Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik automatyk
Kwalifikacja: ELM.01 - Montaż, uruchamianie i obsługiwanie układów automatyki przemysłowej
Data rozpoczęcia: 11 czerwca 2026 17:52
Data zakończenia: 11 czerwca 2026 18:01

Egzamin zdany!

Wynik: 32/40 punktów (80,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Nowe

Analiza przebiegu egzaminu- sprawdź jak rozwiązywałeś pytania

Przebieg egzaminu

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Aby sprawdzić ciągłość połączeń elektrycznych, należy podłączyć przewody pomiarowe do zacisków

A. mA i COM i ustawić pokrętło w pozycji A

B. VΩ i COM i ustawić pokrętło w pozycji Ω

C. 10A i COM i ustawić pokrętło w pozycji Ω

D. VΩ i COM i ustawić pokrętło w pozycji V

Sprawdzenie ciągłości połączeń elektrycznych za pomocą multimetru to podstawowa umiejętność w elektronice i elektrotechnice. Aby to zrobić poprawnie, musisz podłączyć przewody pomiarowe do zacisków VΩ i COM, a pokrętło ustawić w pozycji Ω. Dlaczego? Ponieważ tryb omomierza (Ω) pozwala na pomiar rezystancji. W trybie ciągłości miernik wysyła niewielki prąd przez obwód i mierzy, czy jest on zamknięty, co oznacza, że rezystancja powinna być bliska zeru. Jest to szczególnie użyteczne przy szukaniu przerw w przewodach, sprawdzaniu bezpieczników czy diagnozowaniu połączeń lutowanych. W praktyce, dobrym zwyczajem jest także upewnienie się, że przewody pomiarowe są nieuszkodzone, a styki czyste, by uzyskać wiarygodny odczyt. Multimetry cyfrowe często emitują sygnał dźwiękowy, gdy połączenie jest ciągłe. Pamiętanie o tych zasadach nie tylko zwiększa bezpieczeństwo, ale także skuteczność pracy z urządzeniami elektronicznymi. Z mojego doświadczenia wynika, że wielu początkujących zapomina o odpowiednim ustawieniu pokrętła, co prowadzi do błędnych odczytów.

Pytanie 2

Program sterowniczy przedstawiony na rysunku realizuje funkcję

A. Ex-NOR

B. OR

C. NOR

D. Ex-OR

Funkcja Ex-OR, znana także jako XOR, jest jedną z podstawowych operacji logicznych wykorzystywanych w systemach cyfrowych i automatyce. Charakteryzuje się tym, że zwraca wartość prawdziwą tylko wtedy, gdy dokładnie jedno z wejść jest prawdziwe. W kontekście drabinki logicznej przedstawionej na rysunku, widzimy, że układ realizuje sumę logiczną wykluczającej lub (o czym świadczy połączenie szeregowe i równoległe styczników). Praktycznie, Ex-OR jest szeroko stosowany w aplikacjach, gdzie istotne jest wykrycie różnicy pomiędzy sygnałami, np. w układach zabezpieczeń, gdzie różne stany wejściowe mogą odpowiadać za różne tryby pracy. W standardach automatyki przemysłowej, takich jak IEC 61131, Ex-OR jest często używany do realizacji zaawansowanych funkcji kontrolnych. Moim zdaniem, zrozumienie tej funkcji jest kluczowe dla każdego automatyka, ponieważ pozwala na projektowanie elastycznych i funkcjonalnych systemów sterowania.

Pytanie 3

W której pozycji ustawią się tłoczyska siłowników 1A1 i 2A1 po włączeniu zasilania układu sprężonym powietrzem przy niewzbudzonych cewkach Y1 i Y2?

A. Tłoczyska obu siłowników wysuną się.

B. Tłoczysko siłownika 1A1 nie wysunie się, a tłoczysko siłownika 2A1 wysunie się.

C. Tłoczyska obu siłowników pozostaną wsunięte.

D. Tłoczysko siłownika 1A1 wysunie się, a tłoczysko siłownika 2A1 nie wysunie się.

Siłownik 1A1 nie wysunie się z powodu braku zasilania cewki Y1, co pozostawia zawór 1V1 w pozycji, która odcina dopływ powietrza do siłownika 1A1. To jest zgodne z zasadą działania zaworów rozdzielających, które kierują przepływem medium w zależności od stanu cewek. W praktyce oznacza to, że siłownik pozostanie w pozycji wsuniętej, co jest często stosowane w sytuacjach, gdzie bezpieczeństwo wymaga, aby ruch nie został wykonany bez wyraźnego sygnału sterującego. Z kolei siłownik 2A1 wysunie się, ponieważ zawór 2V1, w stanie niewzbudzonym, umożliwia przepływ powietrza, co powoduje ruch tłoczyska. Taka konstrukcja jest używana w systemach, gdzie natychmiastowe działanie siłowników jest wymagane, np. do szybkiego uruchamiania procesów produkcyjnych. Standardy pneumatyki przemysłowej, takie jak ISO 1219, opisują właśnie takie układy jako podstawowe dla zrozumienia sterowania pneumatycznego. Dzięki temu możemy lepiej zaplanować i kontrolować procesy, minimalizując ryzyko błędów i zwiększając efektywność produkcji.

Pytanie 4

Który rysunek przedstawia symbol graficzny zestyku przekaźnika czasowego o opóźnionym załączeniu?

A. Symbol 2

B. Symbol 4

C. Symbol 1

D. Symbol 3

W tym pytaniu łatwo pomylić zwykły symbol zestyku z symbolem zestyku czasowego, bo wszystkie rysunki bazują na podobnym znaku graficznym styku. Trzeba jednak patrzeć nie tylko na samą ukośną kreskę zestyku, ale też na dodatkowe oznaczenie mechanizmu czasowego. Sam zestyk normalnie otwarty lub normalnie zamknięty informuje tylko o stanie spoczynkowym elementu, a nie mówi nic o tym, czy zmiana położenia następuje natychmiast, czy po określonym czasie. To częsty błąd na schematach: ktoś widzi styk przekaźnika i od razu zakłada, że jest czasowy, mimo że brakuje znaku funkcji opóźnienia. Inne pokazane symbole odnoszą się raczej do zwykłego zestyku albo do innego sposobu działania czasowego, na przykład opóźnienia przy powrocie, czyli funkcji wyłączenia z opóźnieniem. Różnica praktyczna jest spora. Przy opóźnionym załączeniu odbiornik dostaje sygnał dopiero po czasie od pobudzenia przekaźnika, natomiast przy opóźnionym wyłączeniu sygnał może zaniknąć dopiero po czasie od odpadnięcia cewki. W dokumentacji technicznej zgodnej z IEC 60617 takie symbole nie są ozdobą, tylko nośnikiem konkretnej informacji o logice układu. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać zasadę: najpierw ustalamy, czy jest znak czasu, a dopiero potem sprawdzamy, w którą stronę działa opóźnienie. Inaczej można źle odczytać sekwencję sterowania i na przykład uruchomić napęd, zawór albo lampę sygnalizacyjną w niewłaściwym momencie.

Pytanie 5

Na rysunku przedstawiono diagram działania jednego z bloków funkcyjnych sterownika PLC. Jest to blok

A. licznika impulsów zliczającego w dół CTD.

B. timera opóźniającego załączenie TON.

C. timera opóźniającego wyłączenie TOF.

D. licznika impulsów zliczającego w górę CTU.

Blok przedstawiony na rysunku to licznik impulsów zliczający w dół, znany jako CTD. Działa on w ten sposób, że na każde zbocze opadające sygnału zegarowego (CD), wartość rzeczywista (CV) licznika zmniejsza się o jeden. Kiedy licznik osiąga wartość zero, wyjście Q zmienia stan, co sygnalizuje osiągnięcie zadanej liczby impulsów. To powszechnie stosowane narzędzie w automatyzacji, szczególnie przy kontrolowaniu sekwencji procesów produkcyjnych. Użycie CTD jest popularne w aplikacjach, gdzie potrzebne jest ścisłe zliczanie elementów, np. w liniach montażowych. Warto pamiętać, że w praktyce liczniki mogą być resetowane za pomocą sygnału RST, co przywraca je do stanu początkowego, umożliwiając rozpoczęcie nowego cyklu zliczania. Liczniki tego typu są nieocenione w systemach, gdzie precyzyjne kontrolowanie ilości jest kluczowe, np. przy pakowaniu produktów. Moim zdaniem, znajomość obsługi takich liczników to podstawa dla każdego inżyniera automatyka, gdyż umożliwia projektowanie skutecznych i niezawodnych systemów sterowania procesem.

Pytanie 6

W dokumentacji powykonawczej nie jest wymagane umieszczać

A. certyfikatów użytych materiałów.

B. faktur lub innych dowodów zakupu z cenami.

C. warunków gwarancji.

D. protokołów pomiarowych.

Faktury i inne dowody zakupu z cenami to dokumenty, które są istotne z punktu widzenia księgowego i finansowego, ale niekoniecznie muszą być częścią dokumentacji powykonawczej. Taka dokumentacja ma na celu przede wszystkim dostarczenie pełnych informacji technicznych dotyczących zrealizowanego projektu budowlanego lub instalacyjnego. Standardy branżowe, jak np. PN-EN 14351 czy PN-EN 1090, koncentrują się na zapewnieniu zgodności wykonanych prac z wymaganiami technicznymi i normami, dlatego też zawierają protokoły pomiarowe, certyfikaty użytych materiałów oraz warunki gwarancji. Te elementy świadczą o jakości wykonania i zgodności z przepisami. Faktury natomiast dotyczą aspektu ekonomicznego projektu i są wymagane raczej przez dział finansowy niż w kontekście odbioru technicznego. Moim zdaniem, znajomość różnicy między dokumentacją techniczną a finansową jest kluczowa w pracy inżynierskiej, ponieważ pozwala na lepsze zrozumienie potrzeb różnych działów w firmie. W codziennej praktyce warto pamiętać, że chociaż faktury są ważne dla rozliczeń, to w kontekście technicznym najważniejsza jest zgodność z projektem i normami.

Pytanie 7

Do pomiaru której wielkości fizycznej służy przetwornik przedstawiony na rysunku?

A. Ciśnienia.

B. Natężenia przepływu.

C. Temperatury.

D. Natlenienia.

Ten przetwornik, jak można zauważyć na zdjęciu, jest używany do pomiaru ciśnienia. Urządzenia tego typu są powszechnie stosowane w różnych branżach, takich jak przemysł chemiczny, naftowy czy wodociągowy. Działają one na zasadzie przetwarzania zmiany ciśnienia na sygnał elektryczny, często w standardzie 4-20 mA, co jest globalnie uznawanym standardem komunikacji w inżynierii procesowej. Przetworniki ciśnienia są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i efektywności procesów technologicznych, ponieważ umożliwiają monitorowanie i kontrolę ciśnienia w rurociągach i zbiornikach. Dzięki temu można uniknąć sytuacji awaryjnych, takich jak wycieki czy eksplozje. Co ważne, przetworniki te muszą być regularnie kalibrowane, aby zapewnić dokładność pomiarów. Ciekawostką jest, że tak precyzyjne urządzenia są często wyposażone w technologie kompensacji temperatury, dzięki czemu działają niezawodnie w różnych warunkach środowiskowych. Warto też wspomnieć, że wybór odpowiedniego przetwornika ciśnienia powinien być oparty na analizie specyfikacji technicznej, takich jak zakres pomiarowy, materiał obudowy czy typ połączenia procesowego.

Pytanie 8

Którym kodem oznaczony będzie przekaźnik programowalny dobrany do układu automatycznego sterowania, jeżeli zasilanie układu będzie wynosiło 24 V DC, a maksymalne wartości prądów obciążenia nie będą przekraczały 8 A przy napięciu nie przekraczającym wartości 250 V AC.

Kod przekaźnika	Napięcie zasilania	Wyjścia	Znamionowe obciążenie wyjścia
001	230 V AC	4 wyjścia przekaźnikowe	10 A/ 250 V AC
002	24 V DC	4 wyjścia przekaźnikowe	10 A/ 250 V AC
003	24 V DC	4 wyjścia tranzystorowe	0,5 A/ 24 V DC
004	12 V DC	4 wyjścia przekaźnikowe	10 A/ 250 V AC
005	220 V DC	4 wyjścia przekaźnikowe	10 A/ 250 V AC

A. 002

B. 004

C. 005

D. 003

Wybór przekaźnika oznaczonego kodem 002 jest poprawny, ponieważ spełnia on zarówno wymagania dotyczące napięcia zasilania, jak i obciążenia wyjść. Przekaźnik ten pracuje przy zasilaniu 24 V DC, co jest zgodne z wymaganiem dla układu. Ponadto, znamionowe obciążenie wyjścia wynosi 10 A przy napięciu 250 V AC, co bez problemu pokrywa wymagane 8 A przy takim samym napięciu. W praktyce, wybór odpowiedniego przekaźnika programowalnego jest kluczowy, aby zapewnić niezawodność i bezpieczeństwo systemu automatyki. Należy zawsze uwzględniać nie tylko napięcie zasilania, ale także typ i wartość obciążenia. Przekaźniki programowalne są szeroko stosowane w przemyśle, zwłaszcza w aplikacjach wymagających elastycznego sterowania procesami. Dobór odpowiednich parametrów technicznych jest zgodny z dobrymi praktykami projektowania systemów automatyki, które zakładają nie tylko spełnienie minimalnych wymagań, ale również uwzględnienie pewnego zapasu bezpieczeństwa. Warto również pamiętać, że przekaźniki programowalne, dzięki swojej elastyczności, mogą być konfigurowane do różnych zadań, co czyni je uniwersalnym narzędziem w wielu zastosowaniach przemysłowych.

Pytanie 9

Na rysunku przedstawiono program sterowniczy realizujący funkcję logiczną

A. XNOR

B. NAND

C. AND

D. OR

Na rysunku widzimy schemat, który realizuje funkcję logiczną NAND. To jest dość popularna operacja w logice cyfrowej, szczególnie w układach sterowania przemysłowego. Operacja NAND jest kombinacją operacji AND i NOT - daje wynik prawdziwy, jeżeli przynajmniej jeden z jej wejść jest fałszywy. W praktyce oznacza to, że wyjście będzie wyłączone tylko wtedy, gdy oba wejścia są w stanie wysokim (1). Ten rodzaj logiki jest często stosowany w projektowaniu zabezpieczeń, gdzie konieczne jest wyłączenie systemu w przypadku odczytu niepożądanych stanów na wejściach. W codziennej pracy inżynierskiej, bramka NAND jest uważana za jedną z najczęściej używanych, bo pozwala na realizację dowolnej funkcji logicznej przy użyciu odpowiednich kombinacji. Dodatkowo, z mojego doświadczenia, w układach sterowania PLC, stosowanie NAND jest efektywne i oszczędza miejsce oraz zasoby, co jest zgodne z dobrymi praktykami projektowania.

Pytanie 10

Według której zasady należy w układzie sterowania zaprojektować działanie umożliwiające wyłączenie zautomatyzowanego systemu sterowanego przez sterownik PLC?

A. Zasady blokady sygnałów wyjściowych.

B. Zasady prądu roboczego - podanie stanu 1 na wejście sterownika.

C. Zasady blokady programowej sygnałów wejściowych.

D. Zasady przerwy roboczej - podanie stanu 0 na wejście sterownika.

Projektowanie układu sterującego bazującego na zasadach przerwy roboczej to kluczowy aspekt bezpieczeństwa i niezawodności w systemach zautomatyzowanych. Zasady te mówią, że w przypadku awarii lub konieczności bezpiecznego wyłączenia systemu, należy zapewnić możliwość wprowadzenia stanu 0 na wejście sterownika PLC. To działanie jest zgodne z podejściami fail-safe, które są powszechnie stosowane w przemyśle, aby minimalizować ryzyko niekontrolowanych operacji. W praktyce, projektując systemy sterowania, inżynierowie muszą przewidzieć scenariusze awaryjne i zbudować logikę, która umożliwi bezpieczne wyłączenie systemu bez ryzyka dla ludzi czy sprzętu. Moim zdaniem, jest to niezwykle istotne, zwłaszcza w branżach takich jak produkcja, gdzie zautomatyzowane linie produkcyjne muszą działać w precyzyjny i kontrolowany sposób. Standardy takie jak IEC 61131-3 zalecają projektowanie systemów z myślą o bezpieczeństwie i zrównoważonym zarządzaniu energią, co bezpośrednio łączy się z zasadami przerwy roboczej. Warto również pamiętać, że w sytuacjach kryzysowych łatwość dokonania natychmiastowego zatrzymania systemu może zapobiec poważnym awariom i potencjalnym stratom. Zastosowanie tej zasady w praktyce to dobry przykład na to, jak teoria znajduje odzwierciedlenie w realnych aplikacjach przemysłowych.

Pytanie 11

Aby zapewnić bezpieczeństwo pracy pracownika na stanowisku przedstawionym na rysunku, zastosowano układ bariery zawierający czujnik

A. optyczny.

B. indukcyjny.

C. pojemnościowy.

D. magnetyczny.

Odpowiedź optyczny jest prawidłowa, ponieważ w systemach bezpieczeństwa często stosuje się bariery świetlne, które opierają się na technologii optycznej. Tego typu czujniki składają się z nadajnika i odbiornika, które tworzą niewidzialną linię światła, najczęściej podczerwonego. Kiedy coś lub ktoś przecina tę linię, system jest w stanie natychmiast zareagować, na przykład zatrzymać maszynę, co jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa pracowników. W wielu zakładach przemysłowych bariery optyczne są standardem, ponieważ pozwalają na szybkie i skuteczne wykrywanie obecności osób w niebezpiecznych strefach. Co więcej, dzięki różnorodnym konfiguracjom, można je dostosować do specyficznych potrzeb danego stanowiska pracy. Moim zdaniem, zastosowanie technologii optycznej w takich rozwiązaniach jest jednym z najlepszych przykładów na to, jak nowoczesna technologia wpływa na poprawę warunków bezpieczeństwa w przemyśle. Nowoczesne standardy BHP często wymagają stosowania takich rozwiązań, co podkreśla ich znaczenie w dzisiejszym środowisku pracy.

Pytanie 12

Do pomiaru ciśnienia cieczy w układach hydraulicznych stosuje się

A. areometry.

B. higrometry.

C. manometry.

D. barometry.

Manometry to podstawowe narzędzia stosowane w hydraulice do pomiaru ciśnienia cieczy. Działają na zasadzie równowagi sił w układzie zamkniętym, co pozwala na dokładne określenie wartości ciśnienia. Są niezwykle powszechne w wielu branżach, od przemysłu petrochemicznego po produkcję maszyn. Praktyczne zastosowania manometrów obejmują monitorowanie ciśnienia w układach chłodniczych, instalacjach wodociągowych czy systemach pneumatycznych. Warto wiedzieć, że manometry są kluczowym elementem bezpieczeństwa w zakładach przemysłowych, ponieważ pozwalają na szybkie wykrycie nieprawidłowości, które mogą prowadzić do awarii lub wypadków. Standardowe praktyki branżowe zalecają regularną kalibrację manometrów, aby zapewnić ich dokładność i niezawodność. Istnieją różne rodzaje manometrów, takie jak manometry mechaniczne czy cyfrowe, które mogą być stosowane w zależności od specyfiki aplikacji. Ważne jest, by wybierać odpowiednie manometry zgodnie z zakresem ciśnienia i medium, z którym będą pracować. Stosowanie manometrów to nie tylko kwestia pomiaru, ale również dbałości o bezpieczeństwo i efektywność procesów.

Pytanie 13

Na ilustracji przedstawiono

A. stycznik.

B. dławik.

C. przekaźnik.

D. bezpiecznik.

Stycznik to urządzenie elektryczne, które umożliwia zdalne sterowanie obwodami elektrycznymi. Zasadniczo działa na zasadzie elektromagnesu – po podaniu napięcia na cewkę, styki ruchome są przyciągane do styków stałych, co zamyka obwód. Styczniki są kluczowe w automatyce przemysłowej, służą do załączania i wyłączania obwodów o wysokim napięciu i prądzie. Często stosuje się je w aplikacjach takich jak sterowanie silnikami, gdzie mogą pracować w trudnych warunkach środowiskowych i mechanicznych. Istnieją standardy, jak IEC 60947, które definiują parametry i wymagania dotyczące styczników. Z mojego doświadczenia, to jeden z najczęściej używanych elementów w szafach sterowniczych. Warto zauważyć, że jakość stycznika wpływa na niezawodność całego systemu, dlatego wybór odpowiedniego modelu i producenta jest istotny. Zmiana na stycznik o wyższej mocy może być konieczna, jeśli system zacznie wymagać większych prądów.

Pytanie 14

Określ, który blok funkcyjny musi być użyty w programie sterującym urządzeniem służącym do pakowania określonej liczby zabawek do kartonu.

A. Licznik dwukierunkowy.

B. Regulator PID.

C. Timer TON.

D. Multiplekser analogowy.

Wybór nieodpowiedniego bloku funkcyjnego może wynikać z niepełnego zrozumienia jego funkcji i zastosowania. Timer TON, choć użyteczny w wielu aplikacjach automatyk przemysłowej, służy głównie do odmierzania czasu. Jego zastosowanie w kontekście liczenia zabawek w kartonie byłoby niewłaściwe, ponieważ nie ma on zdolności liczenia czy rozróżniania ilości elementów. Regulator PID, z kolei, jest używany w sytuacjach wymagających precyzyjnego sterowania procesami ciągłymi, jak na przykład regulacja temperatury czy prędkości. Jego zastosowanie tutaj byłoby nieefektywne, ponieważ proces pakowania zabawek jest zadaniem dyskretnym, a nie ciągłym. Multiplekser analogowy to urządzenie, które pozwala na wybór jednego sygnału z wielu dostępnych i przesłanie go dalej. W kontekście pakowania zabawek jego użycie nie wnosiłoby żadnej wartości dodanej, ponieważ problem nie polega na wyborze sygnałów, ale na liczeniu elementów. Zrozumienie tych różnic jest kluczowe dla prawidłowego projektowania systemów automatyki, gdzie wybór odpowiednich elementów ma bezpośredni wpływ na efektywność i niezawodność całego procesu.

Pytanie 15

W celu wykonania połączenia między zasilaczem a sterownikiem punktów oznaczonych jako PE należy zastosować przewód którego izolacja ma kolor

A. żółto-zielony.

B. niebiesko-zielony.

C. niebieski.

D. czerwony.

Kolor przewodu ma kluczowe znaczenie w elektryce, ponieważ pozwala na szybkie i bezbłędne rozpoznanie jego funkcji. Żółto-zielona izolacja przewodów jest zarezerwowana dla przewodów ochronnych, znanych jako PE (Protective Earth). Przewody te są niezbędne do ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym, gdyż zapewniają bezpieczną drogę przepływu prądu w przypadku uszkodzenia izolacji. W praktyce, przewody PE są podłączane do metalowych obudów urządzeń elektrycznych i prowadzone do ziemi, co powoduje, że potencjalnie niebezpieczne napięcia są bezpiecznie odprowadzane. Zgodnie z normą IEC 60446, kolor żółto-zielony jest jednoznacznie przypisany do przewodów ochronnych. Warto dodać, że właściwe oznaczenie kolorystyczne przewodów nie tylko zwiększa bezpieczeństwo, ale także ułatwia późniejszą konserwację i ewentualne naprawy instalacji. Wybór żółto-zielonego przewodu dla połączeń ochronnych jest standardem międzynarodowym, który pomaga unikać pomyłek i zapewnia spójność w projektowaniu instalacji elektrycznych. Moim zdaniem, znajomość i stosowanie tych standardów jest nie tylko kwestią dobrych praktyk, ale też świadczy o profesjonalizmie w pracy elektryka.

Pytanie 16

Przedstawiony na rysunku czujnik jest przeznaczony do detekcji

A. pola magnetycznego.

B. napiężeń.

C. temperatury.

D. ciśnienia.

To, co widzisz na zdjęciu, to czujnik typu kontaktron, który służy do detekcji pola magnetycznego. Kontaktrony są powszechnie używane w różnych zastosowaniach, takich jak systemy alarmowe, gdzie wykrywają obecność lub ruch drzwi i okien. Działają na zasadzie magnetycznego zamknięcia obwodu - kiedy w pobliżu znajdzie się magnes, dwie metalowe blaszki wewnątrz szklanej obudowy stykają się, zamykając obwód elektryczny. W przemyśle te czujniki są również stosowane do wykrywania pozycji maszyn czy robotów, a także w urządzeniach takich jak liczniki rowerowe, gdzie magnes zamocowany na kole zamyka obwód kontaktronu z każdą pełną rewolucją. Co ciekawe, kontaktrony są bardzo niezawodne, ponieważ nie mają mechanicznych części ruchomych, co zmniejsza ryzyko awarii. Moim zdaniem, to niesamowite, że coś tak prostego w konstrukcji może być tak użyteczne w tylu dziedzinach.

Pytanie 17

W jaki sposób należy ustawić separator dla toru pomiarowego czujnika 0÷100°C/0÷20 mA dla wejścia sterownika PLC 0÷20 mA?

A. input SW1 - 01011010, output SW2 - 1001

B. input SW1 - 01011010, output SW2 - 0110

C. input SW1 - 10001100, output SW2 - 0000

D. input SW1 - 01001001, output SW2 - 0000

Ustawienie separatora toru pomiarowego czujnika w zakresie 0÷100°C/0÷20 mA dla wejścia sterownika PLC 0÷20 mA jest kluczowe dla zapewnienia dokładności pomiarów oraz bezawaryjnej pracy urządzenia. Poprawna odpowiedź to ustawienie input SW1 na 01001001 oraz output SW2 na 0000. To ustawienie zapewnia, że sygnał wejściowy w pełni pokrywa zakres 0÷20 mA, co jest zgodne z wymaganiami sterownika PLC. W praktyce, ustawienie to pozwala na pełne odwzorowanie sygnałów z czujnika, eliminując ryzyko błędów pomiarowych. Dobrze dobrany separator sygnału nie tylko optymalizuje działanie systemu, ale także zapewnia jego długotrwałą niezawodność. Ustawienie SW1 na 01001001 oznacza, że aktywowane są odpowiednie przełączniki dla zakresu 0÷20 mA, co jest często wykorzystywane w aplikacjach przemysłowych, gdzie precyzja i stabilność odczytu są kluczowe. To ustawienie jest zgodne z najlepszymi praktykami w dziedzinie automatyki przemysłowej, co gwarantuje nie tylko poprawność działania, ale również zgodność z normami.

Pytanie 18

Czujnik przedstawiony na schemacie ma wyjścia sygnałowe typu

A. PNP NC

B. PNP NO

C. NPN NC

D. NPN NO

Czujnik z wyjściem typu NPN NC działa w taki sposób, że w stanie spoczynku (tzn. gdy nie jest aktywowany) jego wyjście jest zwarte do masy. To oznacza, że prąd płynie od wyjścia czujnika do masy, co jest kluczowe w wielu aplikacjach, gdzie trzeba sygnalizować stan nieaktywności urządzenia. Typ NPN jest popularny w branży przemysłowej, szczególnie w Europie, bo dobrze współpracuje z systemami PLC, które często wymagają sygnałów niskiego poziomu jako aktywnych. Konfiguracja NC (normalnie zamknięte) dodatkowo gwarantuje, że w razie awarii czujnika lub przerwania przewodu, system natychmiast otrzyma sygnał o błędzie, co jest zgodne z zasadami fail-safe. Przykładem zastosowania może być monitoring pozycji bram czy drzwi, gdzie brak przerwania obwodu oznacza ich zamknięcie i bezpieczeństwo. Moim zdaniem, warto zwrócić uwagę na ten typ czujników w aplikacjach, gdzie niezawodność i bezpieczeństwo są priorytetem.

Pytanie 19

Przedstawione na rysunku narzędzie służy do

A. obcinania przewodów koncentrycznych.

B. oznaczania przewodów.

C. zaciskania tulejek .

D. ściągania izolacji kabli koncentrycznych.

To narzędzie, które widzisz, jest przeznaczone do obcinania przewodów koncentrycznych. Przewody koncentryczne są szeroko stosowane w telekomunikacji i przesyłaniu sygnałów wideo. Ich specyficzna budowa, czyli centralna żyła przewodząca otoczona izolacją, ekranem z przewodzącej plecionki i zewnętrzną osłoną, wymaga precyzyjnego cięcia. Użycie odpowiedniego narzędzia, takiego jak te, które widzisz, gwarantuje czyste i równe cięcie bez uszkodzenia ekranu lub centralnej żyły. Technicy cenią sobie te narzędzia za możliwość pracy w trudno dostępnych miejscach i szybkość działania. Dodatkowo takie obcinarki są zaprojektowane tak, by minimalizować ryzyko zmiażdżenia przewodu, co jest kluczowe dla utrzymania integralności sygnału. Moim zdaniem, każdy kto zajmuje się instalacjami RTV powinien mieć przy sobie takie narzędzie, bo ułatwia ono życie na co dzień. W branży to po prostu standardowa praktyka, by korzystać z dedykowanych narzędzi do określonych rodzajów kabli.

Pytanie 20

Dobierz przewód do wykonania połączenia silnika 3-fazowego z przemiennikiem częstotliwości.

A. Przewód 3

B. Przewód 2

C. Przewód 4

D. Przewód 1

Pozostałe przewody nie nadają się do połączenia silnika 3-fazowego z przemiennikiem częstotliwości. Przewód koncentryczny (typ 2) służy do transmisji sygnałów wysokiej częstotliwości – np. w telewizji, systemach CCTV lub radiowych – ma tylko jeden przewód centralny i ekran, więc nie nadaje się do przesyłu mocy. Z kolei przewody 4-parowe (typ 3 i 4) to typowe skrętki komputerowe UTP/STP, stosowane w sieciach Ethernet, sygnalizacji lub automatyce niskonapięciowej. Nie są one przystosowane do prądów roboczych, wysokich napięć ani obciążeń termicznych występujących przy zasilaniu silnika. W dodatku brak ekranowania właściwego dla falowników może powodować emisję zakłóceń elektromagnetycznych, które zakłócą pracę sterowników PLC i czujników w pobliżu. Z punktu widzenia norm EMC (PN-EN 61800-3) oraz bezpieczeństwa elektrycznego, do silników z falownikiem należy stosować wyłącznie przewody ekranowane o odpowiednim przekroju żył i izolacji, przystosowane do pracy w środowisku przemysłowym. Użycie przewodu sygnałowego czy sieciowego mogłoby skończyć się przegrzaniem, zwarciem lub uszkodzeniem przemiennika częstotliwości.

Pytanie 21

Który przyrząd należy zastosować, aby zmierzyć z dokładnością 0,1 mm otwory o średnicy φ10 wykonane pod montaż czujników indukcyjnych?

A. Mikrometr zewnętrzny.

B. Przymiar kreskowy.

C. Czujnik zegarowy.

D. Suwmiarkę uniwersalną.

Suwmiarka uniwersalna to wszechstronne narzędzie pomiarowe, które odgrywa kluczową rolę w przemysłowej kontroli jakości oraz w warsztatowych pomiarach. Dzięki niej możemy z dużą precyzją, bo aż do 0,1 mm, mierzyć różne wielkości, takie jak średnice zewnętrzne, wewnętrzne, a także głębokości. W przypadku otworów o średnicy φ10, suwmiarka jest idealnym wyborem, ponieważ jej szczęki pomiarowe są zaprojektowane tak, aby dokładnie wpasować się w otwory, co pozwala na precyzyjne odczyty bez ryzyka błędu wynikającego z niedopasowania przyrządu. Przykładowo, w branży produkcji czujników indukcyjnych, gdzie precyzja montażu jest kluczowa, stosowanie suwmiarki uniwersalnej zapewnia, że czujniki będą prawidłowo umieszczone. Ponadto stosowanie suwmiarki jest zgodne z dobrymi praktykami metrologicznymi i zaleceniami norm ISO dotyczących pomiarów warsztatowych. Z mojego doświadczenia wynika, że choć nowoczesne technologie oferują bardziej zaawansowane narzędzia, to suwmiarka pozostaje niezastąpiona w codziennych zadaniach, łącząc prostotę z dokładnością, co czyni ją nieodzownym narzędziem w rękach każdego technika.

Pytanie 22

W układzie zastosowano przekaźnik uniwersalny realizujący funkcję opóźnionego załączania. Aby uzyskać wymagane działanie przekaźnika, pokrętło nastawy funkcji należy ustawić

A. w pozycji 2.

B. w pozycji 1.

C. w pozycji 3.

D. w pozycji 4.

Wybrałeś pozycję 2, co jest zgodne z funkcją opóźnionego załączania przekaźnika. W tej pozycji przekaźnik zaczyna działać po określonym czasie t od momentu załączenia zasilania. To ustawienie jest kluczowe w wielu układach automatyki przemysłowej, gdzie konieczne jest sekwencyjne uruchamianie urządzeń. Na przykład, w systemach wentylacyjnych opóźnione załączenie może być używane do zapewnienia, że silniki startują w określonej kolejności, zmniejszając ryzyko przeciążenia sieci. W praktyce stosuje się to również w urządzeniach, które muszą osiągnąć określone warunki pracy, zanim zasilanie zostanie w pełni załączone. Jest to zgodne z normami IEC dotyczących automatyki i sterowania, które zalecają takie podejście dla zwiększenia niezawodności systemów. Zachowanie przekaźnika w tej pozycji pozwala na precyzyjne sterowanie i minimalizację ryzyka uszkodzenia sprzętu.

Pytanie 23

Przetwornik poziomu, o zakresie pomiarowym 0 cm ÷ 100 cm, przetwarza liniowo zmierzony poziom na natężenie prądu z przedziału 4 mA ÷ 20 mA. Przy wzroście poziomu z wartości 55 cm na 75 cm natężenie prądu wyjściowego z przetwornika

A. zmaleje o 1,6 mA

B. zmaleje o 3,2 mA

C. wzrośnie o 1,6 mA

D. wzrośnie o 3,2 mA

Przetwornik poziomu o zakresie 0 cm do 100 cm, który przetwarza poziom na prąd w zakresie 4 mA do 20 mA, działa na zasadzie proporcjonalności. Oznacza to, że każdy centymetr zmiany poziomu odpowiada określonej zmianie prądu. W tym przypadku, mamy do czynienia z pełnym zakresem 100 cm, który odpowiada rozpiętości 16 mA (od 4 mA do 20 mA). Oznacza to, że każdy centymetr zmiany poziomu odpowiada zmianie prądu o 0,16 mA. Skoro poziom wzrasta z 55 cm na 75 cm, to zmienia się o 20 cm. Przy zmianie o 20 cm, prąd wzrośnie o 20 * 0,16 mA, co daje 3,2 mA. To dokładnie ta różnica, którą obliczyliśmy. W praktyce, takie przetworniki są często stosowane w przemyśle, na przykład w zbiornikach magazynujących płyny, gdzie precyzyjny odczyt poziomu jest kluczowy dla zarządzania zasobami i uniknięcia przepełnienia. Technicy często kalibrują takie urządzenia, aby zapewnić, że działają zgodnie z oczekiwaniami, co jest zgodne z dobrymi praktykami branżowymi. Dzięki temu, mamy pewność, że systemy te działają precyzyjnie i niezawodnie, co jest niezwykle ważne w kontekście automatyzacji procesów przemysłowych.

Pytanie 24

Dobierz przewód do wykonania połączenia silnika 3-fazowego z przemiennikiem częstotliwości.

A. Przewód 1.

B. Przewód 3.

C. Przewód 2.

D. Przewód 4.

Właściwy wybór to przewód 1. Ten typ przewodu jest przeznaczony do zasilania silników 3-fazowych z przemiennikiem częstotliwości (falownikiem). Ma on ekran z oplotu miedzianego lub aluminiowego, który ogranicza emisję zakłóceń elektromagnetycznych (EMC) oraz chroni przed ich przenikaniem do innych urządzeń. Przewody tego typu są odporne na drgania, wyższe temperatury i impulsy napięciowe generowane przez falownik. Dodatkowo posiadają izolację z materiałów trudnopalnych, często w klasie odporności na promieniowanie UV i oleje, co pozwala stosować je zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz obiektów przemysłowych. Z mojego doświadczenia wynika, że takie przewody – np. typu Ölflex Servo, BiTservo lub Helukabel Topflex – są niezbędne, aby uniknąć problemów z czujnikami, sterownikami PLC i komunikacją sieciową. Standard PN-EN 60204-1 wyraźnie zaleca stosowanie ekranowanych kabli przy połączeniach silników z falownikami właśnie ze względu na ograniczenie zakłóceń harmonicznych.

Pytanie 25

Na rysunku przedstawiono schemat blokowy regulatora

A. PID

B. PI

C. PD

D. P

Świetnie, że wskazałeś PID jako poprawną odpowiedź! Ten schemat blokowy rzeczywiście pokazuje regulator PID, który składa się z trzech członów: proporcjonalnego (P), całkującego (I) i różniczkującego (D). Każdy z tych członów odpowiada za określony aspekt działania regulatora. Proporcjonalny człon (Kp) reaguje proporcjonalnie do błędu, co pozwala na szybkie reagowanie na zmiany. Całkujący człon (1/TiS) eliminuje uchyb ustalony przez sumowanie błędu w czasie, co jest kluczowe, gdy potrzebujemy wysokiej precyzji i dokładności. Różniczkujący człon (TdS) z kolei przewiduje przyszłe zachowanie układu na podstawie szybkości zmiany błędu, co pomaga w tłumieniu oscylacji i nadmiernych przeregulowań. W praktyce, PID jest stosowany w różnych branżach, od przemysłu chemicznego po systemy sterowania temperaturą, ponieważ pozwala na precyzyjne i stabilne sterowanie. Ciekawe jest to, że odpowiednie dostrojenie tych trzech parametrów (Kp, Ti, Td) może znacząco poprawić wydajność systemu. Warto również wspomnieć, że w dziedzinie automatyki istnieją różne metody konfiguracji PID, jak Ziegler-Nichols czy Cohen-Coon, które pomagają w ustalaniu optymalnych wartości tych parametrów.

Pytanie 26

Na podstawie stanów logicznych określ, która bramka przedstawionego na rysunku układu cyfrowego jest uszkodzona.

A. NAND

B. AND

C. OR

D. NOT

{"correct_feedback":"Poprawna odpowiedź to bramka AND. W przedstawionym układzie logicznym pierwsza bramka po lewej (OR, oznaczona symbolem ≥1) otrzymuje na wejście sygnały 1 i 0, więc zgodnie z zasadą OR na wyjściu powinna dać logiczne 1 – i faktycznie tak jest. Następnie sygnał ten trafia do bramki AND razem z drugim wejściem o wartości 0. Działanie poprawnej bramki AND polega na tym, że na wyjściu pojawia się logiczna 1 tylko wtedy, gdy oba wejścia mają wartość 1. W tym przypadku jedno wejście to 1, drugie 0 – więc wynik powinien być 0. Tymczasem na rysunku wyjście tej bramki AND wynosi 1, co jednoznacznie wskazuje, że to właśnie ona jest uszkodzona. W praktyce takie błędy są typowe dla układów TTL i CMOS po przepięciach lub przegrzaniu – bramka może „zawiesić się” w stanie wysokim. Moim zdaniem warto zapamiętać, że diagnostyka bramek logicznych zawsze zaczyna się od analizy tabel prawdy i porównania ich z rzeczywistymi stanami – to prosty, ale skuteczny sposób na wykrycie usterki w dowolnym układzie cyfrowym.

Pytanie 27

Który element silnika tłokowego wskazuje strzałka?

A. Korbowód.

B. Dźwignię.

C. Wodzik.

D. Wał korbowy.

Podczas analizy elementów silnika tłokowego można łatwo pomylić niektóre z nich, szczególnie jeśli nie ma się doświadczenia w tej dziedzinie. Zacznijmy od wodzika. Wodzik w rzeczywistości nie jest częścią silnika tłokowego, a raczej elementem przekładni, który pełni funkcję łącznika w mechanizmach dźwigniowych. Może być używany w innych typach maszyn, ale w kontekście silnika tłokowego to zupełnie co innego. Dźwignia, z drugiej strony, to element, który może być używany w różnych mechanizmach do przenoszenia siły, ale w silniku tłokowym nie znajduje się w bezpośrednim połączeniu z tłokiem. Korbowód, co jest najczęściej mylonym elementem, jest rzeczywiście kluczową częścią silnika tłokowego, ale jego rolą jest połączenie tłoka z wałem korbowym, co pozwala na przeniesienie ruchu liniowego na obrotowy. W praktyce, błędne zrozumienie funkcji i konstrukcji tych elementów może prowadzić do problemów podczas projektowania czy naprawy silnika. Warto znać standardy branżowe i funkcje każdego z elementów silnika, aby prawidłowo go serwisować i diagnozować ewentualne problemy.

Pytanie 28

Określ przeznaczenie urządzenia przedstawionego na rysunku.

A. Pomiar wielkości procesowych.

B. Zasilanie układu sterowania.

C. Wizualizacja przebiegu procesu.

D. Programowanie układu.

Urządzenie, które widzisz, to panel HMI, czyli interfejs człowiek-maszyna. Jest to podstawowe narzędzie w systemach automatyki przemysłowej do wizualizacji przebiegu procesu. Tego typu panele, jak ten na zdjęciu, umożliwiają operatorom interakcję z systemami sterowania procesem. Za ich pomocą można monitorować parametry procesu, wizualizować dane w czasie rzeczywistym oraz podejmować decyzje operacyjne w oparciu o wizualizowane informacje. Moim zdaniem, panel HMI jest fundamentem każdego nowoczesnego systemu automatyki, bo pozwala na szybkie diagnozowanie i reagowanie na nieprawidłowości w procesie. W praktyce, panele HMI są używane w wielu gałęziach przemysłu, od produkcji po energetykę. Z mojego doświadczenia, dobry interfejs HMI zgodny z normami, jak ISO 9241, ułatwia pracę operatorom, a dobrze zaprojektowana wizualizacja ogranicza ryzyko błędów ludzkich. Warto też wspomnieć, że niektóre panele HMI oferują możliwość zdalnego dostępu, co jest ogromnym ułatwieniem w czasach wzmożonej automatyzacji i potrzeby szybkiego reagowania na sytuacje awaryjne.

Pytanie 29

Elektronarzędzie, którym można wykonywać precyzyjną obróbkę mechaniczną polegającą na frezowaniu i szlifowaniu powierzchni, przedstawiono

A. Elektronarzędzie 2

B. Elektronarzędzie 1

C. Elektronarzędzie 4

D. Elektronarzędzie 3

Jeśli wybrałeś inną opcję niż drugą, przyjrzyjmy się dlaczego mogło to być błędne. Pierwszy obrazek przedstawia wiertarkę ręczną, która jest narzędziem manualnym, stosowanym głównie do wiercenia otworów w drewnie i innych miękkich materiałach. Jest ona dość archaiczną formą narzędzia w porównaniu do nowoczesnych elektronarzędzi i nie nadaje się do precyzyjnego frezowania czy szlifowania. Trzeci obrazek to klasyczna wiertarka elektryczna, która jest idealna do wiercenia w różnych materiałach, ale nie jest przeznaczona do precyzyjnej obróbki powierzchni. Wiertarki te mogą być używane z różnymi akcesoriami, jednak ich konstrukcja i waga sprawiają, że praca nimi nie zapewnia takiej precyzji jak miniszlifierka. Ostatnie zdjęcie przedstawia wiertarko-wkrętarkę, często używaną do wkręcania śrub i wiercenia, ale nie nadającą się do precyzyjnego szlifowania czy frezowania. Typowym błędem przy wyborze jest skupienie się na mocy i rozmiarze narzędzia, zamiast na jego dedykowanej funkcjonalności. Aby uniknąć takich pomyłek, warto dokładnie zrozumieć, jakie są specyficzne zastosowania każdego typu narzędzia, oraz jakie końcówki i akcesoria możemy do nich stosować, aby osiągnąć zamierzony efekt.

Pytanie 30

Do pomiaru wartości podciśnienia w zautomatyzowanej instalacji pneumatycznej, w której stosowane są ejektory wraz z przyssawkami, należy zastosować

A. wakuometr.

B. manometr różnicowy.

C. barometr.

D. manometr.

Podciśnienie, czyli ciśnienie niższe od atmosferycznego, mierzymy za pomocą przyrządu zwanego wakuometrem. Jest to narzędzie specjalistyczne, które znajduje zastosowanie w wielu dziedzinach, gdzie wykorzystuje się systemy próżniowe, jak np. w zautomatyzowanych instalacjach pneumatycznych z ejektorami i przyssawkami. Ejektory to urządzenia, które dzięki efektowi Venturiego tworzą podciśnienie, a przyssawki, które są przyłączone do systemu, wymagają precyzyjnego monitorowania tego podciśnienia, aby działały efektywnie. Dlatego właśnie wakuometr, który jest dedykowany do pomiaru ciśnień niższych od atmosferycznego, jest idealnym narzędziem. Warto wspomnieć, że wakuometry mogą mieć różne skale w zależności od zastosowania, np. milibary, milimetry słupa rtęci czy pascale. Praktyczne zastosowanie wakuometrów to nie tylko przemysł, ale także medycyna, gdzie używa się ich w urządzeniach do terapii próżniowej. Z mojego doświadczenia, wybór odpowiedniego wakuometru, zależy od specyfikacji systemu i wymagań dokładności pomiaru. Standardy takie jak ISO 9001:2015 często wymagają dokładnego monitorowania parametrów systemów, stąd użycie dokładnych przyrządów pomiarowych jest kluczowe.

Pytanie 31

Elektronarzędzie, którym można wykonywać precyzyjną obróbkę mechaniczną polegającą na frezowaniu i szlifowaniu powierzchni, przedstawiono na ilustracji

A. Elektronarzędzie 4

B. Elektronarzędzie 3

C. Elektronarzędzie 2

D. Elektronarzędzie 1

W tym pytaniu łatwo się pomylić, bo kilka pokazanych narzędzi ma uchwyt do mocowania wiertła albo końcówki roboczej i wszystkie kojarzą się z ruchem obrotowym. Sam obrót narzędzia nie oznacza jednak, że nadaje się ono do precyzyjnego frezowania i szlifowania powierzchni. Narzędzie z korbką służy głównie do ręcznego wiercenia, zwykle w drewnie lub miękkich materiałach. Nie jest elektronarzędziem i nie zapewnia stałych, wysokich obrotów potrzebnych do pracy małymi frezami lub ściernicami. Wiertarka udarowa jest przeznaczona przede wszystkim do wykonywania otworów, także w murze, gdzie liczy się ruch obrotowy połączony z udarem. Ma większą masę, inny typ uchwytu i nie jest projektowana do bocznego obciążania końcówki, a przy frezowaniu właśnie takie siły często występują. Wiertarko-wkrętarka akumulatorowa świetnie sprawdza się do wiercenia i wkręcania, ale jej typowy zakres obrotów i konstrukcja przekładni są dobrane do momentu obrotowego, a nie do bardzo szybkiej, delikatnej obróbki powierzchni. Typowy błąd myślowy polega na uznaniu, że skoro da się zamocować wiertło, to da się też frezować. W praktyce ważne są prędkość obrotowa, bicie uchwytu, rodzaj końcówki, stabilność prowadzenia oraz dopuszczalne obciążenia boczne. Do dokładnych prac wybiera się miniwiertarkę lub szlifierkę prostą z odpowiednim osprzętem, a nie klasyczną wiertarkę. Moim zdaniem to bardzo ważne rozróżnienie, bo zły dobór elektronarzędzia kończy się często uszkodzeniem detalu, złamaniem końcówki albo zwyczajnie niebezpieczną pracą.

Pytanie 32

Urządzenie 1-fazowe jest oznaczone symbolem. W celu podłączenia do sieci niezbędne będzie podpięcie do niego przewodów

A. L, PE

B. L, N, PE

C. L, N

D. N, PE

Często można się pomylić, myśląc, że wszystkie urządzenia wymagają podłączenia przewodu ochronnego PE. Jednak w przypadku urządzeń oznaczonych symbolem podwójnej izolacji, nie jest to konieczne. Przewód ochronny PE stosuje się, by zabezpieczać przed porażeniem w przypadku awarii izolacji, ale urządzenia z podwójną izolacją już taką ochronę zapewniają z założenia. Tym samym połączenie L i PE czy N i PE jest zbędne. Warto wiedzieć, że urządzenia 1-fazowe działają prawidłowo i bezpiecznie przy połączeniu przewodów L i N. To wynika ze standardów branżowych, które mówią, że takie urządzenia same w sobie są zabezpieczone przed niebezpieczeństwami, które mogłyby wynikać z awarii mechanicznej lub elektrycznej. Właściwe odczytanie symboli oraz zrozumienie zastosowania izolacji to klucz do prawidłowego montażu i użytkowania urządzeń elektrycznych. Pomimo że czasem wydaje się logiczne podłączenie większej liczby przewodów, praktyka pokazuje, że jest to nie tylko zbędne, ale również może prowadzić do niepotrzebnych komplikacji w instalacji.

Pytanie 33

Na podstawie fragmentu instrukcji przekaźnika czasowego wskaż, które położenie przełączników realizuje funkcję załączenia z opóźnieniem.

A. Położenie IV

B. Położenie I

C. Położenie II

D. Położenie III

Położenie I jest właściwą odpowiedzią, bo realizuje funkcję załączenia z opóźnieniem. W tym ustawieniu po podaniu napięcia sterowniczego, przekaźnik nie zadziała od razu. Jest opóźnienie, które pozwala na pewne operacje zanim urządzenie zostanie załączone. To jest przydatne w sytuacjach, gdzie nie chcemy, by sprzęt działał natychmiast po włączeniu, na przykład w systemach wentylacyjnych, gdzie potrzebujemy chwili na stabilizację innych komponentów przed uruchomieniem głównego wentylatora. Standardy branżowe wskazują, że opóźnienie załączenia poprawia niezawodność systemu poprzez redukcję skoków napięcia i przeciążeń. Z mojego doświadczenia, ustawienie takie pomaga również w zarządzaniu systemami automatyzacji budynkowej, gdzie sekwencyjne włączanie urządzeń jest kluczowe dla optymalnej pracy. Warto pamiętać, że zgodnie z normami IEC, takie przekaźniki czasowe są często używane w układach sterowania maszyn, by zapewnić bezpieczne i efektywne działanie.

Pytanie 34

Na rysunku przedstawiono diagram działania jednego z bloków funkcjonalnych sterownika PLC. Jest to blok

A. licznika impulsów zliczającego w górę CTU.

B. licznika impulsów zliczającego w dół CTD.

C. timera opóźniającego wyłączenie TOF

D. timera opóźniającego załączenie TON.

Twoja odpowiedź jest trafna! Przedstawiony diagram ilustruje działanie licznika impulsów zliczającego w dół, znanego jako CTD. Na osi czasu widzimy, jak licznik decrementuje wartość przy każdym impulsie. To jest charakterystyczne dla liczników zliczających w dół, które są powszechnie stosowane w automatyce przemysłowej do śledzenia ilości cykli maszynowych lub kontrolowania procesów produkcyjnych. Przykładowo, jeśli chcesz monitorować ilość produktów na linii produkcyjnej, CTD pozwoli Ci śledzić, ile produktów zostało już wykonanych do określonego celu. Warto zauważyć, że wykorzystanie takich liczników zgodnie z normami ISO w przemyśle pozwala na precyzyjne monitorowanie procesów i zwiększa efektywność operacyjną. Właściwe zastosowanie bloków funkcyjnych, takich jak CTD, jest kluczowe dla zapewnienia niezawodności i bezpieczeństwa systemów sterowania. Dzięki temu możesz nie tylko poprawić wydajność, ale także łatwo diagnozować i rozwiązywać problemy, które mogą się pojawić podczas działania systemu.

Pytanie 35

W której przemysłowej sieci komunikacyjnej stosowane jest urządzenie przedstawione na rysunku?

A. Modbus

B. Profinet

C. DeviceNet

D. Profibus

To urządzenie to switch przemysłowy, wykorzystywany w sieciach Profinet. Profinet to nowoczesny otwarty standard przemysłowy, który opiera się na technologii Ethernetu. Jest to jeden z najczęściej wykorzystywanych protokołów w automatyce przemysłowej. Umożliwia integrację systemów automatyki z IT, co jest kluczowe w erze Przemysłu 4.0. Switche takie jak ten zarządzają ruchem danych w sieci, co pozwala na szybki i niezawodny przesył informacji między urządzeniami. Dzięki temu można łatwo monitorować i kontrolować procesy produkcyjne. Standard Profinet zapewnia wysoką wydajność i niezawodność, a także łatwość integracji z innymi systemami. Co ciekawe, Profinet obsługuje również przesył danych w czasie rzeczywistym, co jest niezbędne w wielu aplikacjach przemysłowych. Moim zdaniem, znajomość tego standardu to podstawa dla każdego inżyniera automatyki, zwłaszcza w kontekście rosnącego znaczenia sieci przemysłowych.

Pytanie 36

Do którego przyłącza zaworu hydraulicznego należy podłączyć zbiornik z cieczą hydrauliczną?

A. B

B. P

C. A

D. T

Przyłącze T w zaworze hydraulicznym jest przeznaczone do podłączenia zbiornika z cieczą hydrauliczną. To przyłącze, zwane także portem powrotu, umożliwia odprowadzenie cieczy powracającej do zbiornika z systemu hydraulicznego, po tym jak wykonała swoje zadanie, np. przesunięcie tłoka w siłowniku. Jest to kluczowe dla utrzymania prawidłowego obiegu cieczy i zapobiegania nadmiernemu ciśnieniu w układzie. W praktyce, prawidłowe podłączenie zbiornika do przyłącza T pozwala na efektywne działanie całego systemu i uniknięcie awarii spowodowanych zbyt dużym ciśnieniem. Moim zdaniem, znajomość tego typu detali jest niezbędna dla każdego, kto chce pracować z hydrauliką, ponieważ błędne podłączenie może prowadzić do poważnych problemów. Standardy branżowe wyraźnie wskazują na konieczność stosowania się do opisanych zasad przy projektowaniu i konserwacji systemów hydraulicznych.

Pytanie 37

Aby zapewnić stałą wartość ciśnienia doprowadzanego do układu pneumatycznego, należy zastosować zawór

A. dławiący.

B. bezpieczeństwa.

C. redukujący.

D. zwrotny.

Zawór redukujący to kluczowy element w systemach pneumatycznych, gdzie niezbędne jest utrzymanie stałego ciśnienia, niezależnie od wahań w ciśnieniu zasilania. Tego rodzaju zawory działają na zasadzie redukcji ciśnienia wlotowego do określonego poziomu, co jest niezbędne dla bezpieczeństwa i efektywności pracy układu. W praktyce, zawór redukujący można spotkać w różnych aplikacjach przemysłowych, takich jak systemy sterowania maszyn czy linie produkcyjne, gdzie wymagana jest precyzyjna kontrola ciśnienia. Dobre praktyki branżowe sugerują instalowanie zaworów redukujących w miejscach, gdzie ciśnienie zasilania może ulegać znacznym wahaniom, co mogłoby prowadzić do niekontrolowanych zmian w działaniu siłowników lub innych komponentów pneumatycznych. Warto również zauważyć, że zawory te często są wyposażone w manometry do monitorowania ciśnienia po redukcji, co pozwala na precyzyjną kontrolę i ewentualne dostosowanie ustawień. Wybór odpowiedniego zaworu redukującego, spełniającego normy takie jak ISO 4414, jest kluczowy dla zapewnienia bezpieczeństwa i niezawodności całego systemu. Takie rozwiązania są szeroko stosowane w przemyśle motoryzacyjnym, lotniczym i wielu innych sektorach, gdzie precyzyjna kontrola ciśnienia jest krytyczna dla działania urządzeń.

Pytanie 38

Wartość temperatury wskazana przez termometr przedstawiony na rysunku wynosi

A. 9°C

B. 18°C

C. 19°C

D. 8°C

Prawidłowo: 18°C. Na termometrze cieczowym odczyt wykonuje się na wysokości górnej krawędzi menisku słupa cieczy (rtęci lub alkoholu). Skala bywa opisana co 10°C grubszymi kreskami (np. 10, 20), a pomiędzy nimi znajdują się równomierne podziałki drobne. Jeśli między 10 a 20 widzisz 10 równych kresek, to każda odpowiada 1°C; jeśli jest ich 5 – to 2°C. Menisk w rysunku zatrzymuje się dokładnie przy znaku odpowiadającym 18°C – poniżej 20, wyraźnie powyżej 17, bez „zawieszenia” na 19. Dobra praktyka pomiarowa (WMO/ISO 7726) zaleca odczyt w osi wzroku, bez kąta, żeby uniknąć błędu paralaksy, oraz podanie wyniku z rozdzielczością równą najmniejszej działce. W technice HVAC i automatyce od 18°C startuje często nastawa komfortu nocnego; w chłodnictwie domowym 18°C to już poza zakresem bezpiecznego przechowywania żywności, co ma znaczenie szkoleniowe. Moim zdaniem warto nawykowo sprawdzać: etykiety liczby (10, 20, 30…), liczbę działek pośrednich i pozycję menisku. I drobiazg, ale ważny: nie dotykamy palcami zbiorniczka podczas odczytu – można podgrzać i przekłamać wynik. W laboratoriach stosuje się też korektę na rozszerzalność szkła i cieczy, ale w szkolnym odczycie wystarczy rzetelne policzenie działek i proste oko, serio.

Pytanie 39

Który z czujników należy zastosować przy wytłaczarce, jeśli wymagany jest zasięg działania 0,8 ÷ 0,9 mm oraz zmiana temperatury od 0 do +90 °C?

Typ	HPD1204-PK	HPD1202-NK	HPD1406-NK	HPD1408-PK
Zasięg (mm)	0,8 do 1,4	0 do 1,6	0,5 do 1,8	0,8 do 2,4
Temperatura pracy (°C)	+20 do +130	-20 do +110	-20 do +80	+10 do +130
Obudowa	IP68	IP67	IP54	IP65
	Czujnik 1.	Czujnik 2.	Czujnik 3.	Czujnik 4.

A. Czujnik 2.

B. Czujnik 1.

C. Czujnik 3.

D. Czujnik 4.

Wybór czujnika do wytłaczarki to kluczowe zadanie, które musi uwzględniać specyfikacje techniczne oraz warunki pracy urządzenia. Czujnik 2, czyli HPD1202-NK, spełnia wymagania dotyczące zasięgu działania oraz zakresu temperatury. W przypadku wytłaczarek, gdzie precyzja jest kluczowa, zasięg 0 do 1,6 mm zapewnia wystarczającą dokładność, a temperatura pracy od -20 do +110 °C pozwala na pracę w zróżnicowanych warunkach. Ponadto, HPD1202-NK ma obudowę IP67, co oznacza, że jest dobrze chroniony przed pyłem oraz krótkotrwałym zanurzeniem w wodzie. Standardy IP są powszechnie uznawane w przemyśle i określają stopień ochrony przed ciałami stałymi i cieczami. W praktyce czujniki o takich parametrach są stosowane w przemyśle tworzyw sztucznych, gdzie często zmieniające się temperatury i wymagania dotyczące precyzji są na porządku dziennym. Dobrze dobrany czujnik wpływa na efektywność i niezawodność procesu produkcyjnego, minimalizując ryzyko awarii oraz zapewniając stabilną jakość produktów. To podejście zgodne z najlepszymi praktykami inżynierskimi, które kładą nacisk na zrozumienie specyfiki i wymagań procesu technologicznego przed wyborem odpowiedniego sprzętu.

Pytanie 40

Którego z przedstawionych na rysunkach mierników należy użyć w celu sprawdzenia poprawności wskazań sygnału wyjściowego +Q1 analogowego łącznika krańcowego?

A. Miernik 3

B. Miernik 4

C. Miernik 1

D. Miernik 2

Wiele osób wybiera błędny miernik, bo patrzy jedynie na jednostkę „V” bez zwracania uwagi na zakres i typ napięcia. Miernik numer 1 ma zakres do 6 V – byłby zbyt mało czuły i mógłby się uszkodzić przy napięciu 10 V. Miernik numer 2 ma zakres aż do 75 V, przez co wskazówka przy pomiarze 10 V niemal się nie poruszy, co uniemożliwia dokładny odczyt. Z kolei miernik numer 4 jest przeznaczony do pomiaru napięcia przemiennego (oznaczenie „~”), a w naszym układzie występuje napięcie stałe (DC), więc jego zastosowanie byłoby błędem technicznym – nie pokaże prawidłowego wyniku, a w skrajnym przypadku może zostać uszkodzony. W praktyce automatyki i elektrotechniki zawsze trzeba dopasować zakres przyrządu do mierzonego sygnału – najlepiej, gdy maksymalna wartość na skali jest nieco wyższa od maksymalnej wartości sygnału. Typowy sygnał analogowy z czujnika lub przetwornika to 0–10 V DC, dlatego właściwy jest woltomierz o zakresie obejmującym ten przedział, np. –5...15 V. Stosowanie miernika do AC lub o zbyt dużym zakresie prowadzi do błędnych wniosków diagnostycznych, co w automatyce może skutkować niewłaściwą regulacją urządzenia, np. zaworu proporcjonalnego. Moim zdaniem właśnie znajomość zakresów i typów napięć odróżnia praktyka od kogoś, kto tylko „mierzy, żeby coś się ruszyło na wskazówce”.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej