Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik pojazdów samochodowych
Kwalifikacja: MOT.05 - Obsługa, diagnozowanie oraz naprawa pojazdów samochodowych
Data rozpoczęcia: 8 czerwca 2026 16:18
Data zakończenia: 8 czerwca 2026 16:27

Egzamin zdany!

Wynik: 31/40 punktów (77,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Nowe

Analiza przebiegu egzaminu- sprawdź jak rozwiązywałeś pytania

Przebieg egzaminu

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

W jakim celu stosuje się synchronizator w skrzyni biegów pojazdu samochodowego?

A. Aby ułatwić zmianę biegów

B. Aby zwiększyć prędkość maksymalną pojazdu

C. Aby zmniejszyć zużycie paliwa

D. Aby zredukować hałas w kabinie

Synchronizator w skrzyni biegów jest kluczowym elementem, który pełni bardzo istotną rolę w procesie zmiany biegów w pojazdach samochodowych. Jego głównym zadaniem jest ułatwienie zmiany biegów poprzez zsynchronizowanie prędkości obrotowej kół zębatych przed ich zazębieniem. Dzięki temu kierowca nie musi dokładnie dostosowywać prędkości obrotowej silnika i skrzyni biegów, co znacząco wpływa na komfort jazdy i bezpieczeństwo. Synchronizatory eliminują potrzebę stosowania tzw. podwójnego wysprzęglania, co było konieczne w starszych skrzyniach biegów bez synchronizatorów. Współczesne skrzynie biegów są wyposażone w synchronizatory, które automatycznie dostosowują prędkości obrotowe, co pozwala na płynną i cichą zmianę biegów. Jest to szczególnie ważne w warunkach miejskich, gdzie zmiana biegów następuje często. Synchronizatory również redukują zużycie mechaniczne elementów skrzyni biegów, co przekłada się na dłuższą żywotność tego podzespołu. Z mojego doświadczenia, synchronizatory to jedno z tych rozwiązań technicznych, które znacząco poprawiają użytkowanie pojazdu na co dzień.

Pytanie 2

Proporcja objętości cylindra powyżej tłoka w pozycjach DMP oraz GMP definiuje

A. objętość jednego skoku silnika

B. ciśnienie sprężonego powietrza

C. stopień sprężania

D. długość skoku tłoka

Stopień sprężania jest kluczowym parametrem w silnikach spalinowych, określającym stosunek objętości cylindra w położeniu dolnym martwym (DMP) do objętości cylindra w położeniu górnym martwym (GMP). Jest to fundamentalny wskaźnik, który wpływa na wydajność silnika oraz jego moc. Wysoki stopień sprężania przyczynia się do efektywniejszego spalania mieszanki paliwowo-powietrznej, co prowadzi do zwiększenia mocy wyjściowej silnika. Przykładem zastosowania tej wiedzy jest tuning silników, gdzie inżynierowie często dążą do optymalizacji stopnia sprężania, aby poprawić osiągi pojazdu. Wartością standardową w silnikach benzynowych wynosi 9:1 do 12:1, podczas gdy w silnikach diesla może wynosić od 14:1 do 25:1, co podkreśla różnice w technologiach silnikowych. Przy projektowaniu silników, zrozumienie i kontrolowanie stopnia sprężania jest niezbędne dla osiągnięcia pożądanej dynamiki i efektywności paliwowej, co wpisuje się w egzekwowane standardy emisji oraz wydajności energetycznej.

Pytanie 3

Przyrząd przedstawiony na schematycznym rysunku umożliwia ocenę techniczną

A. amortyzatorów.

B. kół.

C. sprężyn.

D. przegubów.

Odpowiedź "amortyzatorów" jest trafna, bo ten sprzęt na rysunku to tester amortyzatorów, który jest naprawdę ważnym narzędziem w diagnostyce stanu technicznego aut. Amortyzatory mają spore znaczenie dla bezpieczeństwa i komfortu jazdy, bo tłumią drgania oraz wstrząsy, które przenoszą się z drogi do nadwozia. Dzięki testerowi amortyzatorów możemy zrobić precyzyjne pomiary, które pomogą ocenić, jak dobrze działają te elementy. Przykładem, gdzie takie testy są potrzebne, jest sprawdzanie stanu technicznego aut przed przeglądami albo w trakcie regularnych badań flot samochodowych. Różne standardy, jak ISO 9001, mówią, że konieczne jest regularne ocenianie stanu technicznego części pojazdów, więc te testy to klucz do zapewnienia bezpieczeństwa na drogach. A niezawodność amortyzatorów wpływa na to, jak auto zachowuje się w różnych warunkach na drodze, więc nie można ich pomijać przy utrzymaniu floty w dobrym stanie.

Pytanie 4

Na fotografii numerem "3" zaznaczono wałek

A. zdawczy.

B. główny.

C. sprzęgłowy.

D. pośredni.

Wybór odpowiedzi innej niż wałek sprzęgłowy może wynikać z zamieszania dotyczącego funkcji różnych wałków w systemie napędowym. Na przykład wałek zdawczy tak naprawdę nie ma nic wspólnego z mechanizmem sprzęgła, jego rola jest bardziej w zaawansowanych układach. Wałek pośredni też nie jest tym, czego szukasz, bo nie pełni funkcji połączenia między elementami napędu. Z kolei wałek główny jest centralnym elementem, który przenosi moc z silnika do skrzyni biegów, ale znów, nie jest bezpośrednio związany ze sprzęgłem. Jak się pomylisz w tych terminach, to możesz wyciągnąć błędne wnioski o rolach składników w układzie napędowym. Ważne, żeby wiedzieć, że każdy wałek działa na swoją manierę, bo to podkreśla, jak ważne jest, żeby znać techniczne nazewnictwo w mechanice. Nieporozumienia w tym zakresie mogą prowadzić do problemów z diagnozowaniem usterek albo naprawami, co może być niebezpieczne dla bezpieczeństwa i działania pojazdu.

Pytanie 5

Jakie ciśnienie powinno panować w zbiorniku paliwa wysokiego ciśnienia w silniku wyposażonym w system zasilania Common Rail trzeciej generacji?

A. 1,8 MPa

B. 1800 MPa

C. 180 MPa

D. 18 MPa

Wybór ciśnienia 1,8 MPa jest znacznie poniżej wymaganych parametrów dla silników z układem zasilania Common Rail trzeciej generacji. Takie niskie ciśnienie mogłoby prowadzić do niewłaściwego wtrysku paliwa, co w konsekwencji skutkowałoby nieefektywnym spalaniem oraz zwiększonym zużyciem paliwa. W przypadku odpowiedzi 1800 MPa, wartość ta jest wręcz nierealna, ponieważ przekracza granice ciśnienia, które mogą być osiągnięte w praktycznych zastosowaniach w silnikach. Taki poziom ciśnienia mógłby prowadzić do uszkodzenia elementów układu paliwowego, co jest niezgodne z zasadami konstrukcji silników. Wybór 18 MPa również nie spełnia norm, jak i nie zapewnia odpowiedniej atomizacji paliwa, co jest kluczowe dla efektywności spalania. Należy pamiętać, że zmniejszenie ciśnienia paliwa może prowadzić do problemów z pracą silnika, takich jak nierównomierna praca, zwiększone emisje oraz spadek mocy. W silnikach nowoczesnych, spełniających rygorystyczne normy emisji, niezawodność układu paliwowego oparta jest na precyzyjnie określonych wartościach ciśnienia, które muszą być ściśle monitorowane i zarządzane. Dlatego kluczowe jest posługiwanie się odpowiednimi danymi technicznymi oraz standardami branżowymi, aby zapewnić prawidłową pracę silnika.

Pytanie 6

Gdzie znajduje się wytłoczony numer identyfikacyjny VIN w pojeździe?

A. z lewej strony, w tylnej części nadwozia

B. w każdym miejscu ramy pojazdu

C. w każdym miejscu nadwozia samochodu

D. z prawej strony, na elemencie konstrukcyjnym nadwozia

Numer identyfikacyjny VIN (Vehicle Identification Number) to unikalny kod przypisany do każdego pojazdu, który zawiera informacje o jego pochodzeniu, specyfikacji i historii. Wytłoczony numer VIN znajduje się po prawej stronie na elemencie konstrukcyjnym nadwozia, co jest zgodne z normami producentów oraz standardami Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (ISO). Umiejscowienie VIN w tym miejscu ma na celu łatwe zidentyfikowanie pojazdu podczas kontroli technicznych, rejestracji oraz w przypadku jego kradzieży. Przykładowo, w trakcie zakupu używanego samochodu, sprawdzenie wytłoczonego VIN na nadwoziu pozwala na weryfikację tożsamości pojazdu oraz jego historii serwisowej. Dobrą praktyką jest także sprawdzenie, czy VIN na nadwoziu zgadza się z informacjami w dokumentach pojazdu, co zapobiega oszustwom oraz nieporozumieniom przy transakcji. Warto również wspomnieć, że prawidłowe wytłoczenie numeru VIN jest istotne dla zachowania standardów bezpieczeństwa i jakości, co jest kluczowe zarówno dla producentów, jak i użytkowników pojazdów.

Pytanie 7

Na podstawie wyników pomiaru tarczowego układu hamulcowego osi przedniej przedstawionych w tabeli, określ zakres niezbędnej naprawy.

Mierzona wielkość		Wartości graniczne	Wartości zmierzone
Mierzona wielkość		Wartości graniczne	L	P
Minimalna grubość tarczy hamulcowej [mm]		22,20	22,15	22,23
Maksymalne bicie osiowe tarczy hamulcowej [mm]		0,15	0,07	0,11
Minimalna grubość okładziny ciernej klocków hamulcowych [mm]	wewnętrznej	1,50	3,81	3,95
	zewnętrznej	1,50	3,63	3,88

A. Wymiana dwóch tarcz hamulcowych i kompletu klocków hamulcowych.

B. Wymiana lewej tarczy hamulcowej.

C. Przetoczenie dwóch tarcz hamulcowych i wymiana kompletu klocków hamulcowych.

D. Wymiana lewej tarczy hamulcowej i kompletu klocków hamulcowych.

W tym zadaniu kluczowe jest spokojne przeanalizowanie tabeli i odniesienie się do wartości granicznych. Minimalna grubość tarczy hamulcowej to 22,20 mm. Zmierzona grubość lewej tarczy wynosi 22,15 mm, czyli jest już poniżej dopuszczalnego minimum – taka tarcza nie spełnia wymagań bezpieczeństwa i musi być bezwzględnie wymieniona. Prawa tarcza ma 22,23 mm, czyli teoretycznie mieści się jeszcze w normie, ale różnica grubości między stronami jest już zauważalna. Z punktu widzenia dobrych praktyk serwisowych zawsze wymienia się tarcze parami na jednej osi. Chodzi o równomierne działanie hamulców, stabilność pojazdu przy hamowaniu i uniknięcie różnicy skuteczności między kołami lewej i prawej strony. Do tego dochodzi bicie osiowe: dopuszczalne maksimum to 0,15 mm, a zmierzone wartości 0,07 mm (L) i 0,11 mm (P) mieszczą się w normie, więc sam parametr bicia nie wymusza regeneracji ani przetaczania, ale przekroczenie minimalnej grubości już tak. Klocki hamulcowe mają minimalną grubość okładziny 1,50 mm, a zmierzone wartości to około 3,6–3,9 mm, więc formalnie są jeszcze zdatne do eksploatacji. Mimo to w profesjonalnym serwisie przy wymianie tarcz zaleca się jednoczesną wymianę kompletu klocków. Po pierwsze – stare klocki są już wytarte do starej powierzchni tarcz i na nowych tarczach będą się nierównomiernie układać, mogą piszczeć, powodować przegrzewanie punktowe. Po drugie – klient dostaje „pełny” odcinek eksploatacyjny nowego kompletu tarcza + klocek, co zmniejsza ryzyko szybkiego powrotu do warsztatu. Moim zdaniem to jest właśnie przykład dobrej praktyki warsztatowej: wymiana dwóch tarcz na osi plus komplet nowych klocków zapewnia równomierne hamowanie, mniejsze ryzyko drgań kierownicy, lepszą skuteczność hamowania i zgodność z zasadą, że elementy cierne układu hamulcowego powinny być wymieniane parami dla zachowania symetrii działania.

Pytanie 8

Aby zmierzyć średnice czopów wału korbowego, należy zastosować

A. głębokościomierz mikrometryczny

B. średnicówkę mikrometryczną

C. mikrometr zewnętrzny

D. mikrometr wewnętrzny

Mikrometr zewnętrzny jest narzędziem pomiarowym, które idealnie nadaje się do pomiarów średnic zewnętrznych obiektów cylindrycznych, takich jak czopy wału korbowego. Jego konstrukcja pozwala na uzyskanie bardzo precyzyjnych wyników, z dokładnością nawet do 0,01 mm. Mikrometr zewnętrzny składa się z szczęk, które obejmują mierzoną część, a skala na mikrometrze umożliwia odczyt wartości pomiarowej. Przykładowo, w przemyśle motoryzacyjnym, precyzyjne pomiary średnic czopów wału korbowego są niezbędne do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania silnika. Zbyt mała lub zbyt duża średnica czopów może prowadzić do nieprawidłowego osadzenia łożysk, co z kolei może skutkować ich przedwczesnym zużyciem lub uszkodzeniem silnika. W standardach branżowych, takich jak ISO 286, podkreśla się znaczenie precyzyjnych pomiarów w procesie wytwarzania, co czyni mikrometr zewnętrzny niezbędnym narzędziem w warsztatach i zakładach produkcyjnych.

Pytanie 9

Zanim przeprowadzisz pomiar ciśnienia oleju w silniku, powinieneś

A. wykręcić świece zapłonowe

B. rozgrzać silnik

C. zamknąć przepustnicę

D. odłączyć akumulator

Rozgrzewka silnika przed pomiarem ciśnienia oleju jest kluczowym krokiem, który zapewnia dokładność i rzetelność pomiarów. W trakcie pracy silnika, olej silnikowy osiąga odpowiednią temperaturę roboczą, co wpływa na jego lepkość i ciśnienie. Zimny olej ma wyższą lepkość, co może prowadzić do fałszywych odczytów ciśnienia. Ponadto, rozgrzanie silnika pozwala na pełne krążenie oleju w systemie, co jest istotne dla uzyskania właściwych warunków do pomiaru. Praktycznie, jeśli pomiar ciśnienia oleju zostanie wykonany na zimnym silniku, odczyt może być niższy niż rzeczywiste ciśnienie pracy, co może doprowadzić do błędnych diagnoz i nieodpowiednich działań serwisowych. Standardy branżowe zalecają, aby przed przystąpieniem do pomiaru oleju silnikowego, silnik był rozgrzany do temperatury pracy, co gwarantuje pełną efektywność układu smarowania oraz eliminuje ryzyko uszkodzeń związanych z niewłaściwym poziomem ciśnienia oleju.

Pytanie 10

Wymianę paska napędowego osprzętu silnika należy przeprowadzić

A. przy wymianie pompy wody.

B. po określonym przebiegu i zużyciu.

C. podczas wymiany rozrządu.

D. podczas obowiązkowego badania technicznego.

Pasek napędowy osprzętu silnika (często nazywany paskiem wielorowkowym, klinowym wielorowkowym albo po prostu paskiem osprzętu) wymienia się zgodnie z zaleceniami producenta, czyli po określonym przebiegu i/lub przy stwierdzonym zużyciu. To nie jest element „na wieczność”. W instrukcjach serwisowych masz zwykle podany interwał, np. co 60–120 tys. km albo co kilka lat, bo guma starzeje się nie tylko od przebiegu, ale też od temperatury, oleju, soli drogowej. Moim zdaniem warto patrzeć nie tylko w książkę serwisową, ale też realnie oceniać stan paska: pęknięcia na żeberkach, przetarcia, wykruszenia, wyślizgane boki, ślady przegrzania, piszczenie przy obciążeniu alternatora – to wszystko sygnały, że pasek prosi się o wymianę. W praktyce warsztatowej często łączy się wymianę paska osprzętu z innymi czynnościami, ale kluczowa zasada jest taka: decyzję podejmuje się na podstawie interwału serwisowego i faktycznego zużycia. Zgodnie z dobrymi praktykami, przy wymianie paska warto od razu sprawdzić stan napinacza, rolek prowadzących, kół pasowych alternatora, sprężarki klimatyzacji czy pompy wspomagania. Jeśli któryś z tych elementów się zacina, ma luzy lub hałasuje, nowy pasek szybko się zniszczy. W wielu nowoczesnych silnikach zerwanie paska osprzętu może doprowadzić do jego wciągnięcia pod obudowę rozrządu i uszkodzenia paska rozrządu, więc regularna kontrola i profilaktyczna wymiana po określonym przebiegu i przy widocznym zużyciu to po prostu rozsądne zabezpieczenie przed poważniejszą awarią i drogą naprawą.

Pytanie 11

SEFI (SFI) to system wtryskowy

A. gaźnikowy

B. wielopunktowy sekwencyjny

C. bezpośredni

D. jednopunktowy

Odpowiedzi, które wskazują na gaźnikowy wtrysk paliwa, bezpośredni wtrysk czy jednopunktowy wtrysk, nie są związane z SEFI (SFI), ponieważ każdy z tych układów ma swoje charakterystyki, które nie odpowiadają zasadom funkcjonowania systemu wielopunktowego wtrysku. Gaźnikowy układ wtrysku, stosowany w starszych samochodach, opiera się na mechanicznych zasadach działania, w których paliwo jest mieszane z powietrzem przed dostarczeniem do cylindrów. W przeciwieństwie do systemu SEFI, gaźnik nie zapewnia tak precyzyjnego dawkowania paliwa, co skutkuje wyższym zużyciem paliwa oraz większymi emisjami spalin. Bezpośredni wtrysk natomiast, choć efektywny, nie jest tym samym co wielopunktowy wtrysk, ponieważ polega na wtryskiwaniu paliwa bezpośrednio do komory spalania, co ma swoje zalety, ale również wady. Jednopunktowy wtrysk, znany jako wtrysk jednopunktowy, jest starszą technologią, w której jedno wtryskiwacz dostarcza paliwo do całego kolektora dolotowego, co nie jest tak wydajne jak wielopunktowy wtrysk. Typowe błędy myślowe mogą obejmować mylenie zalet różnych systemów wtrysku bez zrozumienia ich technicznych ograniczeń i zastosowań. Aby skutecznie dobierać systemy wtrysku paliwa, należy zrozumieć różnice między nimi oraz ich wpływ na efektywność silnika i emisję spalin.

Pytanie 12

Który z poniższych elementów nie wchodzi w skład sprzęgła ciernego?

A. Wał napędowy silnika

B. Sprężyna dociskowa

C. Łożysko wyciskowe

D. Sprężyna centralna

Wał napędowy silnika nie jest częścią sprzęgła ciernego, ponieważ pełni zupełnie inną funkcję w układzie napędowym pojazdu. Sprzęgło cierne to mechanizm, który umożliwia płynne łączenie i rozłączanie momentu obrotowego pomiędzy silnikiem a skrzynią biegów. W skład sprzęgła ciernego wchodzą elementy takie jak łożysko wyciskowe, sprężyna dociskowa oraz tarcza sprzęgłowa. Każdy z tych elementów ma kluczowe znaczenie dla poprawnego działania sprzęgła. Na przykład, łożysko wyciskowe pozwala na odciągnięcie sprężyny dociskowej w celu swobodnego przesuwania tarczy sprzęgłowej. Dobrze działające sprzęgło cierne zapewnia efektywne przenoszenie mocy z silnika do układu napędowego, co jest istotne dla osiągów pojazdu. Wiedza na temat konstrukcji i działania sprzęgła jest niezbędna dla mechaników i inżynierów zajmujących się układami napędowymi, a także dla wszystkich pasjonatów motoryzacji.

Pytanie 13

Ostatnia obróbka cylindra w silniku spalinowym to

A. planowanie

B. honowanie

C. toczenie

D. szlifowanie

Honowanie to naprawdę ważny proces, kiedy mówimy o końcowej obróbce cylindrów w silnikach spalinowych. Chodzi o to, żeby osiągnąć właściwą chropowatość i dokładne wymiary. Dzięki honowaniu, wewnętrzne ścianki cylindrów są gładkie i pozbawione malutkich niedoskonałości, co jest kluczowe, żeby pierścienie tłokowe dobrze przylegały. To z kolei wpływa na efektywność spalania i zmniejsza zużycie paliwa. Widziałem, że w nowoczesnych silnikach wyścigowych honowanie to standard, który pomaga uzyskać maksymalne osiągi. W motoryzacji mamy różne techniki honowania, jak honowanie na sucho czy na mokro, co zależy od materiałów i wymagań budowy. Dobre honowanie daje chropowatość Ra w granicach 0,2 - 0,5 μm, co jest naprawdę na poziomie najlepszych praktyk w branży.

Pytanie 14

W trakcie jazdy próbnej zaobserwowano drgania w kierownicy samochodu w określonym zakresie prędkości. W takiej sytuacji najpierw należy

A. wymienić końcówki drążków kierowniczych

B. wyważyć koła

C. wymienić łożyska kół

D. wymienić łączniki stabilizatora

Drgania na kierownicy podczas jazdy próbnej są często wynikiem niewłaściwego wyważenia kół. Wyważenie kół polega na równomiernym rozłożeniu masy całego koła, co zapewnia stabilność pojazdu w czasie jazdy. Jeśli koła są niewyważone, mogą występować drgania, które są odczuwalne w kierownicy, szczególnie przy określonych prędkościach. Problemy te mogą prowadzić nie tylko do nieprzyjemnych odczuć podczas prowadzenia, ale również do szybszego zużycia opon oraz podzespołów zawieszenia. W praktyce, wyważenie kół powinno być wykonywane po każdej wymianie opon lub gdy zauważysz oznaki drgań. Używa się do tego specjalistycznego sprzętu, który precyzyjnie mierzy nierównomierność masy i pozwala na dodanie odpowiednich ciężarków. Standardy branżowe, takie jak SAE (Society of Automotive Engineers), zalecają regularne sprawdzanie wyważenia kół jako elementu zapewniającego bezpieczeństwo i komfort jazdy.

Pytanie 15

Część zawieszenia – kolumna McPhersona – pełni równocześnie rolę

A. drążka reakcyjnego

B. drążka stabilizacyjnego

C. zwrotnicy układu kierowniczego

D. wahacza wleczonego

Wybór wahacza wleczonego, drążka stabilizacyjnego lub drążka reakcyjnego jako pełniących funkcję kolumny McPhersona jest nieprawidłowy, ponieważ każdy z tych elementów ma odmienne funkcje w układzie zawieszenia. Wahacz wleczony, na przykład, jest elementem, który w głównej mierze odpowiada za utrzymywanie kół w odpowiedniej pozycji w płaszczyźnie pionowej oraz ograniczenie ich ruchów wzdłużnych, co jest kluczowe dla zachowania stabilności pojazdu. W przeciwieństwie do kolumny McPhersona, nie pełni on funkcji kierunkowej, co jest fundamentalne w kontekście manewrowania pojazdem. Drążek stabilizacyjny, z kolei, jest odpowiedzialny za redukcję przechyłów nadwozia w trakcie zakrętów, zapewniając większą stabilność, ale nie ma wpływu na kierowanie. Drążek reakcyjny również nie ma związku z kierowaniem, a jego funkcja polega na przeciwdziałaniu ruchom wzdłużnych sił podczas pracy zawieszenia. Wszystkie te elementy pełnią ważne, ale różne role w układzie zawieszenia, co może prowadzić do błędnych wniosków, jeśli nie zrozumie się, że kolumna McPhersona łączy zarówno funkcję zawieszenia, jak i układu kierowniczego w jednym elemencie. Zrozumienie tych różnic jest kluczowe dla prawidłowego projektowania i naprawy pojazdów, a także dla oceny ich wydajności i bezpieczeństwa. W praktyce technicznej, nieprawidłowe zrozumienie roli elementów zawieszenia może prowadzić do błędów w diagnostyce problemów z zawieszeniem, co z kolei wpływa na bezpieczeństwo jazdy.

Pytanie 16

Na podstawie tabeli oblicz koszt wymiany świec zapłonowych w 4-cylindrowym silniku systemu DOHC 16 V, jeżeli czynność zajmuje 45 minut.

Nazwa części / usługi	Kwota [zł]
szlifowanie głowicy	70,00
świeca zapłonowa	30,00
wymiana prowadnicy 1 zaworu	15,00
prowadnica zaworu	10,00
1 roboczogodzina	120,00

A. 210,00 zł

B. 240,00 zł

C. 570,00 zł

D. 120,00 zł

Poprawna odpowiedź wynika z dokładnego obliczenia kosztów związanych z wymianą świec zapłonowych. Koszt świec zapłonowych wynosi 30,00 zł za sztukę. W przypadku 4-cylindrowego silnika, potrzebujemy 4 świec, co daje łączny koszt zakupu wynoszący 120,00 zł. Następnie, musimy uwzględnić koszt robocizny. Czas wymiany wynosi 45 minut, co w przeliczeniu na godziny daje 0,75 godziny. Stawka za godzinę pracy wynosi 120,00 zł, co przekłada się na koszt robocizny równy 90,00 zł. Sumując oba koszty (120,00 zł za świece i 90,00 zł za robociznę), otrzymujemy 210,00 zł. Warto zwrócić uwagę, że przy obliczeniach należy zawsze uwzględniać zarówno koszt materiałów, jak i robocizny, co jest zgodne z ogólnymi zasadami kalkulacji kosztów w branży motoryzacyjnej.

Pytanie 17

Przed przystąpieniem do pomiaru składu spalin w silniku ZI należy

A. skalibrować dymomierz

B. odłączyć akumulator

C. rozgrzać silnik pojazdu do osiągnięcia temperatury roboczej

D. usunąć nagar z układu wydechowego silnika

Rozgrzewanie silnika pojazdu do temperatury eksploatacyjnej przed rozpoczęciem pomiaru składu spalin jest kluczowym krokiem, który zapewnia wiarygodność i dokładność uzyskiwanych wyników. Silniki spalinowe, w tym silniki ZI (zapłon iskrowy), osiągają optymalną efektywność operacyjną oraz właściwe parametry spalania dopiero po osiągnięciu określonej temperatury. W niskich temperaturach, w których silnik nie jest w pełni rozgrzany, proces spalania może być nieefektywny, co prowadzi do zwiększonej emisji szkodliwych substancji, takich jak tlenki azotu (NOx) czy węglowodory niespalone (HC). Praktyczne zastosowanie tej wiedzy jest szczególnie istotne podczas diagnostyki, kontroli emisji spalin oraz przeglądów technicznych. Zgodnie z normami jakości powietrza i przepisami dotyczącymi emisji spalin, takie jak Euro 6, pomiar powinien być przeprowadzany w warunkach rzeczywistych, co obliguje do uwzględnienia pracy silnika w normalnej temperaturze eksploatacyjnej, aby uzyskać rzetelne dane do analizy i oceny stanu technicznego pojazdu.

Pytanie 18

Co oznacza symbol API GL-4?

A. oleju silnikowego

B. płynu hamulcowego

C. płynu chłodzącego

D. oleju przekładniowego

Symbol API GL-4 odnosi się do olejów przekładniowych, które są zaprojektowane do zastosowania w skrzyniach biegów manualnych, szczególnie w jednostkach wymagających olejów o wyższej wydajności. Standard ten zapewnia odpowiednie właściwości smarne, ochronę przed zużyciem oraz odporność na wysokie temperatury, co jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania układu przekładniowego. Oleje oznaczone jako GL-4 są specyfikowane do zastosowań, gdzie występują wysokie obciążenia, a także do przekładni, w których nie jest wymagane stosowanie olejów o właściwościach EP (Extreme Pressure). Przykładem zastosowania olejów GL-4 są pojazdy wyposażone w manualne skrzynie biegów, które często nie wymagają olejów o wyższej klasie, takich jak GL-5, które są przeznaczone do bardziej obciążonych przekładni. Właściwy dobór oleju wpływa na efektywność pracy przekładni oraz wydłuża jej żywotność, co jest zgodne z zaleceniami producentów pojazdów oraz normami branżowymi, co czyni tę wiedzę istotną dla każdego użytkownika samochodu oraz specjalisty w dziedzinie motoryzacji.

Pytanie 19

Jaka jest wartość temperatury, do której należy rozgrzać silnik w celu jego zdiagnozowania pod kątem emisji zanieczyszczeń gazowych spalin?

	Temperatura oleju	Temperatura cieczy chłodzącej
A.	min. 70°C	min. 80°C
B.	min. 80°C	min. 70°C
C.	max. 60°C	max. 70°C
D.	max. 70°C	max. 80°C

A. D.

B. A.

C. C.

D. B.

Nieprawidłowe odpowiedzi mogą wynikać z nieporozumienia dotyczącego wymagań temperaturowych silnika w kontekście diagnostyki emisji spalin. Wiele osób może sądzić, że niższe temperatury, takie jak 60°C, są wystarczające do pomiarów emisji, jednak takie podejście jest błędne. Przy temperaturze poniżej 70°C wiele procesów chemicznych w silniku nie jest w pełni aktywowanych, co prowadzi do niekompletnych spalania paliwa i w konsekwencji do zaniżonych wartości emisji. Często występującym błędem jest także ignorowanie roli lepkości oleju przy niższych temperaturach – przy zbyt niskiej temperaturze olej może nie zapewnić optymalnego smarowania, co prowadzi do zwiększenia oporów mechanicznych i zniekształcenia wyników pomiarów. Ponadto, diagnostyka przeprowadzana w warunkach nienormalnych, takich jak zbyt niska temperatura, daje wyniki, które mogą być mylące i nieadekwatne do rzeczywistych warunków pracy silnika. Przestrzeganie standardów dotyczących temperatury roboczej silnika jest kluczowe dla uzyskania wiarygodnych danych o emisji, a w przypadku niedostosowania się do tych norm, może to prowadzić do nieprawidłowych wniosków o stanie technicznym pojazdu oraz jego wpływie na środowisko.

Pytanie 20

Przystępując do naprawy pojazdu, pracownik serwisu powinien w pierwszej kolejności

A. uruchomić hamulec postojowy i podłożyć kliny pod koła.

B. wystawić fakturę za naprawę.

C. wjechać na stanowisko naprawcze.

D. zabezpieczyć wnętrze pojazdu pokrowcami ochronnymi.

Właściwa kolejność działań przy przyjmowaniu pojazdu do naprawy zaczyna się od zabezpieczenia wnętrza pokrowcami ochronnymi. Chodzi o fotele, kierownicę, gałkę zmiany biegów, czasem też dywaniki. W praktyce serwisowej jest to uznawane za element kultury technicznej i organizacji pracy. Chronisz w ten sposób tapicerkę przed zabrudzeniem smarem, olejem, pyłem z klocków hamulcowych czy zwykłym brudem z obuwia mechanika. Moim zdaniem to trochę wizytówka warsztatu – klient od razu widzi, że ktoś szanuje jego własność. W wielu autoryzowanych serwisach producent wręcz wymaga stosowania pokrowców i folii ochronnych jako standardu obsługi, co jest zapisane w procedurach serwisowych. Z technicznego punktu widzenia to też ogranicza ryzyko roznoszenia zanieczyszczeń po wnętrzu pojazdu, które potem trudno usunąć, zwłaszcza z jasnych tapicerek materiałowych czy skórzanych. W praktyce zawodowej najpierw zabezpiecza się auto, dopiero potem wykonuje się jakiekolwiek czynności diagnostyczne, przestawianie pojazdu, korzystanie z testera czy podnośnika. To również ułatwia utrzymanie porządku na stanowisku pracy – mechanik nie musi się martwić, że ma brudne ręce po demontażu elementów układu hamulcowego czy napędowego, bo wnętrze jest już odseparowane. Dobre serwisy stosują jednorazowe pokrowce i folie, co jest zgodne z nowoczesnymi standardami obsługi klienta i zasadami organizacji pracy w warsztacie.

Pytanie 21

Po wykonaniu naprawy tłumika końcowego, trzeba przeprowadzić kontrolę pojazdu przy użyciu

A. refraktometru

B. miernika uniwersalnego

C. sonometru

D. testera diagnostycznego

Sonometr to instrument, który służy do pomiaru poziomu hałasu, a jego zastosowanie w kontroli tłumika końcowego pojazdu jest niezwykle istotne. Po naprawie tłumika, który ma na celu redukcję hałasu emitowanego przez silnik, ważne jest, aby upewnić się, że jego działanie jest zgodne z normami akustycznymi. W wielu krajach istnieją przepisy dotyczące dopuszczalnych poziomów hałasu emitowanego przez pojazdy, dlatego pomiar za pomocą sonometru jest kluczowy. Przykładowo, w Europie normy te są określane przez dyrektywy unijne, które regulują poziomy hałasu w pojazdach silnikowych. Używając sonometru, mechanik może określić, czy poziom hałasu mieści się w zalecanych granicach, co jest niezbędne dla zgodności z przepisami oraz dla komfortu użytkowników dróg. Przeprowadzone pomiary mogą również pomóc w identyfikacji niewłaściwych napraw, które mogą prowadzić do nadmiernego hałasu, co w konsekwencji może wpłynąć na dalsze działanie pojazdu oraz jego trwałość.

Pytanie 22

Zbyt miękki pedał hamulca, który rośnie przy kolejnych naciśnięciach, świadczy

A. o zapowietrzeniu układu hamulcowego.

B. o braku przyczepności opony do podłoża.

C. o zbyt wysokim poziomie płynu hamulcowego.

D. o nadmiernym zużyciu bieżnika opon.

Miękki pedał hamulca, który po kolejnym szybkim naciskaniu robi się coraz twardszy i „łapie” wyżej, jest typowym objawem zapowietrzenia układu hamulcowego. W przewodach zamiast samego płynu hamulcowego pojawiają się pęcherzyki powietrza. Powietrze jest ściśliwe, w przeciwieństwie do płynu, więc przy pierwszym wciśnięciu pedału najpierw ściskasz to powietrze, a dopiero potem zaczyna rosnąć ciśnienie w układzie i docisk klocków do tarczy czy szczęk do bębna. Przy kolejnym szybkim wciśnięciu ta objętość powietrza jest już częściowo sprężona, więc pedał robi się twardszy i wydaje się „lepszy”. Moim zdaniem to jeden z najbardziej charakterystycznych objawów, które każdy mechanik i kierowca powinien kojarzyć odruchowo. W praktyce najczęściej dochodzi do zapowietrzenia po nieszczelności przewodu, wymianie elementów układu (np. cylinderka, zacisku, przewodu elastycznego) albo po nieprawidłowej wymianie płynu hamulcowego bez solidnego odpowietrzenia. Dobre praktyki serwisowe mówią jasno: po każdej ingerencji w układ hamulcowy trzeba go odpowietrzyć zgodnie z procedurą producenta pojazdu, zwykle zaczynając od koła najbardziej oddalonego od pompy hamulcowej. W warsztatach stosuje się specjalne urządzenia ciśnieniowe do odpowietrzania, ale nawet przy odpowietrzaniu „na dwie osoby” (ktoś pompuje pedał, ktoś odkręca odpowietrznik) efekt powinien być taki sam: pedał ma być twardy, stabilny i nie zmieniać się znacząco przy kolejnych naciśnięciach. Warto też pamiętać, że jazda z zapowietrzonym układem jest skrajnie niebezpieczna – droga hamowania się wydłuża, a w sytuacji awaryjnej możesz po prostu nie wyhamować auta na czas. Dlatego przy takim objawie standardem jest natychmiastowa diagnostyka, kontrola szczelności oraz pełne odpowietrzenie i często przy okazji wymiana płynu hamulcowego na świeży, o odpowiedniej klasie DOT zalecanej przez producenta.

Pytanie 23

W silniku czterocylindrowym w układzie rzędowym strzałki na rysunku pokazują ustawienie wałków rozrządu w końcu suwu sprężania (GZP) dla tłoka

A. pierwszego cylindra.

B. trzeciego cylindra.

C. drugiego cylindra.

D. czwartego cylindra.

Udzielona odpowiedź może wskazywać na pewne nieporozumienia dotyczące działania silnika czterocylindrowego w układzie rzędowym. W przypadku odpowiedzi odnoszących się do czwartego, trzeciego czy drugiego cylindra, kluczowym błędem jest nieprawidłowe zrozumienie, jak wałki rozrządu synchronizują się z ruchem tłoków. Wałki rozrządu są zaprojektowane tak, aby w końcu suwu sprężania dla danego cylindra zawory były zamknięte, co ma miejsce wyłącznie dla pierwszego cylindra w opisywanej sytuacji. Udzielając błędnej odpowiedzi, można mylić pojęcia związane z cyklem pracy silnika, takie jak górny i dolny martwy punkt, co prowadzi do dezorientacji w kontekście prawidłowego cyklu pracy silnika. To nieporozumienie może wynikać ze zrozumienia momentu sprężania, gdzie niewłaściwe wybory odpowiedzi mogą zasugerować, że inne cylindry są w tym samym czasie w GMP, podczas gdy w rzeczywistości każdy cylinder jest w innym etapie cyklu. Prawidłowe zrozumienie pracy silnika i jego komponentów jest kluczowe dla wszelkich prac związanych z diagnostyką oraz naprawą, a znajomość specyfiki poszczególnych cylindrów i ich roli w cyklu pracy silnika jest podstawą efektywnego i bezpiecznego użytkowania pojazdu.

Pytanie 24

Parametrem związanym z geometrią kół nie jest

A. zbieżność kół

B. ciśnienie w ogumieniu

C. kąt nachylenia sworznia zwrotnicy

D. kąt wyprzedzenia sworznia zwrotnicy

Ciśnienie w ogumieniu nie jest parametrem geometrii kół, ponieważ dotyczy jedynie stanu opon, a nie ich ustawienia czy kątów. Parametry geometrii, takie jak kąt pochylenia sworznia zwrotnicy, zbieżność kół oraz kąt wyprzedzenia sworznia zwrotnicy, mają kluczowe znaczenie dla właściwego prowadzenia pojazdu oraz jego stabilności na drodze. Kąt pochylenia sworznia zwrotnicy wpływa na kąt, pod jakim opona styka się z nawierzchnią, co z kolei ma wpływ na przyczepność i zużycie opon. Zbieżność kół odnosi się do ustawienia osi kół względem siebie oraz do kierunku jazdy, co jest istotne dla prawidłowego zachowania się pojazdu podczas skrętów. Kąt wyprzedzenia sworznia zwrotnicy, określający kąt, pod jakim oś obrotu koła jest ustawiona względem pionu, ma znaczenie dla stabilności jazdy i samoczynnego wracania kierownicy do pozycji neutralnej po skręcie. Dlatego znajomość tych parametrów jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa, a ich regularna kontrola jest zalecana w praktyce motoryzacyjnej.

Pytanie 25

Jakim przyrządem wykonujemy pomiar ciśnienia powietrza w oponach?

A. areometrem

B. manometrem

C. pasametrem

D. wakuometrem

Prawidłowa odpowiedź to manometr, który jest urządzeniem pomiarowym przeznaczonym do pomiaru ciśnienia. W kontekście ogumienia pojazdów, manometr pozwala na dokładne określenie ciśnienia powietrza w oponach, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa jazdy oraz efektywności paliwowej. Odpowiednie ciśnienie w oponach zapewnia lepszą przyczepność, zmniejsza zużycie paliwa oraz obniża ryzyko uszkodzenia opon. Standardy dotyczące ciśnienia w oponach są określone przez producentów pojazdów i mogą różnić się w zależności od modelu oraz obciążenia. Regularne sprawdzanie ciśnienia za pomocą manometru to dobra praktyka, która powinna być wykonywana co najmniej raz w miesiącu oraz przed dłuższymi podróżami. Warto także pamiętać, że ciśnienie w oponach należy sprawdzać na zimno, czyli przed rozpoczęciem jazdy, aby uzyskać najbardziej dokładny wynik pomiaru.

Pytanie 26

Według numeracji nadanej przez producenta, pierwszy cylinder w czterosuwowym silniku rzędowym

A. może znajdować się od strony koła zamachowego.

B. może znajdować się symetrycznie pomiędzy pozostałymi cylindrami.

C. znajduje się zawsze z prawej strony pojazdu.

D. znajduje się zawsze z przodu pojazdu.

W silnikach rzędowych numeracja cylindrów wcale nie musi być związana z przodem pojazdu, tylko z tzw. stroną napędu silnika. Producent przyjmuje jako punkt odniesienia stronę, po której znajduje się koło zamachowe i sprzęgło, czyli miejsce połączenia z układem przeniesienia napędu. Dlatego w wielu konstrukcjach pierwszy cylinder jest właśnie od strony koła zamachowego. Z mojego doświadczenia w warsztacie wynika, że jeśli nie zajrzymy do dokumentacji serwisowej, to bardzo łatwo się pomylić i np. ustawiać zapłon czy kolejność wtrysku „od złej strony”. W praktyce ma to ogromne znaczenie przy diagnostyce: przy odczytywaniu błędów typu „wypadanie zapłonów cylindra 1” trzeba dokładnie wiedzieć, który cylinder producent oznaczył jako pierwszy, żeby nie wymieniać świec, cewek czy wtryskiwaczy na chybił trafił. Podobnie przy ustawianiu rozrządu, kontroli luzów zaworowych czy pomiarze kompresji – wszystkie procedury serwisowe opisane są w odniesieniu do numerów cylindrów nadanych przez producenta. Dobre praktyki mówią jasno: zawsze sprawdzamy w instrukcji naprawy, z której strony liczone są cylindry w danym modelu, bo różni producenci i nawet różne rodziny silników tej samej marki mogą mieć inne założenia. Moim zdaniem to jedno z tych pozornie prostych zagadnień, które później decyduje, czy diagnoza będzie profesjonalna, czy „na czuja”.

Pytanie 27

Do narzędzi warsztatowych nie wliczamy

A. kanału najazdowego.

B. prasy.

C. podnośnika hydraulicznego.

D. miernika.

Kanał najazdowy nie jest uważany za urządzenie warsztatowe, ponieważ pełni funkcję infrastrukturalną, a nie narzędziową. Jego głównym zastosowaniem jest umożliwienie dostępu do pojazdów w celu ich serwisowania lub naprawy. W odróżnieniu od urządzeń takich jak prasy, mierniki czy podnośniki hydrauliczne, które są narzędziami wykorzystywanymi bezpośrednio w procesach obróbczych, kanał najazdowy jest strukturą, która wspiera pracę w warsztacie. Przykładowo, gdy mechanik chce wymienić olej w silniku pojazdu, korzysta z kanału najazdowego, aby uzyskać lepszy dostęp do spodu pojazdu. W standardach branżowych, takich jak ISO 9001, podkreśla się znaczenie infrastruktury w kontekście jakości usług, jednak sama infrastruktura nie jest klasyfikowana jako narzędzie produkcyjne ani warsztatowe. Dobre praktyki w warsztatach samochodowych zakładają właściwe zagospodarowanie przestrzeni roboczej, gdzie kanały najazdowe są integralnym elementem, ale nie są uznawane za urządzenia robocze.

Pytanie 28

Przed wprowadzeniem pojazdu na podnośnik kolumnowy mechanik musi upewnić się, czy podnośnik posiada aktualne zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym, wykonanym przez

A. Państwową Inspekcję Pracy.

B. Urząd Nadzoru Budowlanego.

C. Państwową Inspekcję Sanitarną.

D. Urząd Dozoru Technicznego.

W przypadku podnośników kolumnowych łatwo pomylić różne instytucje państwowe, bo każda coś kontroluje: warunki pracy, budynki, higienę. Natomiast z punktu widzenia prawa pracy i przepisów technicznych podnośnik warsztatowy jest urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi i to Urząd Dozoru Technicznego odpowiada za jego okresowe badania. Chodzi o to, że jest to urządzenie dźwignicowe, które przenosi duże obciążenia i w razie awarii stwarza bezpośrednie zagrożenie życia. Dlatego musi mieć decyzję UDT dopuszczającą do eksploatacji i aktualne potwierdzenie badania. Państwowa Inspekcja Sanitarnam zajmuje się głównie warunkami higienicznymi, hałasem, oświetleniem, chemikaliami, ale nie wydaje decyzji na eksploatację podnośników czy innych urządzeń dźwignicowych. Urząd Nadzoru Budowlanego kontroluje obiekty budowlane, konstrukcje hal, zgodność z pozwoleniem na budowę, a nie stan techniczny wyposażenia warsztatu jako urządzeń podlegających dozorowi. Podnośnik co prawda jest zakotwiony w posadzce, ale to nie robi z niego elementu budynku w rozumieniu nadzoru budowlanego. Z kolei Państwowa Inspekcja Pracy nadzoruje przestrzeganie przepisów BHP, może wymagać dokumentów UDT i w razie ich braku nałożyć kary, ale sama badań technicznych podnośników nie wykonuje. Typowym błędem jest mylenie „kto kontroluje warunki pracy” z „kto wykonuje badanie urządzenia”. Inspektor PIP może przyjść na kontrolę i powiedzieć: pokażcie protokół z UDT, ale to UDT wcześniej przeprowadza pomiary, próby obciążeniowe, sprawdza zabezpieczenia i wydaje decyzję. W dobrze zorganizowanym warsztacie pilnowanie ważności badań UDT jest traktowane tak samo poważnie jak przeglądy gaśnic czy szkolenia BHP, bo bez tego używanie podnośnika jest po prostu nielegalne i bardzo ryzykowne.

Pytanie 29

Aluminiową chłodnicę z nieszczelnością należy

A. wymienić na nową

B. naprawić wykorzystując lutowanie twarde

C. naprawić przy użyciu spawania

D. naprawić przy pomocy klejenia

Wymiana nieszczelnej aluminiowej chłodnicy na nową jest najbardziej zalecaną opcją ze względu na kilka kluczowych czynników. Przede wszystkim, chłodnice aluminiowe są często stosowane w różnych aplikacjach, w tym w motoryzacji i chłodnictwie przemysłowym, ze względu na ich doskonałe właściwości przewodzenia ciepła oraz lekkość. W przypadku nieszczelności, mogą występować mikropęknięcia lub uszkodzenia, które mogą wpłynąć na ich efektywność i bezpieczeństwo eksploatacji. Naprawa poprzez lutowanie lub spawanie może wydawać się kusząca, jednak w praktyce często prowadzi to do kompromisów w wytrzymałości materiału oraz ryzyka ponownego uszkodzenia. Dodatkowo, standardy jakości w wielu branżach, takie jak ISO 9001, zachęcają do wymiany uszkodzonych elementów, co zapewnia długoterminową niezawodność i bezpieczeństwo. Dlatego inwestycja w nową chłodnicę jest z perspektywy technicznej i ekonomicznej bardziej uzasadniona, a także zapewnia zgodność z najlepszymi praktykami inżynieryjnymi.

Pytanie 30

Badanie organoleptyczne jako sposób diagnostyczny to testowanie

A. interfejsem diagnostycznym

B. lepkości oleju

C. bez przyrządów

D. ciśnienia sprężania

Badanie organoleptyczne to metoda diagnostyki, która polega na ocenie cech fizycznych i sensorycznych materiałów bez użycia przyrządów pomiarowych. Przykładem zastosowania tej metody w przemyśle spożywczym może być ocena smaku, zapachu czy wyglądu produktów. W branży chemicznej badania organoleptyczne są stosowane do oceny jakości olejów, gdzie eksperci mogą ocenić ich lepkość i zapach. Metoda ta jest niezwykle cenna, ponieważ pozwala na bezpośrednie zaangażowanie zmysłów, co może prowadzić do szybkich i praktycznych wniosków. Warto również zauważyć, że standardy branżowe, takie jak ISO 8589, określają wytyczne dotyczące przeprowadzania takich badań, co zapewnia ich wiarygodność i powtarzalność. Przeprowadzanie badań organoleptycznych wymaga jednak odpowiedniego przeszkolenia i doświadczenia, aby wyniki były rzetelne i zgodne z oczekiwaniami.

Pytanie 31

Płyn eksploatacyjny oznaczony symbolem 10W/40 to

A. płyn do spryskiwacza.

B. olej silnikowy.

C. płyn hamulcowy.

D. płyn chłodzący silnika.

Oznaczenie 10W/40 jednoznacznie wskazuje, że chodzi o olej silnikowy, a dokładniej o jego klasę lepkości według normy SAE (Society of Automotive Engineers). Litera „W” pochodzi od słowa „winter” i opisuje zachowanie oleju w niskich temperaturach. Pierwsza liczba, czyli 10, oznacza lepkość oleju w warunkach zimowych – im niższa, tym łatwiejszy rozruch silnika przy mrozie i szybsze dotarcie oleju do wszystkich punktów smarowania. Druga liczba, 40, określa lepkość w temperaturze roboczej silnika, czyli mniej więcej w okolicach 100°C. Moim zdaniem warto to mieć w małym palcu, bo w praktyce warsztatowej dobór właściwego oleju, zgodnie z zaleceniami producenta pojazdu (instrukcja obsługi, karta serwisowa), ma ogromny wpływ na trwałość panewek, wału korbowego, rozrządu i turbosprężarki. Olej 10W/40 to typowy olej półsyntetyczny stosowany w wielu starszych silnikach benzynowych i Diesla, gdzie wymagany jest kompromis między dobrą ochroną w wysokiej temperaturze a akceptowalnym zachowaniem przy niższych temperaturach otoczenia. W dobrych praktykach serwisowych zawsze patrzy się nie tylko na SAE 10W/40, ale też na normy jakościowe API, ACEA oraz ewentualne specyfikacje producenta (np. VW, MB, BMW). Wymiana oleju silnikowego w odpowiednich interwałach, razem z filtrem oleju, to jedna z podstawowych czynności obsługowych, bez której szybko pojawiają się problemy z układem smarowania, zużyciem pierścieni tłokowych, zacieraniem się elementów i spadkiem ciśnienia oleju. W eksploatacji codziennej, np. w ruchu miejskim, olej 10W/40 zapewnia stabilny film smarny i chroni silnik przy częstych rozruchach, krótkich trasach i zmiennym obciążeniu, o ile jest dobrany zgodnie z dokumentacją techniczną pojazdu.

Pytanie 32

System kontroli ciśnienia w kołach pojazdu jest oznaczony symbolem

A. TPMS

B. SOHC

C. ACC

D. BAS

Poprawnie – symbol TPMS oznacza system kontroli ciśnienia w kołach (Tyre / Tire Pressure Monitoring System). Jest to elektroniczny układ montowany fabrycznie w większości nowszych pojazdów, którego zadaniem jest ciągłe monitorowanie ciśnienia w oponach i informowanie kierowcy o spadku poniżej wartości bezpiecznej. W praktyce stosuje się dwa rozwiązania: systemy bezpośrednie, z czujnikami ciśnienia w każdym kole (najczęściej w zaworze) oraz systemy pośrednie, które liczą ciśnienie „pośrednio” na podstawie prędkości obrotowej kół z czujników ABS. Z mojego doświadczenia w warsztacie, szczególnie przy wymianie opon i felg, bardzo ważne jest prawidłowe obchodzenie się z czujnikami TPMS – uszkodzenie zaworu z czujnikiem to od razu dodatkowy koszt dla klienta. W wielu krajach, np. według norm i przepisów UE, TPMS jest obowiązkowy w nowych samochodach osobowych, bo ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo: zbyt niskie ciśnienie wydłuża drogę hamowania, pogarsza prowadzenie auta i zwiększa ryzyko przegrzania oraz rozerwania opony. Dodatkowo niewłaściwe ciśnienie powoduje szybsze i nierównomierne zużycie bieżnika oraz zwiększa zużycie paliwa. Dobrą praktyką serwisową jest po każdej wymianie opon lub przekładce kół sprawdzenie odczytów TPMS, ewentualna adaptacja czujników w sterowniku i poinformowanie klienta, że kontrolka TPMS po ruszeniu powinna zgasnąć. Jeżeli kontrolka miga lub świeci się stale, trzeba podpiąć tester diagnostyczny i sprawdzić parametry poszczególnych czujników, ich baterie oraz konfigurację w module komfortu lub BCM.

Pytanie 33

Gdy tłok silnika spalinowego znajduje się w GMP, przestrzeń nad nim to objętość

A. skokowa cylindra.

B. komory spalania.

C. skokowasilnika.

D. całkowita cylindra.

Prawidłowo chodzi o objętość komory spalania. Gdy tłok znajduje się w GMP (górnym martwym położeniu), jest maksymalnie zbliżony do głowicy cylindra i wtedy przestrzeń, która zostaje nad tłokiem, nazywamy właśnie komorą spalania. To jest ta minimalna objętość cylindra, w której pod koniec suwu sprężania znajduje się sprężona mieszanka paliwowo-powietrzna (w silniku ZI) albo sprężone powietrze (w silniku ZS). Z tej objętości, razem z objętością skokową, wylicza się stopień sprężania – kluczowy parametr każdego silnika spalinowego. W praktyce warsztatowej, przy doborze uszczelki pod głowicę, obróbce głowicy czy planowaniu bloku, trzeba pamiętać, że każda zmiana tej przestrzeni zmienia stopień sprężania, a więc i warunki spalania, podatność na spalanie stukowe, osiągi oraz trwałość silnika. Producenci w dokumentacji serwisowej dokładnie określają kształt i objętość komory spalania, bo od tego zależy m.in. prawidłowe tworzenie się wirów w mieszance (swirl, tumble), front płomienia, emisja spalin i kultura pracy silnika. Moim zdaniem dobrze jest sobie to wyobrazić na przykładzie: gdy mierzysz objętość cylindra do obliczenia stopnia sprężania, osobno liczysz objętość skokową (ruch tłoka między GMP a DMP) i osobno właśnie objętość komory spalania przy GMP. Dopiero suma daje tzw. objętość całkowitą. Dlatego poprawne nazwanie tej przestrzeni "komorą spalania" jest ważne nie tylko teoretycznie, ale i przy realnych naprawach oraz modyfikacjach silników.

Pytanie 34

Zużyte wkładki cierne hamulców tarczowych wymienia się zawsze parami

A. tylko w zacisku pływającym.

B. tylko w zacisku przesuwnym.

C. we wszystkich zaciskach.

D. tylko w zacisku stałym.

Wymiana zużytych wkładek ciernych (klocków hamulcowych) zawsze parami we wszystkich zaciskach to jedna z podstawowych zasad serwisowania układu hamulcowego. Chodzi tu o parę klocków pracujących na jednej tarczy, czyli w jednym zacisku – lewy i prawy klocek na tym samym kole muszą być nowe i jednakowe. Dzięki temu siła hamowania rozkłada się równomiernie na obie strony tarczy, a zacisk nie jest zmuszony do pracy w skrajnych położeniach. Niezależnie od tego, czy mamy zacisk stały, pływający czy przesuwny, zasada jest taka sama: jeśli jeden klocek jest zużyty do granicy, komplet na danym kole idzie do wymiany. W praktyce warsztatowej zazwyczaj wymienia się też klocki osiami – czyli oba koła na tej samej osi – żeby uniknąć różnicy skuteczności hamowania między lewą a prawą stroną, co mogłoby powodować ściąganie auta przy hamowaniu. Producenci pojazdów i klocków hamulcowych w instrukcjach serwisowych wyraźnie zalecają wymianę parami oraz stosowanie klocków tego samego typu, tej samej mieszanki ciernej i od jednego producenta. Moim zdaniem to jedna z tych czynności, na których naprawdę nie warto oszczędzać, bo nierównomierne zużycie klocków i tarcz prowadzi później do bicia na pedale, przegrzewania jednego koła, a nawet do uszkodzeń prowadnic zacisku. W codziennej pracy mechanik po zdjęciu koła zawsze ocenia stan obu klocków w zacisku i jeśli jeden „doszedł” do wskaźnika zużycia, nie ma mowy o zostawianiu drugiego starego – komplet ląduje w koszu i zakłada się nowy zestaw.

Pytanie 35

Reaktor katalityczny stanowi część systemu

A. napędowego

B. wylotowego

C. zasilania

D. dolotowego

Wybór odpowiedzi dotyczących innych układów, takich jak napędowy, dolotowy czy zasilania, wiąże się z nieporozumieniem dotyczącym funkcji reaktora katalitycznego. Układ napędowy, obejmujący silnik i przekładnię, odpowiada za przekształcanie energii paliwa w energię mechaniczną, a nie za redukcję emisji spalin. Podobnie, układ dolotowy, który dostarcza powietrze do silnika, oraz układ zasilania, który odpowiedzialny jest za dostarczenie paliwa, nie mają bezpośredniego związku z reakcjami katalitycznymi. Odpowiedzi te mogą wynikać z mylnego założenia, że reaktor katalityczny ma na celu poprawę efektywności silnika, podczas gdy jego kluczowym zadaniem jest ochrona środowiska poprzez redukcję emisji. Zrozumienie roli reaktora w kontekście układów wydechowych jest kluczowe, aby poprawnie interpretować jego funkcję i zastosowanie. Często takie błędne odpowiedzi są wynikiem braku znajomości podstawowych zasad działania układów silnikowych oraz ich komponentów, co prowadzi do niepełnego zrozumienia tematu. W branży motoryzacyjnej, aby zminimalizować emisje, stosuje się zaawansowane techniki, które są ściśle związane z działaniem reaktora katalitycznego, co czyni tę funkcję nieodzowną w kontekście nowoczesnych standardów ekologicznych.

Pytanie 36

Na przedstawionym rysunku numerem 14 oznaczony jest pierścień

A. sworznia tłokowego.

B. uszczelniający.

C. odprowadzający temperaturę.

D. zgarniający.

Na rysunku numerem 14 oznaczony jest pierścień zgarniający olej, czyli dolny pierścień tłokowy odpowiedzialny głównie za kontrolę filmu olejowego na ściankach cylindra. W typowym tłoku do silnika o zapłonie iskrowym albo samoczynnym mamy zwykle dwa pierścienie uszczelniające (sprężające) u góry i właśnie pierścień olejowy na dole. Ten ostatni ma charakterystyczną budowę: jest zwykle złożony z dwóch cienkich pierścieni bocznych oraz przekładki–ekspandera albo ma szereg nacięć i otworów odprowadzających olej do wnętrza tłoka. Dzięki temu podczas suwu pracy i suwu sprężania nadmiar oleju jest mechanicznie zgarniany ze ścianki cylindra i kierowany przez otwory w rowku tłoka z powrotem do miski olejowej. Z mojego doświadczenia w warsztacie, przy ocenie stanu silnika bardzo wyraźnie widać, że zużyty albo zakoksowany pierścień zgarniający powoduje zwiększone zużycie oleju, dymienie na niebiesko i zalewanie świec. Dlatego przy każdym remoncie głównym silnika zgodnie z dobrą praktyką branżową wymienia się komplet pierścieni, a nie tylko uszczelniające, bo kontrola oleju jest równie ważna jak szczelność sprężania. Warto też pamiętać o prawidłowym ustawieniu zamków pierścieni pod odpowiednimi kątami oraz o zachowaniu kierunku montażu pierścienia olejowego, jeśli producent to przewidział. W dokumentacji serwisowej producenta silnika zawsze jest dokładny schemat ułożenia i typu pierścieni – dobrze się do niego przyzwyczaić, bo ułatwia to później diagnozowanie ewentualnych problemów z poborem oleju.

Pytanie 37

Na rysunku przedstawiono sprzęgło

A. klasyczne.

B. podwójne.

C. dwutarczowe.

D. hydrokinetyczne.

Na ilustracji pokazano zestaw elementów typowych dla klasycznego, suchego sprzęgła jednotarczowego, a nie rozwiązania specjalne, które łatwo pomylić nazwami. Widać wyraźnie tarczę sprzęgłową z okładzinami ciernymi i tłumikiem drgań skrętnych oraz oddzielnie zespół docisku ze sprężyną talerzową. Tak wygląda standardowy komplet wymieniany przy typowym remoncie sprzęgła w samochodzie z manualną skrzynią biegów. Sprzęgło hydrokinetyczne ma zupełnie inną budowę – to zamknięta obudowa wypełniona olejem, wewnątrz której znajdują się wirnik pompy, turbina i ewentualnie stator. Tego typu sprzęgło nie ma okładzin ciernych widocznych na zewnątrz, tylko łopatki i komorę roboczą, i stosowane jest głównie jako konwerter momentu w automatycznych skrzyniach biegów. Z kolei określenia dwutarczowe lub podwójne sugerują obecność dwóch tarcz ciernych lub dwóch zespołów sprzęgieł w jednej obudowie. Stosuje się je w pojazdach o dużym momencie obrotowym albo w nowoczesnych skrzyniach dwusprzęgłowych, gdzie mamy osobne sprzęgło dla biegów parzystych i nieparzystych. Na zdjęciu widać tylko jedną tarczę sprzęgłową i jeden docisk, bez charakterystycznej, rozbudowanej konstrukcji dla układów wielotarczowych. Typowy błąd polega na tym, że ktoś kojarzy każde bardziej zaawansowane sprzęgło z nazwą „dwutarczowe” albo „podwójne”, chociaż wizualnie najłatwiej rozpoznać właśnie klasyczne sprzęgło suche po jednej tarczy z okładzinami i osobnym docisku ze sprężyną talerzową. W diagnostyce i naprawach układu napędowego ważne jest, aby prawidłowo identyfikować typ sprzęgła, bo od tego zależy dobór części, procedura montażu oraz sposób oceny zużycia elementów ciernych i sprężyn.

Pytanie 38

Na rysunku przedstawiono zestaw narzędzi przeznaczony do

A. demontażu zaworów w głowicy silnika.

B. wymiany szczęk hamulcowych.

C. blokowania wałka rozrządu i wału korbowego przy wymianie paska zębatego.

D. zarabiania końcówek przewodów hamulcowych.

Zestaw pokazany na zdjęciu to klasyczny ściągacz/sprężarka do sprężyn zaworowych, czyli narzędzie do demontażu i montażu zaworów w głowicy silnika. Charakterystyczny jest kształt litery „C” (rama), śruba pociągowa oraz wymienne przystawki o różnych średnicach, które dobiera się do konkretnego typu głowicy i średnicy sprężyny zaworowej. Narzędzie obejmuje głowicę, jedna końcówka opiera się o powierzchnię zaworu, druga ściska sprężynę od strony talerzyka. Po dokręceniu śruby sprężyna jest ściśnięta, a zamki klinowe można bezpiecznie wyjąć lub założyć. W warsztatach stosuje się to przy regeneracji głowic, wymianie uszczelniaczy trzonków zaworowych, kontroli szczelności zaworów, szlifowaniu gniazd. Dobra praktyka jest taka, żeby zawsze pracować na czystej głowicy, zaznaczać sobie położenie zaworów (żeby wróciły na swoje gniazda) i używać magnesu lub pęsety do wyjmowania zamków, żeby nic nie wpadło do kanałów. Moim zdaniem warto też pamiętać, że tanie, słabe sprężarki potrafią się wyginać – w profesjonalnym serwisie używa się solidnych zestawów, które trzymają równoległość i nie ślizgają się po głowicy. To narzędzie nie ma nic wspólnego z układem hamulcowym ani z blokadami rozrządu – jego jedynym zadaniem jest bezpieczne ściskanie sprężyn zaworowych podczas obsługi głowicy silnika spalinowego.

Pytanie 39

Które z poniższych twierdzeń o samochodzie z automatyczną skrzynią biegów jest fałszywe?

A. Nie powinno się holować samochodu na długie odległości

B. Nie da się uruchomić pojazdu przez zaciągnięcie

C. Zużycie paliwa jest zazwyczaj trochę wyższe niż w modelu z manualną skrzynią biegów

D. W pojeździe można ręcznie zmieniać biegi

Wiesz, to stwierdzenie, że w samochodzie z automatyczną skrzynią biegów można zmieniać biegi ręcznie, jest nie do końca prawdziwe. W tradycyjnych automatach to wszystko odbywa się samodzielnie, więc kierowca nie musi się w ogóle tym przejmować. Oczywiście, w nowszych modelach można spotkać coś takiego jak tryb manualny, gdzie jakby można zmieniać biegi, ale to nie jest to, co mamy na myśli w kontekście typowych aut. Automatyczne skrzynie są stworzone, żeby zaoszczędzić paliwo i ułatwić jazdę, bez potrzeby ciągłego operowania sprzęgłem. Na przykład Toyota Prius świetnie to pokazuje – można przyspieszać bardzo płynnie, co jest super dla oszczędności. I pamiętaj, że te nowoczesne skrzynie muszą współpracować z innymi systemami w aucie, to czyni je bardziej skomplikowanymi, ale też lepszymi w działaniu. Dlatego twoje stwierdzenie, że w automacie można ręcznie zmieniać biegi, nie jest zgodne z rzeczywistością.

Pytanie 40

Wszystkie części chromowane i niklowane pojazdu poddanego konserwacji przed długotrwałym przechowywaniem należy pokryć

A. smarem litowym.

B. preparatem silikonowym.

C. smarem miedziowym.

D. wazeliną techniczną.

Wybór wazeliny technicznej do zabezpieczania elementów chromowanych i niklowanych przed długotrwałym przechowywaniem jest jak najbardziej zgodny z praktyką warsztatową i zaleceniami producentów. Wazelina tworzy równomierną, dość grubą, półstałą warstwę ochronną, która dobrze przylega do gładkich powierzchni dekoracyjnych, takich jak zderzaki chromowane, listwy ozdobne, klamki, obramowania reflektorów czy emblematy. Taka warstwa odcina dostęp tlenu, wilgoci oraz soli, a więc dokładnie tych czynników, które przyspieszają korozję podpowłokową metali kolorowych i powłok galwanicznych. Moim zdaniem ważne jest też to, że wazelina techniczna nie wchodzi w reakcję z chromem i niklem, nie matowi ich, nie powoduje odbarwień i jest łatwa do późniejszego usunięcia – wystarczy ciepła woda z detergentem lub typowy odtłuszczacz warsztatowy. W praktyce magazynowej i muzealnej (np. przy pojazdach zabytkowych) przyjętym standardem jest właśnie pokrywanie elementów galwanizowanych cienką, ale ciągłą warstwą wazeliny, zwłaszcza gdy pojazd ma stać kilka miesięcy lub dłużej w nieogrzewanym pomieszczeniu. Dodatkowy plus: wazelina nie spływa tak łatwo jak środki w sprayu oraz nie zawiera agresywnych rozpuszczalników, które mogłyby uszkodzić sąsiadujące elementy z tworzyw sztucznych albo lakier. W codziennej pracy warto pamiętać, żeby przed nałożeniem wazeliny dokładnie odtłuścić i osuszyć powierzchnię, bo zamknięcie pod nią brudu czy wilgoci trochę mija się z celem konserwacji. Dobrą praktyką jest też zaznaczenie w dokumentacji obsługowej pojazdu, że elementy zostały zakonserwowane, żeby przy ponownym uruchomieniu właściciel lub mechanik wiedział, że trzeba tę warstwę usunąć przed normalnym użytkowaniem.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej