, gdy rozruch silnika indukcyjnego pierścieniowego bez urządzeń rozruchowych jest niedopuszczalny?

A. Zabezpieczenia nadnapięciowego

B. Zabezpieczenia zwarciowego

C. Zabezpieczenia przeciążeniowego

D. Zabezpieczenia podnapięciowego

Zabezpieczenie podnapięciowe w systemach rozruchu silników indukcyjnych pierścieniowych jest naprawdę istotne, jak dla ich bezpieczeństwa, tak i dla samego działania urządzenia. Działa to tak, że jak napięcie spada poniżej pewnego poziomu, to układ nie pozwala na uruchomienie silnika. Bo wiesz, w przypadku silników pierścieniowych, które często używa się tam, gdzie potrzebny jest duży moment obrotowy, jeśli nie zastosujesz dobrego zabezpieczenia, możesz doprowadzić do przeciążenia i w efekcie uszkodzenia silnika. Takie zabezpieczenie ma na celu to, żeby silnik nie wystartował, gdy napięcie jest za niskie, bo to może prowadzić do przegrzania uzwojeń i innych poważnych problemów. W przemyśle takie zabezpieczenia są standardem, bo niewłaściwa praca silnika może wywołać dodatkowe koszty i przestoje. Często też normy, jak IEC 60947-4-1, mówią, że warto mieć takie zabezpieczenia, żeby chronić silniki przed złymi warunkami zasilania, co jest zgodne z tym, jak to się robi w branży.

Pytanie 2

Jakie oznaczenie stopnia ochrony powinna mieć obudowa urządzenia elektrycznego, które jest zainstalowane w pomieszczeniach o dużej wilgotności?

A. IP32

B. IP44

C. IP11

D. IP22

Oznaczenie stopnia ochrony IP44 wskazuje, że urządzenie elektryczne jest chronione przed ciałami stałymi o średnicy 1 mm oraz przed wodą, która może padać w dowolnym kierunku. To czyni je odpowiednim rozwiązaniem do stosowania w pomieszczeniach wilgotnych, takich jak łazienki czy kuchnie, gdzie występuje ryzyko kontaktu z wodą i wilgocią. Zgodnie z normą IEC 60529, IP44 zapewnia odpowiedni poziom ochrony, który minimalizuje ryzyko uszkodzeń związanych z wilgocią, co jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników. W praktyce, urządzenia takie jak oświetlenie zewnętrzne, gniazda elektryczne czy wyłączniki umieszczone w wilgotnych pomieszczeniach powinny posiadać tę klasę ochrony, aby zminimalizować ryzyko zwarcia elektrycznego oraz wypadków. Dobrą praktyką jest również regularne sprawdzanie stanu obudów i uszczelek, aby zapewnić ich ciągłą skuteczność ochrony przed wodą i zanieczyszczeniami.

Pytanie 3

Zespół elektryków ma wykonać na polecenie pisemne prace konserwacyjne przy urządzeniu elektrycznym. Jak powinien postąpić kierujący zespołem w przypadku stwierdzenia niedostatecznego oświetlenia w miejscu pracy?

	Wykonać zleconą pracę	Powiadomić przełożonego o niedostatecznym oświetleniu
A.	TAK	NIE
B.	TAK	TAK
C.	NIE	TAK
D.	NIE	NIE

A. A.

B. C.

C. B.

D. D.

Wybór odpowiedzi innej niż C może wynikać z niewłaściwego postrzegania zasad bezpieczeństwa w pracy z urządzeniami elektrycznymi. Pracę w niedostatecznych warunkach oświetleniowych można uznać za dopuszczalną w mylnym przekonaniu o tym, że krótka praca w ciemności nie stwarza zagrożeń. Takie podejście ignoruje podstawowe zasady BHP, które nakładają na pracowników obowiązek oceny ryzyka przed rozpoczęciem działań. Ponadto, kontynuowanie pracy mimo braku odpowiedniego oświetlenia prowadzi do potencjalnych wypadków, ponieważ nieodpowiednie warunki mogą zagrażać nie tylko osobom pracującym, ale także osobom znajdującym się w pobliżu. Standardy zachowań w sytuacjach awaryjnych, które powinny być przestrzegane, nie tylko podkreślają konieczność zapewnienia odpowiednich warunków, ale także nakładają obowiązek natychmiastowego reagowania na wszelkie zagrożenia. Ignorowanie tych zasad i poleganie na subiektywnej ocenie sytuacji będzie skutkować nie tylko ryzykiem zdrowotnym, ale także konsekwencjami prawnymi za niewłaściwe zarządzanie sytuacjami niebezpiecznymi. Właściwe postępowanie w przypadku stwierdzenia niewystarczającego oświetlenia jest kluczowym elementem kultury bezpieczeństwa w każdym zespole technicznym.

Pytanie 4

Przed którym z wymienionych rodzajów uszkodzeń transformatora energetycznego olejowego 15/0,4 kV 2500 kVA nie chroni zabezpieczenie przedstawione na rysunku

A. Wzrostu strumienia w rdzeniu.

B. Zwarcia wewnątrz kadzi.

C. Przerwy w uziemieniu.

D. Przegrzania uzwojeń.

Odpowiedź "Przerwy w uziemieniu" jest poprawna, ponieważ zabezpieczenie różnicowoprądowe zainstalowane w transformatorze energetycznym reaguje na różnice w prądzie płynącym przez uzwojenia. W sytuacjach, gdy występuje zwarcie wewnętrzne lub przegrzanie uzwojeń, różnice te stają się znaczące, co powoduje aktywację zabezpieczenia. Zabezpieczenia różnicowoprądowe są kluczowe w ochronie transformatorów, ponieważ są w stanie wykrywać nieprawidłowości w obwodach elektrycznych, które mogą prowadzić do uszkodzenia lub pożaru. W przypadku przerw w uziemieniu nie dochodzi jednak do różnicy prądów, co sprawia, że zabezpieczenie nie jest w stanie zareagować na tę sytuację. Zgodnie z normami IEC 61850, odpowiednie uziemienie jest niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa i stabilności pracy transformatorów, a jego brak może prowadzić do poważnych awarii. Dlatego ważne jest, aby regularnie sprawdzać systemy uziemienia, aby zapewnić ich prawidłowe funkcjonowanie.

Pytanie 5

Jak wpłynie na napięcie dolnej strony transformatora wzrost liczby aktywnych zwojów w uzwojeniu górnym, przy niezmienionym napięciu zasilania?

A. Nie ulegnie zmianie

B. Wzrośnie

C. Zmniejszy się

D. Spadnie do zera

Gdy zwiększamy liczbę zwojów w uzwojeniu górnym transformatora przy niezmienionym napięciu zasilania, zjawisko to wpływa na napięcie na uzwojeniu dolnym. W transformatorze napięcie jest proporcjonalne do liczby zwojów w danym uzwojeniu, zgodnie z zasadą działania transformatora, która jest opisana równaniem: U1/U2 = N1/N2, gdzie U1 i U2 to napięcia na uzwojeniach górnym i dolnym, a N1 i N2 to liczby zwojów w tych uzwojeniach. Zwiększenie liczby zwojów w uzwojeniu górnym (N1) spowoduje proporcjonalny wzrost napięcia U1. Przy stałym napięciu zasilania, napięcie na uzwojeniu dolnym (U2) musi się zmniejszyć, aby zachować równowagę w równaniu. Praktycznie oznacza to, że w sytuacji, gdy transformator pracuje w trybie zasilania, zmiana liczby zwojów w uzwojeniu górnym wpływa na efektywność transformacji energii, co jest kluczowe w zastosowaniach takich jak zasilanie niskonapięciowe, gdzie kontrola napięcia jest krytyczna dla bezpieczeństwa i wydajności urządzeń elektrycznych.

Pytanie 6

Jaką czynność konserwacyjną silnika prądu stałego można zrealizować podczas jego inspekcji w trakcie działania?

A. Weryfikacja stanu osłon elementów wirujących

B. Czyszczenie komutatora

C. Weryfikacja stanu szczotkotrzymaczy

D. Wymiana uszkodzonego amperomierza w obwodzie zasilającym

Wymiana uszkodzonego amperomierza w obwodzie zasilania, sprawdzenie stanu szczotkotrzymaczy i czyszczenie komutatora to rzeczy, które musimy robić tylko, gdy silnik jest wyłączony. Robiąc to podczas pracy silnika, można się narazić na porażenie prądem albo uszkodzenie innych elementów. Amperomierz monitoruje prąd w obwodzie, a jego zmiana w trakcie działania silnika mogłaby spowodować naprawdę niebezpieczne sytuacje, jak zwarcia czy zniszczenie obwodów. Szczotkotrzymacze i komutator są super ważne, jeśli chodzi o działanie silnika – więc ich sprawdzanie i czyszczenie powinno się odbywać, gdy maszyna jest wyłączona, żeby uniknąć uszkodzeń i dobrze przeprowadzić konserwację. Ignorowanie tych zasad nie jest mądre i może prowadzić do poważnych problemów, jak uszkodzenie sprzętu czy nawet kontuzje pracowników. Właściwie, takie podejście do konserwacji jest niezgodne z przepisami i odbiega od tego, co w branży uznaje się za najlepsze praktyki – czyli, że wszystkie prace konserwacyjne muszą być wykonywane w bezpiecznych warunkach.

Pytanie 7

To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.

Pytanie 8

Kontrolę instalacji elektrycznej, znajdującej się w miejscach o podwyższonej wilgotności (75-100%), pod kątem efektywności zabezpieczeń przeciwporażeniowych należy przeprowadzać nie rzadziej niż co

A. 2 lata

B. 1 rok

C. 4 lata

D. 3 lata

Zgodnie z polskimi normami oraz przepisami związanymi z instalacjami elektrycznymi w pomieszczeniach wilgotnych, inspekcje i kontrole instalacji powinny być przeprowadzane nie rzadziej niż co 1 rok. Wilgoć w takich pomieszczeniach może znacząco wpływać na bezpieczeństwo użytkowników, prowadząc do zwiększonego ryzyka porażenia prądem. Regularne kontrole pozwalają na wczesne wykrycie potencjalnych usterek oraz degradacji materiałów izolacyjnych, co jest kluczowe dla zapewnienia skutecznej ochrony przeciwporażeniowej. Przykładowo, w łazienkach, które są klasyfikowane jako pomieszczenia wilgotne, należy regularnie sprawdzać stan gniazdek, włączników oraz przewodów elektrycznych. Warto pamiętać, że nieprzestrzeganie tych zasad może prowadzić do poważnych wypadków, dlatego organizacje i osoby odpowiedzialne za instalacje muszą stosować się do takich wytycznych, aby zapewnić bezpieczeństwo użytkowników.

Pytanie 9

Jaką wartość prądu znamionowego powinien mieć wyłącznik nadmiarowo-prądowy, aby odpowiednio zabezpieczyć jednofazowy obwód z napięciem znamionowym 230 V, w którym łączna moc podłączonych odbiorników wynosi 4,5 kW przy cosφ = 1? Współczynnik jednoczesności w tym obwodzie wynosi 0,8.

A. 16 A

B. 25 A

C. 20 A

D. 10 A

Wiesz, żeby obliczyć prąd znamionowy wyłącznika nadmiarowo-prądowego, musimy skorzystać z wzoru: I = P / (U * cosφ. Tutaj P to moc urządzeń, U to napięcie, a cosφ to współczynnik mocy. W tym przypadku mamy P = 4500 W, U = 230 V, a cosφ = 1. Jak to podstawimy do wzoru, to wychodzi I = 4500 W / (230 V * 1) = 19,57 A. Ale pamiętajmy o współczynniku jednoczesności, który wynosi 0,8. To znaczy, że rzeczywista moc, którą musimy wziąć pod uwagę, to 4500 W * 0,8 = 3600 W. Po obliczeniu z tą mocą, dostajemy I = 3600 W / (230 V * 1) = 15,65 A. To oznacza, że najlepiej wybrać wyłącznik 16 A. Z mojego doświadczenia, fajnie jest mieć zapas, bo to zwiększa bezpieczeństwo. Dla domowych zastosowań standardem jest 16 A dla obwodów do 3,5 kW, a jak mamy obwód do 4,5 kW, też się sprawdzi, bo daje nam to dodatkowe zabezpieczenie przed fałszywym wyzwoleniem przy chwilowych przeciążeniach.

Pytanie 10

Jaką funkcję pełni bocznik rezystancyjny używany podczas dokonywania pomiarów?

A. Zwiększa zakres pomiarowy woltomierza

B. Daje możliwość zdalnego pomiaru energii elektrycznej

C. Umożliwia pomiar upływu prądu przez izolację

D. Poszerza zakres pomiarowy amperomierza

Boczniki rezystancyjne są kluczowym elementem w pomiarach prądowych, ponieważ umożliwiają rozszerzenie zakresu pomiarowego amperomierzy, co jest szczególnie ważne w przypadku pomiarów dużych prądów. Działają na zasadzie dzielenia prądu na mniejsze wartości, co pozwala na precyzyjniejsze pomiary oraz ochronę urządzenia pomiarowego przed uszkodzeniem. Przykładem zastosowania bocznika rezystancyjnego może być pomiar prądów w instalacjach przemysłowych, gdzie wartości prądów mogą znacznie przekraczać możliwości standardowych amperomierzy. Dzięki zastosowaniu bocznika, możliwe jest przekształcenie dużych prądów na mniejsze napięcia, które mogą być bezpiecznie zmierzone. Dobrze zaprojektowane boczniki powinny być zgodne z normami, takimi jak IEC 61010, co zapewnia ich bezpieczeństwo i niezawodność w trudnych warunkach pracy. Właściwy dobór bocznika oraz jego parametry, takie jak wartość rezystancji i moc, mają kluczowe znaczenie dla dokładności pomiarów i ochrony urządzeń, co jest zgodne z najlepszymi praktykami inżynieryjnymi.

Pytanie 11

To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.

Pytanie 12

Na rysunku przedstawiono schemat układu pracy grupy silników trójfazowych w zakładzie przemysłowym. Zmiana wartości pojemności baterii kondensatorów C powoduje zmianę

A. prądu rozruchowego silników.

B. częstotliwości napięcia w układzie.

C. prędkości obrotowej silników.

D. mocy biernej pobieranej przez układ.

Wybór odpowiedzi dotyczących prędkości obrotowej silników, prądu rozruchowego lub częstotliwości napięcia w układzie, wskazuje na pewne nieporozumienia dotyczące podstawowych zasad działania silników trójfazowych oraz ich zasilania. Prędkość obrotowa silników asynchronicznych jest ściśle powiązana z częstotliwością napięcia zasilającego, a zmiana pojemności kondensatorów nie wpływa bezpośrednio na tę częstotliwość. Silniki pracują w oparciu o zjawisko indukcji elektromagnetycznej, gdzie częstotliwość napięcia zasilającego determinuje ich prędkość obrotową zgodnie z wzorem: n = 120*f/p, gdzie n to prędkość obrotowa, f to częstotliwość, a p to liczba par biegunów. Podobnie, prąd rozruchowy silników nie jest bezpośrednio związany z pojemnością kondensatorów, lecz z charakterystyką obciążenia i momentem rozruchowym. Typowym błędem myślowym jest mylenie pojęć mocy czynnej i mocy biernej, co prowadzi do wniosku, że zmiana kondensatorów wpływa na prąd rozruchowy. W rzeczywistości moc bierna, którą kondensatory kompensują, nie ma bezpośredniego wpływu na parametry rozruchowe silników, a jej zrozumienie jest kluczowe dla efektywnego zarządzania energią w zakładach. To fundamentalne zrozumienie ma ogromne znaczenie w kontekście optymalizacji pracy instalacji elektrycznych oraz minimalizacji kosztów eksploatacji.

Pytanie 13

Które z podanych wskazówek nie odnosi się do projektanta oraz wykonawcy nowej instalacji elektrycznej w lokalu mieszkalnym?

A. Gniazda wtykowe w każdym pomieszczeniu zasilane powinny być z oddzielnego obwodu

B. Oddzielić obwody oświetlenia od obwodów z gniazdami wtykowymi

C. Odbiorniki o dużej mocy, które są zainstalowane na stałe, powinny być zasilane z wydzielonych obwodów

D. Gniazda wtykowe w kuchni należy zasilać z oddzielnego obwodu

Gniazda wtykowe każdego pomieszczenia zasilać z osobnego obwodu to zalecenie, które nie znajduje zastosowania w standardach dotyczących instalacji elektrycznych w pomieszczeniach mieszkalnych. Według norm PN-IEC 60364-1 oraz wytycznych związanych z projektowaniem instalacji elektrycznych, obwody gniazd wtykowych mogą być grupowane, aby zminimalizować koszty i uprościć instalację. Zazwyczaj zaleca się, aby gniazda wtykowe w jednym pomieszczeniu były zasilane z jednego obwodu, co pozwala na efektywne wykorzystanie energii oraz ogranicza liczbę wymaganych obwodów w rozdzielnicy. Przykładowo, w typowej kuchni lub salonie, gdzie wykorzystuje się wiele gniazd wtykowych, projektowanie obwodów z wykorzystaniem jednego obwodu dla danego pomieszczenia jest praktycznym rozwiązaniem. Ponadto, stosując się do takich zasad, można uniknąć niepotrzebnej komplikacji w instalacji oraz eksploatacji, co sprzyja bezpieczeństwu użytkowania."

Pytanie 14

Jakie z wymienionych działań należy do inspekcji urządzenia napędowego z elektrycznym silnikiem podczas jego pracy?

A. Weryfikacja czystości obudowy

B. Zbadanie poziomu nagrzewania obudowy i łożysk

C. Sprawdzenie urządzeń ochronnych

D. Kontrola stanu zamocowania osłony wentylatora

Sprawdzanie stopnia nagrzewania obudowy i łożysk jest kluczową czynnością w oględzinach urządzenia napędowego z silnikiem elektrycznym podczas ruchu. Nagrzewanie tych elementów może wskazywać na potencjalne problemy, takie jak niewłaściwe smarowanie, nadmierne obciążenie lub awarię komponentów. Przykładowo, jeśli łożyska są zbyt gorące, może to oznaczać, że w systemie występuje zbyt duży opór lub że smarowanie jest niewystarczające, co może prowadzić do ich zatarcia. Zgodnie z normami branżowymi, regularne monitorowanie temperatury łożysk i obudowy jest zalecane w celu wykrywania usterek zanim dojdzie do poważniejszej awarii. Użytkownicy powinni korzystać z odpowiednich narzędzi, takich jak kamery termograficzne lub czujniki temperatury, aby dokładnie ocenić stan urządzenia. Wykrycie podwyższonej temperatury może skłonić do przeprowadzenia dalszych analiz i działań prewencyjnych, co jest zgodne z podejściem proaktywnym w zarządzaniu utrzymaniem ruchu.

Pytanie 15

W jakim układzie sieciowym przewód oznaczony symbolem pokazanym na rysunku pełni jednocześnie funkcje przewodu neutralnego i ochronnego?

A. TT

B. TN-S

C. IT

D. TN-C

W układzie TN-C, przewód neutralny (N) i przewód ochronny (PE) są połączone w jeden wspólny przewód, nazywany przewodem PEN. Taki układ ma na celu uproszczenie instalacji elektrycznych oraz zwiększenie bezpieczeństwa użytkowania. Przewód PEN pełni jednocześnie funkcję przewodu neutralnego, który zamyka obwód prądowy, oraz funkcję ochronną, która zabezpiecza przed porażeniem elektrycznym. Przewód PEN jest szczególnie stosowany w systemach zasilania, gdzie występuje duża ilość odbiorników energii, takich jak w budynkach mieszkalnych czy przemysłowych. W polskich normach i przepisach dotyczących instalacji elektrycznych, zastosowanie układu TN-C jest zgodne z zasadami dobrych praktyk, co wpływa na niezawodność systemu. Kluczowe jest również zapewnienie odpowiednich zabezpieczeń, takich jak wyłączniki różnicowoprądowe, które wspierają bezpieczeństwo użytkowników. Warto również pamiętać, że w przypadku uszkodzenia izolacji przewodu PEN, można wystąpić ryzyko porażenia prądem, dlatego tak ważne jest jego regularne sprawdzanie oraz stosowanie odpowiednich zabezpieczeń.

Pytanie 16

Jaka przyczyna powoduje rozbieżność w działaniu silnika bocznikowego prądu stałego?

A. Przerwa w uzwojeniu twornika

B. Brak obciążenia

C. Luzy w łożyskach

D. Przerwa w uzwojeniu wzbudzenia

Jak masz przerwę w uzwojeniu wzbudzenia silnika bocznikowego prądu stałego, to silnik zaczyna się rozbiegać. Dlaczego? No bo to uzwojenie odpowiada za wytwarzanie pola magnetycznego, które jest potrzebne, żeby silnik działał. Bez tego pola, silnik nie ma żadnego oporu, a to skutkuje tym, że kręci się bez kontroli. To może być naprawdę niebezpieczne, bo prowadzi do uszkodzeń. Żeby tego uniknąć, ważne są regularne kontrole i konserwacje. W przemyśle, według norm IEC 60034, trzeba monitorować stan uzwojeń i mieć systemy ochrony, które coś wykryją, gdy coś się popsuje. W silnikach używanych w różnych sprzętach, jak taśmociągi, warto też pomyśleć o dodatkowych zabezpieczeniach, żeby nie było niekontrolowanego działania silnika, gdy uzwojenie zawiedzie.

Pytanie 17

Uszkodzenie izolacji uzwojenia w działającym przekładniku może wystąpić na skutek rozłączenia zacisków jego strony

A. pierwotnej przekładnika napięciowego

B. wtórnej przekładnika napięciowego

C. wtórnej przekładnika prądowego

D. pierwotnej przekładnika prądowego

Odpowiedź 'wtórnej przekładnika prądowego' jest prawidłowa, ponieważ uszkodzenie izolacji uzwojenia może wystąpić na skutek rozwarcia obwodu wtórnego przekładnika prądowego, co prowadzi do znacznego wzrostu napięcia na zaciskach wtórnych. Przekładniki prądowe są zaprojektowane do pracy w obwodach zamkniętych, a ich wtórne uzwojenie powinno zawsze być obciążone, aby zapewnić stabilne warunki pracy. W przypadku rozwarcia, natężenie prądu w uzwojeniu pierwotnym nie zmienia się, natomiast napięcie wtórne może osiągnąć niebezpieczne wartości, co skutkuje uszkodzeniami izolacji. Dobre praktyki w instalacjach elektroenergetycznych obejmują stosowanie odpowiednich zabezpieczeń, takich jak wyłączniki nadprądowe i ograniczniki przepięć, które mogą chronić przed takimi uszkodzeniami. Warto również regularnie przeprowadzać inspekcje i testy, aby zminimalizować ryzyko uszkodzeń, co jest zgodne z normami IEC oraz zaleceniami branżowymi dotyczących konserwacji urządzeń elektrycznych.

Pytanie 18

Do nawinięcia stojana w trójfazowym silniku indukcyjnym o mocy 7,5 kW nie stosuje się

A. izolacji żłobkowej

B. drutu nawojowego

C. lakieru izolacyjnego

D. pierścienia zwierającego

Pierścień zwierający nie jest stosowany w przezwojeniu stojana trójfazowego silnika indukcyjnego o mocy 7,5 kW, ponieważ jego konstrukcja opiera się na rdzeniu stalowym, w którym uzwojenia są umieszczone w żłobkach. Pierścienie zwierające są używane głównie w silnikach z wirnikami klatkowym, gdzie zapewniają zamknięcie obwodu wirnika. W przypadku silników indukcyjnych z uzwojeniem stojana, kluczowe komponenty to drut nawojowy, izolacja żłobkowa oraz lakier izolacyjny. Drut nawojowy, wykonany z miedzi, jest niezbędny do utworzenia uzwojeń, które generują pole magnetyczne. Izolacja żłobkowa oraz lakier izolacyjny chronią drut przed zwarciem oraz uszkodzeniami mechanicznymi, a także zapewniają odpowiednią wydajność cieplną. Dobrze przeprowadzone przezwojenie zwiększa efektywność silnika, co jest istotne w kontekście obciążenia i żywotności maszyny.

Pytanie 19

Który z poniższych wyłączników nadprądowych powinien być zastosowany do zabezpieczenia obwodu zasilającego trójfazowy silnik klatkowy o następujących parametrach znamionowych: P = 11 kW, U = 400 V, cos φ = 0,73, η = 80%?

A. S303 C25

B. S303 C20

C. S303 C40

D. S303 C32

Wybór niewłaściwego wyłącznika nadprądowego może prowadzić do poważnych konsekwencji, zarówno dla samego silnika, jak i dla całego układu zasilania. W przypadku wyłączników S303 C25 i S303 C20, ich prąd znamionowy jest zbyt niski w stosunku do obliczonego prądu silnika, który wynosi około 18,5 A. Użycie wyłącznika C25, który ma prąd znamionowy 25 A, może prowadzić do częstych wyłączeń podczas normalnej pracy silnika, co w dłuższej perspektywie może prowadzić do niepotrzebnego stresu mechanicznego oraz uszkodzenia silnika. Podobnie, wybór C20 jest jeszcze bardziej ryzykowny, ponieważ jego prąd znamionowy nie tylko nie zapewnia odpowiedniego marginesu bezpieczeństwa, ale także zwiększa ryzyko wyłączeń przy normalnych obciążeniach. Ponadto, wyłącznik C40, mimo że posiada większy prąd znamionowy niż potrzebny, również nie jest odpowiedni, ponieważ jego wartość może prowadzić do zbyt późnych reakcji w przypadku przeciążenia, co zwiększa ryzyko uszkodzeń. W praktyce, dobór wyłączników nadprądowych powinien zawsze brać pod uwagę zarówno prąd znamionowy urządzenia, jak i charakterystykę pracy obwodu, aby zapewnić nie tylko ochronę, ale również optymalną wydajność systemu. Zgodnie z normami IEC 60947-2, istotne jest, aby wyłącznik był dostosowany do rzeczywistych warunków pracy, co w tym przypadku oznacza konieczność wyboru wyłącznika, który ma odpowiednio wyższy prąd znamionowy niż obliczony prąd silnika.

Pytanie 20

Jakim przewodem powinno się przeprowadzić instalację oświetlenia natynkowego na uchwytach w piwnicy budynku wielorodzinnego?

A. YDY

B. DYd

C. YDYt

D. LgY

Odpowiedzi DYd, LgY oraz YDYt są niepoprawne z różnych powodów związanych z ich właściwościami i przeznaczeniem. Przewód DYd, mimo że również może być używany w instalacjach oświetleniowych, nie jest dedykowany do natynkowych instalacji w pomieszczeniach narażonych na wilgoć, takich jak piwnice. Przewód ten może nie spełniać wszelkich norm dotyczących odporności na czynniki zewnętrzne, co wpływa na jego trwałość i bezpieczeństwo instalacji. LgY to przewód przeznaczony głównie do zastosowań w telekomunikacji i nie jest odpowiedni do instalacji elektrycznych, co czyni go niewłaściwym wyborem do oświetlenia. Użycie przewodu przeznaczonego do telekomunikacji w instalacji elektrycznej może prowadzić do poważnych problemów, takich jak przegrzewanie się przewodu i ryzyko pożaru. Z kolei YDYt, z dodatkowym oznaczeniem 't', sugeruje zastosowanie w warunkach zewnętrznych lub w instalacjach, gdzie może wystąpić wpływ czynników atmosferycznych. W związku z tym, jego użycie w piwnicy może być nadmierne i niewłaściwe, prowadząc do niepotrzebnych kosztów i komplikacji instalacyjnych. Wybór odpowiedniego przewodu jest kluczowym aspektem projektowania instalacji elektrycznych, dlatego ważne jest, aby stosować przewody zgodnie z ich przeznaczeniem i właściwościami, co pozwoli zapewnić bezpieczeństwo oraz długowieczność instalacji.

Pytanie 21

W tabeli przedstawiono parametry znamionowe silnika. Do jakiego rodzaju pracy jest on przeznaczony?

Typ silnika	SEh 80-4CF
Moc	1,1 kW
Prędkość obrotowa	1400 obr/min
Obudowa	Aluminium
Napięcie zasilania	230 V, 50 Hz
Stopień ochrony	IP 54
Rodzaj pracy	S2
Sprawność	74%
Pojemność kondensatora pracy	30 μF
Pojemność kondensatora rozruchowego	75 μF

A. Przerywanej z rozruchem.

B. Ciągłej.

C. Dorywczej.

D. Przerywanej z hamowaniem elektrycznym.

Silnik oznaczony jako przeznaczony do pracy dorywczej (S2) jest zaprojektowany do pracy przez określony czas, po którym konieczne jest schłodzenie. Przykładem zastosowania takiego silnika mogą być urządzenia, które pracują w cyklach, np. pompy, wentylatory czy maszyny przemysłowe, które nie wymagają ciągłej eksploatacji. W praktyce oznacza to, że silnik może pracować w trybie dorywczym przez kilka minut do kilku godzin, w zależności od jego parametrów znamionowych, a następnie musi zostać wyłączony, aby uniknąć przegrzania. Standardy normatywne, takie jak IEC 60034-1, definiują takie klasy pracy silników elektrycznych, co zapewnia, że inżynierowie projektujący systemy napędowe mogą odpowiednio dobierać silniki do wymagań aplikacji. Wiedza o tych oznaczeniach jest kluczowa dla zapewnienia efektywności energetycznej oraz długowieczności urządzeń, co ma bezpośredni wpływ na koszty eksploatacji.

Pytanie 22

W przypadku pomiarów rezystancji izolacyjnej w całej instalacji elektrycznej budynku, który jest zasilany napięciem 230/400 V, powinno się je przeprowadzać przy odłączonym zasilaniu i przy

A. zamkniętych łącznikach i odłączonych odbiornikach

B. zamkniętych łącznikach i załączonych odbiornikach

C. otwartych łącznikach i załączonych odbiornikach

D. otwartych łącznikach i odłączonych odbiornikach

Prawidłowe wykonanie pomiarów rezystancji izolacji jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa instalacji elektrycznych. Odpowiedzi, które sugerują wykonywanie pomiarów przy otwartych łącznikach lub załączonych odbiornikach, wprowadzają w błąd i mogą prowadzić do poważnych zagrożeń. Otwarte łączniki mogą powodować niepełną izolację, co zafałszuje wyniki pomiarów, a także naraża technika na kontakt z napięciem, co jest niebezpieczne. Z kolei załączone odbiorniki mogą mieć własne rezystancje, które zakłócą pomiary i uniemożliwią dokładną ocenę stanu izolacji. To typowy błąd myślowy, który może wynikać z niepełnego zrozumienia zasad działania instalacji elektrycznych oraz znaczenia pomiaru izolacji. W praktyce, wykonując pomiar w niewłaściwych warunkach, technik nie będzie w stanie ocenić rzeczywistego stanu izolacji, co może prowadzić do awarii systemu, a w konsekwencji do zagrożenia dla użytkowników. Dlatego ważne jest, aby zawsze przestrzegać ustanowionych procedur oraz standardów bezpieczeństwa, takich jak PN-EN 60364, które definiują wymagania dla pomiarów w instalacjach elektrycznych.

Pytanie 23

To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.

Pytanie 24

Przed dokonaniem pomiarów rezystancji izolacji w elektrycznej instalacji oświetleniowej należy odciąć zasilanie, zdemontować ochronniki przeciwprzepięciowe oraz

A. otworzyć łączniki instalacyjne i wkręcić źródła światła

B. zamknąć łączniki instalacyjne i wykręcić źródła światła

C. zamknąć łączniki instalacyjne i wkręcić źródła światła

D. otworzyć łączniki instalacyjne i wykręcić źródła światła

Podczas pomiarów rezystancji izolacji w instalacjach elektrycznych niezwykle istotne jest, aby zrozumieć, dlaczego błędne podejścia mogą prowadzić do niebezpieczeństw i nieprawidłowych wyników. W przypadku otwierania łączników instalacyjnych oraz wkręcania źródeł światła, istnieje ryzyko wprowadzenia niepożądanych elementów do obwodu, co może spowodować zwarcie. Otwarte łączniki to otwarte ścieżki, które mogą prowadzić do nieprzewidzianych zachowań w instalacji, szczególnie jeśli zasilanie jest włączone, co zagraża zarówno osobie wykonującej pomiary, jak i urządzeniom pomiarowym. Z kolei wkręcenie źródeł światła do otwartych łączników stwarza dodatkowe ryzyko, ponieważ w przypadku awarii obwodu, prąd może popłynąć przez te elementy, co może prowadzić do ich uszkodzenia, a także stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowników. Rekomendowane standardy, takie jak PN-EN 61557 dotyczące pomiarów w instalacjach elektrycznych, podkreślają znaczenie zachowania odpowiednich procedur w celu zapewnienia dokładnych wyników pomiarów. Właściwe przygotowanie instalacji poprzez zamknięcie łączników i wykręcenie źródeł światła jest kluczowe w zapobieganiu sytuacjom, które mogą prowadzić do błędnych pomiarów oraz potencjalnych wypadków.

Pytanie 25

Jaki parametr silnika elektrycznego można zmierzyć mostkiem tensometrycznym, którego schemat ideowy zamieszczono na rysunku?

A. Temperaturę uzwojeń.

B. Moment obrotowy.

C. Prędkość obrotową.

D. Położenie kątowe wału.

Zrozumienie, jakie parametry można mierzyć w silnikach elektrycznych, jest kluczowe dla skutecznej obsługi i diagnostyki tych urządzeń. Wybór takich parametrów, jak temperatura uzwojeń, prędkość obrotowa czy położenie kątowe wału, może wydawać się intuicyjny, jednak nie są one bezpośrednio mierzone za pomocą mostków tensometrycznych. Temperatura uzwojeń jest zazwyczaj monitorowana za pomocą termistorów lub czujników temperatury, które są w stanie dokładnie rejestrować zmiany temperatury w czasie rzeczywistym. Prędkość obrotowa jest natomiast mierzona za pomocą enkoderów lub tachometrów, które dostarczają precyzyjnych informacji o ilości obrotów wału w jednostce czasu. W przypadku położenia kątowego wału, stosuje się różne czujniki, takie jak potencjometry lub czujniki Halla. Te urządzenia działają na zupełnie innych zasadach fizycznych niż mostek tensometryczny, który jest zaprojektowany do pomiaru deformacji. Często zdarzają się błędy myślowe, gdzie użytkownicy mylą różne metody pomiarowe i ich zastosowanie, co może prowadzić do niewłaściwych wniosków. Zrozumienie specyfiki każdego z tych czujników oraz ich odpowiednich zastosowań w kontekście pomiarów silników elektrycznych ma kluczowe znaczenie dla skutecznej diagnostyki oraz optymalizacji ich pracy.

Pytanie 26

W układzie, którego schemat zamieszczono na rysunku, sprawdzono cztery różne urządzenia ochronne różnicowoprądowe. Wyniki wskazań amperomierza (I_A) w momencie zadziałania urządzenia zestawiono w tabeli. Które urządzenie ochronne jest sprawne?

Urządzenie ochronne różnicowoprądowe	Prąd znamionowy I_ΔN	Prąd I_A
A.	10 mA	0,02 A
B.	30 mA	0,04 A
C.	100 mA	0,15 A
D.	300 mA	0,24 A

A. B.

B. D.

C. C.

D. A.

Urządzenie ochronne różnicowoprądowe D zostało uznane za sprawne, ponieważ jego prąd zadziałania wynosi 0,24 A (240 mA), co mieści się w określonym zakresie od 0,5 IΔn do IΔn, gdzie IΔn dla tego urządzenia wynosi 300 mA. Oznacza to, że urządzenie zadziała w odpowiednim momencie, skutecznie chroniąc instalację elektryczną oraz osoby przed skutkami porażenia prądem. W branży elektroenergetycznej zasady działania urządzeń różnicowoprądowych są ściśle regulowane przez normy, takie jak PN-EN 61008-1. Te urządzenia są kluczowe w zapewnieniu bezpieczeństwa, zwłaszcza w obiektach, gdzie występuje ryzyko kontaktu z wodą lub innymi przewodnikami prądu. Właściwy dobór urządzenia ochronnego i jego parametry są fundamentalne dla efektywności ochrony. Przykładem zastosowania może być instalacja w łazience, gdzie obecność wody zwiększa ryzyko porażenia prądem, a zastosowanie różnicowoprądowego urządzenia ochronnego o odpowiednich parametrach jest koniecznością. To pokazuje, jak ważne jest nie tylko zrozumienie działania tych urządzeń, ale również ich praktyczne zastosowanie w codziennym życiu.

Pytanie 27

Ile minimum osób powinno zajmować się pracami w warunkach szczególnego zagrożenia?

A. Jedna osoba

B. Cztery osoby

C. Dwie osoby

D. Trzy osoby

Odpowiedź, że co najmniej dwie osoby powinny wykonywać prace w warunkach szczególnego zagrożenia, jest zgodna z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP). W praktyce oznacza to, że w sytuacjach stwarzających ryzyko dla zdrowia lub życia, konieczne jest, aby jedna osoba mogła nie tylko wykonać dane zadanie, ale także zapewnić wsparcie oraz interwencję w przypadku nagłego wypadku. Taka zasada jest szczególnie ważna w środowiskach, gdzie występują czynniki niebezpieczne, takie jak substancje chemiczne, prace na wysokości czy w zamkniętych przestrzeniach. W odniesieniu do standardów OSHA (Occupational Safety and Health Administration) oraz normy ISO 45001, które dotyczą zarządzania bezpieczeństwem i zdrowiem w pracy, posiadanie co najmniej dwóch pracowników przy takich zadaniach jest kluczowe dla zapewnienia odpowiedniej reakcji na potencjalne zagrożenia. Przykładem może być sytuacja, w której jeden pracownik może doznać kontuzji lub stracić przytomność, a drugi będzie w stanie wezwać pomoc lub udzielić pierwszej pomocy, co może uratować życie. Dwuosobowa obsada w trudnych warunkach stanowi także dodatkowy element kontroli i bezpieczeństwa, co jest zalecane w wielu branżach, takich jak budownictwo czy przemysł chemiczny.

Pytanie 28

Na placu budowy budynku mieszkalnego należy wykonać i zabezpieczyć instalację elektryczną tymczasową.
Który z symboli przedstawionych na rysunkach powinien być umieszczony na wyłączniku różnicowoprądowym wysokoczułym, aby ten był przystosowany do warunków środowiskowych?

A. A.

B. C.

C. B.

D. D.

Symbol D na wyłączniku różnicowoprądowym wysokoczułym jest kluczowy dla zapewnienia bezpieczeństwa elektrycznego na placu budowy budynku mieszkalnego. Jego zastosowanie jest zgodne z wymaganiami normy PN-EN 62423, która podkreśla znaczenie dostosowania urządzeń elektrycznych do trudnych warunków atmosferycznych. Na placach budowy często występują niskie temperatury, które mogą wpływać na działanie urządzeń elektrycznych. Wyłączniki różnicowoprądowe, oznaczone symbolem D, są przystosowane do pracy w takich warunkach, co oznacza, że ich czułość i funkcjonalność są zachowane nawet w ekstremalnych temperaturach. To istotne, ponieważ niewłaściwie dobrany sprzęt może prowadzić do awarii systemu, co w konsekwencji zagraża bezpieczeństwu pracowników. W praktyce, zastosowanie odpowiednich urządzeń elektrycznych, takich jak wyłączniki różnicowoprądowe wysokoczułe z symbolem D, jest standardem stosowanym w branży budowlanej, co zwiększa niezawodność instalacji elektrycznych i minimalizuje ryzyko porażenia prądem. Dodatkowo, warto zwrócić uwagę na regularne kontrole stanu technicznego takich urządzeń, aby zapewnić ich prawidłowe działanie w każdych warunkach.

Pytanie 29

Gdzie i w jaki sposób powinny być założone przenośne uziemienia przewodów zasilających w czasie przygotowywania stanowiska pracy przy urządzeniu elektrycznym odłączonym od napięcia, jeżeli wiadomo, że w normalnych warunkach może być ono dwustronnie zasilane?

A. Z jednej strony urządzenia tak, aby były widoczne z miejsca pracy.

B. Po obu stronach urządzenia, ale przynajmniej jedno powinno być widoczne z miejsca pracy.

C. Po obu stronach urządzenia, ale nie muszą być widoczne z miejsca pracy.

D. Z jednej strony urządzenia tak, aby były niewidoczne z miejsca pracy.

Poprawnie wskazana odpowiedź wynika z podstawowej zasady bezpieczeństwa przy pracach na urządzeniach, które mogą być dwustronnie zasilane. Skoro w normalnych warunkach urządzenie może mieć doprowadzone napięcie z dwóch stron, to podczas przygotowania stanowiska pracy trzeba je zabezpieczyć tak, jakby z każdej strony mogło się pojawić niekontrolowane napięcie. Dlatego przenośne uziemienia przewodów zasilających zakłada się po obu stronach urządzenia – od strony każdego możliwego kierunku zasilania. Dzięki temu nawet w razie pomyłki w łączeniach, niesprawnego wyłącznika, błędnego przełączenia w rozdzielni czy zadziałania automatyki, przewody po obu stronach pozostaną zwarte do ziemi, a więc bezpieczne dla obsługi. Bardzo ważny element to widoczność uziemienia. Przynajmniej jedno z założonych przenośnych uziemień powinno być widoczne bezpośrednio z miejsca pracy. Chodzi o to, żeby osoba wykonująca czynności mogła na własne oczy upewnić się, że obwód jest faktycznie uziemiony i zwarty, a nie tylko „na papierze” czy w dokumentacji. W praktyce eksploatacji urządzeń elektrycznych, zgodnie z zasadami BHP i dobrą praktyką wynikającą m.in. z PN‑EN 50110 (Eksploatacja urządzeń elektrycznych), przenośne uziemienia zakłada się jak najbliżej miejsca odłączenia, na wszystkich czynnych żyłach, po uprzednim sprawdzeniu braku napięcia odpowiednim przyrządem pomiarowym. Moim zdaniem to pytanie dobrze pokazuje, że sama przerwa izolacyjna w aparacie łączeniowym to za mało – dopiero widoczne uziemienie daje poczucie realnego bezpieczeństwa. W zakładach przemysłowych czy przy liniach napowietrznych to jest standard: uziemienie z obu stron odcinka pracy, a przynajmniej jedno tak, żeby monter mógł je widzieć, podnosząc klucz czy drążek, i mieć pewność, że pracuje na odcinku zwarciem zabezpieczonym do ziemi.

Pytanie 30

Które z wymienionych urządzeń służy do ochrony przewodów w systemach elektrycznych przed skutkami zwarć?

A. Przekaźnik termiczny

B. Bezpiecznik

C. Wyłącznik różnicowoprądowy

D. Odłącznik

Bezpiecznik to kluczowe urządzenie w instalacjach elektrycznych, które chroni obwody przed skutkami zwarć oraz przepięć. Jego główną funkcją jest przerwanie obwodu w momencie, gdy natężenie prądu przekroczy ustaloną wartość, co zapobiega uszkodzeniu urządzeń oraz minimalizuje ryzyko pożaru. W praktyce, bezpieczniki są szeroko stosowane w domowych i przemysłowych instalacjach elektrycznych oraz są zgodne z normami, takimi jak PN-EN 60947-2. Standardowe zastosowanie bezpiecznika polega na jego instalacji w rozdzielniach elektrycznych, gdzie zapewnia on ochronę dla poszczególnych obwodów. Warto również zwrócić uwagę na różne typy bezpieczników, w tym bezpieczniki topikowe i automatyczne, które mają różne zastosowania w zależności od charakterystyki obciążenia. Dobre praktyki obejmują regularne kontrole i wymianę bezpieczników, aby zagwarantować ich skuteczność oraz niezawodność działania w sytuacjach awaryjnych.

Pytanie 31

Jakie środki ochrony przed porażeniem stosuje się w przypadku dotyku bezpośredniego w urządzeniach pracujących do 1 kV?

A. Automatyczne odłączenie zasilania.

B. Izolacja elektryczna obwodu pojedynczego odbiornika.

C. Wykorzystanie izolacji podwójnej lub wzmocnionej.

D. Usytuowanie części czynnych poza zasięgiem dłoni.

Separacja elektryczna obwodu pojedynczego odbiornika, mimo że jest praktyką stosowaną w niektórych aplikacjach, nie jest wystarczającą metodą ochrony przed dotykiem bezpośrednim. W rzeczywistości, ta technika skupia się na oddzieleniu obwodów, co może zredukować ryzyko zwarcia, ale nie eliminuje go całkowicie w kontekście kontaktu z częściami czynymi. Samoczynne wyłączenie zasilania jest ważnym mechanizmem zabezpieczającym, jednak polega na detekcji awarii, co oznacza, że może nie zadziałać w przypadku natychmiastowego kontaktu z prądem przed jego wyłączeniem. Zastosowanie izolacji podwójnej lub izolacji wzmocnionej z pewnością zwiększa bezpieczeństwo, ale również w tym przypadku nie gwarantuje ono, że użytkownik nie będzie miał dostępu do części czynnych. Kiedy myślimy o zagrożeniach związanych z porażeniem prądem, kluczowe jest zrozumienie, że każda z tych metod ma swoje ograniczenia. Mylne jest zakładanie, że jedna strategia może w pełni zabezpieczyć użytkowników. W kontekście projektowania instalacji elektrycznych, należy zawsze dążyć do zastosowania kombinacji różnych środków ochrony, zapewniając kompleksowe podejście do bezpieczeństwa, co jest zgodne z normami takimi jak PN-EN 61140, które nakładają obowiązek stosowania wielu warstw ochrony dla minimalizacji ryzyka.

Pytanie 32

Jak, w przybliżeniu, zmieni się moc wydobywana przez grzejnik elektryczny, jeśli jego spiralę grzejną skróci się o połowę, a napięcie zasilania pozostanie niezmienione?

A. Zmniejszy się dwukrotnie

B. Zmniejszy się czterokrotnie

C. Zwiększy się czterokrotnie

D. Zwiększy się dwukrotnie

Analizując błędne odpowiedzi, warto zauważyć, że wiele osób może mylić wpływ skrócenia spirali grzewczej na moc, koncentrując się na długości spirali, a nie na jej rezystancji. Odpowiedzi sugerujące zmniejszenie mocy dwukrotnie lub czterokrotnie mogą wynikać z nieporozumienia dotyczącego zasady działania rezystancji. Skrócenie spirali grzejnej nie prowadzi do zmniejszenia mocy, wręcz przeciwnie, zmniejszenie długości spirali skutkuje niższą rezystancją. Warto również zaznaczyć, że zrozumienie, iż moc jest funkcją napięcia i rezystancji, jest kluczowe dla analizy obwodów elektrycznych. W przypadku błędnych koncepcji, można zauważyć, że przyjęcie, iż skrócenie spirali o połowę prowadzi do zmniejszenia wydzielanej mocy, zaprzecza podstawowym zasadom fizyki elektrycznej. Stąd, błędne rozumienie relacji między napięciem, rezystancją i mocą, prowadzi do nieprawidłowych wniosków. W rzeczywistości, zmniejszenie rezystancji powoduje wzrost prądu, co w rezultacie zwiększa moc. W praktyce, takie myślenie może prowadzić do niewłaściwych decyzji w projektowaniu systemów grzewczych, co jest niezgodne z najlepszymi praktykami inżynieryjnymi.

Pytanie 33

Jakie działania mogą przyczynić się do poprawy współczynnika mocy?

A. Wyłączenie silników oraz transformatorów działających przy niskim obciążeniu

B. Uzyskanie w Zakładzie Energetycznym wyższego przydziału mocy

C. Zwiększenie częstotliwości regularnych przeglądów urządzeń elektrycznych

D. Podniesienie kwalifikacji personelu obsługującego maszyny elektryczne

Wyłączenie silników i transformatorów pracujących przy niewielkim obciążeniu jest kluczowym działaniem, które pozwala na poprawę współczynnika mocy. Współczynnik mocy (PF) odzwierciedla stosunek mocy rzeczywistej do mocy pozornej, a jego optymalizacja ma istotne znaczenie dla efektywności energetycznej. Silniki i transformatory, które działają przy niskich obciążeniach, mogą prowadzić do obniżenia PF, ponieważ wytwarzają dużą ilość mocy biernej. Wyłączenie tych urządzeń, gdy nie są potrzebne, zmniejsza zapotrzebowanie na moc bierną, co w rezultacie poprawia współczynnik mocy całego systemu. W praktyce, przedsiębiorstwa energetyczne często wykorzystują analizatory mocy do monitorowania PF i identyfikowania sprzętu, który można wyłączyć. Poprawa PF może również prowadzić do oszczędności w kosztach energii oraz zmniejszenia obciążeń dla systemu energetycznego, co jest zgodne z najlepszymi praktykami określonymi w normach ISO 50001 dotyczących zarządzania energią.

Pytanie 34

Który z podanych sposobów ochrony przed porażeniem elektrycznym pełni rolę zabezpieczenia dodatkowego w przypadku uszkodzenia instalacji elektrycznych niskonapięciowych?

A. Podwójna lub wzmocniona izolacja elektryczna

B. Separacja elektryczna odbiornika

C. Umieszczenie części czynnych poza zasięgiem ręki

D. Ochronne miejscowe połączenia wyrównawcze

Ochronne miejscowe połączenia wyrównawcze stanowią kluczowy element systemów ochrony przeciwporażeniowej, zwłaszcza w instalacjach elektrycznych niskich napięć. Działają one w celu minimalizacji różnic potencjałów między różnymi metalowymi elementami instalacji, co zmniejsza ryzyko porażenia prądem elektrycznym. W sytuacji awaryjnej, gdy dojdzie do uszkodzenia izolacji lub innej awarii, połączenia wyrównawcze zapewniają alternatywną drogę dla prądu, co przyczynia się do szybszego działania zabezpieczeń. Przykładowo, w obiektach użyteczności publicznej, takich jak szkoły czy szpitale, implementacja miejscowych połączeń wyrównawczych jest zgodna z normami PN-EN 61140, które podkreślają znaczenie zachowania niskiego poziomu ryzyka w zakresie bezpieczeństwa elektrycznego. Dobrą praktyką jest również regularne sprawdzanie stanu technicznego tych połączeń, aby zapewnić ich pełną funkcjonalność w razie potrzeby.

Pytanie 35

W jakich okolicznościach aktywuje się samoczynne częstotliwościowe odciążenie (SCO) w sieci zasilanej przez generator synchroniczny?

A. Zwiększenia mocy pobieranej ponad moc wytwarzaną.

B. Podwyższenia częstotliwości ponad wartość nominalną.

C. Nadkompensacji sieci.

D. Pojawienia się przepięcia.

Samoczynne częstotliwościowe odciążenie (SCO) w sieci zasilanej z generatora synchronicznego zadziała w momencie zwiększenia mocy pobieranej ponad wartość mocy wytwarzanej. W sytuacji, gdy zapotrzebowanie na moc przekracza moc generowaną przez system, dochodzi do spadku częstotliwości w sieci. Generator synchroniczny, aby dostosować się do nowego obciążenia, może zredukować częstotliwość obrotową, co w efekcie może prowadzić do zwiększenia mocy generowanej przez jednostki w systemie. W praktyce, aby przeciwdziałać tym zmianom, stosuje się mechanizmy automatycznego odciążenia, które w odpowiedzi na wzrost poboru mocy, aktywują rezerwy mocy dostępne w sieci. Przykładem zastosowania SCO może być sytuacja w sieci rozdzielczej, gdzie nagły wzrost poboru mocy przez dużego odbiorcę wymaga natychmiastowej reakcji generatorów w celu utrzymania stabilności systemu. Standardy takie jak NERC i IEC podkreślają znaczenie takich mechanizmów w zapewnieniu niezawodności i stabilności systemów elektroenergetycznych.

Pytanie 36

Którego z przedstawionych urządzeń elektrycznych należy użyć w celu realizacji ochrony przeciwporażeniowej w obwodzie silnika trójfazowego pracującego w sieci TN-S?

A. Urządzenia 2.

B. Urządzenia 1.

C. Urządzenia 3.

D. Urządzenia 4.

W sieci TN-S podstawowym i wymaganym środkiem ochrony przeciwporażeniowej przy uszkodzeniu jest samoczynne wyłączenie zasilania, realizowane za pomocą odpowiednio dobranego urządzenia łączeniowo-zabezpieczającego. W praktyce, w obwodzie silnika trójfazowego będzie to najczęściej wyłącznik nadprądowy lub wyłącznik z członem zwarciowym i przeciążeniowym, dobrany do prądu znamionowego silnika i charakterystyki rozruchu. Właśnie takie urządzenie elektryczne wykorzystuje się do ochrony przeciwporażeniowej pośredniej, bo w sieci TN-S ochrona opiera się na szybkim wyłączeniu zasilania w przypadku pojawienia się napięcia na częściach dostępnych, np. przy przebiciu uzwojenia na obudowę. Zgodnie z PN-HD 60364 oraz dobrą praktyką, w układach TN-S prąd zwarciowy płynie przewodem ochronnym PE i przewodem fazowym do źródła, powodując zadziałanie wyłącznika w wymaganym czasie (np. 0,4 s w obwodach końcowych do 32 A). Warunkiem skuteczności tej ochrony jest spełnienie zależności między impedancją pętli zwarcia a parametrami zabezpieczenia, dlatego w praktyce po montażu wykonuje się pomiar impedancji pętli zwarcia i sprawdza czy czas wyłączenia jest dotrzymany. Moim zdaniem to jedno z kluczowych zagadnień w pracy z silnikami trójfazowymi – wielu początkujących skupia się tylko na mocy i prądzie silnika, a trochę pomija dobór i nastawy zabezpieczeń pod kątem ochrony przeciwporażeniowej. W poprawnie wykonanej instalacji TN-S silnik ma osobny przewód PE do obudowy, przewody fazowe są zabezpieczone wyłącznikiem nadprądowym dobranym zarówno do warunków pracy silnika, jak i do wymogów ochrony przeciwporażeniowej. Dodatkowo często stosuje się zabezpieczenie termiczne silnika (przekaźnik termiczny), ale ono chroni głównie sam silnik przed przegrzaniem, a nie ludzi przed porażeniem. Dlatego kluczowe urządzenie dla ochrony przeciwporażeniowej w tym układzie to właściwie dobrany aparat nadprądowy współpracujący z układem TN-S i przewodem ochronnym PE.

Pytanie 37

Podczas wymiany gniazda wtyczkowego w instalacji domowej wykonanej w rurkach pod tynkiem złamał się jeden z przewodów aluminiowych, przez co stał się za krótki. Jak powinno się postąpić w tej sytuacji przy wymianie gniazda?

A. Przed zamontowaniem gniazda wymienić przewody na miedziane, wciągając nowe razem z usuwaniem starych

B. Przylutować brakującą część przewodu aluminiowego i zamontować gniazdo

C. Przed zamontowaniem gniazda usunąć uszkodzony przewód i wciągnąć nowy miedziany

D. Skręcić złamany przewód z kawałkiem przewodu miedzianego i zamontować gniazdo

Wymiana uszkodzonych przewodów na miedziane przed założeniem gniazda jest najlepszym rozwiązaniem ze względu na właściwości miedzi, takie jak lepsza przewodność elektryczna, odporność na korozję oraz trwałość. Miedź jest materiałem o znacznie wyższej jakości w porównaniu do aluminium, co wpływa na bezpieczeństwo i efektywność instalacji elektrycznej. W przypadku uszkodzenia przewodu aluminiowego, jego wymiana na miedziany jest kluczowa, aby uniknąć problemów z połączeniami oraz ryzyka awarii. Przykładem praktycznym jest sytuacja, kiedy podczas remontu mieszkania stwierdzono, że instalacja elektryczna była przestarzała. Wymiana przewodów na miedziane, zgodnie z normą PN-IEC 60364, zapewniła nie tylko lepsze parametry użytkowe, ale również zgodność z aktualnymi przepisami bezpieczeństwa. Dobrą praktyką jest również stosowanie odpowiednich złączek i akcesoriów, które są przystosowane do miedzi, co dodatkowo zwiększa bezpieczeństwo oraz trwałość całej instalacji. Ważne jest, aby każda wymiana była przeprowadzana przez wykwalifikowanego elektryka, który zna lokalne przepisy oraz standardy wykonania instalacji.

Pytanie 38

Jakie powinno być napięcie pomiarowe przy ocenie rezystancji izolacji obwodów w instalacjach elektrycznych 230/400 V, w których brak jest ochrony przed przepięciami?

A. 500 V

B. 250 V

C. 750 V

D. 1 000 V

Wybór napięcia 1 000 V, 250 V lub 750 V w badaniach rezystancji izolacji w instalacjach 230/400 V jest nieodpowiedni i niezgodny z branżowymi standardami. Napięcie 1 000 V jest stosowane w niektórych specyficznych przypadkach, jednakże w instalacjach o napięciu nominalnym 230/400 V, użycie tak wysokiego napięcia może prowadzić do uszkodzenia delikatnych komponentów elektronicznych, co może skutkować nieprawidłowymi wynikami pomiarów, a także zagrażać bezpieczeństwu osób przeprowadzających testy. Z kolei napięcia 250 V i 750 V są zbyt niskie, aby skutecznie ocenić właściwości izolacji, co może prowadzić do fałszywie pozytywnych wyników, gdzie uszkodzona izolacja nie zostanie wykryta, a tym samym wprowadzi w błąd użytkowników co do bezpieczeństwa instalacji. Tego typu błędy często wynikają z niedostatecznego zrozumienia zasad działania izolacji oraz niewłaściwego doboru sprzętu pomiarowego. Aby zapewnić, że wyniki są rzetelne, niezbędne jest stosowanie właściwego napięcia, zgodnego z wymaganiami norm, co zwiększa bezpieczeństwo i niezawodność systemów elektrycznych.

Pytanie 39

To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.

Pytanie 40

To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej