Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik elektryk
Kwalifikacja: ELE.05 - Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych
Data rozpoczęcia: 3 maja 2026 17:22
Data zakończenia: 3 maja 2026 17:59

Egzamin niezdany

Wynik: 18/40 punktów (45,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Nowe

Analiza przebiegu egzaminu- sprawdź jak rozwiązywałeś pytania

Przebieg egzaminu

Udostępnij swój wynik

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Przyrząd pokazany na zdjęciu przygotowano do bezpośredniego pomiaru

A. energii elektrycznej obwodów wielkoprądowych.

B. natężenia prądu elektrycznego jednokierunkowego.

C. natężenia prądu elektrycznego stałego i przemiennego.

D. mocy elektrycznej prądu stałego.

Odpowiedzi wskazujące na pomiar mocy elektrycznej prądu stałego, energii elektrycznej obwodów wielkoprądowych oraz natężenia prądu elektrycznego stałego i przemiennego są nieprawidłowe z kilku powodów. Po pierwsze, pomiar mocy elektrycznej wymaga zastosowania innego przyrządu, jakim jest watomierz, który mierzy zarówno napięcie, jak i natężenie prądu, aby obliczyć moc w watów. To podejście nie jest zastosowane w kontekście danego pytania, gdzie skupiamy się tylko na natężeniu prądu. Przyrządy do pomiaru energii elektrycznej w obwodach wielkoprądowych, takie jak liczniki energii, są również innego typu urządzeniami, które zajmują się całkowitą energią zużytą, a nie bezpośrednim pomiarem natężenia prądu. Ponadto, natężenie prądu elektrycznego stałego i przemiennego wymaga różnych technik pomiarowych i przyrządów, ponieważ prąd przemienny (AC) zmienia kierunek, co komplikuje jego pomiar. W praktyce, mylenie tych parametrów może prowadzić do błędnych obliczeń i potencjalnych uszkodzeń urządzeń. Dlatego ważne jest, aby przed dokonaniem pomiarów zrozumieć różnice między tymi parametrami oraz zastosowane metody pomiarowe w zgodzie z normami i dobrymi praktykami w dziedzinie elektrotechniki.

Pytanie 2

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.

Pytanie 3

Kto jest zobowiązany do opracowania planów regularnych przeglądów oraz konserwacji instalacji elektrycznej w obiekcie mieszkalnym?

A. Organ inspekcji technicznej

B. Właściciel lub zarządca nieruchomości

C. Dostawca energii elektrycznej

D. Użytkownicy mieszkań

Rozważając inne dostępne odpowiedzi, można zauważyć, że przypisanie odpowiedzialności za kontrolę i naprawy instalacji elektrycznej do Urzędów Dozoru Technicznego jest nieprawidłowe, ponieważ ich rola ogranicza się do nadzoru oraz certyfikacji, a nie do sporządzania planów kontroli. Urząd ten zajmuje się jedynie weryfikacją zgodności z przepisami i normami, ale to właściciel lub zarządca budynku ma obowiązek wprowadzenia odpowiednich działań w zakresie konserwacji. Z kolei sugestia, że dostawca energii elektrycznej miałby ponosić odpowiedzialność, jest mylna, gdyż jego zadaniem jest jedynie dostarczenie energii oraz zapewnienie sprawności infrastruktury przesyłowej, ale nie zarządzanie instalacjami w budynkach. Co więcej, idea, że użytkownicy lokali mogliby być odpowiedzialni za planowanie tych działań, jest również błędna. Użytkownicy nie mają dostępu do pełnych informacji o stanie instalacji ani kompetencji do podejmowania decyzji w zakresie ich konserwacji, co może prowadzić do poważnych zagrożeń dla bezpieczeństwa. Właściwe podejście do zarządzania instalacjami elektrycznymi wymaga zrozumienia, że to właściciele lub zarządcy budynków są odpowiedzialni za utrzymanie standardów bezpieczeństwa, a ich brak może skutkować poważnymi konsekwencjami, w tym wypadkami związanymi z porażeniem prądem lub pożarami. Dlatego kluczowe jest, aby właściciele byli świadomi swojej roli i obowiązków w tym zakresie.

Pytanie 4

Wirnik w szlifierce uległ uszkodzeniu. Na schemacie z dokumentacji techniczno-ruchowej jest on oznaczony numerem

A. 50

B. 35

C. 12

D. 9

Odpowiedź 9 jest właściwa, ponieważ zgodnie z dokumentacją techniczno-ruchową, wirnik szlifierki oznaczony jest właśnie tym numerem. Znajomość oznaczeń w dokumentacji jest kluczowa dla efektywnego przeprowadzania konserwacji oraz napraw urządzeń. Na przykład, w przypadku wymiany uszkodzonego wirnika, technik powinien korzystać z dokumentacji, aby zidentyfikować odpowiednią część zamienną. Oznaczenia w dokumentacji są często zgodne z normami branżowymi, takimi jak ISO 9001, które podkreślają znaczenie dokumentacji w zarządzaniu jakością. Używanie właściwych numerów oznaczeń pozwala na przyspieszenie procesu naprawy i minimalizację przestojów w pracy. Również, dla techników i inżynierów, umiejętność szybkiego lokalizowania i identyfikowania części przy pomocy oznaczeń jest niezbędna w codziennej pracy, co wpływa na efektywność i bezpieczeństwo procesów produkcyjnych.

Pytanie 5

Jaki rodzaj połączenia uzwojeń silnika indukcyjnego asynchronicznego przedstawiono na rysunku tabliczki zaciskowej?

A. Szeregowe.

B. W trójkąt.

C. Równoległe.

D. W gwiazdę.

Połączenie uzwojeń silnika indukcyjnego asynchronicznego w gwiazdę jest powszechnie stosowane w aplikacjach, gdzie wymagane są niższe prądy rozruchowe oraz mniejsze momenty obrotowe na starcie. Taki sposób połączenia zapewnia stworzenie punktu neutralnego, co jest kluczowe w zasilaniu trójfazowym. Przykładem zastosowania tego typu połączenia są silniki o mocy do 5 kW w wentylatorach, pompach czy sprężarkach, gdzie stabilność pracy i niższe napięcia są istotne. Dodatkowo, przy połączeniu w gwiazdę, uzwojenia silnika są bardziej zrównoważone, co zmniejsza ryzyko przegrzania i uszkodzenia. W kontekście norm, wykorzystanie połączenia w gwiazdę wpisuje się w standardy IEC dla silników elektrycznych, które zalecają ten sposób połączenia dla silników o małych mocach, aby zapewnić ich dłuższą żywotność i efektywność energetyczną. To połączenie jest również bardziej elastyczne w zastosowaniach, gdzie istnieje potrzeba późniejszej zmiany układu na połączenie w trójkąt dla zwiększenia momentu obrotowego przy pełnym obciążeniu.

Pytanie 6

Który z układów pomiarowych przedstawionych na rysunkach należy zastosować w celu wyznaczenia rezystancji izolacji pomiędzy uzwojeniami silnika?

A. B.

B. C.

C. D.

D. A.

Wybór układów pomiarowych, które nie mają megomierza, to naprawdę kiepski pomysł, bo nie mogą one dobrze określić rezystancji izolacji między uzwojeniami silnika. Często ludzie próbują używać multimetru do takich pomiarów, co w ogóle się nie sprawdza w przypadku wysokich rezystancji izolacyjnych. Nawet multimetry z wyższej półki po prostu nie są stworzone do pracy z napięciami testowymi, które są kluczowe dla pomiaru rezystancji izolacji. Z tego, co wiem, zazwyczaj działają przy napięciu od 1V do 10V, co jest zdecydowanie za mało, żeby dobrze zmierzyć izolację. Taki pomiar przy pomocy multimetru może prowadzić do błędnych wyników i wniosków na temat stanu izolacji. A to z kolei może spowodować różne problemy, jak na przykład przerywanie pracy silników, a nawet ich uszkodzenie. Dlatego tak ważny jest dobór odpowiednich narzędzi do pomiarów. Normy branżowe, jak IEC 61557, naprawdę podkreślają, jak istotne jest używanie dedykowanych urządzeń, takich jak megomierze, aby mieć pewność co do dokładności pomiarów.

Pytanie 7

W trakcie remontu instalacji zasilającej silnik betoniarki wymieniono wtyk na nowy, przedstawiony na rysunku. Wtyk połączony jest z silnikiem przewodem OWY 4×2,5 mm². W trakcie wymiany wtyku monter pomylił się i połączył żyłę PE przewodu z biegunem oznaczonym we wtyku symbolem N. Jakie mogą być skutki tej pomyłki?

A. Wyłącznik RCD zadziała w momencie podłączenia wtyku do gniazda.

B. Silnik będzie pracował z mocą mniejszą od znamionowej.

C. Wyłącznik nadprądowy nie zadziała w przypadku zwarcia międzyfazowego w uzwojeniu silnika.

D. Wirnik silnika zmieni kierunek wirowania na przeciwny.

Prawidłowa odpowiedź wskazuje, że wyłącznik różnicowoprądowy (RCD) zadziała w momencie podłączenia wtyku do gniazda. Takie działanie RCD jest kluczowe dla bezpieczeństwa w instalacjach elektrycznych. W przypadku pomylenia żyły PE z biegunem neutralnym N, może dojść do sytuacji, w której prąd upływowy pojawi się na żyłach, co RCD wykryje i natychmiast odłączy zasilanie. RCD monitoruje różnicę między prądem wpływającym a wypływającym, a jego zadziałanie ma na celu ochronę przed porażeniem elektrycznym oraz zapobieganie pożarom spowodowanym upływem prądu. Standardy, takie jak norma PN-EN 61008, odnoszą się do wymaganych parametrów i działania RCD, które powinny być stosowane w każdym obiekcie budowlanym. Praktycznym zastosowaniem tych urządzeń jest ochrona ludzi i sprzętu przed skutkami awarii izolacji czy błędów w instalacji. Właściwe podłączenie przewodów to kluczowy element zapewniający prawidłowe funkcjonowanie instalacji oraz bezpieczeństwo użytkowników. Zrozumienie działania RCD oraz znaczenia żyły PE w instalacjach elektrycznych to niezbędne elementy wiedzy każdego montera elektryka.

Pytanie 8

Jakie nastąpi zmiana w przekładni napięciowej transformatora jednofazowego, jeśli podczas jego modernizacji nawinięto o 10% więcej zwojów po stronie niskiego napięcia, nie zmieniając ilości zwojów po stronie wysokiego napięcia?

A. Spadnie o 10%

B. Spadnie o 19%

C. Wzrośnie o 10%

D. Wzrośnie o 21%

Transformator jednofazowy działa na zasadzie przekładni napięciowej, która jest definiowana jako stosunek liczby zwojów uzwojenia wysokiego napięcia do liczby zwojów uzwojenia niskiego napięcia. W przypadku, gdy nawinięto o 10% więcej zwojów na stronie dolnego napięcia, liczba zwojów w uzwojeniu niskiego napięcia wzrasta, co prowadzi do zmiany przekładni. Jeśli oznaczymy liczbę zwojów uzwojenia niskiego napięcia jako N1, uzwojenia wysokiego napięcia jako N2, to nowa liczba zwojów uzwojenia niskiego napięcia wyniesie 1,1 * N1. Nowa przekładnia napięciowa (U2/U1) oblicza się jako N2/(1,1 * N1), co skutkuje zmniejszeniem przekładni o około 10%. W praktyce, zwiększenie liczby zwojów po stronie dolnego napięcia oznacza, że transformator będzie w stanie obniżyć napięcie w mniejszym stopniu, co ma znaczenie w aplikacjach wymagających stabilizacji napięcia, takich jak zasilanie urządzeń elektronicznych, gdzie precyzyjne napięcie jest kluczowe. W przemyśle energetycznym zrozumienie przekładni napięciowej jest niezbędne do projektowania transformatorów oraz ich optymalizacji. Zmiany w liczbie zwojów mogą być korzystne w niektórych warunkach operacyjnych, co podkreśla znaczenie regularnych przeglądów i modernizacji transformatorów.

Pytanie 9

Które urządzenie jest przedstawione na ilustracji?

A. Wyłącznik.

B. Bezpiecznik.

C. Rozłącznik.

D. Odłącznik.

Na ilustracji pokazano typowy rozłącznik modułowy, ale w praktyce wielu osobom myli się on z innymi aparatami: odłącznikiem, wyłącznikiem czy nawet bezpiecznikiem. Wynika to z faktu, że cała ta aparatura ma podobną, „szynową” obudowę i montowana jest w jednej rozdzielnicy. Warto więc uporządkować pojęcia. Rozłącznik jest łącznikiem ręcznym, który służy do załączania i wyłączania obwodu przy prądach roboczych oraz do zapewnienia funkcji izolacyjnej – zgodnie z IEC 60947-3. Ma wyraźną dźwignię, pozycje pracy i często oznaczenia typu AC-20, AC-22. Nie ma natomiast wbudowanej charakterystyki zwarciowej czy przeciążeniowej. Odłącznik z kolei to aparat przeznaczony typowo do funkcji izolacyjnej, zwykle nie jest przeznaczony do częstego łączenia pod obciążeniem. Spotyka się go raczej w sieciach średniego napięcia, w polach rozdzielczych, jako odłącznik szyn zbiorczych czy linii – konstrukcyjnie wygląda zupełnie inaczej niż kompaktowy moduł na szynę DIN. Wyłącznik bywa mylony z rozłącznikiem, bo również ma dźwignię, ale wyłącznik mocy czy wyłącznik nadprądowy ma dodatkowo człon wyzwalający, który samoczynnie rozłącza obwód przy zwarciu lub przeciążeniu. Na obudowie znajdziemy charakterystykę B, C, D, wartości Icu, Ics itd. Tutaj tego nie ma, więc zakwalifikowanie tego aparatu jako zwykły „wyłącznik” sugeruje, że patrzymy tylko na wygląd, a nie na oznaczenia. Bezpiecznik natomiast to zupełnie inny typ zabezpieczenia – ma wkładkę topikową, która się przepala przy nadmiernym prądzie. Wkładki topikowe gG, aM, czy cylindryczne nie mają ruchomej dźwigni do ręcznego manewrowania obwodem. Typowym błędem jest utożsamianie każdego białego „klocka” w rozdzielnicy z bezpiecznikiem, co w praktyce prowadzi potem do złego doboru elementów i nieprawidłowej eksploatacji. Klucz do poprawnej identyfikacji to czytanie oznaczeń normowych, symboli łączeniowych i rozróżnianie funkcji: rozłączanie, odłączanie, zabezpieczanie. Na tym zdjęciu wszystkie te przesłanki wskazują jednoznacznie na rozłącznik.

Pytanie 10

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.

Pytanie 11

Która z podanych czynności nie zalicza się do weryfikacji stanu technicznego podczas przeglądu układu napędowego z energoelektronicznym przekształtnikiem?

A. Sprawdzenie jakości zabezpieczeń nadprądowych i zmiennozwarciowych

B. Pomiar natężenia oświetlenia na stanowisku obsługi układu napędowego

C. Ocena czystości filtrów powietrza chłodzącego

D. Weryfikacja połączeń stykowych

Sprawdzenie oświetlenia na stanowisku obsługi układu napędowego nie jest tak naprawdę częścią ogólnej oceny stanu technicznego tego układu, szczególnie jeśli chodzi o przekształtniki energoelektroniczne. Większość przeglądów skupia się na tym, czy wszystkie elementy mechaniczne i elektryczne są w porządku. To znaczy, trzeba porządnie sprawdzić połączenia stykowe, upewnić się, że filtry powietrza chłodzącego są czyste, a także kontrolować zabezpieczenia nadprądowe i zmiennozwarciowe. Oświetlenie jest ważne dla bezpieczeństwa ludzi pracujących przy tych urządzeniach, ale nie ma bezpośredniego wpływu na to, jak wydajnie układ działa. Na przykład, jeśli mówimy o przekształtnikach, kluczowe jest zapewnienie właściwego chłodzenia, co możemy kontrolować poprzez te filtry powietrza. Dobre połączenia stykowe i odpowiednie zabezpieczenia są także bardzo ważne, żeby uniknąć awarii. Warto pamiętać, że istnieją normy, jak IEC czy ISO, które podkreślają, jak istotne są regularne przeglądy komponentów elektrycznych dla bezpieczeństwa w pracy.

Pytanie 12

Korzystając z tabeli podaj jakimi przewodami, według sposobu Al, należy wykonać instalację podtynkową gniazd jednofazowych zabezpieczonych wyłącznikiem nadprądowym B16A w sieci typu TN-S?

	Przekrój przewodów, mm²	Obciążalność długotrwała przewodów, A
A.	YDYp 2×1,5	14,5
B.	YDYp 2×2,5	19,5
C.	YDYp 3×1,5	13,5
D.	YDYp 3×2,5	18

A. D.

B. C.

C. B.

D. A.

Wybór innej odpowiedzi niż D to dość powszechny błąd. Czasami wynika to z nieporozumień co do wymogów w systemie TN-S oraz jak dobierać przewody. Niektóre odpowiedzi mogą sugerować stosowanie przewodów, które nie mają odpowiednich parametrów dla gniazd jednofazowych z B16A. Kluczowy jest fakt, że dobierając przewód trzeba zwracać uwagę na jego parametry techniczne, a nie tylko na wygląd. No i obciążalność musi być odpowiednia, żeby przewody się nie przegrzewały. W TN-S ważny jest przewód ochronny, o którym niektóre odpowiedzi zapominają. Wiele osób nie wie, że w tym systemie przewód neutralny (N) i ochronny (PE) muszą być odseparowane – to fundamentalne dla bezpieczeństwa. Ignorowanie tych zasad może prowadzić do nieprzyjemnych sytuacji, jak porażenie prądem, gdy coś w instalacji się popsuje. Dlatego przy projektowaniu elektryki trzeba dobrze zrozumieć normy i praktyczne zastosowanie przewodów, bo to wpływa na bezpieczeństwo całej instalacji.

Pytanie 13

Jakiego z wymienionych przyrządów należy użyć wraz z watomierzem, aby obliczyć współczynnik mocy urządzenia elektrycznego zasilanego prądem sinusoidalnym?

A. Waromierza

B. Częstościomierza

C. Woltomierza

D. Amperomierza

Amperomierz, woltomierz i częstościomierz to urządzenia pomiarowe, które, choć mają swoje zastosowania, nie są wystarczające do precyzyjnego określenia współczynnika mocy w obwodach prądu sinusoidalnego. Amperomierz mierzy natężenie prądu w obwodzie, co jest ważne, ale samodzielny pomiar nie dostarcza informacji o fazie prądu w stosunku do napięcia. W przypadku pomiaru mocy, kluczowe znaczenie ma określenie nie tylko wartości prądu, ale również jego relacji do napięcia, co nie jest możliwe bez urządzenia mierzącego różnicę fazową, jakim jest waromierz. Woltomierz, z kolei, mierzy napięcie w obwodzie, co także jest istotne, ale jego zastosowanie w obliczeniach mocy wymaga dodatkowego kontekstu fazowego. Częstościomierz mierzy częstotliwość sygnału, co nie ma bezpośredniego wpływu na obliczanie mocy czynnej czy współczynnika mocy. Typowym błędem w myśleniu o pomiarach mocy jest przekonanie, że wystarczy znać wartości prądu i napięcia, aby obliczyć moc, ignorując istotne aspekty związane z fazą sygnałów. Dlatego, aby uzyskać dokładne dane dotyczące współczynnika mocy, konieczne jest użycie waromierza w parze z watomierzem, co pozwala na pełne zrozumienie efektywności energetycznej danego urządzenia elektrycznego.

Pytanie 14

Jaka jest dopuszczalna moc trójfazowych silników indukcyjnych włączanych do sieci elektroenergetycznej o napięciu 400 V?

	Przy włączaniu bezpośrednim	Przy włączaniu za pomocą przełącznika gwiazda-trójkąt
A.	1,5 kW	4 kW
B.	1,5 kW	5,5 kW
C.	5,5 kW	10 kW
D.	5,5 kW	15 kW

A. A.

B. C.

C. D.

D. B.

Wybór niepoprawnej odpowiedzi może wynikać z błędnego zrozumienia zasad dotyczących dopuszczalnej mocy trójfazowych silników indukcyjnych oraz ich zastosowania w sieciach o napięciu 400 V. Kluczowe jest, aby zrozumieć różnice w mocy silników w zależności od metody ich włączenia do instalacji. Często błędnie przyjmuje się, że wszystkie silniki można podłączać bezpośrednio bez uwzględnienia ich specyfikacji oraz ograniczeń. Koncepcja włączenia silnika przez przełącznik gwiazda-trójkąt pozwala na ograniczenie prądu rozruchowego, co jest szczególnie istotne w przypadku silników o większej mocy. Ignorowanie tych zasad może prowadzić do nieprawidłowego doboru silników, co z kolei zwiększa ryzyko uszkodzeń urządzeń oraz awarii systemów. Dodatkowo, nieprzestrzeganie norm takich jak PN-EN 60204-1 może skutkować niezgodnością z przepisami oraz narażeniem na potencjalne zagrożenia, co podkreśla znaczenie właściwego przygotowania i wiedzy na temat instalacji elektrycznych. Zrozumienie tych zasad jest kluczowe dla zapewnienia efektywności energetycznej oraz bezpieczeństwa operacyjnego w przemyśle.

Pytanie 15

Na podstawie podanych w tabeli wyników pomiarów rezystancji izolacji silnika asynchronicznego trójfazowego o danych U_N = 230/400 V i P_N = 3 kW można stwierdzić, że

R_PE-U1	R_PE-V1	R_PE-W1	R_U1-V1	R_V1-W1	R_W1-U1
6,2 MΩ	5,4 MΩ	3,9 MΩ	6,9 MΩ	4,4 MΩ	4,8 MΩ

A. w uzwojeniu U występuje zwarcie do obudowy.

B. wystąpiło zwarcie między uzwojeniami V i W.

C. pogorszyła się izolacja uzwojenia W.

D. w uzwojeniu V występuje przerwa.

Prawidłowa odpowiedź wskazuje na to, że pogorszenie izolacji uzwojenia W jest dostrzegalne w analizowanych wynikach pomiarów. Rezystancja izolacji między uzwojeniami powinna być zbliżona, co jest zgodne z normami bezpieczeństwa i jakości, takimi jak IEC 60364. W przypadku, gdy rezystancja izolacji uzwojenia W jest znacznie niższa niż dla uzwojeń U i V, świadczy to o osłabieniu izolacji, co może prowadzić do niebezpiecznych warunków pracy silnika. W praktyce, niezidentyfikowane problemy związane z izolacją mogą prowadzić do zwarć, przegrzewania się i w końcu awarii silnika, co wiąże się z kosztownymi naprawami oraz przestojami w pracy maszyn. Regularne pomiary rezystancji izolacji są kluczowe dla zapewnienia niezawodności urządzeń elektrycznych, a odpowiednia dokumentacja wyników pozwala na monitorowanie stanu technicznego uzwojeń. W przypadku wykrycia niskiej rezystancji, należy natychmiast podjąć kroki w celu oceny i naprawy uszkodzeń izolacji, co jest zgodne z dobrą praktyką w konserwacji urządzeń elektrycznych.

Pytanie 16

Który z wymienionych przetworników należy zastosować do pomiaru momentu obrotowego działającego na wał napędowy silnika elektrycznego?

A. Halotron.

B. Piezorezystor.

C. Pozystor.

D. Tensometr.

Prawidłowo – do pomiaru momentu obrotowego na wale napędowym silnika elektrycznego stosuje się tensometr. Tensometr nie mierzy momentu bezpośrednio, tylko bardzo małe odkształcenia (rozciąganie/ściskanie) materiału wału, które powstają, gdy działa na niego moment skręcający. Zmiana odkształcenia powoduje zmianę rezystancji tensometru, a z tego – po przeliczeniu w mostku pomiarowym – wyznacza się wartość momentu. W praktyce przemysłowej na wale montuje się tzw. czujniki tensometryczne momentu, często w gotowej obudowie, z wyprowadzonym sygnałem 4–20 mA lub 0–10 V. Takie rozwiązania spotyka się np. przy silnikach napędzających przenośniki taśmowe, mieszadła, pompy śrubowe czy w liniach technologicznych, gdzie trzeba kontrolować obciążenie silnika i zabezpieczać go przed przeciążeniem. Moim zdaniem to jedno z ważniejszych zagadnień przy diagnostyce napędów – pomiar momentu pozwala ocenić, czy maszyna pracuje w swoim nominalnym zakresie, czy np. gdzieś jest zatarcie lub nadmierne obciążenie. Z punktu widzenia dobrych praktyk zawsze dąży się do pomiaru jak najbliżej miejsca powstawania zjawiska, czyli właśnie na wale, a nie tylko przez pośrednie obserwacje prądu silnika. Tensometry (najczęściej foliowe) wkleja się na powierzchni wału pod określonym kątem, a sygnał prowadzi się przez pierścienie ślizgowe albo drogą bezprzewodową. W nowocześniejszych rozwiązaniach stosuje się gotowe, skalibrowane przetworniki momentu z wbudowaną elektroniką, które są zgodne z typowymi standardami sygnałów przemysłowych i łatwo je podłączyć do PLC, rejestratorów czy systemów SCADA. Właśnie dlatego tensometr, zastosowany w odpowiedniej konfiguracji, jest standardowym i zalecanym przetwornikiem do pomiaru momentu obrotowego wału silnika.

Pytanie 17

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.

Pytanie 18

Do czego służy przyrząd przedstawiony na rysunku?

A. Do pomiarów rezystancji uziemienia uziomu.

B. Do lokalizacji uszkodzeń linii kablowej.

C. Do sprawdzania ciągłości przewodów.

D. Do pomiarów rezystywności gruntu.

Wybór odpowiedzi dotyczącej pomiarów rezystywności gruntu, sprawdzania ciągłości przewodów czy pomiarów rezystancji uziemienia uziomu wskazuje na pewne nieporozumienie dotyczące funkcji stosowanych przyrządów. Pomiar rezystywności gruntu jest istotny w kontekście określenia, jak dobrze grunt przewodzi prąd, co ma kluczowe znaczenie przy projektowaniu uziemienia. Jednakże lokalizator uszkodzeń kabli nie służy do tego celu, a jego funkcjonalność koncentruje się na lokalizowaniu konkretnych, fizycznych uszkodzeń w infrastrukturze kablowej. Podobnie, sprawdzanie ciągłości przewodów to proces, który najczęściej odbywa się za pomocą multimetru, a nie lokalizatora. Tego typu urządzenia są stosowane do stwierdzania, czy prąd może swobodnie przepływać przez przewody, co jest innym zagadnieniem niż identyfikacja uszkodzeń. W przypadku pomiarów rezystancji uziemienia, które mają na celu zapewnienie skutecznego działania systemów uziemiających, również nie są one związane z lokalizacją uszkodzeń. Błąd w interpretacji tych zagadnień często wynika z niepełnego zrozumienia różnicy między różnymi typami urządzeń pomiarowych oraz ich specyfiką działania. Niepoprawne skojarzenie lokalizatora z innymi funkcjami pomiarowymi wskazuje na konieczność dokładniejszego zapoznania się z zasadami działania sprzętu oraz jego zastosowaniem w praktyce, co jest kluczowe w zapewnieniu bezpieczeństwa i efektywności operacji w branży elektroenergetycznej.

Pytanie 19

W tabeli przedstawiono wyniki pomiarów napięć między przewodami w sieci typu TN-C-S. Jakie uszkodzenie występuje w instalacji?

L1-N	240 V
L2-N	240 V
L3-N	240 V
PEN-N	0 V
PEN-PE	10 V

A. Przebicie izolacji między L1-N

B. Uszkodzenie przewodu N

C. Brak ciągłości przewodu PE

D. Zwarcie między fazami L1-L2

Uszkodzenie przewodu N, przebicie izolacji między L1-N, czy zwarcie między fazami L1-L2 to powszechnie mylone koncepcje związane z problemami w instalacjach TN-C-S. W przypadku uszkodzenia przewodu N, napięcie na tym przewodzie zazwyczaj ulega znacznemu wzrostowi, co może prowadzić do nieprawidłowych pomiarów, ale nie wyjaśnia różnicy potencjałów między PEN a PE. Przebicie izolacji między L1 a N zazwyczaj skutkuje zwarciem lub innymi poważnymi uszkodzeniami, co również nie odzwierciedla wskazania napięcia 10 V między PEN a PE. Z kolei zwarcie między fazami, chociaż może prowadzić do poważnych awarii, nie ma związku z różnicą napięć między przewodami neutralnymi i ochronnymi. Typowym błędem myślowym jest mylenie symptomów z przyczynami; nieprawidłowy pomiar może prowadzić do fałszywych wniosków. W rzeczywistości, różnica napięcia między PEN a PE jednoznacznie wskazuje na problem z ciągłością przewodu ochronnego, a nie na uszkodzenia przewodów neutralnych czy zwarcia. Właściwe zrozumienie funkcji przewodów ułatwia diagnozowanie problemów oraz zapobiega niebezpiecznym sytuacjom w instalacjach elektroenergetycznych. Normy takie jak PN-EN 50110-1 wskazują na znaczenie monitorowania i konserwacji instalacji w celu zapewnienia ich bezpieczeństwa.

Pytanie 20

Jakie oznaczenie stopnia ochrony powinna mieć obudowa urządzenia elektrycznego, które jest zainstalowane w pomieszczeniach o dużej wilgotności?

A. IP11

B. IP44

C. IP32

D. IP22

Oznaczenie stopnia ochrony IP44 wskazuje, że urządzenie elektryczne jest chronione przed ciałami stałymi o średnicy 1 mm oraz przed wodą, która może padać w dowolnym kierunku. To czyni je odpowiednim rozwiązaniem do stosowania w pomieszczeniach wilgotnych, takich jak łazienki czy kuchnie, gdzie występuje ryzyko kontaktu z wodą i wilgocią. Zgodnie z normą IEC 60529, IP44 zapewnia odpowiedni poziom ochrony, który minimalizuje ryzyko uszkodzeń związanych z wilgocią, co jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników. W praktyce, urządzenia takie jak oświetlenie zewnętrzne, gniazda elektryczne czy wyłączniki umieszczone w wilgotnych pomieszczeniach powinny posiadać tę klasę ochrony, aby zminimalizować ryzyko zwarcia elektrycznego oraz wypadków. Dobrą praktyką jest również regularne sprawdzanie stanu obudów i uszczelek, aby zapewnić ich ciągłą skuteczność ochrony przed wodą i zanieczyszczeniami.

Pytanie 21

Która z wymienionych przyczyn może powodować przegrzewanie się uzwojenia stojana w trakcie działania trójfazowego silnika indukcyjnego?

A. Nieprawidłowe połączenie grup zezwojów

B. Zmiana kolejności faz zasilających

C. Nierównomierna szczelina powietrzna

D. Zbyt niska częstotliwość napięcia zasilającego

Istnieje kilka koncepcji, które mogą wydawać się przekonywujące, ale w rzeczywistości nie są przyczyną przegrzewania się uzwojenia stojana w trójfazowych silnikach indukcyjnych. Zmieniona kolejność faz zasilających może prowadzić do problemów z momentem obrotowym i stabilnością pracy silnika, ale niekoniecznie do przegrzewania uzwojeń. W rzeczywistości, silnik może działać w sposób nieoptymalny, ale niekoniecznie ulegać przegrzaniu z tego powodu. Nierówna szczelina powietrzna, choć może wpływać na wydajność oraz generowanie hałasu, nie jest bezpośrednią przyczyną przegrzewania uzwojeń. Problemy ze szczeliną powietrzną mogą generować dodatkowe straty mocy, ale ich bezpośredni wpływ na temperaturę uzwojeń jest ograniczony. Zbyt niska częstotliwość napięcia zasilającego rzeczywiście może prowadzić do zmiany momentu obrotowego i wynikających z tego niewłaściwych warunków pracy, lecz nie jest to bezpośrednia przyczyna przegrzewania. W przypadku niewłaściwego działania silnika, jego diagnostyka wymaga uwzględnienia całego systemu zasilania oraz mechanizmu, aby zrozumieć rzeczywiste źródło problemu, a nie skupiać się jedynie na pojedynczych parametrach, co może prowadzić do fałszywych wniosków.

Pytanie 22

Ochrona obiektów budowlanych przed pożarami wywołanymi prądami doziemnymi powinna być realizowana przez zastosowanie wyłączników ochronnych różnicowoprądowych o znamionowym prądzie różnicowym do

A. 10 mA

B. 300 mA

C. 100 mA

D. 30 mA

W ochronie przeciwpożarowej łatwo się pomylić, bo w głowie często mieszają się dwie różne funkcje wyłączników różnicowoprądowych: ochrona przed porażeniem i ochrona przed pożarem. Wiele osób automatycznie kojarzy RCD z wartością 30 mA, bo to klasyczna czułość dla ochrony dodatkowej ludzi. I to jest prawda, ale tylko dla porażeń, a nie dla ochrony obiektu przed pożarem. Dla ochrony przeciwporażeniowej przyjmuje się, że wyłącznik o czułości nieprzekraczającej 30 mA ogranicza czas przepływu prądu przez ciało człowieka do wartości uznawanych za relatywnie bezpieczne. Jednak w przypadku ochrony przeciwpożarowej nie chodzi o organizm człowieka, tylko o energię cieplną wydzielającą się w miejscach uszkodzeń, złych połączeń, zawilgoconej izolacji i innych nieszczelności instalacji. Prądy rzędu kilkunastu czy kilkudziesięciu miliamperów są zbyt małe, aby w normalnych warunkach powodować zapłon materiałów budowlanych, ale w dużych instalacjach występują one naturalnie jako prądy upływu i zakłóceniowe. Gdyby więc do ochrony przeciwpożarowej całych obiektów stosować np. 10 mA lub 30 mA, kończyłoby się to ciągłymi, zupełnie niepotrzebnymi wyłączeniami zasilania. To typowy błąd myślowy: skoro „mniejsze mA” wydaje się bezpieczniejsze dla człowieka, to ktoś zakłada, że będzie też lepsze dla budynku. Tymczasem normy instalacyjne i praktyka projektowa rozdzielają te funkcje. Z kolei wybór 100 mA wydaje się czasem kuszący jako „złoty środek”, ale w ochronie przeciwpożarowej obiektów najczęściej stosuje się poziom 300 mA, bo jest on przyjęty jako standardowy kompromis między czułością a odpornością na normalne prądy upływu w rozległych sieciach. Wyłącznik 300 mA jest wystarczająco czuły, by ograniczać prądy doziemne do poziomów, przy których zmniejsza się ryzyko nagrzewania i zapłonu, a jednocześnie nie reaguje na każdy drobny upływ z filtrów, długich kabli czy wilgotności. Moim zdaniem najrozsądniej jest zapamiętać prostą zasadę: do ochrony ludzi – 30 mA w obwodach gniazd i odbiorników, do ochrony przeciwpożarowej całych linii i rozdzielnic – 300 mA, często w wersji selektywnej. Dzięki temu unikamy zarówno nadmiernego „przewrażliwienia” instalacji, jak i zbyt słabej ochrony, która nie spełnia wymagań bezpieczeństwa pożarowego.

Pytanie 23

Na której z przedstawionych na rysunkach tablic bezpieczeństwa powinien znajdować się napis "Nie załączać - pracują ludzie"?

A. C.

B. D.

C. B.

D. A.

Odpowiedź C jest właściwa, ponieważ tablica ta zawiera symbol ostrzegawczy dotyczący ryzyka elektrycznego, co jest kluczowe w kontekście zabezpieczeń w miejscach pracy. Zgodnie z normą PN-EN 60417, symbole ostrzegawcze mają na celu informowanie osób przebywających w danym obszarze o potencjalnych zagrożeniach, w tym przypadku związanych z elektrycznością. Napis "Nie załączać - pracują ludzie" jest niezbędny, aby zapobiec aktywacji urządzeń elektrycznych, co mogłoby prowadzić do poważnych wypadków. Praktycznym przykładem zastosowania takich tablic jest środowisko przemysłowe, gdzie pracownicy często manipulują przy urządzeniach elektrycznych, a zapewnienie ich bezpieczeństwa jest priorytetem. Właściwe oznakowanie miejsc pracy, szczególnie w obszarach z niebezpiecznymi instalacjami, jest zgodne z najlepszymi praktykami branżowymi i przepisami BHP. Warto również pamiętać, że tablice te powinny być umieszczane w widocznych miejscach, aby były łatwo zauważalne dla wszystkich pracowników i osób postronnych.

Pytanie 24

Jakie z wymienionych powodów wpływa na zmniejszenie prędkości obrotowej trójfazowego silnika klatkowego w trakcie jego pracy?

A. Przerwa w zasilaniu jednej z faz.

B. Wzrost wartości napięcia zasilającego.

C. Zmniejszenie obciążenia silnika.

D. Zwarcie pierścieni ślizgowych.

Przerwa w zasilaniu jednej fazy w trójfazowym silniku klatkowym prowadzi do poważnych zaburzeń w jego pracy. Silniki te są zaprojektowane do pracy w układzie trójfazowym, co oznacza, że każda faza zasilania przyczynia się do generowania pola magnetycznego o określonym kącie fazowym. Gdy jedna z faz zostaje odcięta, silnik zaczyna działać na zasadzie silnika jednofazowego, co prowadzi do spadku momentu obrotowego i prędkości obrotowej. W praktyce może to doprowadzić do przegrzania silnika, a w konsekwencji do uszkodzenia uzwojeń. Przykładem zastosowania tej wiedzy jest konieczność monitorowania jakości zasilania w zakładach przemysłowych, gdzie stosuje się urządzenia pomiarowe do identyfikacji przerw w zasilaniu, co pozwala zapobiegać awariom i minimalizować przestoje. W branży elektromaszynowej stosowanie rozwiązań takich jak zabezpieczenia przed przeciążeniem i monitorowanie fazy jest standardem, który wspiera efektywność operacyjną i bezpieczeństwo urządzeń.

Pytanie 25

Jaki typ przewodów jest zalecany do stosowania w instalacjach na zewnątrz budynków?

A. Przewody o podwyższonej odporności na UV

B. Przewody aluminiowe

C. Przewody do instalacji wewnętrznych

D. Przewody z miedzi beztlenowej

Przewody o podwyższonej odporności na UV są zalecane do stosowania w instalacjach na zewnątrz budynków ze względu na ich zdolność do wytrzymywania promieniowania ultrafioletowego. UV może powodować degradację materiałów, co w przypadku przewodów może prowadzić do ich mechanicznego uszkodzenia i utraty izolacyjności. Tego typu przewody są zaprojektowane tak, aby wytrzymać trudne warunki atmosferyczne, w tym intensywne nasłonecznienie, deszcz czy zmienne temperatury. Wybór przewodów odpornych na UV zwiększa niezawodność instalacji i zmniejsza ryzyko awarii. Z mojego doświadczenia wynika, że odpowiednie zaplanowanie instalacji z użyciem takich przewodów jest kluczowe dla jej długowieczności. W praktyce, przewody odporne na UV są często stosowane w instalacjach fotowoltaicznych, oświetleniowych na zewnątrz budynków oraz wszędzie tam, gdzie przewody są narażone na bezpośrednie działanie promieni słonecznych. Warto zawsze zwracać uwagę na oznaczenia producenta, które potwierdzają odporność na UV, co jest zgodne z normami branżowymi i dobrymi praktykami eksploatacyjnymi.

Pytanie 26

Jakie urządzenie powinno być użyte do zasilania obwodu SELV z sieci 230 V, 50 Hz?

A. Falownikiem

B. Dzielnikiem napięcia

C. Transformatorem bezpieczeństwa

D. Autotransformatorem

Dzielniki napięcia, falowniki i autotransformatory nie nadają się do obwodów SELV z kilku powodów. Dzielnik napięcia to prosta konstrukcja, ale nie daje izolacji od źródła zasilania, co może narazić użytkowników na niebezpieczeństwo. Falowniki przekształcają prąd stały na zmienny, ale do obwodów SELV się nie nadają, bo nie mają odpowiedniej izolacji. Autotransformatory, mimo możliwości obniżania napięcia, też nie zapewniają izolacji, co czyni je zupełnie niewłaściwymi. Generalnie, jeśli myślimy o zasilaniu obwodów SELV, musimy stawiać na sprzęt, który przede wszystkim gwarantuje bezpieczeństwo i spełnia normy. Niestety, w przypadku tych trzech urządzeń to nie działa.

Pytanie 27

Podczas inspekcji silnika indukcyjnego klatkowego o mocy 11 kW, który działa bez obciążenia, można usłyszeć głośne stuki dochodzące z wnętrza urządzenia. Jaką przyczynę tej usterki można uznać za najbardziej prawdopodobną?

A. Niestabilne przymocowanie silnika do podłoża

B. Zużyte łożyska kulkowe na wale silnika

C. Zanik napięcia w jednej z faz

D. Zbyt wysoka temperatura urządzenia

Zużyte łożyska kulkowe w silniku to często powód, dla którego zaczyna on głośno stukać. Kiedy silnik pracuje bez obciążenia, wirnik kręci się szybko, co zwiększa napięcie na łożyskach. Z czasem te łożyska się zużywają, co prowadzi do luzów, a to z kolei skutkuje nieprzyjemnymi wibracjami i hałasami. Warto pamiętać, że jeśli łożyska są uszkodzone, ich wymiana to coś, co trzeba zrobić jak najszybciej, żeby nie narobić jeszcze większych szkód, jak na przykład uszkodzenie wirnika czy wału silnika. Regularne sprawdzanie stanu łożysk, a także dbanie o odpowiednie smarowanie, to kluczowe sprawy, o których nie można zapominać. Gdy usłyszysz głośne stukanie, zrób dokładną inspekcję łożysk. To zgodne z zasadami dobrego utrzymania urządzeń. Można też pomyśleć o czujnikach wibracji, które mogą pomóc w wychwyceniu problemów zanim będzie za późno.

Pytanie 28

W której z wymienionych sytuacji można zamknąć łącznik Ł, który przyłączy prądnicę synchroniczną do sieci sztywnej w układzie przedstawionym na schemacie?

A. Żarówki zgasły, a woltomierz V0 wskazuje wartość bliską 0 V

B. Żarówki świecą jednocześnie, a woltomierz V1 wskazuje wartość bliską 400 V

C. Żarówki zgasły, a woltomierz V0 wskazuje wartość bliską 400 V

D. Żarówki zapalają się i gasną niejednocześnie, a woltomierz V2 wskazuje wartość bliską 0 V

Dobra robota! Twoja odpowiedź, gdzie żarówki są zgaszone i woltomierz V0 pokazuje wartość bliską 0 V, jest bardzo istotna, jeśli chodzi o podłączanie prądnicy synchronicznej do sieci. Gdy żarówki są wyłączone, to znaczy, że napięcie prądnicy i sieci jest prawie identyczne, co jest super ważne do prawidłowej synchronizacji. Woltomierz pokazujący blisko 0 V mówi nam, że nie ma sporych różnic, więc ryzyko awarii podczas łączenia jest mniejsze. Z mojego doświadczenia, przed podłączeniem prądnicy dobrze jest zawsze upewnić się, że wszystko jest w zgodzie. To pasuje do tego, co mówi się o odpowiedzialności operacyjnej – chodzi o to, żeby minimalizować ryzyko i zapewnić bezpieczeństwo w systemach energetycznych. No i nie zapomnijmy o odpowiednich zabezpieczeniach, które powinny wykrywać różnice fazowe i mieć procedury awaryjne. To istotna sprawa w zarządzaniu energią.

Pytanie 29

Jakie są dopuszczalne maksymalne terminy między kolejnymi kontrolami instalacji elektrycznych w pomieszczeniach z wyziewami żrącymi?

A. 5 lat dla weryfikacji skuteczności ochrony przeciwporażeniowej oraz 5 lat dla weryfikacji rezystancji izolacji

B. 1 rok dla weryfikacji skuteczności ochrony przeciwporażeniowej oraz 5 lat dla weryfikacji rezystancji izolacji

C. 1 rok dla weryfikacji skuteczności ochrony przeciwporażeniowej oraz 1 rok dla weryfikacji rezystancji izolacji

D. 5 lat dla weryfikacji skuteczności ochrony przeciwporażeniowej oraz 1 rok dla weryfikacji rezystancji izolacji

Wybór odpowiedzi, że maksymalne okresy między sprawdzeniami instalacji elektrycznych w pomieszczeniach z wyziewami żrącymi wynoszą 1 rok dla ochrony przeciwporażeniowej i 1 rok dla rezystancji izolacji, są naprawdę zgodne z tym, co mówi prawo i normy. W takich miejscach jak laboratoria chemiczne czy fabryki ryzyko uszkodzenia izolacji jest wyższe, dlatego kontrole powinny być częstsze. Trzeba regularnie sprawdzać, czy wyłączniki różnicowo-prądowe działają, bo to kluczowe dla bezpieczeństwa. A jeśli chodzi o rezystancję izolacji, to wczesne wykrycie problemów może zapobiec poważnym awariom. W praktyce, dobrze zorganizowane harmonogramy przeglądów w zakładach pomagają się dostosować do wymogów prawnych i standardów bezpieczeństwa, takich jak norma PN-EN 60079 dla atmosfer wybuchowych czy PN-IEC 60364 dla instalacji elektrycznych. Przestrzeganie tych zasad jest bardzo ważne, aby zminimalizować ryzyko wypadków i chronić ludzi oraz mienie.

Pytanie 30

Która z poniższych przyczyn powoduje nagły wzrost obrotów w trakcie działania silnika bocznikowego prądu stałego?

A. Przerwa w uzwojeniu wzbudzenia

B. Zwarcie w uzwojeniu komutacyjnym

C. Zwarcie w obwodzie twornika

D. Przerwa w obwodzie twornika

Zgłębiając temat przyczyn nagłego wzrostu prędkości obrotowej silnika bocznikowego prądu stałego, warto zauważyć, że przedstawione niepoprawne odpowiedzi odnoszą się do różnych aspektów funkcjonowania silników elektrycznych. Zwarcie w obwodzie twornika może prowadzić do znacznego wzrostu prądu, co w praktyce skutkuje przeciążeniem silnika, ale nie bezpośrednio do wzrostu prędkości obrotowej. W rzeczywistości, zwarcie w obwodzie twornika powoduje spadek napięcia, co z kolei zmniejsza moment obrotowy i może prowadzić do jego uszkodzenia. Oba te zjawiska są sprzeczne z zasadami działania silników prądu stałego, w których to napięcie i przepływ prądu są kluczowe dla generowania momentu obrotowego. Z kolei zwarcie w uzwojeniu komutacyjnym, chociaż może wpływać na działanie komutatora, nie jest bezpośrednią przyczyną wzrostu prędkości obrotowej. W przypadku przerwy w obwodzie twornika, silnik w zasadzie przestaje działać, co również nie prowadzi do wzrostu prędkości. Warto zatem nieco lepiej zrozumieć mechanizmy działania silników, aby unikać mylnych interpretacji związanych z zagadnieniami elektrycznymi i ich wpływem na wydajność urządzeń. Kluczowe jest zrozumienie, jak różne komponenty silników wpływają na ich działanie oraz jakie zabezpieczenia są potrzebne, aby zminimalizować ryzyko uszkodzeń w wyniku nieprawidłowego działania.

Pytanie 31

Jaki stopień ochrony powinny mieć oprawy oświetleniowe w silnie zapylonych pomieszczeniach?

A. IP3X

B. IP2X

C. IP5X

D. IP4X

Stopnie ochrony IP są kluczowym elementem w projektowaniu systemów oświetleniowych, zwłaszcza w kontekście warunków środowiskowych, w jakich będą one używane. Wybór niewłaściwego stopnia ochrony może prowadzić do licznych problemów, w tym do uszkodzenia sprzętu oraz zwiększonego ryzyka awarii. Odpowiedzi takie jak IP2X, IP3X czy IP4X wydają się na pierwszy rzut oka odpowiednie, jednak nie spełniają one wymagań ochrony przed pyłem w mocno zapylonych pomieszczeniach. IP2X ochrania jedynie przed ciałami stałymi o średnicy większej niż 12 mm, co nie jest wystarczające w przypadku intensywnego zapylenia. IP3X zwiększa tę ochronę, jednak nadal nie jest w stanie zapewnić całkowitej szczelności przed pyłem. IP4X oferuje ochronę przed ciałami stałymi o średnicy większej niż 1 mm, co może być niewystarczające w środowiskach, gdzie pył wnika do urządzeń elektrycznych. Istnieje ryzyko, że takie urządzenia będą narażone na uszkodzenia, a ich żywotność znacznie się skróci. Dlatego zawsze należy kierować się odpowiednimi normami oraz praktykami przy doborze sprzętu do warunków jego eksploatacji, aby uniknąć błędnych decyzji, które mogą prowadzić do kosztownych napraw oraz zmniejszenia efektywności operacyjnej.

Pytanie 32

Skuteczność ochrony przeciwporażeniowej w sieci typu TN o napięciu 230/400 V jest zapewniona, gdy w czasie zwarcia L-PE (lub L-PEN) w odpowiednich warunkach środowiskowych dojdzie do

A. reakcji zabezpieczeń przednapięciowych

B. odłączenia obwodu przez przekaźnik termiczny

C. reakcji zabezpieczeń przeciwprzepięciowych

D. automatycznego wyłączenia zasilania

W przypadku sieci typu TN o napięciu 230/400 V, skuteczna ochrona przeciwporażeniowa w sytuacji zwarcia L-PE (lub L-PEN) polega na samoczynnym wyłączeniu zasilania. To działanie jest kluczowe dla minimalizacji ryzyka porażenia prądem elektrycznym, ponieważ szybkie odłączenie zasilania ogranicza czas narażenia ludzi na niebezpieczeństwo. W praktyce oznacza to, że w momencie wykrycia zwarcia, urządzenia zabezpieczające, takie jak wyłączniki różnicowoprądowe lub wyłączniki automatyczne, powinny natychmiast zareagować i przerwać dopływ prądu do obwodu. Zgodnie z normą PN-EN 60364, czas wyłączenia zasilania powinien być dostosowany do specyfiki instalacji oraz warunków środowiskowych. W wielu przypadkach czas reakcji zabezpieczeń powinien wynosić nie więcej niż 0,4 sekundy dla systemów zasilających o napięciu do 400 V. W praktyce, aby zapewnić bezpieczeństwo użytkowników, niezwykle istotne jest regularne sprawdzanie i konserwacja urządzeń zabezpieczających, co zapobiega ich niesprawności w sytuacjach awaryjnych. Samoczynne wyłączenie zasilania to więc fundamentalny element ochrony przeciwporażeniowej, który powinien być brany pod uwagę na etapie projektowania oraz eksploatacji instalacji elektrycznych.

Pytanie 33

W instalacji elektrycznej w celu stwierdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej dokonano pomiarów i otrzymano wartości napięcia fazowego oraz impedancji pętli zwarcia wskazywane przez zamieszczony na rysunku miernik MZC-304. Które z zabezpieczeń nadprądowych przy tym stanie technicznym instalacji spełni warunek samoczynnego wyłączenia zasilania?

A. D25

B. C32

C. C25

D. D32

Jak wybierzesz zabezpieczenia D32, D25 czy C32, to mogą być spore problemy z ich działaniem w kwestii ochrony przed porażeniem. Zabezpieczenia D są zaprojektowane tak, że mają wyższy prąd wyzwalania, przez co mogą nie zareagować na zwarcie 315A. D25 ma ten sam maksymalny prąd wyzwalania co C25, czyli 250A, ale w razie zwarcia może nie wyłączyć obwodu, co jest naprawdę niebezpieczne. A D32, z prądem wyzwalania 32A, to też kiepski wybór, bo nie pasuje do obciążeń przy zwarciach. C32 też nie zda egzaminu, bo jego parametry są wyższe niż te, co mogą się zdarzyć w danej instalacji. W doborze zabezpieczeń w elektryce powinno się kierować analizą zagrożeń i rozumieć, jakie obciążenia mogą występować. Jak tego nie zrozumiesz, to łatwo wybierzesz coś niewłaściwego, co może prowadzić do poważnych problemów z bezpieczeństwem i instalacją. Trzeba stosować się do norm PN-IEC 60364, żeby skutecznie chronić przed porażeniem.

Pytanie 34

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.

Pytanie 35

Jak zmienią się parametry napięcia wyjściowego prądnicy synchronicznej zasilającej oddzielną sieć energetyczną, jeśli prędkość obrotowa turbiny napędzającej tę prądnicę wzrośnie, a prąd wzbudzenia pozostanie bez zmian?

A. Wartość i częstotliwość napięcia zmniejszą się

B. Wartość i częstotliwość napięcia wzrosną

C. Wartość napięcia wzrośnie, a częstotliwość zmaleje

D. Wartość napięcia zmniejszy się, a częstotliwość wzrośnie

Wybór błędnych odpowiedzi wynika często z niepełnego zrozumienia zasad działania prądnic synchronicznych oraz ich charakterystyki. W przypadku stwierdzenia, że wartość napięcia się zmniejszy lub częstotliwość spadnie, można zauważyć typowe nieporozumienia. Zmniejszenie wartości napięcia sugerowałoby, że wzrost prędkości obrotowej turbiny jest w jakiś sposób negatywnie skorelowany z wydajnością prądnicy, co jest niezgodne z teorią i praktyką. W rzeczywistości, prądnica synchroniczna jest zaprojektowana tak, aby wydajnie przetwarzać energię mechaniczną na elektryczną, a zwiększenie obrotów wirnika powinno prowadzić do lepszej wydajności. Częstotliwość napięcia jest bezpośrednio związana z prędkością obrotową wirnika, co oznacza, że wzrost prędkości zawsze prowadzi do wzrostu częstotliwości, o ile inne parametry, takie jak prąd wzbudzenia, pozostają niezmienne. Zrozumienie tej dynamiki jest kluczowe dla inżynierów zajmujących się projektowaniem i eksploatacją systemów energetycznych, a także dla zapewnienia stabilności i niezawodności dostaw energii.

Pytanie 36

Określ rodzaj uszkodzenia w obwodzie oświetleniowym układu, o przedstawionym schemacie, jeśli wiadomo, że nie da się załączyć wyłącznika różnicowoprądowego mimo otwartego wyłącznika instalacyjnego B6.

A. Zwarcie przewodu N i PE

B. Przerwa w przewodzie PE

C. Zwarcie przewodu L i PE

D. Przerwa w przewodzie N

Jak popełniłeś błąd, to warto zrozumieć podstawy działania obwodów elektrycznych i co robi każdy przewód. Wiele osób ma problem z tym, dlaczego RCD nie działa, i przez to mogą dojść do złych wniosków. Na przykład, zwarcie przewodu fazowego (L) z przewodem ochronnym (PE) nie wyjaśnia sytuacji, bo prąd by wtedy płynął, a to nie to, co jest w pytaniu. Z kolei przerwa w PE mogłaby sprawić, że nie masz ochrony, ale nie wpływa to na RCD, który działa na zasadzie różnicy prądów między L a N. Przerwa w N też nie zadziała RCD, tylko po prostu przerwie obwód. Zrozumienie tych rzeczy jest kluczowe, żeby uniknąć typowych błędów, które mogą być niebezpieczne. Brak wiedzy o wyłączniku RCD może prowadzić do złej diagnozy problemów w elektryce, co jest nie tylko niebezpieczne, ale też sprzeczne z normami bezpieczeństwa jak PN-IEC 60364. Właściwa wiedza o funkcji przewodów w obwodzie elektrycznym to podstawa dla dobrej konserwacji i diagnostyki instalacji.

Pytanie 37

W celu realizacji układu przedstawionego na schemacie należy zastosować styczniki z cewkami na napięcie

A. 24 V DC

B. 230 V DC

C. 230 V AC

D. 24 V AC

Wybór odpowiedzi 24 V DC jest poprawny, ponieważ w schemacie zasilanie cewek styczników K1 i K2 jest jasno określone na 24 V DC. Użycie styczników z cewkami na napięcie 24 V DC jest zgodne z praktykami w automatyce przemysłowej, gdzie niskie napięcia stosowane są dla bezpieczeństwa i wydajności. Zastosowanie napięcia 24 V DC w systemach kontroli pozwala zarówno na zmniejszenie ryzyka porażenia elektrycznego, jak i na zwiększenie stabilności pracy urządzeń. W standardach dotyczących automatyki, takich jak IEC 60947, zaleca się stosowanie napięć DC do zasilania cewki styczników, ponieważ minimalizuje to ryzyko zakłóceń, a także pozwala na lepsze sterowanie w systemach o dużej złożoności. Przykładem zastosowania styczników z cewkami na 24 V DC mogą być systemy alarmowe, automatyka budynkowa czy sterowanie silnikami elektrycznymi. Z tego powodu, wybór tej opcji jest nie tylko odpowiedni, ale również praktycznie uzasadniony w kontekście nowoczesnych rozwiązań w dziedzinie automatyki.

Pytanie 38

Jakie z wymienionych urządzeń, przy zastosowaniu przekaźnika termicznego oraz stycznika, umożliwia zapewnienie pełnej ochrony przed zwarciem i przeciążeniem silnika trójfazowego o parametrach: P_n = 5,5 kW, U_n = 400/690 V?

A. Bezpiecznik typu aM

B. Wyłącznik nadprądowy typu B

C. Bezpiecznik typu aR

D. Wyłącznik nadprądowy typu Z

Bezpiecznik typu aM jest właściwym wyborem do zabezpieczenia silnika trójfazowego o mocy 5,5 kW i napięciu 400/690 V. Ten typ bezpiecznika został zaprojektowany do ochrony przed przeciążeniem i zwarciem w aplikacjach silnikowych. Charakteryzuje się on wydłużonym czasem reakcji na prąd przeciążeniowy, co pozwala na chwilowe przekroczenie prądu nominalnego bez wyzwolenia, co jest niezbędne w przypadku rozruchu silnika. Dzięki temu zabezpieczenie jest w stanie tolerować wyższe prądy startowe, co jest kluczowe w praktycznych zastosowaniach, takich jak uruchamianie maszyn w zakładach przemysłowych. Dodatkowo, zastosowanie przekaźnika termicznego oraz stycznika umożliwia pełne zabezpieczenie silnika, zapewniając nie tylko ochronę przed zwarciem, ale również przed długotrwałym przeciążeniem. Przykłady poprawnych zastosowań obejmują silniki napędowe w pompach, wentylatorach czy kompresorach, gdzie wymagane jest niezawodne zabezpieczenie przed uszkodzeniem. Wysoka jakość wykonania i zgodność z normami IEC 60269 sprawiają, że bezpieczniki typu aM są często preferowane w profesjonalnych instalacjach.

Pytanie 39

Układ przedstawiony na ilustracji stosowany jest do pomiaru

A. rezystancji uziomu.

B. prądu upływu.

C. impedancji pętli zwarcia.

D. rezystancji izolacji.

Prawidłowo – układ z rysunku to klasyczny schemat trójbiegunowego pomiaru rezystancji uziomu za pomocą sond pomocniczych. Widzisz trzy elektrody w ziemi: T (badany uziom), T1 (sonda prądowa) i T2/Y (sonda napięciowa). Między uziomem badanym a sondą prądową T1 przepływa prąd pomiarowy z oddzielnego źródła z regulacją prądu. Amperomierz mierzy ten prąd, a woltomierz – spadek napięcia między uziomem T a sondą napięciową T2. Na tej podstawie przyrząd (lub my z obliczeń) wyznaczamy rezystancję uziomu R = U/I. Na rysunku zaznaczone są też odległości: sonda prądowa powinna być odsunięta od badanego uziomu o co najmniej 20 m, sonda napięciowa umieszczona mniej więcej w 1/3–1/2 odległości między nimi (tutaj po 6 m, ale ogólna zasada jest taka, żeby wyjść poza strefę oddziaływania potencjału). Takie rozmieszczenie wynika z dobrych praktyk i zaleceń norm, m.in. PN-HD 60364-6 oraz PN-EN 62305, żeby wynik nie był zafałszowany wzajemnym nakładaniem się pól potencjałów. W praktyce ten pomiar wykonuje się przy odbiorach instalacji odgromowych, uziomów fundamentowych, otokowych, szpilkowych itp. Wynik porównuje się potem z wymaganiami projektu albo z typowymi wartościami dla danego systemu ochrony przeciwporażeniowej, np. uziomy robocze i ochronne w sieciach nN, uziomy masztów, rozdzielnic. Moim zdaniem warto zapamiętać, że gdy na schemacie widać trzy pręty w ziemi, oddalone o kilkanaście–kilkadziesiąt metrów, osobne źródło prądu i zestaw A+V, to praktycznie zawsze chodzi właśnie o pomiar rezystancji uziemienia metodą techniczną (sondową).

Pytanie 40

Na podstawie fragmentu tabeli obciążalności prądowej długotrwałej dobierz przekrój przewodów dla instalacji 1-fazowej prowadzonej przewodami DY w rurkach w ścianie. Obliczony prąd obciążenia Ig = 20 A.

Oznaczenia	A1		A2		B1		B2
Miejsce i sposób ułożenia przewodów	W rurach i kanałach (listwach) instalacyjnych pod tynkiem				W rurach i kanałach (listwach) instalacyjnych na ścianie
Miejsce i sposób ułożenia przewodów	Przewody jednożyłowe		Przewody wielożyłowe		Przewody jednożyłowe		Przewody wielożyłowe
Liczba przewodów obciążonych	2	3	2	3	2	3	2	3
Przekrój [mm²]	I_dd [A]	I_dd [A]	I_dd [A]	I_dd [A]	I_dd [A]	I_dd [A]	I_dd [A]	I_dd [A]
1,5	16,5	14,5	18,5	14	18,5	16,6	17,5	16
2,5	21	19	19,5	18,5	25	22	24	21
4	28	25	27	24	34	30	32	29
6	36	33	34	31	43	38	40	36

A. 1,5 mm2

B. 4 mm2

C. 6 mm2

D. 2,5 mm2

Wybór niewłaściwego przekroju przewodów może prowadzić do poważnych konsekwencji, które nie zawsze są oczywiste na pierwszy rzut oka. Na przykład, 1,5 mm2 jest zbyt małym przekrojem dla obciążenia 20 A. W praktyce oznacza to, że przewód ten nie spełnia wymagań dotyczących obciążalności prądowej, co może prowadzić do jego przegrzewania się i potencjalnego uszkodzenia izolacji, a w skrajnych przypadkach może być przyczyną pożaru. Zbyt małe przekroje są często wynikiem błędnego kalkulowania zapotrzebowania na prąd w instalacji, co jest typowym błędem. Z drugiej strony, wybór zbyt dużego przekroju, jak 4 mm2 czy 6 mm2, może wydawać się na pierwszy rzut oka bezpieczniejszym rozwiązaniem, jednak takie podejście nie jest uzasadnione ekonomicznie. Wiąże się to z wyższymi kosztami materiałów, a także z trudnościami w montażu i manipulacji przewodami. Ponadto, stosowanie nadmiarowych przekrojów może prowadzić do nieefektywności energetycznej, ponieważ większe przewody mają wyższe pojemności cieplne, co może wpłynąć na straty energii. Warto również podkreślić, że przy doborze przekrojów przewodów niezbędne jest uwzględnienie takich czynników jak długość przewodów, sposób ich ułożenia oraz temperatura otoczenia, a ich zaniedbanie prowadzi do błędnych decyzji projektowych. Zatem, istotne jest, aby przy doborze przewodów kierować się zarówno zasadami bezpieczeństwa, jak i dobrymi praktykami inżynieryjnymi, aby uniknąć poważnych problemów w przyszłości.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej