Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik farmaceutyczny
Kwalifikacja: MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Data rozpoczęcia: 31 stycznia 2026 00:52
Data zakończenia: 31 stycznia 2026 01:04

Egzamin niezdany

Wynik: 18/40 punktów (45,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Udostępnij swój wynik

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

W jakim momencie powinno się przyjmować Acidum alendronicum?

A. Wieczorem, co najmniej pół godziny przed jedzeniem

B. Rano, bezpośrednio po jedzeniu

C. Rano, przynajmniej pół godziny przed jedzeniem

D. Wieczorem, bezpośrednio po jedzeniu

Zażywanie Acidum alendronicum w porach innych niż zalecane, na przykład wieczorem, może prowadzić do zmniejszenia skuteczności leczenia. Podczas wieczornego przyjmowania leku, pacjenci często spożywają posiłki, które mogą zawierać substancje, takie jak wapń, które w znaczący sposób zmniejszają wchłanianie alendronianu. Prawidłowe wchłanianie leku jest kluczowe dla jego terapeutycznego działania. Przyjmowanie go bezpośrednio po posiłku, zarówno rano, jak i wieczorem, może prowadzić do podobnych problemów związanych z biodostępnością. Zażywanie medykamentu w niewłaściwy sposób, na przykład tuż po jedzeniu, jest częstym błędem, który pacjenci popełniają, myśląc, że to nic nie zmienia, co jest błędnym założeniem. W rzeczywistości, nieprzestrzeganie zasad dotyczących godzin przyjmowania leku może skutkować niewystarczającą kontrolą nad stanem kości, co w dłuższej perspektywie prowadzi do zwiększonego ryzyka złamań i innych poważnych komplikacji zdrowotnych. Warto przypomnieć, że zalecenia dotyczące stosowania leków, takie jak alendronian, są oparte na badaniach naukowych i klinicznych, które mają na celu maksymalizację efektywności leczenia i minimalizację ryzyka działań niepożądanych.

Pytanie 2

Materiał do produkcji czopków tą metodą można stopić

A. na płytce Petriego

B. w parownicy

C. w czopkarce

D. w moździerzu

Podłoże do sporządzania czopków metodą wylewania można stopić w parownicy, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w zakresie przygotowywania substancji farmaceutycznych. Parownice, zarówno rotacyjne, jak i standardowe, zapewniają precyzyjną kontrolę temperatury oraz umożliwiają usunięcie nadmiaru rozpuszczalnika, co jest niezbędne w procesie formowania czopków. Użycie parownicy pozwala na osiągnięcie jednorodnej konsystencji podłoża, co jest kluczowe dla skuteczności i stabilności gotowego produktu. W praktyce, proces ten obejmuje również dokładne monitorowanie parametrów, takich jak czas i temperatura, aby zapewnić pełne roztopienie substancji czynnej oraz nośnika, co zwiększa bioavailability leku. Dodatkowo, parownica minimalizuje ryzyko kontaminacji, co jest niezbędne w farmacji, gdzie jakość i czystość produktów są priorytetem. W kontekście produkcji czopków, standardy GMP (Good Manufacturing Practice) wymagają, aby wszystkie etapy procesu były ściśle kontrolowane, co potwierdza zasadność korzystania z parownicy w tym zastosowaniu.

Pytanie 3

Jakie leki używane są w chorobie wieńcowej, aby przerwać atak bólowy?

A. Nitraderm TTS 0,01 g

B. Nitrocard-maść 0,02 g/1 g

C. Nitroglycerinum tabl. 0,5 mg

D. Sustonit prolongatum tabl. 0,015 g

Podczas rozważania innych dostępnych odpowiedzi, warto zauważyć, że Nitraderm TTS oraz Sustonit prolongatum to leki stosowane w przewlekłym leczeniu choroby wieńcowej, a nie w nagłych sytuacjach. Nitraderm TTS jest lekiem w postaci plastra transdermalnego, który uwalnia nitroglicerynę stopniowo, co czyni go bardziej odpowiednim do zapobiegania długotrwałym epizodom bólowym, a nie do ich szybkiego przerwania. Z kolei Sustonit prolongatum to lek o przedłużonym działaniu, który również nie jest przeznaczony do natychmiastowego łagodzenia napadów dusznicy bolesnej. Nitrocard, stosowany w postaci maści, również nie jest preferowany w sytuacjach nagłych, gdyż jego działanie jest wolniejsze i wymaga zastosowania na skórę, co może zwiększyć czas potrzebny na osiągnięcie efektu terapeutycznego. W kontekście leczenia doraźnego, kluczowe jest stosowanie preparatów o szybkim działaniu, takich jak nitrogliceryna w tabletkach. Częste błędy myślowe polegają na myleniu tych formuł i ich przeznaczenia; leki długodziałające są często postrzegane jako alternatywy dla doraźnych epizodów bólowych, co jest nieprawidłowe i może prowadzić do opóźnienia w odpowiednim leczeniu pacjenta.”

Pytanie 4

Gdzie przechowywane są próbki archiwalne leku?

A. importer leku

B. apteka detaliczna

C. laboratorium badawcze

D. producent leku

Laboratoria analityczne, apteki ogólnodostępne oraz importerzy leków pełnią różne funkcje w łańcuchu dostaw leków, ale nie są odpowiedzialni za przechowywanie próbek archiwalnych. Laboratoria analityczne zajmują się przeprowadzaniem badań i analiz, ale ich rola kończy się na etapie testowania próbek dostarczonych przez producentów. Nie mają one obowiązku przechowywania próbek przez dłuższy czas, co ogranicza ich możliwość zapewnienia ciągłości kontroli jakości na poziomie produkcji. Apteki ogólnodostępne zajmują się dystrybucją leków do pacjentów, a ich działalność koncentruje się na zapewnieniu dostępności i bezpieczeństwa leków, a nie na archiwizacji próbek. Importerzy leków również nie są odpowiedzialni za przechowywanie próbek archiwalnych; ich głównym zadaniem jest przemycanie i dostosowywanie produktów do lokalnych regulacji. Wiele osób może mylić te funkcje, utożsamiając je z szerokim zakresem działań związanych z jakością leków, co prowadzi do błędnych wniosków. Kluczowe jest zrozumienie, że tylko producent jest zobowiązany do przechowywania próbek archiwalnych, co jest regulowane przez odpowiednie normy i przepisy, takie jak ICH, EMA oraz FDA. W konsekwencji, pominięcie tej podstawowej zasady może prowadzić do niezgodności z regulacjami i utraty możliwości ścisłej kontroli nad jakością i bezpieczeństwem produktów farmaceutycznych.

Pytanie 5

Technik farmaceutyczny, wydając lek zawierający ziele dziurawca, powinien ostrzec pacjenta o ryzyku wystąpienia

A. depresji

B. zatrzymania moczu

C. uczulenia na światło

D. tachykardii

Ziele dziurawca (Hypericum perforatum) jest znane ze swoich właściwości terapeutycznych, jednak jego stosowanie niesie ze sobą ryzyko wystąpienia fotouczulenia. Uczulenie na światło jest efektem interakcji składników ziela z promieniowaniem UV, co prowadzi do reakcji skórnych. Pacjenci przyjmujący preparaty na bazie dziurawca powinni być informowani o konieczności unikania nadmiernego eksponowania skóry na słońce oraz stosowania ochrony przeciwsłonecznej. Takie działanie jest zgodne z dobrymi praktykami farmaceutycznymi, które nakładają na techników farmaceutycznych obowiązek informowania pacjentów o potencjalnych działań niepożądanych związanych z terapią. Ważne jest również, aby pacjenci byli świadomi, że fotouczulenie może objawiać się w postaci rumienia, pęcherzy oraz innych dolegliwości skórnych, co może znacząco wpłynąć na ich komfort życia. W związku z tym, odpowiednia komunikacja i edukacja pacjentów są kluczowe w zapobieganiu tym niepożądanym efektom.

Pytanie 6

Ile gramów nystatyny 6 312 j.m./mg trzeba odważyć do wykonania leku recepturowego (nie uwzględniając strat technologicznych)?

Rp.
Nystatini             150 000 j.m.
Lactosi                        0,4
Cacao olei                     q.s
M.f.glob.vag.
D.t.d.  No 12

A. 0,946 g

B. 0,285 g

C. 0,735 g

D. 0,023 g

Błędne odpowiedzi mogą wynikać z kilku typowych pomyłek w obliczeniach. Często spotykaną pułapką jest niepoprawne przeliczenie jednostek miar. Uczestnicy mogą zignorować fakt, że nystatyna posiada określoną wartość jednostek miar przypadającą na miligram, przez co rezultaty obliczeń mogą być znacznie zawyżone lub zaniżone. Na przykład, jeśli ktoś pomyliłby jednostki przy obliczeniach, mógłby dojść do wniosku, że potrzeba znacznie mniej nystatyny, co skutkuje błędnym przeliczeniem. Inna typowa pomyłka to niezrozumienie, że aby uzyskać całkowitą ilość substancji czynnej, należy zawsze najpierw ustalić, ile jednostek potrzeba na cały lek, a następnie wykonać prawidłowe dzielenie przez odpowiednią wartość jednostek na miligram. Dodatkowo, niektórzy mogą pomylić jednostki z miligramami, co prowadzi do całkowicie błędnych wyników. W kontekście farmaceutycznym, takie błędy mogą mieć poważne konsekwencje, dlatego niezwykle ważne jest precyzyjne podejście do każdego obliczenia i stosowanie się do procedur oraz standardów branżowych, które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa pacjentów i efektywności leków. Zrozumienie tych zasad jest kluczowe dla każdego, kto zajmuje się przygotowaniem leków i obliczeniami w farmacji.

Pytanie 7

Gdzie powinny być składowane próbki archiwalne leków?

A. W laboratorium organu nadzoru farmaceutycznego

B. W archiwum zarządzanym przez producenta

C. W archiwum organu nadzoru farmaceutycznego

D. W laboratorium zarządzanym przez producenta

Przechowywanie próbek archiwalnych produktów leczniczych w archiwum nadzoru farmaceutycznego, laboratorium wytwórcy lub laboratorium nadzoru farmaceutycznego jest niewłaściwe z kilku powodów. Przede wszystkim, archiwum nadzoru farmaceutycznego jest odpowiedzialne za monitorowanie i regulację, a nie za przechowywanie prób produktów leczniczych. Takie próbki powinny być w dyspozycji wytwórcy, który ma bezpośredni wpływ na jakość i bezpieczeństwo swojego produktu. Przechowywanie ich w laboratorium wytwórcy czy nadzoru farmaceutycznego może prowadzić do konfliktu interesów oraz utrudnienia w zachowaniu obiektywności w przypadku nadzoru i inspekcji. Poza tym, wytwórca posiada odpowiednie zasoby i procedury, które są zgodne z wymaganiami Dobrej Praktyki Wytwarzania (GMP). W praktyce, próbki przechowywane w niewłaściwych warunkach mogą być narażone na czynniki zewnętrzne, które mogą wpłynąć na ich jakość. Typowym błędem myślowym jest mylenie odpowiedzialności za jakość produktu z obowiązkami organów nadzoru, co prowadzi do błędnych wniosków dotyczących miejsca przechowywania próbek. Przechowywanie próbek w laboratoriach nadzoru może również wiązać się z ograniczeniami w dostępie do tych próbek, co jest kluczowe w przypadku potrzeby szybkiej reakcji na ewentualne problemy z bezpieczeństwem leku.

Pytanie 8

Czas ważności recepty na antybiotyki w formie preparatów do stosowania wewnętrznego oraz parenteralnego, liczony od daty jej wystawienia, nie może być dłuższy niż

A. 30 dni

B. 90 dni

C. 120 dni

D. 7 dni

Odpowiedź 7 dni jest prawidłowa, ponieważ zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa farmaceutycznego w Polsce, recepty na antybiotyki w postaci preparatów do stosowania wewnętrznego i parenteralnego muszą być zrealizowane w terminie nieprzekraczającym 7 dni od daty ich wystawienia. Jest to istotne z perspektywy skuteczności terapeutycznej oraz bezpieczeństwa pacjentów. Antybiotyki, ze względu na ryzyko rozwoju oporności, powinny być stosowane w ściśle określonym czasie, co ogranicza potencjalne zagrożenia związane z ich stosowaniem. Na przykład, jeżeli pacjent otrzymuje lekarstwo na zakażenie bakteryjne, jego szybka realizacja jest kluczowa dla uzyskania pozytywnego efektu terapeutycznego i zapobiegania powikłaniom. W praktyce aptecznej oznacza to, że farmaceuci i lekarze muszą ścisłe przestrzegać tych regulacji, co stanowi część odpowiedzialnej i profesjonalnej praktyki medycznej oraz farmaceutycznej.

Pytanie 9

Tabletki "Nitroglycerinum 0,5 mg", które zawierają Gliceroli trinitras, powinny być przechowywane

A. w pojemnikach z klarownego szkła

B. w temperaturze pokojowej 25 °C

C. w warunkach z dostępem metali stabilizujących czynny związek

D. w lodówce w temperaturze w zakresie 5 do 15 °C

Tabletki "Nitroglycerinum 0,5 mg" zawierają glicerolowy trinitrat, który jest substancją czynna stosowaną w leczeniu dławicy piersiowej oraz w innych schorzeniach związanych z układem krążenia. Przechowywanie tych tabletek w temperaturze pokojowej, wynoszącej do 25 °C, jest zgodne z wytycznymi wielu farmakopeów oraz z zasadami dobrej praktyki przechowywania leków. W takim środowisku zapewniona jest stabilność chemiczna i skuteczność leku, co jest kluczowe dla pacjentów polegających na jego działaniu. Zbyt niska temperatura, jak w przypadku przechowywania w lodówce, może prowadzić do wytrącania się osadów lub zmiany właściwości fizykochemicznych leku, co negatywnie wpłynie na jego działanie terapeutyczne. Przykładem może być sytuacja, w której pacjent nieświadomie stosuje lek, który stracił swoje właściwości ze względu na niewłaściwe przechowywanie. Dlatego ważne jest, aby przestrzegać zalecanych warunków przechowywania, co również wpisuje się w standardy farmaceutyczne oraz w odpowiedzialną farmakoterapię.

Pytanie 10

Jaki roztwór powinien być przygotowany przy użyciu łaźni wodnej?

A. Glicerolowy roztwór chlorku sodu

B. Glicerolowy roztwór tetraboranu sodu

C. Wodny roztwór jodu

D. Etanolowy roztwór detreomycyny

Wodny roztwór jodu, etanolowy roztwór detreomycyny oraz glicerolowy roztwór chlorku sodu nie wymagają użycia łaźni wodnej do ich przygotowania, co wynika z ich właściwości rozpuszczalności i stabilności chemicznej. W przypadku wodnego roztworu jodu, można go łatwo rozpuścić w zimnej wodzie bez konieczności podgrzewania. Jod w postaci rozpuszczalnika wodnego osiąga swoją odpowiednią koncentrację w temperaturze pokojowej, co czyni łaźnię wodną zbędnym narzędziem w tym procesie. Z kolei etanolowy roztwór detreomycyny dobrze rozpuszcza się w etanolu w temperaturze pokojowej, gdzie podgrzewanie może prowadzić do odparowania etanolu i tym samym zmniejszenia jego stężenia w roztworze. Glicerolowy roztwór chlorku sodu z kolei stabilnie się formuje bez dodatkowego podgrzewania, gdyż chlorek sodu jest dobrze rozpuszczalny w glicerolu. Typowe błędy myślowe, które prowadzą do wybrania tych odpowiedzi, mogą wynikać z niepełnej wiedzy na temat właściwości substancji chemicznych i różnorodnych metodyk przygotowywania roztworów. W praktyce laboratoria powinny opierać się na zrozumieniu specyficznych wymagań dla każdego składnika, aby uniknąć błędów w procesie ich przygotowywania oraz zapewnić ich odpowiednią jakość i skuteczność w późniejszych zastosowaniach.

Pytanie 11

Jakie działania są zabronione w kontekście promocji produktów farmaceutycznych?

A. Rozpowszechnianie informacji o produkcie leczniczym, skierowane do ogółu społeczeństwa.

B. Spotkania - organizowane przez przedstawicieli handlowych lub medycznych, z osobami uprawnionymi do wypisywania recept.

C. Oferowanie lub obiecywanie korzyści w zamian za zakup leku.

D. Dostarczanie próbek produktów leczniczych bez opłat osobom uprawnionym do wypisywania recept.

Oferowanie lub obiecywanie korzyści w zamian za nabycie leku jest zabronione ze względu na kluczowe zasady etyki i odpowiedzialności w marketingu produktów leczniczych. Takie praktyki mogą prowadzić do konfliktu interesów, zniekształcać uczciwą konkurencję oraz mieć negatywny wpływ na podejmowanie decyzji przez lekarzy i pacjentów. Zgodnie z ustawodawstwem, w tym z dyrektywami UE oraz krajowymi regulacjami, reklama leków powinna być rzetelna, nie wprowadzać w błąd i nie wykorzystywać nieuzasadnionych zachęt. Przykładowo, w sytuacji, gdzie przedstawiciel handlowy oferuje lekarzowi korzyści finansowe za prescribing konkretnego leku, może to prowadzić do stosowania tego leku bez uzasadnienia medycznego, co jest nieetyczne i może zagrażać zdrowiu pacjentów. Praktyki te są regulowane przez lokalne i międzynarodowe standardy, takie jak Kodeks Etyczny dla Przedstawicieli Medycznych, które nakładają na nich obowiązek działania w interesie pacjentów i respektowania zasad przejrzystości.

Pytanie 12

Czas realizacji recepty na antybiotyki w formie preparatów do stosowania wewnętrznego oraz parenteralnego, licząc od daty jej wystawienia lub daty realizacji umieszczonej na recepcie, nie może być dłuższy niż

A. 30 dni

B. 7 dni

C. 365 dni

D. 120 dni

Termin realizacji recepty na antybiotyki w postaci preparatów do stosowania wewnętrznego i parenteralnego wynosi 7 dni od daty jej wystawienia lub naniesionej na recepcie daty realizacji. Przepisy te są zgodne z ustawą o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz rozporządzeniami w sprawie recept, które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa pacjentów oraz skuteczności terapii. Krótki czas realizacji recepty na antybiotyki jest uzasadniony ich specyfiką, ponieważ są to leki, które stosuje się w leczeniu infekcji bakteryjnych, a ich skuteczność jest kluczowa w kontekście zmniejszenia ryzyka rozwoju oporności bakterii na antybiotyki. Przykładem zastosowania tej zasady jest sytuacja, kiedy pacjent zdiagnozowany z infekcją bakteryjną otrzymuje receptę na antybiotyk; ważne jest, aby zrealizował ją jak najszybciej, by rozpocząć terapię i ograniczyć ryzyko powikłań. Pracownicy ochrony zdrowia powinni być dobrze poinformowani o tych zasadach, aby skutecznie doradzać pacjentom w kwestii realizacji recept.

Pytanie 13

Etykiety Przed użyciem należy wstrząsnąć nie powinny być dodawane do opakowania zawierającego

A. mieszankę

B. zawiesinę

C. roztwór wodny

D. emulsję

Odpowiedź "roztwór wodny" jest poprawna, ponieważ etykieta "Zmieszać przed użyciem" nie jest stosowana do tego typu preparatów. Roztwory wodne mają jednorodną strukturę, co oznacza, że składniki są równomiernie rozproszone w cieczy i nie wymagają mieszania przed użyciem. Przykładem mogą być roztwory soli czy cukru, które po rozpuszczeniu tworzą stabilne i jednorodne mieszaniny. Zgodnie z normami branżowymi, etykiety takie stosuje się głównie dla zawiesin, emulsji i mieszanek, w których składniki mogą się oddzielać lub nie są w stanie utrzymać homogeniczności. Umiejętność rozpoznawania typów preparatów chemicznych i ich odpowiednich etykiet jest kluczowa w wielu dziedzinach, w tym w farmacji, kosmetykach i chemii przemysłowej, gdzie właściwe przygotowanie produktów bezpośrednio wpływa na ich skuteczność i bezpieczeństwo stosowania.

Pytanie 14

Spożywanie simwastatyny razem z sokiem grejpfrutowym, który działa jako inhibitor cytochromu P-450, może doprowadzić do

A. wzmożenia wchłaniania simwastatyny

B. zwiększenia tempa metabolizmu simwastatyny

C. wzrostu stężenia simwastatyny we krwi

D. wzmożenia efektu pierwszego przejścia

Zrozumienie działania simwastatyny oraz jej interakcji z substancjami takimi jak sok grejpfrutowy wymaga wnikliwej analizy procesów metabolicznych. Zwiększenie efektu pierwszego przejścia, które mogłoby wystąpić w związku z spożyciem soku grejpfrutowego, nie jest prawidłową koncepcją w tej sytuacji. Efekt pierwszego przejścia odnosi się do metabolizmu substancji czynnych w wątrobie przed ich dotarciem do krążenia ogólnego, czym można wyjaśnić zmniejszenie dostępności biologicznej leku, a nie jej zwiększenie. Nasilenie metabolizmu simwastatyny przez sok grejpfrutowy jest również nieprawidłowe, ponieważ sok ten hamuje aktywność enzymów cytochromu P-450, co prowadzi do redukcji jej eliminacji i w konsekwencji do wzrostu stężenia leku. Co więcej, wchłanianie simwastatyny w przewodzie pokarmowym nie jest bezpośrednio stymulowane przez sok grejpfrutowy, co czyni tę odpowiedź również niewłaściwą. Kluczowe jest zrozumienie, że interakcje farmakologiczne związane z cytochromami P-450 są skomplikowane i mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. W edukacji pacjentów oraz praktyce klinicznej istotne jest, aby lekarze podkreślali znaczenie unikania soków owocowych, które mogą wpływać na metabolizm leków, a także regularnie przeglądali leki i suplementy stosowane przez pacjentów, aby ograniczyć ryzyko wystąpienia niepożądanych interakcji.

Pytanie 15

W jakich monografiach można znaleźć opis Belladonnae folii extractum siccum normatum?

A. Ogólnych.

B. Ogólnych form leków.

C. Krajowych.

D. Szczegółowych substancji i przetworów roślinnych.

Wybór innej monografii jako źródła informacji o Belladonnae folii extractum siccum normatum może wynikać z nieporozumienia dotyczącego funkcji poszczególnych rodzajów dokumentacji farmaceutycznej. Monografie 'Ogólnych postaci leku' oraz 'Ogólnych' zajmują się raczej bardziej ogólnymi aspektami postaci farmaceutycznych, takich jak formulacje i ich zastosowanie, a nie szczegółowymi opisami substancji czynnych czy specyfikacjami ekstraktów roślinnych. Tego typu dokumenty mogą nie zawierać kluczowych informacji dotyczących konkretnego składu chemicznego, standardów jakości czy procedur oceny bezpieczeństwa, które są niezbędne do prawidłowego zrozumienia i stosowania takich substancji. Wybór 'Narodowych' monografii również może prowadzić do niewłaściwych wniosków, gdyż te dokumenty skupiają się na regulacjach lokalnych, które mogą nie być dostosowane do międzynarodowych standardów dotyczących ekstraktów roślinnych. Ważne jest, aby zrozumieć, że szczegółowe informacje są niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa i efektywności leczenia, a ich brak może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Dlatego kluczowe jest odniesienie się do monografii, które oferują wyczerpującą dokumentację o substancjach czynnych w lekach roślinnych.

Pytanie 16

Skrót "ppt." w recepturze wskazuje, że do przygotowania leku recepturowego należy zastosować surowiec

A. uzyskanego przez rozdrobnienie

B. w formie grubokrystalicznej

C. uzyskanego na drodze strącania

D. w formie sproszkowanej

Odpowiedzi wskazujące na surowce w postaci grubokrystalicznej, uzyskane przez rozdrobnienie czy w postaci sproszkowanej są nieprawidłowe, ponieważ nie uwzględniają kluczowego aspektu dotyczącego procesu strącania. Grubokrystaliczne substancje mogą pochodzić z procesów krystalizacji, które niekoniecznie muszą odpowiadać wymogom dotyczącym czystości i jednorodności, które są niezbędne w farmacji. Uzyskiwanie surowców przez rozdrobnienie, takie jak miażdżenie lub mielenie, prowadzi do zanieczyszczenia, a także może powodować zmiany w właściwościach fizycznych substancji, co jest niepożądane. Ponadto, sproszkowane substancje często mają różne rozkłady cząsteczek, co może wpływać na ich biodostępność i skuteczność terapeutyczną. W kontekście farmaceutycznym, kluczowe jest, aby surowce były uzyskiwane z zachowaniem odpowiednich standardów, aby zapewnić jak najwyższy poziom bezpieczeństwa pacjentów. Typowe błędy myślowe prowadzące do takich niepoprawnych wniosków mogą obejmować mylenie procesu strącania z innymi metodami izolacji substancji, co może prowadzić do nieporozumień dotyczących ich zastosowania w produkcji leków i suplementów. Zgodność z zasadami recyklingu substancji chemicznych oraz dobre praktyki wytwarzania (GMP) są kluczowe dla zapewnienia wysokiej jakości produktów farmaceutycznych.

Pytanie 17

Stabilność roztworów sacharozy o stężeniu 64% - 66% przechowywanych w temperaturze pokojowej zapewnia

A. użycie opakowań z ciemnego szkła

B. ich wysokie ciśnienie osmotyczne, które hamuje rozwój drobnoustrojów

C. ich niskie pH, które hamuje rozwój drobnoustrojów

D. dodatek substancji przeciwutleniających

Wybór tej odpowiedzi o wysokim ciśnieniu osmotycznym roztworów sacharozy 64% - 66% jest jak najbardziej właściwy. Mówiąc prościej, im więcej sacharozy w roztworze, tym większa jego osmotyczność. A ciśnienie osmotyczne to po prostu miara tego, jak bardzo woda chce przemieszczać się przez błonę półprzepuszczalną do miejsca, gdzie jest więcej substancji rozpuszczonej. W tych gęstych roztworach woda jest jakby „uwięziona”, co znacząco ogranicza rozwój drobnoustrojów, które wody potrzebują. W praktyce, takie roztwory są mega przydatne w przemyśle spożywczym, na przykład przy produkcji syropów czy przerabianiu owoców, bo świetnie konserwują jedzenie. Zresztą, to nie tylko teoria; badania pokazują, że w połączeniu z odpowiednimi temperaturami, te właściwości działają jak standard w przechowywaniu żywności.

Pytanie 18

Spiritus formicicus to substancja zwana

A. mrówczanym.

B. kamforowym.

C. gorczycznym.

D. salicylowym.

Odpowiedź na mrówczany jest naprawdę trafiona. 'Spiritus formicicus' to łacińska nazwa spirytusu mrówczanowego, który powstaje z kwasu mrówkowego. Ten alkohol ma sporo zastosowań, zwłaszcza w chemii organicznej jako rozpuszczalnik, ale też w farmacji. Na przykład, używa się go w różnych reakcjach chemicznych, jak esterifikacja, czy jako dodatek do produkcji leków. Warto też wiedzieć, że spirytus mrówczany często wykorzystuje się w laboratoriach do konserwacji próbek biologicznych, a nawet jako środek dezynfekujący, bo ma dobre właściwości antyseptyczne. Przy pracy z tym związkiem trzeba jednak pamiętać o bezpieczeństwie – dobra wentylacja i środki ochrony osobistej to podstawa, żeby uniknąć kontaktu ze skórą czy drogami oddechowymi.

Pytanie 19

Na podstawie właściwych dokumentów dotyczących pacjenta, osoba wydająca lek ma prawo samodzielnie wpisać na rewersie recepty

A. kod uprawnień pacjenta

B. nazwisko lekarza

C. datę wystawienia

D. nazwisko pacjenta

Wpisanie kodu uprawnień pacjenta na rewersie recepty jest istotnym elementem procesu farmaceutycznego, który ma na celu prawidłowe zarządzanie lekami oraz zapewnienie pacjentom dostępu do odpowiednich środków farmakologicznych. Kod uprawnień pacjenta, w zależności od jego rodzaju, może oznaczać różne stany zdrowotne, które uprawniają do korzystania z leków refundowanych. W praktyce, farmaceuta na podstawie tego kodu może zweryfikować, czy dany pacjent ma prawo do otrzymania leku na refundację. Przyczynia się to do eliminacji błędów oraz nadużyć w systemie ochrony zdrowia. Ponadto, dobra praktyka wymaga, aby wszelkie informacje dotyczące pacjenta były dokładnie udokumentowane, co zmniejsza ryzyko pomyłek. Wpisanie kodu uprawnień na rewersie recepty jest również zgodne z obowiązującymi przepisami prawa farmaceutycznego, które podkreślają znaczenie prawidłowych danych w procesie wydawania leków.

Pytanie 20

Jakie utensylia apteczne są wymagane do przygotowania leku na podstawie podanej recepty?

Rp.
 Sulfuris ad usum ext.    1,0
 Adipis suilli        ad 30,0
 M.f. ung.
 D.S. Zewnętrznie

A. Moździerz, pistel i karta celuloidowa.

B. Moździerz, bagietka i łaźnia wodna.

C. Parownica, pistel i karta celuloidowa.

D. Parownica, bagietka i łaźnia wodna.

Wybór moździerza, pistela i karty celuloidowej jako zestawu utensyliów aptecznych do sporządzenia maści jest zgodny z zasadami farmacji. Moździerz i pstel są kluczowymi narzędziami do mechanicznego rozdrabniania i mieszania składników, co pozwala na uzyskanie jednorodnej konsystencji leku. W przypadku maści, istotnym elementem jest także precyzyjne wygładzenie oraz przenoszenie leku do opakowania, co umożliwia karta celuloidowa. Użycie tej karty minimalizuje ryzyko zanieczyszczenia oraz usprawnia proces pakowania, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w produkcji farmaceutycznej. Warto zauważyć, że stosowanie bagietki i łaźni wodnej, chociaż istotne w innych procesach, takich jak rozpuszczanie substancji stałych czy podgrzewanie, nie jest wymagane w przypadku sporządzania maści z wykorzystaniem metody mechanicznej.

Pytanie 21

Iecoris aselli oleum jest pozyskiwany według FP X

A. z tłuszczu wieloryba

B. z tkanki podskórnej łososia

C. z wątroby rekina

D. z wątroby dorsza

Wybór odpowiedzi związany z wątrobą rekina opiera się na mylnym założeniu, że produkty pochodzące od ryb drapieżnych, takich jak rekiny, są bardziej wartościowe. Jednak olej z wątroby rekina nie jest stosowany w kontekście Iecoris aselli oleum i nie spełnia kryteriów określonych w FP X. Kolejna odpowiedź sugerująca, że olej pochodzi z tłuszczu wieloryba, również jest błędna. Produkty z wątroby wielorybów są rzadko używane w suplementach ze względu na problemy z zanieczyszczeniem środowiska i ograniczenia prawne. Ostatnia opcja, dotycząca tkanki podskórnej łososia, jest myląca, ponieważ chociaż łosoś jest źródłem zdrowych tłuszczów, jego tkanka podskórna nie jest wykorzystywana do produkcji Iecoris aselli oleum. Takie nieporozumienia mogą wynikać z braku wiedzy na temat pochodzenia olejów rybnych oraz ich specyficznych właściwości zdrowotnych. W branży suplementów diety niezwykle istotne jest, aby opierać się na wiarygodnych źródłach i standardach, aby uniknąć nieporozumień co do składu i właściwości preparatów.

Pytanie 22

Który z wymienionych surowców farmaceutycznych pochodzi z procesu rafinacji ropy naftowej?

A. Ichtiol

B. Olbrot

C. Olej wątłuszowy

D. Parafina stała

Parafina stała jest produktem rafinacji ropy naftowej, co czyni ją ważnym surowcem w przemyśle farmaceutycznym oraz kosmetycznym. W procesie rafinacji ropy naftowej wydobywane są różne frakcje, z których параfina stanowi jedną z lżejszych, wytwarzanych głównie z węglowodorów. Dzięki swoim właściwościom chemicznym, parafina stała znajduje szerokie zastosowanie jako składnik maści, kremów i innych preparatów farmaceutycznych, gdzie działa jako substancja emulgująca i nawilżająca. Jest również wykorzystywana w formułach do produkcji świec, a w przemyśle kosmetycznym jako baza dla produktów do pielęgnacji skóry, co potwierdza jej ważność w standardach jakości. Wybierając parafinę, producenci muszą przestrzegać norm bezpieczeństwa oraz jakości, takich jak Farmakopea Europejska, aby zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność końcowych produktów leczniczych.

Pytanie 23

Które z wymienionych preparatów roślinnych powinny być przechowywane w szczelnie zamkniętych naczyniach z pochłaniaczem wilgoci?

A. Mieszanki ziół.

B. Nalewy.

C. Płynne wyciągi.

D. Wyciągi suche

Wyciągi suche to preparaty roślinne, które wymagają szczególnej uwagi w zakresie przechowywania, aby zachować ich stabilność i skuteczność. Przechowywanie ich w szczelnie zamkniętych pojemnikach z adsorbentem wilgoci jest kluczowe, ponieważ wyciągi suche są podatne na wchłanianie wilgoci z otoczenia. Taki proces może prowadzić do degradacji składników czynnych, zmiany ich właściwości oraz obniżenia skuteczności terapeutycznej. Adsorbenty wilgoci, takie jak żel krzemionkowy, pomagają kontrolować poziom wilgotności w pojemniku, co jest szczególnie istotne w przypadku wyciągów, które mogą być używane w suplementach diety lub preparatach kosmetycznych. Stosowanie odpowiednich warunków przechowywania zgodnie z wytycznymi farmakopealnymi oraz normami jakości, jak ISO 9001, jest niezbędne dla zapewnienia najwyższej jakości produktów roślinnych. Przykłady praktycznego zastosowania to przechowywanie wyciągów w aptekach, gdzie odpowiednie warunki mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo i skuteczność preparatu.

Pytanie 24

Do kategorii statyn - leków blokujących produkcję cholesterolu w wątrobie zaliczają się

A. Gevilon i Lipostat

B. Cardilan i Ouestran

C. Lipo-Merz i Grofibrat

D. Zocor i Mevacor

Cardilan i Ouestran to preparaty, które nie są klasyfikowane jako statyny. Cardilan zawiera substancję czynną, która jest stosowana w leczeniu choroby wieńcowej, a Ouestran jest lekiem wiążącym kwasy żółciowe, używanym w terapii hiperlipidemii, ale nie działa poprzez hamowanie syntezy cholesterolu w wątrobie. Gevilon, zawierający simwastatynę, jest rzeczywiście statyną, jednak odpowiedź ta jest niepełna i nie uwzględnia drugiego leku z grupy statyn, przez co nie spełnia kryteriów prawidłowej odpowiedzi. W przypadku Lipo-Merz i Grofibratu, pierwszy z tych leków jest suplementem diety stosowanym w obniżaniu poziomu lipidów, a Grofibrat jest fibratem, który działa poprzez zwiększenie aktywności lipazy lipoproteinowej, co prowadzi do obniżenia poziomu triglicerydów, jednak nie ma wpływu na syntezę cholesterolu w wątrobie. Typowym błędem myślowym jest mylenie działania statyn z innymi lekami obniżającymi lipidy, co prowadzi do nieprawidłowej identyfikacji klasyfikacji farmakologicznej. Wiedza na temat mechanizmów działania i wskazań do stosowania leków jest kluczowa dla efektywnej terapii i uniknięcia pomyłek w leczeniu chorób związanych z lipidami.

Pytanie 25

Diosmina należy do kategorii

A. polisacharydów

B. antrachinonów

C. irydoidów

D. flawonoidów

Diosmina jest flawonoidem, co oznacza, że należy do grupy naturalnych związków chemicznych, które występują w wielu roślinach. Flawonoidy są znane z licznych korzyści zdrowotnych, w tym działania przeciwutleniającego, przeciwzapalnego oraz wspomagającego układ krążenia. Diosmina, w szczególności, jest szeroko stosowana w leczeniu przewlekłej niewydolności żylnej oraz objawów hemoroidów. Jej skuteczność opiera się na zdolności do poprawy mikrokrążenia, co z kolei zmniejsza obrzęki i uczucie ciężkości w nogach. W praktyce, preparaty zawierające diosminę są zalecane osobom prowadzącym siedzący tryb życia, a także tym, którzy regularnie doświadczają dolegliwości związanych z żyłami. Warto również wspomnieć, że badania kliniczne potwierdzają jej pozytywny wpływ na poprawę jakości życia pacjentów z problemami naczyniowymi, co czyni ją ważnym elementem terapii w medycynie. Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi stosowania substancji roślinnych w farmakoterapii, diosmina jest rekomendowana jako jeden z preparatów pierwszego wyboru w tej grupie wskazań.

Pytanie 26

Kiedy należy stosować nifuroksazyd?

A. biegunka bakteryjna układu pokarmowego

B. infekcja dróg oddechowych

C. bakteryjna infekcja dróg moczowych

D. zapalenie dróg żółciowych

Wybór odpowiedzi dotyczących zakażeń dróg oddechowych, zapaleń dróg żółciowych oraz zakażeń bakteryjnych dróg moczowych wskazuje na mylenie wskazań do stosowania nifuroksazydu. Nifuroksazyd ma specyficzne zastosowanie w kontekście biegunkowych chorób zakaźnych i nie jest skuteczny w terapii infekcji w innych częściach ciała. Zakażenia dróg oddechowych są wywoływane przez różnorodne patogeny, z których wiele nie reaguje na leczenie nifuroksazydem, który działa głównie w obrębie przewodu pokarmowego. Zapalenie dróg żółciowych oraz zakażenia dróg moczowych zazwyczaj wymagają innego podejścia terapeutycznego, często związane z zastosowaniem antybiotyków, które są skuteczne wobec drobnoustrojów odpowiedzialnych za te stany. Dodatkowo, stosowanie nifuroksazydu w tych przypadkach mogłoby prowadzić do opóźnienia w odpowiednim leczeniu oraz pogorszenia stanu pacjenta. W praktyce klinicznej kluczowe jest precyzyjne dobieranie terapii na podstawie rozpoznania, co sprzyja efektywnemu i bezpiecznemu postępowaniu medycznemu.

Pytanie 27

Na podstawie danych zawartych we fragmencie ulotki, jaką dawkę leku powinno otrzymać dziecko ważące 15 kg?

Lek występuje jako zawiesina o stężeniu 125 mg/5 mL. Zalecana dawka zwykle stosowana u dzieci wynosi 20 mg/kg mc. na dobę w dawkach podzielonych podawanych co 8 godzin.

A. 3 x dziennie po 4 mL.

B. 2 x dziennie po 6 mL.

C. 3 x dziennie po 12 mL.

D. 2 x dziennie po 18 mL.

Wybór innej opcji dawkowania bazuje na błędnych założeniach i niepoprawnych obliczeniach. Podana odpowiedź, która wskazuje na 2 x dziennie po 6 mL nie uwzględnia całkowitej dawki leku, jaka jest zalecana dla dziecka o masie 15 kg. Przyjmując, że całkowita dawka wynosi 300 mg na dobę, obliczenia sugerujące 6 mL na dawkę prowadzą do podania jedynie 12 mg leku na dobę, co jest niedostateczne dla efektywnego leczenia. Dawkowanie 2 x dziennie po 18 mL skutkuje całkowitą dawką 36 mg na dobę, co również jest niezgodne z zaleceniami i może prowadzić do niedostatecznej skuteczności terapii. Odpowiedzi takie jak 3 x dziennie po 12 mL także nie są odpowiednie, gdyż sugerują zbyt dużą dawkę leku. Ponadto, takie podejście do dawkowania pomija kluczowy aspekt jakim jest indywidualizacja leczenia, która jest niezbędna w farmakoterapii dzieci. Typowe błędy myślowe, które mogą prowadzić do wyboru niewłaściwych odpowiedzi, obejmują pominięcie istotnych informacji zawartych w ulotkach, niedoszacowanie dawki na podstawie masy ciała oraz ignorowanie zaleceń dotyczących liczby dawek w ciągu dnia. Dlatego tak ważne jest, aby dokładnie analizować informacje i obliczenia przed podjęciem decyzji o dawkowaniu.

Pytanie 28

Przygotowania w warunkach aseptycznych nie wymagają

A. płyny do mycia ran

B. maści zawierające antybiotyki

C. roztwory do stosowania doustnego

D. krople do oczu

Roztwory doustne nie muszą być przygotowywane w aseptycznych warunkach, bo są przeznaczone do podawania przez usta. To znaczy, że nie muszą być sterylne. Przykłady? Roztwory elektrolitowe czy inne leki do terapii doustnej. Te preparaty nie wchodzą bezpośrednio do ciała, więc nie ma tak dużego ryzyka. Choć w produkcji tych roztworów stosuje się pewne standardy jakościowe, to nie są one tak rygorystyczne jak w przypadku preparatów do iniekcji. Ważne jest, żeby zapewnić czystość mikrobiologiczną, ale niekoniecznie pełną sterylność. Dobre praktyki w produkcji to przede wszystkim kontrola jakości surowców i gotowych produktów oraz monitorowanie, jak są przechowywane i transportowane. To wystarcza, żeby pacjenci mogli czuć się bezpiecznie.

Pytanie 29

Które z poniższych grup antybiotyków są ototoksyczne?

A. polipeptydowe oraz tetracykliny

B. antybiotyki polipeptydowe

C. aminoglikozydy

D. antybiotyki beta-laktamowe

W kontekście antybiotyków ototoksycznych, ważne jest rozróżnienie grup farmakologicznych oraz ich mechanizmów działania. Polipeptydowe antybiotyki, takie jak wankomycyna, są skuteczne głównie wobec bakterii Gram-dodatnich i nie wykazują działania na bakterie Gram-ujemne. Ich stosowanie wiąże się z innym profilem bezpieczeństwa, a także z różnicami w mechanizmach działania, co w rzeczywistości wyklucza je z kategorii antybiotyków ototoksycznych. Odpowiedzi związane z antybiotykami beta-laktamowymi również nie są prawidłowe, ponieważ ta grupa, do której należą penicyliny czy cefalosporyny, działa na inny sposób, a ich właściwości ototoksyczne są minimalne lub nieistotne. Tetracykliny, z drugiej strony, są szeroko stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne, jednak nie są znane z działania ototoksycznego. Kluczowym błędem w rozumowaniu jest mylenie właściwości farmakologicznych różnych grup antybiotyków oraz nieznajomość ich zastosowania klinicznego. Edukacja w zakresie farmakologii oraz zrozumienie różnic między tymi grupami są niezbędne dla uniknięcia niewłaściwych wyborów terapeutycznych i zapewnienia skuteczności leczenia zakażeń.

Pytanie 30

Jakie zastosowanie mają pochodne celulozy w recepturze farmaceutycznej?

A. substancje poprawiające aromat

B. środki do konserwacji

C. przeciwutleniacze

D. substancje zwiększające gęstość

Wybór odpowiedzi dotyczących substancji poprawiających smak odnosi się do właściwości, które nie są charakterystyczne dla pochodnych celulozy. Zwykle substancje smakowe są dodawane do receptur w celu zwiększenia atrakcyjności preparatów, jednak pochodne celulozy nie wnoszą właściwości smakowych do produktu. Z kolei środki konserwujące są stosowane do przedłużania trwałości produktów poprzez hamowanie wzrostu mikroorganizmów. Pochodne celulozy nie działają jako konserwanty, ponieważ ich funkcja jest całkowicie inna – polega na zwiększaniu lepkości i stabilności formulacji. Odpowiedź wskazująca na działanie przeciwutleniające również jest niewłaściwa, ponieważ pochodne celulozy nie mają właściwości chemicznych, które pozwalałyby im na neutralizowanie wolnych rodników czy ochranianie substancji czynnych przed utlenieniem. Typowe błędy w myśleniu, które prowadzą do takich wniosków, obejmują mylenie funkcji różnych dodatków w recepturze oraz brak znajomości specyficznych właściwości składników farmaceutycznych. Dlatego kluczowe jest zrozumienie, że choć pochodne celulozy mogą mieć wiele zastosowań, ich główną rolą w formulacjach aptecznych jest zwiększenie lepkości, a nie poprawa smaku, konserwacja czy działanie przeciwutleniające.

Pytanie 31

Jaką postać leku otrzymano w wyniku prawidłowego połączenia składników zamieszczonej recepty?

Rp.
 Bismuthi subgallatis            0,2
 Zinci oxydi                     0,1
 Tannini                         0,15
 Gliceroli 860 g/l               q.s
 
 D.t.d. No XII
 M D S. stosować raz na dobę

A. Emulsję W/O.

B. Czopki doodbytnicze.

C. Roztwór.

D. Zawiesinę.

Te czopki doodbytnicze, które wskazałeś jako poprawną odpowiedź, to fajna forma leku, która często pomaga przy problemach z układem pokarmowym. Składniki jak Bismuthi subgallatis i Zinci oxydi naprawdę mają znaczenie, bo działają ściągająco i osłaniająco, co jest ważne przy stanach zapalnych jelit. Glicerol 85% to też kluczowy element, bo nie tylko ułatwia formowanie tych czopków, ale też przyspiesza ich wchłanianie w organizmie. To, że masz D.t.d. No XII, oznacza, że przygotowujesz 12 sztuk, co jest dość standardowe w farmacji, bo umożliwia precyzyjne dawkowanie. Takie preparaty są często używane u dzieci lub u pacjentów, którzy mają problemy z połykaniem, więc widać, że mają swoje praktyczne zastosowanie w codziennej terapii. Przygotowanie czopków sprawia, że substancje czynne lepiej się wchłaniają, a to naprawdę ważne, jeśli chodzi o ich skuteczność leczenia.

Pytanie 32

Jakie urządzenie nadaje się do przygotowania odwaru z korzenia kozłka lekarskiego?

A. autoklaw

B. czopkarka

C. infuzorka

D. kapsułkarka

Infuzorka jest urządzeniem zaprojektowanym specjalnie do przygotowywania naparów oraz odwarów z ziół, w tym korzenia kozłka lekarskiego. Proces infuzji polega na ekstrakcji substancji czynnych z roślin, co odbywa się poprzez zalewanie ich gorącą wodą. Infuzorka zapewnia optymalną temperaturę i czas ekstrakcji, co jest kluczowe dla uzyskania jak najwyższej jakości odwaru. Korzeń kozłka lekarskiego, znany ze swoich właściwości uspokajających i wspomagających sen, wymaga odpowiedniego przygotowania, aby wydobyć jego pełny potencjał terapeutyczny. Przykładowo, zgodnie z zaleceniami wytwórców ziół, powinno się używać infuzorek o regulowanej temperaturze, co pozwala na uniknięcie zbyt wysokich temperatur, które mogą niszczyć delikatne składniki aktywne. Dobrą praktyką jest także monitorowanie czasu infuzji, co pozwala na uzyskanie optymalnego stężenia ekstraktu. Warto podkreślić, że stosowanie infuzorek może znacząco poprawić jakość i skuteczność przygotowywanych naparów ziołowych.

Pytanie 33

Której formy leku dotyczy opis zamieszczony w FP X?

Są stałymi postaciami leku przeznaczonymi do stosowania miejscowego. Mają kształt cylindryczny lub stożkowaty i zawierają jedną lub kilka substancji czynnych występujących samodzielnie bądź rozpuszczonych lub rozproszonych w odpowiednim podłożu, które może rozpuszczać się lub topić w temperaturze ciała. Stosowane do cewki moczowej i do ran są jałowe.

A. Suppositoria.

B. Ovula vaginalia.

C. Tamponae medicatae.

D. Styli.

Wybór odpowiedzi, która nie odnosi się do postaci leku 'Styli', może prowadzić do poważnych nieporozumień dotyczących zastosowania i właściwości różnych postaci farmaceutycznych. Odpowiedzi takie jak 'Tamponae medicatae', 'Suppositoria' oraz 'Ovula vaginalia' wskazują na inne formy leków, które nie są prawidłowe w kontekście przedstawionego opisu. Tamponae medicatae to formy stosowane w leczeniu miejscowym, ale ich struktura i zastosowanie różnią się od pręcików, ponieważ są one zaprojektowane z myślą o wchłanianiu substancji leczniczych i nie mają cylindrycznego kształtu, co ogranicza ich użycie w podawaniu leków do cewki moczowej. Suppositoria, czyli czopki doodbytnicze, są przeznaczone do wprowadzenia do odbytnicy i mają na celu miejscowe działanie w tym obszarze – ich forma i rozpuszczanie są dostosowane do innego układu anatomicznego. Z kolei ovula vaginalia to globulki dopochwowe, które mają zgoła inne przeznaczenie i mechanizm działania. Ich użycie w cewce moczowej byłoby nieefektywne, a także niewłaściwe z punktu widzenia farmakologii. Zrozumienie różnic w aplikacji i działaniu tych postaci leku jest kluczowe, aby prawidłowo stosować terapie farmakologiczne i unikać błędów, które mogą wpłynąć na zdrowie pacjenta.

Pytanie 34

Jakie stężenie detreomycyny występuje w maści, jeśli 10 gramów tego preparatu zawiera 150 miligramów substancji aktywnej?

A. 0,15%

B. 1%

C. 15%

D. 1,5%

Stężenie substancji czynnej w preparacie jest kluczowym parametrem wpływającym na jego skuteczność terapeutyczną. W przypadku tego pytania, niepoprawne odpowiedzi mogą prowadzić do nieporozumień w obliczeniach. Dla przykładu, odpowiedź sugerująca stężenie 1% wynika z błędnego założenia, że 150 mg to 1% z 10 g. Jednak takie obliczenie nie uwzględnia właściwego przeliczenia jednostek, co jest kluczowe w farmacji. W rzeczywistości, 1% z 10 g to 100 mg, a nie 150 mg. Z kolei 15% stężenie jest także niewłaściwe, ponieważ wskazuje na zbyt dużą ilość substancji czynnej w maści, co mogłoby prowadzić do niebezpiecznych działań niepożądanych. Przy obliczaniu stężenia należy zawsze zwracać uwagę na jednostki – 10 g maści to 10 000 mg, a nie 1000 mg, co jest częstym błędem w analizach. Odpowiedź 0,15% również jest błędna, ponieważ wskazuje na zbyt niską wartość stężenia, co może wprowadzać w błąd praktykujących specjalistów. Dlatego kluczowe jest zrozumienie, jak prawidłowo przeliczać wartości i stosować odpowiednie formuły matematyczne do określania stężenia substancji czynnych w preparatach farmaceutycznych.

Pytanie 35

Wskaż naturalny składnik, który spełnia następujące kryteria: doskonale chłonie wodę, jest bazą dla maści i kremów z substancjami rozpuszczalnymi w wodzie, w połączeniu z wazeliną tworzy podłoże do maści, topnieje w temperaturze 40 stopni C, przekształcając się w przezroczysty, ciemnożółty płyn.

A. Cera alba

B. Lanolinom anhydricum

C. Cera flava

D. Butrynum cacao

Cera alba i cera flava to różne rodzaje wosków pszczelich, które choć również stosowane są w kosmetykach i farmaceutykach, nie spełniają wszystkich warunków podanych w pytaniu. Cera alba, znana jako wosk biały, ma właściwości emulgujące, ale nie posiada tak dużej zdolności do absorpcji wody jak lanolinom anhydricum, co ogranicza jej zastosowanie w preparatach wymagających intensywnego nawilżenia. Z kolei cera flava, czyli wosk żółty, również charakteryzuje się niską zdolnością do absorpcji wody i ma inną konsystencję, co wpływa na stabilność i wydajność końcowego produktu. Butrynum cacao, czyli masło kakaowe, jest kolejnym przykładem substancji, która głównie działa jako emolient, ale nie topnieje w temperaturze 40 stopni Celsjusza, co czyni je nieodpowiednim wyborem dla opisanego zastosowania. Generalnie, wybór odpowiednich składników w formulacjach farmaceutycznych powinien opierać się na ich specyficznych właściwościach, takich jak zdolność do absorpcji wilgoci, stabilność w różnych temperaturach oraz ich interakcja z innymi składnikami. Stosowanie niewłaściwych substancji może prowadzić do obniżenia jakości preparatów, co jest sprzeczne z zasadami dobrej praktyki wytwarzania.

Pytanie 36

Na jakim opakowaniu należy wydać pacjentowi lek według zamieszczonej recepty?

Rp.
Camphorae
Neomycini sulfatis   aa 3,0
Methylcellulosi         1,0
Sulfuris ad us. ext.    5,0
Talci veneti
Zinci oxidi         aa 15,0
Aquae Calcis       ad 100,0

A. W pudełku aptecznym.

B. W szklanej butelce z szeroką szyjką o pojemności 100 mL.

C. W formach do czopków z tworzywa sztucznego.

D. W jałowej butelce z szeroką szyjką o pojemności 100 mL.

Wybór niewłaściwego opakowania dla leku sporządzonego według recepty może prowadzić do poważnych konsekwencji w zakresie bezpieczeństwa pacjenta i skuteczności terapii. Odpowiedzi, które sugerują użycie szklanej butelki z szeroką szyjką o pojemności 100 mL, form do czopków z tworzywa sztucznego czy pudełka aptecznego, nie uwzględniają kluczowych wymogów dotyczących sterylności leku. Szklana butelka, choć może być użyteczna w wielu przypadkach, nie zapewnia wymaganej jałowości, co jest niezbędne w przypadku antybiotyków. Formy do czopków z tworzywa sztucznego są całkowicie nieodpowiednie, ponieważ nie tylko nie spełniają wymogów sterylnych, ale również nie są zaprojektowane do przechowywania płynnych roztworów. Wreszcie, pudełko apteczne nie ma zastosowania w kontekście wydawania leków wymagających warunków jałowych i pomija istotny aspekt, jakim jest ochrona przed zanieczyszczeniem. Typowe błędy myślowe prowadzące do takich niepoprawnych decyzji obejmują niedocenianie znaczenia sterylności w farmakoterapii oraz niewłaściwe rozumienie przeznaczenia różnych rodzajów opakowań. Właściwe dobieranie opakowań jest kluczowym elementem w farmacji, który zapewnia nie tylko bezpieczeństwo pacjentów, ale również skuteczność leczenia.

Pytanie 37

Z zestawu sprzętu, narzędzi i opakowań niezbędnych do przygotowania leku wybierz taki, który jest konieczny do wytworzenia czopków metodą wylewania?

A. Łaźnia wodna, parownica, bagietka, formy jednorazowe do czopków

B. Moździerz, pistel, formy jednorazowe do czopków, torebka apteczna

C. Czopkarka, moździerz, pistel, pudełko do czopków

D. Łaźnia wodna, moździerz, pistel, pudełko do czopków

Widzę, że w odpowiedziach są pewne nieporozumienia, które warto wyjaśnić. Moździerz i pistolet do rozdrabniania to może być ważne w niektórych sytuacjach, ale nie przy metodzie wylewania, bo ta technika polega na rozpuszczeniu składników, a nie ich mieleniu. Wiele osób może myśleć, że mając formy do czopków i pudełko, są już zabezpieczeni, ale bez łaźni wodnej i parownicy nie da się tego dobrze przygotować. A czopkarka, która została wymieniona w jednej z odpowiedzi, to już bardziej zaawansowane narzędzie, które nie jest konieczne, gdy robimy to ręcznie. Użycie niewłaściwych narzędzi może naprawdę zepsuć jakość końcowego produktu, a to w farmacji jest poważna sprawa. Warto więc zrozumieć te różnice, żeby nie wpaść w typowe pułapki w nauce i praktyce zawodowej.

Pytanie 38

Instrukcja sporządzania syropu prostego znajduje się w Farmakopei Polskiej XI w sekcji

A. tekstów podstawowych

B. monografii szczegółowych

C. monografii ogólnych

D. monografii narodowych

Wybór odpowiedzi związanych z tekstami podstawowymi, monografiami ogólnymi lub szczegółowymi wskazuje na niepełne zrozumienie struktury i zawartości Farmakopei. Teksty podstawowe zawierają ogólne informacje oraz zasady dotyczące standardów jakości, ale nie zawierają szczegółowych przepisów dotyczących konkretnych preparatów. Monografie ogólne obejmują preparaty, które są powszechnie stosowane w farmacji, ale również nie dostarczają konkretnych instrukcji dotyczących lokalnych procedur czy metod produkcji, co czyni je mniej przydatnymi w kontekście przygotowania syropu prostego. Z kolei monografie szczegółowe są bardziej skupione na specyficznych aspektach jednego preparatu, ale ich zastosowanie zazwyczaj odnosi się do bardziej zaawansowanych form farmaceutycznych, a nie do podstawowych, często stosowanych preparatów jak syrop prosty. Niekiedy błędne zrozumienie roli różnych kategorii monografii prowadzi do pominięcia kluczowych informacji, które są fundamentalne dla praktyki farmaceutycznej. Dobrym przykładem jest sytuacja, w której farmaceuta może nieświadomie stosować nieaktualne lub nieodpowiednie procedury, co naraża pacjentów na niebezpieczeństwo. Zrozumienie różnic między tymi kategoriami jest kluczowe dla zapewnienia jakości i bezpieczeństwa w aptecznych procesach produkcyjnych.

Pytanie 39

Która z wymienionych grup odnosi się do tej samej substancji?

A. Kwas borowy, boraks, kwas boranowy

B. Kwas salicylowy, Aspiryna, Polopiryna

C. Detreomycyna, chloramfenikol, chloromycetyna

D. Metamizol sodowy, Pabialgina, Pyralgina

Detreomycyna, chloramfenikol oraz chloromycetyna to leki przeciwbakteryjne, które należą do grupy antybiotyków o działaniu bakteriostatycznym. Ich wspólną cechą jest mechanizm działania polegający na hamowaniu syntezy białek w bakteriach, co czyni je skutecznymi w leczeniu infekcji wywołanych przez różne szczepy bakterii. Detreomycyna, oryginalnie stosowana w terapii zakażeń, jest szczególnie ceniona za swoją efektywność w leczeniu ciężkich infekcji, a chloramfenikol, będący jednym z pierwszych antybiotyków, ma zastosowanie w terapii duru brzusznego oraz zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-ujemne. Chloromycetyna z kolei również wykazuje działanie szerokospektralne i znajduje zastosowanie w przypadkach zakażeń opornych na inne antybiotyki. W praktyce klinicznej ważne jest, aby lekarze kierowali się aktualnymi wytycznymi i standardami leczenia, dobierając odpowiedni antybiotyk do konkretnego przypadku, co podkreśla znaczenie znajomości grup leków oraz ich właściwości terapeutycznych.

Pytanie 40

W miejscu pracy technika farmaceutycznego znajdują się: waga do proszków i płynów, zlewka, bagietka, jałowa butelka oraz jałowa zakrętka z zakraplaczem, a także loża z nawiewem laminarnym. Aby przygotować krople do oczu z proteinianem srebra, konieczne jest dodatkowo:

A. jałowy roztwór pomocniczy

B. zestaw do sączenia mikrobiologicznego

C. zestaw klarujący i autoklaw

D. sączek membranowy o średnicy porów 0,22 Ωm

Odpowiedzi dotyczące sączka membranowego o średnicy porów 0,22 μm, zestawu klarującego oraz autoklawu, nie są w sam raz w kontekście robienia kropli do oczu z proteinianem srebra. Owszem, ten sączek jest ważny do filtracji, ale nie jest kluczowy przy samym przygotowaniu roztworu. Filtracja jest potrzebna, żeby pozbyć się drobnoustrojów, ale samo użycie sączka nie zapewnia, że roztwór jest jałowy, a to jest podstawa dla preparatów do oczu. Zestaw klarujący i autoklaw nie mają bezpośredniego związku z tym procesem. Autoklaw używa się do sterylizacji rzeczy, ale nie jako substancję pomocniczą w przygotowywaniu roztworów. Zestaw do sączenia mikrobiologicznego odnosi się bardziej do analizy, a nie do robienia roztworów leków. Często technicy farmaceutyczni mogą mieć z tym problem, źle rozumiejąc rolę różnych etapów produkcji leków. Ważne, żeby rozumieć, że każde działanie w farmacji powinno dążyć do zachowania najwyższych standardów jakości i zrozumienie wymagań jest kluczowe dla skuteczności i bezpieczeństwa leczenia.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej