Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Technik żywienia i usług gastronomicznych
  • Kwalifikacja: HGT.02 - Przygotowanie i wydawanie dań
  • Data rozpoczęcia: 7 lutego 2026 18:08
  • Data zakończenia: 7 lutego 2026 18:34

Egzamin zdany!

Wynik: 30/40 punktów (75,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

W którym naczyniu przedstawionym na rysunku, należy serwować kawior?

A. Naczynie 3.
Ilustracja do odpowiedzi A
B. Naczynie 1.
Ilustracja do odpowiedzi B
C. Naczynie 2.
Ilustracja do odpowiedzi C
D. Naczynie 4.
Ilustracja do odpowiedzi D
Wybór naczynia nr 1 jest zgodny z zasadami profesjonalnego serwisu kawioru, jakie obowiązują w gastronomii hotelowej i restauracyjnej. Kawior podaje się w specjalnych, niewielkich naczyniach – najczęściej w pucharkach, miseczkach lub czarkach ustawionych dodatkowo w większym naczyniu z lodem kruszonym, żeby utrzymać niską temperaturę produktu. Kluczowa sprawa: kawior jest produktem bardzo delikatnym, tłustym i wrażliwym na temperaturę oraz na kontakt z metalem. Dlatego używa się naczyń ze szkła, porcelany, kryształu, a czasem masy perłowej – takie jak to na rysunku nr 1. W praktyce w eleganckim serwisie do kawioru stosuje się też specjalne łyżeczki (z masy perłowej, kości, rogu, złota), żeby nie zaburzać smaku i aromatu. W gastronomii uważa się, że prawidłowe naczynie do kawioru powinno być niewielkie, estetyczne, neutralne smakowo i łatwe do chłodzenia. Moim zdaniem warto zapamiętać, że kawior nie jest „sypany” do przypadkowych misek, tylko ma swoje dedykowane szkło lub porcelanę, często na nóżce lub w formie małej czarki, którą można wygodnie ustawić na lodzie. W menu degustacyjnym takie naczynie pozwala też ładnie wyeksponować ziarna kawioru i zachować jego strukturę, co jest bardzo dobrze odbierane przez gości.

Pytanie 2

To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 3

Przechowując mleko pasteryzowane w okresie letnim przez więcej niż 7 dni, istnieje ryzyko mikrobiologiczne. Aby temu zapobiec, mleko należy trzymać

A. na oknie.
B. w szafce w kuchni.
C. na blacie.
D. w lodówce.
Przechowywanie mleka pasteryzowanego w lodówce jest kluczowe dla zapewnienia jego bezpieczeństwa mikrobiologicznego. Mleko, nawet po procesie pasteryzacji, może być narażone na rozwój drobnoustrojów, jeśli nie jest przechowywane w odpowiednich warunkach. Lodówka utrzymuje temperaturę w zakresie 0-4°C, co znacząco spowalnia rozwój bakterii, w tym patogenów, które mogą powodować zatrucia pokarmowe. Standardy dotyczące przechowywania produktów mleczarskich, takie jak te określone przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) oraz różnorodne krajowe normy sanitarno-epidemiologiczne, zalecają, aby produkty mleczne, zwłaszcza te otwarte, były przechowywane w warunkach chłodniczych. Przykładem może być sytuacja, w której mleko jest używane w restauracji; personel powinien regularnie sprawdzać temperaturę w lodówce, aby zapewnić optymalne warunki przechowywania, co w efekcie przyczynia się do bezpieczeństwa żywności i zadowolenia klientów.

Pytanie 4

Kaszami o dużych ziarnach są

A. pęczak
B. kuskus
C. manna
D. krakowska
Pęczak to kasza gruboziarnista, która jest wytwarzana z jęczmienia. W procesie produkcji ziarna jęczmienia są poddawane obróbce, co pozwala uzyskać charakterystyczną strukturę oraz większą zawartość błonnika i składników odżywczych. Pęczak jest ceniony za swoje walory zdrowotne oraz smakowe. W kuchni tradycyjnej i nowoczesnej jest wykorzystywany w różnych potrawach, od zup, przez sałatki, aż po dania główne. Jako produkt pełnoziarnisty, pęczak dostarcza organizmowi niezbędnych witamin z grupy B oraz minerałów, co czyni go doskonałym wyborem dla osób dbających o zdrową dietę. Warto również zwrócić uwagę na jego niski indeks glikemiczny, co sprawia, że jest rekomendowany dla osób z cukrzycą czy tych, które chcą kontrolować poziom cukru we krwi. Ponadto, pęczak jest wszechstronny w zastosowaniach kulinarnych - można go serwować zarówno na ciepło, jak i na zimno, co czyni go idealnym składnikiem w różnorodnych przepisach kulinarnych.

Pytanie 5

Koszt wyżywienia dla delegacji liczącej 15 osób wyniósł
- śniadanie - 225,00 zł
- lunch - 150,00 zł
- obiadokolacja - 375,00 zł
Jaką kwotę stanowi całodzienne wyżywienie jednego delegata?

A. 30,00 zł
B. 37,50 zł
C. 75,00 zł
D. 50,00 zł
Aby obliczyć koszt całodziennego wyżywienia jednego delegata, należy najpierw zsumować koszty posiłków dla całej delegacji. Śniadanie kosztowało 225,00 zł, lunch 150,00 zł, a obiadokolacja 375,00 zł. Suma ta wynosi 225,00 zł + 150,00 zł + 375,00 zł = 750,00 zł. Następnie, aby obliczyć koszt na jednego delegata, należy podzielić całkowity koszt przez liczbę delegatów: 750,00 zł / 15 = 50,00 zł. Taki sposób obliczeń jest zgodny z zasadami rachunkowości i zarządzania budżetem, które podkreślają znaczenie dokładnych kalkulacji w celu efektywnego zarządzania kosztami. Przykładowo, w branży hotelarskiej i gastronomicznej, precyzyjne ustalanie kosztów wyżywienia jest kluczowe dla przygotowania ofert cenowych, co z kolei ma wpływ na satysfakcję klientów oraz rentowność przedsiębiorstwa. Ponadto, umiejętność efektywnego zarządzania kosztami jest jednym z fundamentów dobrych praktyk w zarządzaniu projektami, co pozwala na zachowanie finansowej dyscypliny.

Pytanie 6

To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 7

Koszt zakupu jednej butelki wina o pojemności 0,5 litra to 50 zł, marża gastronomiczna wynosi 100%, a stawka VAT ustalona jest na 22%. Jak określić cenę gastronomiczną sprzedaży jednej lampki wina białego (100 ml)?

A. 24,40 zł
B. 18,30 zł
C. 12,20 zł
D. 20,00 zł
Aby obliczyć cenę gastronomiczną sprzedaży jednej lampki wina białego (100 ml), należy najpierw ustalić koszt zakupu butelki wina, uwzględniając marżę oraz podatek VAT. Cena zakupu 0,5 litra wina wynosi 50 zł. Wina często sprzedaje się w lampkach o objętości 100 ml, co oznacza, że z jednej butelki można nalać 5 lampek. Koszt jednej lampki wina przed nałożeniem marży i VAT wynosi zatem 50 zł / 5 = 10 zł. Następnie, na ten koszt nakładamy marżę gastronomiczną, która wynosi 100%. Oznacza to, że cena po marży wynosi 10 zł + 100% (10 zł) = 20 zł. Teraz dodajemy podatek VAT, który wynosi 22%. Cena z VAT obliczana jest jako 20 zł + 22% (20 zł), co daje 20 zł + 4,40 zł = 24,40 zł. Dlatego prawidłowa cena gastronomiczna sprzedaży jednej lampki wina wynosi 24,40 zł. Takie podejście jest zgodne z praktykami stosowanymi w branży gastronomicznej, gdzie odpowiednie obliczenie kosztów jest kluczowe dla zapewnienia rentowności.

Pytanie 8

Które ciasto powinno być schłodzone w lodówce przed formowaniem wyrobów?

A. Ucierane
B. Parzone
C. Drożdżowe
D. Kruche
Kiedy robisz kruche ciasto, fajnie jest je schłodzić w lodówce przed formowaniem. Dlaczego? Otóż, jak ciasto jest zimne, tłuszcz dobrze się zastyga, a to kluczowe, żeby uzyskać odpowiednią strukturę. Jeśli schłodzisz je na około 30 minut, masa będzie bardziej zwarta i łatwiej się z nią pracuje. A to zapobiega, że ciasto stanie się zbyt twarde, bo gluten nie zdąży się rozwinąć. W piekarstwie używa się różnych sposobów na chłodzenie, na przykład można dodać lód, co również poprawia jakość ciasta. Jak dla mnie, te techniki to must-have w cukiernictwie, bo wpływają na teksturę i smak finalnego wypieku. To wszystko są ważne szczegóły, które robią różnicę w jakości naszych ciast.

Pytanie 9

Jakie produkty należy składować w magazynach o minimalnej wilgotności?

A. ryby i ziemniaki
B. mięso i drób
C. owoce oraz warzywa
D. kasze i makarony
Kasze i makarony są idealnymi produktami do przechowywania w magazynach o najniższej wilgotności z kilku powodów. Po pierwsze, niskowilgotne środowisko skutecznie zapobiega rozwojowi pleśni i bakterii, które mogą negatywnie wpłynąć na jakość tych produktów. Kasze, jak np. kasza gryczana czy jęczmienna, oraz makarony, szczególnie te wytwarzane z durum, mają niską zawartość wody, co sprawia, że są mniej podatne na zepsucie. Przechowywanie ich w suchym miejscu, zgodnie z zaleceniami branżowymi, może wydłużyć ich trwałość nawet do kilku lat. Dobre praktyki magazynowe sugerują, aby produkty sypkie były składowane w szczelnych pojemnikach, co dodatkowo zmniejsza ryzyko wchłaniania wilgoci. Warto zwrócić uwagę na prostą zasadę: im mniej wody w produkcie, tym dłuższy okres przechowywania w warunkach niskiej wilgotności. Przykładowo, w branży spożywczej, kasze i makarony często są magazynowane w temperaturze pokojowej, w suchych i dobrze wentylowanych pomieszczeniach, co jest zgodne z normami HACCP dotyczących bezpieczeństwa żywności.

Pytanie 10

Białka z jaj używa się do przygotowywania

A. sufletów
B. mleczek
C. zup zabielanych
D. zup kremów
Białka jaj są kluczowym składnikiem w produkcji sufletów, ponieważ mają zdolność do tworzenia stabilnej piany, co jest istotne dla uzyskania odpowiedniej lekkości i objętości potrawy. Proces ubijania białek pozwala na wprowadzenie powietrza, co sprawia, że suflet po upieczeniu staje się puszysty i delikatny. Warto zaznaczyć, że białka powinny być ubijane w czystej misce, bez zanieczyszczeń tłuszczowych, które mogą wpłynąć na stabilność piany. W praktyce, aby osiągnąć najlepsze efekty, zaleca się używanie białek w temperaturze pokojowej oraz dodawanie szczypty soli, co dodatkowo wspomaga proces ubijania. Suflety, zarówno na słono, jak i na słodko, są cenione w kuchniach profesjonalnych, a ich przygotowanie często stanowi wyzwanie, co podkreśla znaczenie techniki ubijania białek. W restauracjach wysokiej klasy suflet jest często serwowany jako wykwintny deser lub danie główne, co świadczy o jego wysokiej wartości kulinarnej.

Pytanie 11

Podczas przygotowywania zasmażki

A. skrobia ulega dekstrynizacji
B. dochodzi do denaturacji białek
C. skrobia przechodzi w stan retrogradacji
D. błonnik zostaje rozpuszczony
W trakcie sporządzania zasmażki, skrobia zawarta w mące ulega procesowi dekstrynizacji, co jest kluczowym zjawiskiem w kuchni. Dekstrynizacja to proces, w którym skrobia przekształca się w mniejsze cząsteczki, zwane dekstrynami, pod wpływem wysokiej temperatury i wilgoci. Podczas smażenia mąki na tłuszczu, skrobia zaczyna się rozpadać, co przyczynia się do uzyskania charakterystycznego koloru i smaku potrawy. Warto zwrócić uwagę na praktyczne zastosowanie tego procesu w kuchni – odpowiednio zrumieniona zasmażka nadaje potrawom głębię smaku oraz apetyczny wygląd. Dobrze wykonana zasmażka może być podstawą do sosów, zup i wielu innych dań, co podkreśla jej znaczenie w gastronomii. Wiedza na temat dekstrynizacji jest również istotna w kontekście standardów kulinarnych, gdzie umiejętność prawidłowego przygotowania zasmażki może znacząco wpłynąć na jakość potrawy.

Pytanie 12

Jaką cechę potrawy ocenia się w sposób inny niż organoleptyczny?

A. Barwy
B. Lepkości
C. Zapachu
D. Smaku
Lepkość potrawy jest cechą, która jest zwykle oceniana w sposób instrumentalny, a nie organoleptyczny. Ocena lepkości często opiera się na użyciu urządzeń pomiarowych, takich jak viskometry, które pozwalają na dokładne określenie tego parametru w kontrolowanych warunkach. W przeciwieństwie do smaku, zapachu i barwy, które są subiektywnymi odczuciami zmysłowymi, lepkość można zmierzyć obiektywnie. Przykładem praktycznym może być przemysł spożywczy, gdzie lepkość sosów i zup jest kluczowym czynnikiem wpływającym na teksturę oraz akceptowalność produktu. Standardy takie jak ISO 3219 dotyczące pomiaru lepkości w płynach potwierdzają znaczenie tej cechy w kontekście jakości potraw. Właściwa ocena lepkości może również wpływać na proces produkcji, transport i przechowywanie żywności, co jest niezwykle istotne w branży food & beverage.

Pytanie 13

Czym jest skrót GMP?

A. Dobrą Praktyką Gastronomiczną
B. Systemem Jakości Produkcji
C. Gwarantowaną Jakością Żywności
D. Dobrą Praktyką Produkcyjną
GMP, czyli Dobra Praktyka Produkcyjna, to zbiór zasad i standardów stosowanych w przemyśle w celu zapewnienia wysokiej jakości produktów oraz bezpieczeństwa ich wytwarzania. GMP odnosi się do wszystkich etapów produkcji, od surowców po gotowe produkty, i obejmuje zarówno aspekty techniczne, jak i organizacyjne. Przykładem zastosowania GMP może być przemysł farmaceutyczny, gdzie rygorystyczne normy dotyczące czystości, kontroli jakości oraz dokumentacji są kluczowe, aby zapewnić, że leki są produkowane w sposób nie tylko efektywny, ale i bezpieczny dla konsumentów. Wprowadzenie GMP w zakładach produkcyjnych zmniejsza ryzyko wystąpienia błędów, co jest niezbędne w branżach, gdzie jakość ma kluczowe znaczenie. Przyznanie certyfikatu GMP jest także często wymagane przez przepisy prawa oraz instytucje regulacyjne, co czyni tę praktykę nie tylko zaleceniem, ale i koniecznością w wielu sektorach przemysłowych.

Pytanie 14

Nadzór nad utrzymaniem ciągłości łańcucha chłodniczego produktów mlecznych w trakcie ich przyjmowania do magazynu ma na celu zminimalizowanie zagrożeń

A. fizycznych
B. technologicznych
C. mikrobiologicznych
D. chemicznych
Mimo że w kontekście monitorowania łańcucha chłodniczego można pomyśleć o zagrożeniach chemicznych, fizycznych czy technologicznych, to kluczowym ryzykiem dla produktów mleczarskich pozostają zagrożenia mikrobiologiczne. Wybór odpowiedzi związanych z zagrożeniami chemicznymi może wynikać z błędnego zrozumienia, że substancje chemiczne, takie jak pestycydy czy konserwanty, są głównym zagrożeniem w kontekście bezpieczeństwa żywności. Jednak to nie temperatury i warunki przechowywania są odpowiedzialne za te chemiczne zanieczyszczenia, lecz niewłaściwe praktyki uprawy i przetwarzania. Również odpowiedzi związane z zagrożeniami fizycznymi często dotyczą kwestii takich jak zanieczyszczenia mechaniczne, jednak nie są one priorytetem w przypadku produktów łatwo psujących się, jak mleko. Nie można pomijać technologicznych aspektów, ale należy zwrócić uwagę, że technologia sama w sobie nie jest zagrożeniem, lecz narzędziem do poprawy bezpieczeństwa żywności. Kluczowe jest zrozumienie, że wszelkie te zagrożenia mogą być efektywnie kontrolowane tylko wtedy, gdy podstawowy problem - ryzyko biologiczne - jest odpowiednio zarządzany, a to wymaga utrzymania warunków chłodniczych, które zapobiegają rozwojowi mikroorganizmów. Dlatego błędne podejście polegające na ignorowaniu zagrożeń mikrobiologicznych prowadzi do nieefektywnych strategii kontroli jakości.

Pytanie 15

Na której ilustracji przestawiono rękawice przeznaczone do prac porządkowych w zmywalni naczyń kuchennych?

A. Na ilustracji 4.
Ilustracja do odpowiedzi A
B. Na ilustracji 1.
Ilustracja do odpowiedzi B
C. Na ilustracji 3.
Ilustracja do odpowiedzi C
D. Na ilustracji 2.
Ilustracja do odpowiedzi D
Wybranie ilustracji z rękawicami przeznaczonymi do prac porządkowych w zmywalni naczyń kuchennych jest zgodne z zasadami higieny i bezpieczeństwa w gastronomii. Do mycia naczyń, sprzątania zmywalni, kontaktu z detergentami i gorącą wodą stosuje się zazwyczaj długie, gumowe lub lateksowe rękawice robocze, często o przedłużonym mankiecie, który chroni także nadgarstek i część przedramienia. Takie rękawice mają być odporne na środki chemiczne, środki myjące, czasem też na wyższą temperaturę, a przy tym zapewniać pewny chwyt śliskich naczyń. W procedurach GHP i HACCP wyraźnie rozróżnia się rękawice do prac porządkowych od rękawic używanych do kontaktu z żywnością – to są dwie różne grupy środków ochrony indywidualnej. W zmywalni nie wolno używać cienkich, jednorazowych rękawic spożywczych jako ochrony przed chemią, bo one po prostu nie zapewniają odpowiedniej bariery. Z mojego doświadczenia w kuchni jest tak, że dobre rękawice do zmywalni są trochę grubsze, często w jaskrawym kolorze, łatwo je odróżnić od innych środków ochrony. Dzięki nim ogranicza się ryzyko podrażnień skóry, poparzeń i mikrourazów, co ma ogromne znaczenie przy codziennej, długotrwałej pracy w warunkach dużej wilgotności i kontaktu z detergentami. To też element profesjonalnej organizacji stanowiska pracy – każda strefa ma swoje oznaczone rękawice: inne do zmywalni, inne do obróbki surowego mięsa, jeszcze inne do dekorowania potraw.

Pytanie 16

Urządzeniem przedstawionym na zdjęciu jest

Ilustracja do pytania
A. trzon kuchenny z okapem.
B. wyparzacz.
C. zmywarka kapturowa.
D. salamandra.
Zmywarka kapturowa, jaką widzimy na zdjęciu, jest urządzeniem, które charakteryzuje się specyficzną budową umożliwiającą efektywne mycie dużych ilości naczyń w profesjonalnych kuchniach. Jej kluczowym elementem jest ruchomy 'kapturek' lub pokrywa, która podnosi się, co pozwala na łatwe załadunek brudnych garnków i talerzy, a następnie opuszcza się na czas cyklu mycia. Tego typu zmywarki są powszechnie stosowane w restauracjach i innych lokalach gastronomicznych, gdzie potrzebna jest szybka i skuteczna obsługa dużych ilości naczyń. Zmywarki kapturowe są projektowane z myślą o maksymalnej wydajności, co często oznacza zastosowanie zaawansowanego systemu filtracji wody oraz wysokotemperaturowego mycia, eliminującego bakterie i zanieczyszczenia. Korzystanie z tego typu urządzeń pozwala na znaczne oszczędności czasu oraz zasobów, co jest nieocenione w intensywnie działających środowiskach gastronomicznych. Dodatkowo, ich konstrukcja jest zgodna z normami sanitarno-epidemiologicznymi, co zapewnia bezpieczeństwo żywności i zgodność z regulacjami branżowymi.

Pytanie 17

Co należy zrobić w pierwszej kolejności, gdy kucharz skaleczy się w rękę?

A. doraźnie zabezpieczyć ranę
B. podać lek przeciwbólowy
C. powiadomić pogotowie ratunkowe
D. unieruchomić rękę
Doraźne zabezpieczenie rany jest kluczowym pierwszym krokiem w przypadku skaleczenia, zwłaszcza w środowisku kuchennym, gdzie ryzyko infekcji i dalszego uszkodzenia tkanek jest znaczne. Po pierwsze, należy opłukać ranę pod bieżącą wodą, aby usunąć zanieczyszczenia, a następnie nałożyć na nią czysty opatrunek, co pozwoli na minimalizację kontaktu z bakteriami. W sytuacji, gdy krwawienie jest intensywne, warto zastosować ucisk, aby zatrzymać krwawienie, a jeśli to konieczne, można również unieść ranioną kończynę. Przestrzeganie zasad pierwszej pomocy, takich jak te zawarte w wytycznych American Heart Association, podkreśla wagę natychmiastowego działania w przypadku urazów. Zabezpieczenie rany zmniejsza ryzyko zakażeń, co jest szczególnie istotne w kontekście zdrowia i bezpieczeństwa zarówno kucharza, jak i konsumentów. Warto również zwrócić uwagę na regularne szkolenia pracowników w zakresie pierwszej pomocy, aby umieli szybko reagować w sytuacjach awaryjnych.

Pytanie 18

Jakie rozwiązanie w organizacji miejsca pracy kucharza gwarantuje najwyższą efektywność jego pracy?

A. Ciąg komunikacyjny ma szerokość 0,50 m
B. Narzędzia używane są rozmieszczone w zasięgu ręki
C. Oświetlenie blatu roboczego pochodzi z tyłu kucharza
D. Blat roboczy znajduje się na wysokości 1 m od podłogi
Odpowiedź dotycząca rozmieszczenia używanych narzędzi w zasięgu ręki jest kluczowa dla zapewnienia optymalnej wydajności pracy kucharza. Ergonomia miejsca pracy ma zasadnicze znaczenie w gastronomii, ponieważ wpływa bezpośrednio na szybkość i efektywność wykonywanych zadań. Kiedy narzędzia i akcesoria są łatwo dostępne, kucharz może skupić się na przygotowywaniu potraw, co minimalizuje czas poświęcany na szukanie i sięganie po niezbędne przedmioty. W praktyce oznacza to, że wszystkie potrzebne przyrządy, takie jak noże, deski do krojenia, czy miski, powinny znajdować się w zasięgu ręki w zorganizowany sposób. W zgodzie z zasadami ergonomii zaleca się, aby blat roboczy był tak skonstruowany, aby wszystkie przedmioty były widoczne i w łatwy sposób dostępne, co pozwala na płynność pracy. Dobre praktyki w kuchni obejmują także regularne przeglądanie i organizowanie narzędzi, co zmniejsza ryzyko kontuzji i sprzyja utrzymaniu porządku.

Pytanie 19

Jaką metodę obróbki cieplnej powinno się zastosować do przygotowania paprykarza drobiowego?

A. Duszenie
B. Smażenie
C. Zagotowanie
D. Pieczenie
Duszenie to technika kulinarna, która polega na gotowaniu potrawy w małej ilości płynu, zwykle pod przykryciem, co pozwala na zachowanie wilgotności i intensyfikację smaków. W przypadku paprykarza drobiowego, duszenie jest szczególnie korzystne, ponieważ pozwala na równomierne rozprowadzenie smaków przypraw i warzyw oraz na uzyskanie delikatnej konsystencji mięsa. Podczas duszenia, mięso staje się miękkie i soczyste, co jest kluczowe dla tego rodzaju potrawy. Przykładowo, dusząc piersi z kurczaka z dodatkiem cebuli, papryki i ziół, uzyskujemy aromatyczną bazę, która doskonale komponuje się z ryżem, a jednocześnie zachowuje wartości odżywcze składników. Technikę tę doceniają zarówno amatorzy, jak i profesjonalni kucharze, zgodnie z wytycznymi dotyczącymi przygotowywania dań mięsnych, które rekomendują duszenie jako sposób na uzyskanie pełni smaku.

Pytanie 20

W hotelowej restauracji serwowany jest gościom zestaw śniadaniowy, który zawiera: kawę z mlekiem, pieczywo drożdżowe, masło, dżem oraz miód. Jakie to śniadanie?

A. wiedeńskie
B. myśliwskie
C. kontynentalne
D. angielskie
Wybór odpowiedzi wiedeńskiej może wynikać z założenia, że jest to typowe śniadanie serwowane w Austrii, jednak w rzeczywistości nie zawiera ono podanych składników. Śniadanie wiedeńskie zazwyczaj składa się z bardziej złożonych potraw, takich jak jajka, wędliny i ser, co czyni je zupełnie innym doświadczeniem kulinarnym. W odniesieniu do odpowiedzi myśliwskiej, często utożsamiana jest z daniami zawierającymi mięso myśliwskie oraz bardziej obfite posiłki, typowe dla tradycyjnej kuchni myśliwskiej. To podejście do śniadania nie jest związane z lekkim posiłkiem, jakim jest śniadanie kontynentalne. Z kolei odpowiedź angielska odnosi się do pełnego angielskiego śniadania, które zawiera boczek, kiełbaski, jajka, grzyby, fasolkę i tosty, co znacznie różni się od prostoty śniadania kontynentalnego. Wiele osób myli te różne style śniadania, sądząc, że wystarczą jedynie podstawowe składniki, a nie biorą pod uwagę tradycji oraz kulturowych różnic w serwowanych posiłkach. Właściwe zrozumienie tych różnic jest kluczowe w branży gastronomicznej, a także może pomóc w tworzeniu menu, które odpowiada oczekiwaniom gości, a jednocześnie oddaje charakter danego regionu czy stylu kulinarnego.

Pytanie 21

Największą ilość witaminy A można uzyskać po spożyciu

A. jabłek i masła
B. wątroby i masła
C. wątroby i słoniny
D. jabłek i słoniny
Wprowadzenie do diety bogatej w witaminę A powinno uwzględniać źródła tego składnika odżywczego, które są najbardziej efektywne w dostarczaniu go organizmowi. Wątroba, szczególnie wołowa lub drobiowa, jest jednym z najbogatszych źródeł witaminy A w postaci retinolu, co czyni ją niezwykle wartościowym produktem w kontekście zdrowego odżywiania. Masło, jako produkt mleczny, również zawiera witaminę A, co czyni połączenie wątroby i masła szczególnie korzystnym dla osób, które chcą uzupełnić swoją dietę w ten ważny składnik. Witamina A jest kluczowa dla wielu funkcji organizmu, w tym dla zdrowia wzroku, odporności oraz prawidłowego funkcjonowania układu hormonalnego. Warto również zauważyć, że witamina A jest rozpuszczalna w tłuszczach, co oznacza, że jej absorpcja w organizmie jest znacznie lepsza w obecności tłuszczów, takich jak te zawarte w maśle. Dlatego połączenie wątroby i masła nie tylko dostarcza dużych ilości witaminy A, ale również sprzyja jej efektywnemu wchłanianiu. W praktyce, włączenie takich produktów do diety może wspierać zdrowie i zapobiegać niedoborom witaminowym, co jest zgodne z zaleceniami dietetycznymi wielu organizacji zdrowotnych.

Pytanie 22

Na podstawie danych z karty kalkulacyjnej ustal cenę gastronomiczną 1 porcji koktajlu.

Karta kalkulacyjna koktajlu
LpNazwa produktuIlość na 10 porcji [l]Cena 1l [zł]Wartość [zł]
1.Woda mineralna0,502,00
2.Wino białe stołowe0,5030,00
3.Razemxx
4.Marża 200%xx
5.Razem 10 porcjixx
6.Cena gastronomiczna 1 porcjixx
A. 6,80 zł
B. 4,80 zł
C. 14,00 zł
D. 16,00 zł
Wybór złej odpowiedzi często bierze się z tego, że nie do końca rozumiesz, jak obliczać koszty w gastronomii. Odpowiedzi, które są znacznie wyższe od poprawnej, jak 14 zł czy 16 zł, mogą wskazywać, że źle podchodzisz do ustalania marży albo nie uwzględniasz prawdziwych kosztów składników. Trzeba pamiętać, że marża musi być w miarę zgodna z rzeczywistymi kosztami, a nie wymyślona na szybko. Cena powinna się opierać na konkretnych danych, a nie na tym, co wydaje ci się słuszne. Dodatkowo, w obliczeniach musisz uwzględnić nie tylko koszty składników, ale także inne wydatki, jak pensje pracowników, koszty utrzymania lokalu czy marketing. Więc jeśli bazujesz na niekompletnych danych albo za bardzo szacujesz, to łatwo możesz wyciągnąć błędne wnioski, co potem wpłynie na zarządzanie finansami. Zrozumienie, jak to wszystko działa, jest kluczowe, bo to pozwala ustalić dobre ceny i zwiększyć zyski, zachowując konkurencyjność.

Pytanie 23

Ciasta parzone uzyskują swoją objętość dzięki działaniu

A. pary wodnej
B. piany z białek
C. sody oczyszczonej
D. proszku do pieczenia
Ciasta parzone, znane również jako ciasta na bazie mąki pszennej, wykorzystują parę wodną do spulchnienia. Proces ten polega na wytwarzaniu pary w gorącym piekarniku, co powoduje, że ciasto się rozpręża i zwiększa swoją objętość. Para wodna wnika w strukturę ciasta, tworząc pęcherzyki powietrza, które są kluczowe dla osiągnięcia odpowiedniej lekkości i tekstury. Dobrze przygotowane ciasto parzone może być używane do produkcji różnych wyrobów cukierniczych, takich jak profiterole, eklery czy pączki. Warto zauważyć, że technika ta wymaga dokładnego przestrzegania temperatury i czasu pieczenia, aby uzyskać optymalne rezultaty. W standardach branżowych zaleca się, aby temperatura pieczenia była na poziomie co najmniej 200°C, co pozwala na efektywne wytwarzanie pary wodnej i odpowiednią spulchnienie ciasta. W praktyce, odpowiednia proporcja składników oraz umiejętność kontrolowania warunków pieczenia mają kluczowe znaczenie dla sukcesu procesu.

Pytanie 24

Jakie składniki są potrzebne do przyrządzenia greckiej musaki?

A. karczochów
B. szparagów
C. bakłażanów
D. pomarańczy
Karczochy, pomarańcze i szparagi nie mają tradycyjnego zastosowania w przygotowaniu musaki, co może prowadzić do nieporozumień dotyczących tego klasycznego dania. Karczochy, choć są smacznym i zdrowym warzywem, mają bardzo specyficzny smak, który nie komponuje się z typowymi składnikami musaki. W połączeniu z mięsem i sosem pomidorowym ich wyrazistość może zdominować delikatniejszy smak dania, co nie jest pożądane w kontekście tradycyjnej receptury. Pomarańcze, z kolei, są owocami, które w ogóle nie są stosowane w musace. Ich dodatek mógłby wprowadzić nieodpowiednią kwasowość i słodycz do dania, co jest sprzeczne z jego charakterem. Szparagi są smacznym warzywem, ale ich tekstura i smak są zupełnie inne niż bakłażana. Warto zauważyć, że szparagi mają tendencję do szybkiego gotowania, co utrudnia uzyskanie pożądanej konsystencji w potrawach pieczonych. Zrozumienie, jakie składniki są typowe dla konkretnego dania, jest kluczowe dla zachowania jego tradycyjnego charakteru. Często pojawiające się błędy w myśleniu prowadzą do mylnych wniosków na temat komponentów potraw, co może skutkować nieudanymi próbem recreacji klasycznych przepisów. Kluczowe jest stosowanie odpowiednich składników, aby danie nie tylko smakowało dobrze, ale także zachowało swoje tradycyjne walory.

Pytanie 25

Którą kolejność czynności należy zastosować do przygotowania ciasta na kopytka?

A. Ugotować ziemniaki, przecisnąć przez praskę, wyłożyć na stolnicę, dodać mąkę i jajo, zarobić ciasto, zagnieść ciasto, formować kopytka.
B. Ugotować ziemniaki, przecisnąć przez praskę, wyłożyć na stolnicę, zagnieść ciasto, dodać mąkę i jajo, zarobić ciasto, formować kopytka.
C. Ugotować ziemniaki, dodać mąkę i jajo, zagnieść ciasto, przecisnąć przez praskę, wyłożyć na stolnicę, zarobić ciasto, formować kopytka.
D. Ugotować ziemniaki, dodać mąkę i jajo, zarobić ciasto, przecisnąć przez praskę, wyłożyć na stolnicę, zagnieść ciasto, formować kopytka.
W przygotowaniu ciasta na kopytka kluczowa jest logika obróbki surowca, a więc ziemniaka, oraz moment, w którym dodaje się pozostałe składniki. Najczęstszy błąd polega na mieszaniu etapów i wykonywaniu czynności w złej kolejności. Jeżeli do całych lub nieprzetartych ziemniaków od razu dodamy mąkę i jajko, a dopiero potem spróbujemy przeciskać masę przez praskę, to w praktyce jest to niewykonalne technicznie. Praska jest przeznaczona do czystych, ugotowanych ziemniaków, nie do gęstego, częściowo wyrobionego ciasta. Powstaje wtedy coś w rodzaju zwartej bryły, której nie da się równo przecisnąć, a dodatkowo niszczymy strukturę glutenu z mąki przez niepotrzebne ściskanie. Inny problem to mylenie pojęć „zarobić ciasto” i „zagnieść ciasto”. W kuchni zawodowej przyjmuje się, że najpierw zarabia się składniki – czyli łączy się je do momentu, aż mąka, jajko i ziemniaki stworzą jednolitą masę – a dopiero potem krótko zagniata, żeby uzyskać odpowiednią sprężystość. Jeśli próbujemy zagniatać samą masę ziemniaczaną bez wcześniejszego, świadomego dodania mąki i jajka, to tak naprawdę ugniatamy tylko ziemniaki, nie tworząc jeszcze właściwego ciasta. Prowadzi to do nadmiernego rozdrobnienia i uwolnienia skrobi, a finalny wyrób może mieć kleistą, gumowatą konsystencję. Często spotykany jest też tok myślenia: „im wcześniej dodam mąkę, tym lepiej się wszystko połączy”. W przypadku kopytek to jest złudne. Zbyt wczesne i chaotyczne łączenie składników utrudnia kontrolę ilości mąki i może skończyć się twardymi, zbitymi kopytkami. Dobra praktyka mówi jasno: najpierw pełna obróbka ziemniaka (gotowanie, odparowanie, przeciskanie), potem stopniowe dodawanie mąki i jajka na stolnicy, zarobienie i krótkie zagniecenie, a dopiero na końcu formowanie wałków i porcjowanie. Dzięki temu zachowujemy właściwą strukturę ciasta, równą konsystencję i powtarzalną jakość porcji, co w gastronomii jest absolutnie kluczowe.

Pytanie 26

Przechowywanie warzyw korzennych w suchym i ciepłym środowisku przyspiesza ich

A. wysychanie
B. fermentację
C. kiełkowanie
D. ciemnienie
Przechowywanie warzyw korzennych w ciepłym i suchym pomieszczeniu rzeczywiście przyspiesza ich wysychanie. Warzywa korzenne, takie jak marchew, buraki czy pietruszka, zawierają znaczną ilość wody, co sprawia, że są podatne na utratę wilgoci. Wysoka temperatura oraz niski poziom wilgotności powietrza sprzyjają parowaniu wody, co prowadzi do wysychania tych warzyw. W praktyce, dla zachowania ich świeżości, zaleca się przechowywanie ich w chłodnych, ciemnych i wilgotnych warunkach, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w zakresie przechowywania żywności. Na przykład, optymalne warunki dla przechowywania marchewki to temperatura od 0 do 4 stopni Celsjusza oraz odpowiednia wilgotność, która zapobiega utracie wody. Właściwe przechowywanie pozwala nie tylko na zachowanie świeżości warzyw, ale także na utrzymanie ich wartości odżywczych, co jest kluczowe dla zdrowego odżywiania. W związku z tym, świadome podejście do przechowywania warzyw korzennych jest istotne dla zarówno konsumentów, jak i producentów.

Pytanie 27

Ile kilogramów mąki ziemniaczanej należy przygotować do sporządzenia klusek śląskich z 1,5kg ugotowanych ziemniaków, jeżeli proporcja mąki ziemniaczanej do ziemniaków w cieście wynosi 1:5?

A. 0,5 kg mąki.
B. 0,4 kg mąki.
C. 0,2 kg mąki.
D. 0,3 kg mąki.
Prawidłowo dobrana ilość mąki ziemniaczanej wynika bezpośrednio z podanej proporcji 1:5, gdzie 1 część to mąka, a 5 części to ugotowane ziemniaki. Przy 1,5 kg ziemniaków obliczamy to w prosty sposób: 1,5 kg dzielimy przez 5, co daje 0,3 kg mąki ziemniaczanej. W gastronomii takie przeliczanie proporcji to codzienność – przy normowaniu surowców, skalowaniu receptur czy przygotowywaniu większej liczby porcji. Jeśli np. kuchnia musi przygotować kluski śląskie na 30 osób zamiast na 10, to dokładnie tak samo przelicza się wszystkie składniki, zachowując stałe proporcje technologiczne. Moim zdaniem warto od razu przyzwyczajać się do pracy na kilogramach i ułamkach, bo to później bardzo ułatwia życie na stanowisku produkcyjnym. Dobra praktyka jest taka, żeby najpierw ustalić masę głównego surowca (tu: ugotowane ziemniaki), a potem na tej podstawie wyliczać dodatki: mąkę, jajka, sól. W przypadku klusek śląskich zachowanie proporcji mąki do ziemniaków ma duży wpływ na konsystencję ciasta: zbyt mało mąki da kluski zbyt miękkie, rozpadające się, natomiast przy zbyt dużej ilości będą twarde, gumowate i mało przyjemne w jedzeniu. W kuchni regionalnej, zwłaszcza przy potrawach tradycyjnych, takich jak kluski śląskie, trzymanie się sprawdzonych proporcji jest elementem standardu jakości – pozwala uzyskać powtarzalny efekt, zarówno pod względem struktury, jak i smaku. W praktyce wielu kucharzy robi też tak, że po wyliczeniu ilości mąki dodają ją stopniowo, ale zawsze w okolicach tej wartości wynikającej z proporcji 1:5, a nie „na oko”, co jest po prostu bardziej profesjonalne.

Pytanie 28

Jakiego składnika spulchniającego powinno się użyć do przygotowania sufletów?

A. Proszek do pieczenia
B. Utarte żółtka
C. Sodę oczyszczoną
D. Pianę z białek
Piana z białek jest kluczowym składnikiem wykorzystywanym do przygotowania sufletów, ponieważ nadaje im lekkość i puszystość. Kiedy białka są ubijane na sztywną pianę, powstają pęcherzyki powietrza, które w trakcie pieczenia rozprężają się, co sprawia, że suflet rośnie. Użycie piany z białek jest standardową techniką w piekarnictwie, szczególnie w przypadku dań wymagających delikatnej struktury. Dobrym przykładem jest suflet czekoladowy, gdzie połączenie ubitych białek z masą czekoladową pozwala uzyskać niezwykle lekką i aromatyczną konsystencję. Ważne jest, aby białka były ubijane w odpowiedniej temperaturze oraz w czystych naczyniach, ponieważ jakiekolwiek zanieczyszczenia mogą uniemożliwić osiągnięcie odpowiedniej objętości. Ponadto, w branży gastronomicznej, zaleca się stosowanie świeżych jaj, ponieważ ich jakość ma bezpośredni wpływ na stabilność piany. Dlatego piana z białek jest niezastąpiona w procesie tworzenia sufletów, będąc elementem, który determinuje ich końcowy efekt.

Pytanie 29

Zatrucie salmonellą, spowodowane niewłaściwą obróbką wstępną, może wystąpić po spożyciu

A. kompotu ze truskawek
B. kiszonego ogórka
C. sernika na zimno
D. ryby konserwowej w occie
Sernik na zimno, będący deserem często przygotowywanym z wykorzystaniem serka śmietankowego, może stwarzać ryzyko zatrucia salmonellą, jeżeli nie jest odpowiednio przygotowany. Kluczowym elementem jest użycie surowych jajek, które mogą zawierać bakterie salmonelli. W przypadku nieodpowiedniej obróbki wstępnej, takiej jak niewłaściwe przechowywanie lub niedostateczne schłodzenie, bakterie mogą się namnażać i prowadzić do zakażenia po spożyciu. Właściwe praktyki obejmują mycie rąk, używanie świeżych i nieuszkodzonych jajek oraz przechowywanie sernika w odpowiedniej temperaturze. Standardy bezpieczeństwa żywności, takie jak HACCP, zalecają kontrolę krytycznych punktów, aby zminimalizować ryzyko zatrucia. Warto również stosować się do lokalnych przepisów dotyczących przygotowywania potraw, aby zapewnić najwyższe standardy higieny. Poznanie potencjalnych zagrożeń związanych z przygotowaniem potraw, takich jak sernik na zimno, a także ich eliminacja, jest kluczowe w zapewnieniu bezpieczeństwa żywności.

Pytanie 30

Zagęszczanie jest metodą konserwacji żywności, którą powinno się wykorzystywać w procesie produkcji

A. dżemu o wysokiej zawartości cukru
B. ogórków w zalewie
C. mleka poddanego sterylizacji
D. szynki konserwowej
Utrwalanie żywności przez zagęszczenie jest kluczowym procesem w produkcji dżemów, zwłaszcza tych wysokosłodzonych. Proces ten polega na odparowywaniu części wody z owoców oraz dodawaniu dużych ilości cukru, co prowadzi do zwiększenia zawartości suchej masy. Taki sposób pozwala na tworzenie warunków nieprzyjaznych dla bakterii i pleśni, co znacznie wydłuża trwałość produktu. W praktyce, odpowiednie stosowanie błonników, pektyn i cukru nie tylko wpływa na smak i konsystencję dżemu, ale również na jego właściwości zdrowotne, gdyż pektyny mogą wspierać układ pokarmowy. Zgodnie z obowiązującymi standardami w przemyśle spożywczym, dżemy muszą spełniać określone normy dotyczące zawartości cukru oraz jakości użytych składników. Stosowanie dobrych praktyk technologicznych podczas zagęszczania jest kluczowe, aby uzyskać produkt o wysokiej jakości, który będzie atrakcyjny dla konsumentów.

Pytanie 31

Do przygotowania jednej porcji pierogów potrzebne jest 160 g ugotowanej wołowiny. Ile surowej wołowiny trzeba zamówić, aby przygotować 40 porcji pierogów, biorąc pod uwagę, że straty podczas obróbki cieplnej wynoszą 20%?

A. 6,40 kg
B. 8,00 kg
C. 5,00 kg
D. 7,20 kg
Kiedy próbujemy obliczyć ilość surowej wołowiny, jaką potrzebujemy do przygotowania 40 porcji pierogów, nie możemy przeoczyć istotnego aspektu, jakim są straty podczas obróbki cieplnej. Niektóre błędne podejścia do rozwiązania tego problemu mogą polegać na pomijaniu tego czynnika lub na niepoprawnym obliczaniu ilości surowca. Na przykład, jeśli ktoś obliczyłby tylko 6400 g ugotowanej wołowiny jako potrzebną ilość, a następnie nie uwzględniłby strat, doszedłby do wniosku, że zamówienie 6,4 kg surowej wołowiny będzie wystarczające. Takie podejście jest błędne, ponieważ nie uwzględnia, że tylko 80% surowej wołowiny staje się gotowym produktem. Dlatego musimy podzielić wymaganą ilość ugotowanej wołowiny przez współczynnik wydajności, czyli 0,8. Inne błędy mogą wynikać z nieprawidłowego przeliczenia jednostek miary lub z braku znajomości zasad dotyczących obróbki cieplnej mięsa. Ważne jest, aby w procesie gotowania i przygotowania potraw dokładnie analizować, jakie straty mogą wystąpić, co pomaga w optymalizacji kosztów i zasobów. Udoskonalenie umiejętności kalkulacyjnych oraz znajomości procesów technologicznych to kluczowe elementy w każdej kuchni, które wpływają na jakość serwowanych dań oraz ich rentowność.

Pytanie 32

W systemie cook-chill produkcja oraz dystrybucja dania polega na obróbce termicznej oraz

A. zamrożeniu potrawy i serwowaniu po rozmrożeniu oraz podgrzaniu
B. bezpośrednim wydaniu potrawy do spożycia
C. schłodzeniu potrawy i serwowaniu bezpośrednio po podgrzaniu
D. zapakowaniu potrawy próżniowo i oferowaniu na wynos
Odpowiedź schłodzeniu potrawy i podaniu do spożycia bezpośrednio po podgrzaniu jest poprawna, ponieważ system cook-chill opiera się na precyzyjnej obróbce termicznej, która polega na gotowaniu potraw do odpowiedniej temperatury, a następnie ich szybkim schłodzeniu do temperatury poniżej 4°C. To schłodzenie ma na celu zatrzymanie procesu wzrostu mikroorganizmów, co zapewnia bezpieczeństwo żywności i jej dłuższą trwałość. Po schłodzeniu potrawy można je przechowywać przez dłuższy czas, a następnie podgrzać do odpowiedniej temperatury serwowania. Przykładem zastosowania systemu cook-chill może być przygotowywanie posiłków w dużych zakładach żywienia zbiorowego, takich jak szpitale czy kantyny, gdzie czasami konieczne jest przygotowanie dużych ilości dań na zapas. Dzięki temu systemowi można zredukować marnotrawstwo żywności oraz zwiększyć efektywność operacyjną. Dodatkowo, przestrzeganie zasad HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points) jest kluczowe w tym procesie, aby zapewnić, że wszystkie etapy obróbki i przechowywania są zgodne z normami bezpieczeństwa żywności.

Pytanie 33

Temperatura wewnętrzna pieczonego kurczaka mierzona przez 2 minuty powinna wynosić co najmniej

A. 50°C
B. 75°C
C. 60°C
D. 85°C
Odpowiedź 75°C jest poprawna, ponieważ według standardów bezpieczeństwa żywności, szczególnie tych opracowanych przez organizacje takie jak USDA (Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych) oraz WHO (Światowa Organizacja Zdrowia), temperatura wewnętrzna mięsa, w tym kurczaka, powinna wynosić co najmniej 75°C, aby zapewnić, że wszystkie patogeny, takie jak salmonella i campylobacter, zostały zniszczone. Utrzymanie tej temperatury przez co najmniej 2 minuty gwarantuje, że kilka najgroźniejszych bakterii zostanie zabitych, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa żywności. Przykładowo, podczas przygotowywania kurczaka na grillu, warto używać termometru do mięsa, aby upewnić się, że osiągnie on wymaganą temperaturę. Prawidłowe gotowanie nie tylko eliminuje ryzyko zatrucia pokarmowego, ale także wpływa na smak i teksturę potrawy, zapewniając, że kurczak będzie soczysty i nieprzesuszony. Dlatego monitorowanie temperatury przyrządzanego mięsa jest kluczowe w każdej kuchni.

Pytanie 34

Który opis dostarczonego do magazynu zielonego groszku mrożonego świadczy o zachowaniu łańcucha chłodniczego w trakcie transportu?

A. Jest miękki.
B. Jest sypki.
C. Ziarna są pokryte grubą warstwą lodu.
D. Tworzy zbrylenia o różnej wielkości.
Opis jakości mrożonego groszku przy przyjęciu do magazynu jest jednym z podstawowych, praktycznych testów, czy łańcuch chłodniczy został zachowany. Jeśli groszek jest miękki, to znaczy, że doszło do częściowego rozmrożenia – w temperaturze wyższej niż zalecane –18°C struktura komórkowa warzywa zaczyna się rozpadać, tkanki tracą jędrność, a po ponownym zamrożeniu produkt staje się wodnisty i ma gorszą konsystencję. To typowy objaw naruszenia ciągłości chłodzenia. W profesjonalnej gastronomii taki towar powinien budzić od razu duże podejrzenia. Z kolei tworzenie zbryleń o różnej wielkości najczęściej wynika z tego, że część wody na powierzchni ziarnek uległa rozmrożeniu, a potem ponownie zamarzła, sklejając groszek w większe grudki. To także bardzo charakterystyczny znak, że produkt miał w trakcie transportu lub magazynowania wahania temperatury. Im większe bryły, tym większe ryzyko, że środek takiej bryły nie był wystarczająco szybko schładzany i mógł przez jakiś czas znajdować się w niebezpiecznym zakresie temperatur. Podobnie gruba warstwa lodu na ziarnach nie jest oznaką „dobrego mrożenia”, tylko raczej dowodem na kondensację i ponowne zamarzanie wilgoci. Często dzieje się tak, gdy opakowanie było nieszczelne, produkt był wystawiany na wyższe temperatury albo przechowywany w źle ustawionej zamrażarce, gdzie dochodzi do częstych otwarć drzwi i napływu ciepłego, wilgotnego powietrza. Typowym błędem myślowym jest założenie, że „więcej lodu” oznacza „bardziej zamrożone” – w rzeczywistości w technologii żywności przy produktach mrożonych dąży się do zachowania jak najbardziej naturalnej struktury surowca, bez dodatkowych skupisk lodu i bez widocznych śladów rozmrażania. Z punktu widzenia zasad HACCP i dobrych praktyk higienicznych, jedynym prawidłowym objawem utrzymania łańcucha chłodniczego jest sypka, równomiernie zamrożona mrożonka, bez miękkości, bez zbryleń i bez nadmiernego oszronienia.

Pytanie 35

Dodatek szafranu do potrawy stosuje się w celu uzyskania

A. zielonej barwy.
B. kwaśnego smaku.
C. pomarańczowej barwy.
D. słodkiego smaku.
Szafran bywa mylony z innymi przyprawami, bo jest dość egzotyczny i drogi, ale jego podstawowa rola w kuchni jest bardzo konkretna: działa przede wszystkim jako naturalny barwnik nadający potrawie złocisto‑pomarańczową barwę. Nie służy do barwienia na zielono – taki efekt uzyskujemy z zupełnie innych surowców, jak natka pietruszki, szpinak, jarmuż, rukola czy barwnik chlorofilowy. W kuchni profesjonalnej zielony kolor kojarzymy bardziej z ziołami i warzywami liściastymi, a nie z przyprawami typu szafran. Pomyłka często wynika z ogólnego skojarzenia, że „przyprawy barwią”, ale każda robi to w innym kierunku kolorystycznym. Szafran nie nadaje też potrawom słodkiego smaku. Jeśli danie ma być słodkie, gastronom stosuje cukier, miód, syropy, ewentualnie słodziki, a przyprawy korzenne typu wanilia, cynamon, goździki czy kardamon odpowiadają za aromat, nie za cukrową słodycz. Szafran wnosi delikatny, trochę miodowo‑ziołowy, lekko metaliczny posmak, ale nie jest substancją słodzącą i nie zastąpi cukru w technologii produkcji deserów. Podobnie jest z kwaśnością – za smak kwaśny odpowiadają przede wszystkim kwasy organiczne: cytrynowy (cytrusy), octowy (ocet), mlekowy (kefir, maślanka), jabłkowy (jabłka). W profesjonalnych recepturach do zakwaszania stosuje się sok z cytryny, ocet winny, balsamiczny, jabłkowy, czasem wino. Szafran nie ma funkcji zakwaszającej, jego dodatek nie obniża odczuwalnie pH potrawy. Typowym błędem myślowym jest traktowanie przypraw jako „uniwersalnych” – że jedna przyprawa jednocześnie słodzi, zakwasza i barwi. W rzeczywistości w technologii gastronomicznej każda przyprawa ma dość precyzyjnie określone zastosowanie: szafran to głównie barwa pomarańczowo‑złota i delikatny aromat, nie zielony kolor, nie cukrowa słodycz i nie smak kwaśny. Dlatego przy planowaniu receptury i efektu końcowego warto zawsze kojarzyć konkretny surowiec z jego realnym działaniem w potrawie, zgodnie z zasadami dobrej praktyki kulinarnej.

Pytanie 36

W magazynie produktów suchego asortymentu powinno się umieścić

A. kiszoną kapustę
B. mleko instant
C. jaja
D. tofu
Wybór jaj, kiszonej kapusty lub tofu do magazynu artykułów suchych jest nieodpowiedni z kilku powodów. Jaja, jako produkt świeży, wymagają przechowywania w kontrolowanej temperaturze, aby zapobiec psuciu się i rozwojowi bakterii, co wykracza poza klasyfikację artykułów suchych. Ich przechowywanie w niewłaściwych warunkach może prowadzić do zagrożeń dla zdrowia, dlatego zgodnie z obowiązującymi normami dotyczącymi bezpieczeństwa żywności, jaja powinny być trzymane w chłodniach. Kiszonej kapusty nie można również klasyfikować jako produktu suchego, mimo że jest ona konserwowana. Wymaga ona stałej temperatury oraz ochrony przed światłem, aby zachować swoje właściwości probiotyczne i smakowe. Zbyt wysoka temperatura lub brak odpowiedniego naczynia mogą przyczynić się do utraty wartości odżywczych oraz niepożądanych zmian mikrobiologicznych. Tofu, jako produkt na bazie soi, również nie nadaje się do magazynowania w warunkach suchych. Wymaga ono chłodzenia, aby zapobiec degradacji, a jego dłuższe przechowywanie wiąże się z ryzykiem rozwoju pleśni i psucia. Wiele osób może nie zdawać sobie sprawy z tych wymagań, co prowadzi do błędnych wyborów w zakresie przechowywania żywności, jednak znajomość tych zasad jest kluczowa dla utrzymania jakości i bezpieczeństwa produktów spożywczych.

Pytanie 37

Niebieski kolor półsurówki z czerwonej kapusty oznacza, że nie wprowadzono do niej

A. cukru
B. soli
C. soku cytrynowego
D. sody oczyszczonej
Niebieska barwa półsurówki z czerwonej kapusty jest wynikiem obecności antocyjanów, które są naturalnymi barwnikami występującymi w kapuście. Kiedy do tego produktu nie dodaje się soku cytrynowego, pH pozostaje w odczynie neutralnym lub lekko zasadowym, co sprzyja utrzymaniu niebieskiego koloru. Sok cytrynowy, który jest kwasowy, wpływa na zmianę pH mieszanki, co z kolei powoduje, że barwa zmienia się w kierunku czerwonego lub fioletowego. Przykładem praktycznym może być przygotowanie sałatki z surowej kapusty, gdzie zachowanie niebieskiego odcienia może świadczyć o braku kwasów. Ważne jest, aby w kuchni stosować te zasady, aby uzyskać pożądany efekt estetyczny oraz smakowy w potrawach. W kontekście kulinarnym, zrozumienie wpływu pH na barwę składników jest niezwykle przydatne i pokazuje, jak chemia żywności wpływa na kulinaria.

Pytanie 38

W zależności od sposobu podawania, wina można klasyfikować na:

A. wyborowe, gatunkowe, luksusowe
B. stołowe, deserowe, likierowe
C. wytrawne, półwytrawne, półsłodkie
D. lekkie, słabe, mocne
W odpowiedziach, które nie są prawidłowe, pojawiają się różne nieścisłości dotyczące klasyfikacji win. Przykład pierwszej z wymienionych opcji wskazuje na kategoryzację win w oparciu o ich moc, co jest mylne w kontekście konsumpcji. Wina lekkie, słabe i mocne to określenia skupiające się na zawartości alkoholu, a nie na ich przeznaczeniu przy stole, co ogranicza praktyczne zastosowanie tej klasyfikacji. Kolejny błąd polega na myleniu terminów wyborowe, gatunkowe i luksusowe, które koncentrują się na jakości i cenie win, a nie na ich funkcjonalności w kontekście posiłków. Wina wytrawne, półwytrawne i półsłodkie odnoszą się do poziomu słodyczy, co znowu nie odpowiada na pytanie o konsumpcję. Tego rodzaju klasyfikacje mogą prowadzić do nieporozumień, ponieważ nie uwzględniają one, jak i kiedy wina są spożywane. W praktyce, ważne jest, aby rozumieć, że skuteczna ocena win wymaga uwzględnienia ich funkcji w posiłku oraz interakcji z jedzeniem, co jest kluczowe dla pełnego doświadczenia kulinarnego.

Pytanie 39

Procedury związane z myciem oraz dezynfekcją maszyn i urządzeń są określone przez system

A. GHP
B. TQM
C. CCP
D. GMP
Odpowiedź GHP (Dobre Praktyki Higieniczne) jest prawidłowa, ponieważ system ten skupia się na utrzymaniu odpowiednich standardów higieny w procesie produkcyjnym. GHP odnosi się do działań mających na celu zminimalizowanie ryzyka skażenia produktów, szczególnie w branżach spożywczych. W ramach GHP, czynności mycia i dezynfekcji maszyn oraz urządzeń są kluczowe, ponieważ usuwają pozostałości i mikroorganizmy, które mogą wpływać na jakość i bezpieczeństwo żywności. Przykładowo, w zakładach przetwórstwa mięsa, regularne czyszczenie i dezynfekcja sprzętu produkcyjnego, takich jak noże czy maszyny do mielenia, są niezbędne, aby zapobiec krzyżowemu skażeniu. Dobrze wdrożone praktyki GHP nie tylko chronią zdrowie konsumentów, ale również pomagają firmom w spełnianiu wymogów prawnych i norm branżowych, takich jak ISO 22000 czy HACCP. Wiedza na temat GHP jest fundamentalna dla każdego pracownika, który uczestniczy w procesach związanych z produkcją żywności.

Pytanie 40

Jaką kwotę należy przeznaczyć na zakup twarogu potrzebnego do przygotowania 80 porcji pasty rybnej, jeśli norma surowcowa na 4 porcje wynosi 250 g twarogu, a cena 1 kg twarogu to 15,00 zł?

A. 60,00 zł
B. 7,50 zł
C. 6,00 zł
D. 75,00 zł
Żeby obliczyć, ile twarogu potrzebujesz na 80 porcji pasty rybnej, dobrze jest na początek sprawdzić, ile tego twarogu potrzeba na jedną porcję. Z normatywu wychodzi, że na 4 porcje to 250 g. Więc na jedną porcję przypada 250 g podzielone przez 4, co daje 62,5 g. Jak chcesz zrobić 80 porcji, to musisz pomnożyć tę ilość przez 80, czyli 62,5 g razy 80 daje 5000 g, a to jest 5 kg. Jeżeli cena za 1 kg twarogu to 15,00 zł, to za te 5 kg zapłacisz 75,00 zł. Takie obliczenia są naprawdę ważne w gastronomii, bo precyzyjne liczenie kosztów surowców przekłada się na zyski. Trzymanie się normatywów i dokładne obliczenia są kluczowe, żeby dobrze zarządzać kosztami w restauracji czy cateringu.