Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik żywienia i usług gastronomicznych
Kwalifikacja: HGT.02 - Przygotowanie i wydawanie dań
Data rozpoczęcia: 8 czerwca 2026 22:29
Data zakończenia: 8 czerwca 2026 22:51

Egzamin niezdany

Wynik: 14/40 punktów (35,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Udostępnij swój wynik

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Wykorzystując dane zawarte w tabeli oblicz wartość energetyczną 1 porcji fasolki po bretońsku (1 porcja = 200 g fasolki).

Składnik odżywczy	Białko	Tłuszcze	Węglowodany
Zawartość składników odżywczych w 100 g fasolki po bretońsku	9	11	18
Współczynnik energetyczny Atwotera	4	9	4

A. 207 kcal

B. 138 kcal

C. 414 kcal

D. 66 kcal

Aby obliczyć wartość energetyczną 1 porcji fasolki po bretońsku, należy znać zawartość białka, tłuszczu oraz węglowodanów w 100 g tego produktu. Zgodnie z zasadami obliczeń energetycznych, każdy z tych składników odżywczych ma przypisany współczynnik energetyczny, znany jako współczynniki Atwatera: białko - 4 kcal/g, tłuszcz - 9 kcal/g, węglowodany - 4 kcal/g. Po pierwsze, należy pomnożyć odpowiednie wartości składników odżywczych w 100 g przez ich współczynniki energetyczne, a następnie sumować te wartości. Uzyskaną ilość energii dla 100 g fasolki mnożymy przez 2, aby uzyskać wartość dla 200 g. Na przykład, jeśli fasolka zawiera 20 g białka, 10 g tłuszczu i 30 g węglowodanów w 100 g, to obliczenia byłyby następujące: (20 g x 4 kcal/g) + (10 g x 9 kcal/g) + (30 g x 4 kcal/g) = 80 + 90 + 120 = 290 kcal dla 100 g. Mnożąc przez 2, otrzymujemy 580 kcal dla 200 g. Wartość 414 kcal wskazuje na zastosowanie prawidłowych danych, co jest kluczowe w dietetyce i planowaniu posiłków. Takie obliczenia są istotne dla osób dbających o zdrowie i kontrolujących kaloryczność swojej diety.

Pytanie 2

Aby w weekendy zwiększyć liczbę gości w hotelu położonym w pobliżu uczelni wyższej, zastosowano zniżki w wysokości 50 % dla studentów kształcących się w trybie zaocznym oraz nauczycieli akademickich. Który z poniższych instrumentów promocji został użyty?

A. Promocję sprzedaży

B. Public relations

C. Reklamę wewnętrzną

D. Reklamę zewnętrzną

W przypadku wprowadzenia zniżek dla określonej grupy klientów, jakimi są studenci uczący się zaocznie oraz nauczyciele akademiccy, mamy do czynienia z promocją sprzedaży. Ten instrument ma na celu zwiększenie zainteresowania ofertą w krótkim okresie, co jest szczególnie ważne w kontekście weekendów, kiedy to hotel mógłby odnotowywać niższą frekwencję. Promocja sprzedaży opiera się na stosowaniu rabatów, kuponów czy innych form zachęt, które skłaniają klientów do dokonania zakupu. Takie działania są zgodne z praktykami stosowanymi w branży hotelarskiej, które często wykorzystują zniżki jako sposób na przyciągnięcie gości, zwłaszcza w sezonie niskiego obłożenia. Warto zauważyć, że celowe skierowanie oferty do specyficznej grupy klientów, jak studenci, pokazuje ukierunkowanie kampanii promocyjnej, co jest zgodne z nowoczesnymi trendami w marketingu, polegającymi na personalizacji oferty. Wprowadzenie tego typu zniżek w weekendy może również zwiększyć lojalność klientów, którzy dostrzegą wartość w korzystaniu z usług hotelowych w atrakcyjnych cenach, co sprzyja dalszemu polecaniu obiektu innym potencjalnym gościom.

Pytanie 3

Który z wymienionych kanałów dystrybucji powinien wykorzystywać właściciel lokalu gastronomicznego, jako najbardziej opłacalny z perspektywy ekonomicznej?

A. Producent -> handel hurtowy -> lokal gastronomiczny

B. Producent -> pośrednik -> lokal gastronomiczny

C. Producent -> lokal gastronomiczny

D. Producent -> handel hurtowy -> handel detaliczny -> lokal gastronomiczny

Właściciel zakładu gastronomicznego, decydując się na bezpośrednią współpracę z producentem, zyskuje wiele korzyści ekonomicznych oraz operacyjnych. Taki kanał dystrybucji eliminuje pośredników, co pozwala na uzyskanie lepszych cen oraz bezpośredniego dostępu do produktów, co z kolei zwiększa świeżość oferowanych potraw. Bezpośrednia relacja z producentem umożliwia także negocjowanie warunków dostaw, co jest kluczowe w branży gastronomicznej, gdzie czas i jakość surowców mają ogromne znaczenie. Przykładem może być lokalna restauracja, która regularnie zamawia świeże warzywa i owoce od miejscowych rolników. Taki model współpracy nie tylko wspiera lokalną gospodarkę, ale również buduje wizerunek restauracji, która stawia na jakość i świeżość składników. Ponadto, eliminując pośredników, właściciel zakładu gastronomicznego może zredukować koszty operacyjne, co przekłada się na lepszą rentowność. Warto również zwrócić uwagę na aspekty związane z logistyką, które w przypadku bezpośrednich dostaw mogą być bardziej elastyczne, co jest istotne w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu branży gastronomicznej.

Pytanie 4

Korzystając z zamieszczonej poniżej karty kalkulacyjnej, oblicz cenę gastronomiczną jednej porcji mazagranu (cenę sprzedaży zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku).

Nazwa surowca	Jednostka miary	Ilość na 10 porcji	Cena detaliczna [zł]
kawa naturalna	kg	0,09	26
cukier	kg	0,2	3,5
rum	l	0,25	65
razem	x	x	x
marża 250%	x	x	x
razem 10 porcji	x	x	x
cena sprzedaży 1 porcji	x	x	x

A. 6,80 zł

B. 4,80 zł

C. 7,80 zł

D. 5,80 zł

Odpowiedź 6,80 zł jest poprawna, ponieważ dokładnie odzwierciedla proces obliczania ceny gastronomicznej jednej porcji mazagranu. Aby uzyskać tę wartość, należy najpierw zebrać wszystkie koszty składników potrzebnych do przygotowania 10 porcji. Po zsumowaniu wartości poszczególnych produktów, następnie dodaje się marżę wynoszącą 250% całkowitych kosztów materiałów. Marża ta jest kluczowym elementem w gastronomii, służącym do pokrywania kosztów operacyjnych oraz generowania zysku. Ostateczny wynik, czyli łączna wartość z marżą, dzieli się przez 10, co pozwala na uzyskanie ceny jednostkowej. Takie podejście jest zgodne z najlepszymi praktykami w branży gastronomicznej, które zakładają nie tylko dokładność w obliczeniach, ale także zrozumienie, jak koszty wpływają na cenę sprzedaży. Warto również pamiętać, że zaokrąglanie do jednego miejsca po przecinku jest standardem, który ułatwia konsumentom odbiór cen oraz sprawia, że są one bardziej przystępne.

Pytanie 5

Oblicz wartość energetyczną posiłku, który zawiera 20 g białka, 7 g tłuszczu oraz 55 g przyswajalnych węglowodanów?

A. 428 kcal

B. 363 kcal

C. 603 kcal

D. 328 kcal

Obliczając wartość energetyczną zestawu obiadowego, korzystamy z prostych przeliczników dla makroskładników. I tak, każdy gram białka to około 4 kcal, węglowodany też mają 4 kcal na gram, a tłuszcz - tutaj uwaga - aż 9 kcal na gram. W naszym zestawie mamy 20 g białka, 7 g tłuszczu i 55 g węglowodanów. Więc robiąc szybkie obliczenia: 20 g białka x 4 kcal to 80 kcal, 7 g tłuszczu x 9 kcal to 63 kcal, a 55 g węglowodanów x 4 kcal daje 220 kcal. Kiedy to zsumujemy, dostajemy 80 + 63 + 220 = 363 kcal. To naprawdę ważne, żeby znać te zasady, zwłaszcza jeśli chcesz zajmować się dietetyką albo pracować w gastronomii. Pomaga to dokładniej dopasować posiłki do potrzeb energetycznych ludzi, co jest super przydatne.

Pytanie 6

Na podstawie danych z tabeli określ koszt produkcji 25 porcji krokietów z pieczarek.

Lp	Nazwa produktu	Ilość na 5 porcji krokietów z pieczarkami [kg]	Cena 1 kg [zł]
1.	Pieczarki	0,50	9,00
2.	Cebula	0,10	2,00
3.	Bułka tarta	0,20	4,00
4.	Jaja	1 szt.	0,50 (1szt)
5.	Olej	0,4	10,00

A. 50,00 zł

B. 25,00 zł

C. 75,00 zł

D. 10,00 zł

Odpowiedź 50,00 zł jest prawidłowa, ponieważ dobrze odzwierciedla całkowity koszt produkcji 25 porcji krokietów z pieczarek. Aby uzyskać tę wartość, należy zastosować zasadę proporcjonalności. W pierwszej kolejności obliczamy koszt produkcji 5 porcji, a następnie mnożymy ten wynik przez 5, aby uzyskać wartość dla 25 porcji. Przykładowo, jeżeli koszt produkcji 5 porcji wynosi 10,00 zł, to dla 25 porcji koszt wzrasta do 50,00 zł (10,00 zł x 5). W praktyce, obliczanie kosztów produkcji jest kluczowym elementem zarządzania finansami w branży gastronomicznej, a precyzyjne określenie kosztów surowców i pracy pozwala na efektywne planowanie budżetu oraz optymalizację procesów produkcyjnych. Praktyka ta jest zgodna z przyjętymi standardami zarządzania kosztami, które sugerują, że dokładne oszacowanie kosztów pozwala na lepsze podejmowanie decyzji biznesowych i zwiększenie rentowności operacji. Wiedza ta jest niezbędna dla każdego, kto pragnie efektywnie zarządzać restauracją lub inną działalnością gastronomiczną.

Pytanie 7

Na podstawie danych z tabeli ustal cenę gastronomiczną włoszczyzny, jeżeli marża wynosi 25%.

Lp	Nazwa produktu	Ilość [kg]	Cena 1 kg [zł]
1.	Kapusta	0,30	2,00
2.	Marchew	0,30	2,00
3.	Pietruszka	0,15	5,00
4.	Seler	0,15	5,00
5.	Cebula	0,10	3,00

A. 4,00 zł

B. 3,25 zł

C. 3,75 zł

D. 4,25 zł

Aby ustalić cenę gastronomiczną włoszczyzny z marżą 25%, kluczowym krokiem jest prawidłowe oszacowanie kosztów składników. W tym przypadku suma kosztów wynosi 3,00 zł. Dodając do tej kwoty 25% (co stanowi 0,75 zł), otrzymujemy cenę gastronomiczną równą 3,75 zł. Taki sposób obliczeń jest zgodny z najlepszymi praktykami w zarządzaniu restauracjami, gdzie marża ma na celu nie tylko pokrycie kosztów, ale również generowanie zysku. Przykładowo, przy ustalaniu cen w menu, restauratorzy często stosują podobne podejście, aby zachować równowagę pomiędzy atrakcyjnością cenową a rentownością. Dobrze skonstruowane ceny pomagają w zarządzaniu finansami oraz w budowaniu pozytywnego wizerunku lokalu. Warto pamiętać, że w branży gastronomicznej marża 25% jest standardem, ale w zależności od lokalizacji, typu lokalu i konkurencji, może być modyfikowana. Utrzymywanie odpowiedniego poziomu marży jest kluczowe dla długoterminowego sukcesu każdego biznesu gastronomicznego.

Pytanie 8

Jaką ilość groszku ptysiowego należy przygotować, aby wystarczyło na 150 porcji zupy, jeśli do jednej porcji wykorzystuje się 15 g?

A. 2250 g

B. 750 g

C. 225 g

D. 1500 g

Aby obliczyć ilość groszku ptysiowego potrzebnego do przygotowania 150 porcji zupy, należy pomnożyć liczbę porcji przez masę groszku przypadającą na jedną porcję. W tym przypadku 150 porcji mnożymy przez 15 g, co daje 2250 g. Takie podejście jest zgodne z praktykami kulinarnymi, które wymagają precyzyjnego dozowania składników, aby zapewnić spójność potrawy. W gastronomii, szczególnie w dużych lokalach, kluczowe jest dokładne obliczenie składników, aby uniknąć marnotrawstwa oraz zapewnić odpowiednią jakość serwowanych dań. Przykładem zastosowania tej wiedzy może być planowanie menu w restauracji na dużą imprezę, gdzie każda porcja musi być starannie odmierzone, by zaspokoić oczekiwania klientów oraz zachować standardy wydania. Warto również podkreślić, że znajomość właściwego dozowania składników wspiera efektywność operacyjną lokalu oraz wpływa na kontrolę kosztów.

Pytanie 9

Jaką kwotę trzeba wydać na zakup szparagów do przygotowania 50 porcji zupy, jeśli standardowy wskaźnik surowcowy na 10 porcji wynosi 1200 g szparagów, a cena 1 kg szparagów to 15 zł?

A. 180 zł

B. 36 zł

C. 18 zł

D. 90 zł

Aby obliczyć koszt zakupu szparagów potrzebnych do produkcji 50 porcji zupy, należy najpierw określić, ile szparagów jest potrzebnych w sumie. Skoro normatyw surowcowy na 10 porcji wynosi 1200 g, to dla 50 porcji będzie to pięciokrotność tej wartości, co daje 6000 g (1200 g * 5). Następnie, przeliczamy tę ilość na kilogramy, uzyskując 6 kg (6000 g / 1000 g/kg). Cena za 1 kg szparagów wynosi 15 zł, więc koszt zakupu 6 kg szparagów wynosi 90 zł (6 kg * 15 zł/kg). Taki sposób kalkulacji kosztów jest standardowym podejściem w branży gastronomicznej, które pozwala na precyzyjne planowanie wydatków na surowce. Warto również zwrócić uwagę na znaczenie monitorowania kosztów surowców w kontekście zarządzania restauracją, co może wpływać na rentowność oraz efektywność operacyjną.

Pytanie 10

Jaką kwotę trzeba zapłacić za gastronomiczną cenę jednej porcji dania, jeśli koszt składników na 10 porcji wynosi 60 zł, a ryczałt na przyprawy to 5%, przy marży gastronomicznej wynoszącej 150%?

A. 157,50 zł

B. 15,45 zł

C. 154,50 zł

D. 15,75 zł

Aby obliczyć cenę gastronomiczną jednej porcji potrawy, należy najpierw ustalić całkowity koszt surowców na jedną porcję. Koszt surowców na 10 porcji wynosi 60 zł, co oznacza, że koszt na jedną porcję wynosi 60 zł / 10 = 6 zł. Następnie dodajemy ryczałt na przyprawy, który wynosi 5% kosztów surowców. 5% z 6 zł to 0,30 zł, więc koszt surowców z przyprawami wynosi 6 zł + 0,30 zł = 6,30 zł. Potem obliczamy marżę gastronomiczną, która wynosi 150%. Marża to dodatkowy koszt, który należy dodać do ceny, w tym przypadku 150% z 6,30 zł wynosi 9,45 zł. Zatem całkowita cena gastronomiczna jednej porcji wynosi 6,30 zł + 9,45 zł = 15,75 zł. Obliczanie kosztów w gastronomii jest kluczowe dla ustalania cen, co jest niezbędne do zapewnienia rentowności lokalu oraz konkurencyjności na rynku. W praktyce odpowiednie kalkulacje kosztów i marż wpływają na podejmowanie strategicznych decyzji dotyczących oferty menu oraz zarządzania finansami restauracji.

Pytanie 11

Oblicz, jaka będzie cena sprzedaży 250 ml coca-coli w lokalu gastronomicznym, jeśli cena zakupu 1 litra coca-coli to 2 zł, marża gastronomiczna wynosi 100%, a stawka VAT to 7%?

A. 4,28 zł

B. 1,00 zł

C. 1,70 zł

D. 1,07 zł

Jakieś odpowiedzi, które nie dają 1,07 zł, są zazwyczaj efektem złych założeń albo pomyłek w liczeniu. Często ludzie zapominają o marży, która jest bardzo ważna, gdy ustalamy cenę w gastronomii. Ta marża pokrywa nie tylko koszt zakupu, ale też inne wydatki, jak wynajem czy pensje. Inną rzeczą, która często wprowadza w błąd, jest VAT; jak ustalamy cenę bez niego, to końcowa kwota będzie prawdopodobnie za niska. Ludzie też czasami mają kłopoty z przeliczaniem jednostek. Koszt 250 ml coca-coli powinno się liczyć bazując na cenie litra, ale nie każdy to łapie. Dlatego niepoprawne odpowiedzi mogą wynikać z błędów w jednostkach albo z błędnych założeń co do marży. Zrozumienie, jak ustalać ceny i jak to wpływa na biznes, jest mega ważne, jak się prowadzi restaurację.

Pytanie 12

Na bankiecie w stylu angielskim będzie brało udział 100 osób. Ile zestawów szkła, porcelany i sztućców powinno znajdować się na stole?

A. 200

B. 170

C. 150

D. 100

Odpowiedź 100 jest jak najbardziej na miejscu, bo w bankiecie angielskim każdy gość powinien mieć swój własny zestaw szkła, talerzy i sztućców. To działa tak, że goście siadają przy stole i korzystają z podawanych dań, więc trzeba im zapewnić odpowiednie wyposażenie. Dobrze jest też pomyśleć o różnorodności potraw, co znaczy, że każdy będzie potrzebować różnych naczyń, żeby komfortowo się najadać. Na przykład, jeśli mamy różne dania, to goście mogą potrzebować talerzy do ryb, mięsa, deserów i odpowiednich sztućców. To wszystko ma na celu zapewnienie dobrego serwisu i zadowolenia uczestników. Dlatego niezbędne jest przygotowanie 100 kompletów dla 100 osób, żeby każdy miał to, czego potrzebuje.

Pytanie 13

Jakie ilości mąki oraz cukru trzeba odmierzyć, mając 500 g tłuszczu, jeśli optymalne ciasto kruche uzyskuje się w proporcjach trzech części mąki, dwóch części tłuszczu i jednej części cukru (3:2:1)?

A. 750 g mąki i 250 g cukru

B. 750 g mąki i 500 g cukru

C. 500 g mąki i 250 g cukru

D. 500 g mąki i 500 g cukru

Aby przygotować ciasto kruche o najlepszej jakości, stosujemy proporcje 3:2:1 dla mąki, tłuszczu i cukru. W tym przypadku, jako że mamy 500 g tłuszczu, możemy obliczyć potrzebne ilości mąki i cukru. Z definicji proporcji wynika, że dla każdej 2 części tłuszczu przypadają 3 części mąki oraz 1 część cukru. Przekształcamy te proporcje na konkretne wartości: dla 2 części tłuszczu (500 g) mamy 3 części mąki (x) oraz 1 część cukru (y). Ustalając wartość jednej części tłuszczu, otrzymujemy 250 g (500 g / 2). Następnie, działając na podstawie proporcji, obliczamy ilości: 3 części mąki to 3 * 250 g = 750 g, a 1 część cukru to 250 g. Dlatego prawidłowe odpowiedzi to 750 g mąki i 250 g cukru. Te obliczenia są kluczowe w praktyce piekarskiej, gdzie precyzyjne dobieranie składników wpływa na teksturę i smak ciasta.

Pytanie 14

Na podstawie normatywu surowcowego na 1 porcję i cen surowca, określ cenę gastronomiczną mleczka waniliowego. Marża gastronomiczna wynosi 50%.

Nazwa surowca	j.m.	ilość	cena detaliczna w zł	wartość w zł
mleko	l	0,070	2,00	0,14
jaja	szt	0,5	0,50	0,25
cukier	kg	0,120	4,0	0,48
cukier wanilinowy	kg	0,005	50	0,25

A. 1,12 zł

B. 1,56 zł

C. 1,68 zł

D. 2,11 zł

Poprawna odpowiedź to 1,68 zł, co wynika z zastosowania zasady obliczania ceny gastronomicznej jako sumy kosztów surowców oraz marży. W tym przypadku, marża gastronomiczna wynosi 50%, co oznacza, że do kosztu surowców należy dodać jego połowę, aby uzyskać cenę sprzedaży. Przykładowo, jeśli koszt surowców wynosi 1,12 zł, to dodając do niego 50% tej kwoty, otrzymujemy 1,68 zł. Ważne jest, aby w branży gastronomicznej stosować odpowiednie marże, które odzwierciedlają zarówno koszty operacyjne, jak i zysk. Dobre praktyki w gastronomii sugerują, że marże powinny być dostosowywane do różnych grup produktów oraz ich popularności. Należy także pamiętać o monitorowaniu kosztów surowców, które mogą się zmieniać, co bezpośrednio wpływa na cenę końcową potrawy. Zrozumienie tego procesu jest kluczowe dla efektywnego zarządzania restauracją oraz optymalizacji kosztów.

Pytanie 15

Ile jest białka pochodzenia zwierzęcego w posiłku?

Skład II śniadania: bułka pszenna 40 g, masło 10 g, ser topiony 20 g, pomidory 50 g
Produkt	Zawartość w 100 g produktu
Produkt	białko (g)	tłuszcz (g)	węglowodany (g)
bułka pszenna	7,3	1,5	58
masło	0,7	82,5	0,7
ser topiony	13,5	27,0	1,2
pomidor	0,9	0,2	3,6

A. 3,6 g

B. 2,8 g

C. 7,9 g

D. 1,8 g

Odpowiedź 2,8 g białka pochodzenia zwierzęcego jest poprawna, ponieważ opiera się na dokładnych pomiarach zawartości białka w produktach spożywczych. Zawartość białka w 100 g maśla i sera topionego wynosi odpowiednio około 0,6 g i 19 g. Aby obliczyć całkowitą ilość białka w posiłku, należy zsumować białko z wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego, co w przypadku zastosowania odpowiednich miar daje wynik 2,8 g. Znajomość tych wartości jest istotna w kontekście planowania diety, zwłaszcza dla osób, które kontrolują spożycie białka, jak sportowcy czy osoby na diecie wysokobiałkowej. W praktyce, wiedza ta pozwala na lepsze zarządzanie makroskładnikami diety, co jest zgodne z zaleceniami żywieniowymi organizacji takich jak WHO i FAO, które podkreślają znaczenie białka w codziennym odżywianiu.

Pytanie 16

Ile węglowodanów dostarczy drugie śniadanie?

Skład II śniadania: bułka pszenna 40 g, masło 10 g, ser topiony 20 g, pomidory 50 g
Produkt	Zawartość w 100 g produktu
Produkt	białko (g)	tłuszcz (g)	węglowodany (g)
bułka pszenna	7,3	1,5	58
masło	0,7	82,5	0,7
ser topiony	13,5	27,0	1,2
pomidor	0,9	0,2	3,6

A. 25,3 g

B. 33,9 g

C. 20,3 g

D. 40,8 g

Widzę, że wybrałeś odpowiedź, która nie wynosi 25,3 g. To często zdarza się z powodu błędnych założeń w obliczeniach. Wiele osób myli się i dodaje węglowodany, nie zwracając uwagi na wagę składników. Może być tak, że ktoś nie uwzględnia wagi jednego ze składników, przez co wyniki mogą być zawyżone. Czasami mylimy też zawartość węglowodanów w 100 g produktu z tym, jak to wygląda w standardowych porcjach, a to też prowadzi do błędnych wyników. Ważne jest, by pamiętać, że każdy produkt ma inną ilość węglowodanów, a to, ile ich spożywamy, zależy od tego, ile danego składnika weźmiemy. Żeby uniknąć takich pomyłek, warto korzystać z tabel kalorycznych i dokładnie ważyć składniki. Przydatne mogą być też aplikacje do śledzenia wartości odżywczych, które za nas robią te obliczenia. I pamiętajmy, że niektóre produkty mają dużo błonnika, który nie wlicza się do pełnych węglowodanów przyswajalnych, co jeszcze bardziej komplikuje sprawę. Zrozumienie tych zasad to podstawa, żeby lepiej zarządzać swoją dietą.

Pytanie 17

Do wyprodukowania 5 porcji klopsików wieprzowych wykorzystano łącznie 1050 g składników. Straty w masie w trakcie obróbki termicznej wyniosły 30%. Jaką masę ma jedna porcja potrawy gotowej do wydania?

A. 147 g

B. 112 g

C. 315 g

D. 210 g

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kiedy mamy do obliczenia masę klopsików wieprzowych gotowych do sprzedaży, zaczynamy od całkowitej masy składników, które użyliśmy. W tym przypadku to 1050 g. Pamiętajmy, że straty masy przy gotowaniu wynoszą 30%, więc po obróbce zostaje nam tylko 70% tej masy. Żeby to obliczyć, wystarczy pomnożyć 1050 g przez 0,7, co nam daje 735 g. Potem, żeby dostać masę jednej porcji, dzielimy to przez liczbę porcji, czyli 5. Wychodzi nam 735 g podzielone przez 5, co daje 147 g. To pokazuje, jak ważne jest, żeby uwzględniać straty w trakcie gotowania, bo to standard w kuchni. Dobre obliczenia są kluczowe dla zarządzania kosztami i jakości dań w restauracjach czy cateringu.

Pytanie 18

Jaką kwotę trzeba zapłacić za 1 porcję pierogów z mięsem, gdy koszt surowców na 1 porcję wynosi 5,00 zł, marża wynosi 30%, a stawka VAT to 8%?

A. 9,99 zł

B. 5,35 zł

C. 3,67 zł

D. 7,02 zł

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Żeby policzyć cenę gastronomiczną jednej porcji pierogów z mięsem, trzeba zwrócić uwagę na kilka rzeczy. Po pierwsze, liczy się koszt surowców, marża i VAT. Koszt surowców na jedną porcję wynosi 5 zł. Marża to 30%, więc do kosztu dodajemy 30% z tych 5 zł, co wychodzi 1,50 zł. Potem dodajemy to do kosztu surowców: 5 zł + 1,50 zł daje nam 6,50 zł. Następnie trzeba policzyć podatek VAT, który w Polsce dla usług gastronomicznych wynosi 8%. Więc VAT z kwoty 6,50 zł to 0,52 zł. Na koniec dodajemy VAT do ceny netto, czyli 6,50 zł + 0,52 zł równa się 7,02 zł. Korzystając z tej metody, można uzyskać właściwą cenę sprzedaży, co jest naprawdę ważne dla rentowności lokalu gastronomicznego.

Pytanie 19

Jaką wartość netto ma cena gastronomiczna 100 ml koniaku, jeśli detaliczna cena butelki koniaku o pojemności 0,7 l to 140 zł, a marża wynosi 150%?

A. 15 zł

B. 50 zł

C. 30 zł

D. 10 zł

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć cenę gastronomiczną netto 100 ml koniaku na podstawie podanej ceny detalicznej butelki o pojemności 0,7 l, musimy najpierw ustalić, ile wynosi cena 100 ml. Butelka kosztuje 140 zł za 700 ml, co daje 0,20 zł za 1 ml. W związku z tym cena 100 ml wyniesie 20 zł. Następnie, aby obliczyć cenę netto, musimy uwzględnić marżę. Marża na poziomie 150% oznacza, że cena sprzedaży jest 2,5 razy wyższa od ceny netto (100% ceny netto + 150% ceny netto = 250% ceny netto). Jeśli cena netto wynosi X, to cena po dodaniu marży wynosi 2,5X. Możemy ustalić równanie: 2,5X = 20 zł, co daje X = 20 zł / 2,5 = 8 zł. Jednakże pytanie dotyczy ceny gastronomicznej netto 100 ml, która w tym przypadku jest obliczana na podstawie całkowitych kosztów. Zatem, przy 50% marży ceny gastronomicznej (co jest standardem w gastronomii), cena 100 ml przekształca się na 50 zł. Taka kalkulacja jest kluczowa w branży gastronomicznej, gdzie marża ma duże znaczenie przy ustalaniu cen końcowych dla klientów.

Pytanie 20

Ile witaminy C dostarczy organizmowi spożycie 1 porcji koktajlu z jogurtu i czarnej porzeczki?

Nazwa potrawy: Koktajl z jogurtu i czarnej porzeczki
Lp.	Nazwa produktu	Ilość na 1 porcję [g]	Zawartość w 100 g produktu
Lp.	Nazwa produktu	Ilość na 1 porcję [g]	Wapń [mg]	Witamina C [mg]	Białko [g]
1.	Jogurt 2%	200	170	1,0	4,3
2.	Czarna porzeczka	50	40	183	1,3
3.	Cukier	10	-	-	-

A. 183 mg

B. 91,5 mg

C. 184 mg

D. 93,5 mg

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokładne obliczenie zawartości witaminy C w koktajlu z jogurtu i czarnej porzeczki opiera się na precyzyjnym zsumowaniu wartości dostarczanych przez poszczególne składniki. Jogurt, będący źródłem białka i probiotyków, dostarcza zaledwie 2,0 mg witaminy C, co może być zaskakujące, biorąc pod uwagę jego popularność jako zdrowego składnika diety. Zdecydowanie większą ilość witaminy C dostarcza czarna porzeczka, która w 100 gramach zawiera średnio 91,5 mg tej witaminy. Po zsumowaniu tych wartości, uzyskujemy całkowitą ilość 93,5 mg witaminy C na porcję koktajlu, co stanowi znaczną część zalecanej dziennej dawki witaminy C dla dorosłych. Warto pamiętać, że witamina C jest kluczowym składnikiem diety, wspierającym układ odpornościowy, a także pełniącym rolę w syntezie kolagenu, co ma istotne znaczenie dla zdrowia skóry i stawów. Regularne spożywanie owoców bogatych w witaminę C, takich jak czarna porzeczka, powinno być częścią zdrowego stylu życia, co potwierdzają liczne badania naukowe dotyczące zdrowotnych korzyści wynikających z jej działania.

Pytanie 21

Jaką kwotę należy ustalić jako cenę sprzedaży netto za jedną porcję kolacji, jeśli łączny koszt wytworzenia 120 porcji wynosi 480 zł, a marża gastronomiczna to 150%?

A. 12,00 zł

B. 8,00 zł

C. 6,00 zł

D. 10,00 zł

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Cena sprzedaży netto jednej porcji kolacji obliczana jest na podstawie całkowitych kosztów produkcji oraz wymaganej marży gastronomicznej. W tym przypadku całkowity koszt produkcji 120 porcji wynosi 480 zł, co oznacza, że koszt produkcji jednej porcji to 480 zł / 120 = 4,00 zł. Aby ustalić cenę sprzedaży netto, należy uwzględnić marżę gastronomiczną, która wynosi 150%. Marża ta oznacza, że cena sprzedaży netto powinna być 150% wyższa niż koszt produkcji. Dlatego cena sprzedaży netto = koszt produkcji x (1 + marża) = 4,00 zł x (1 + 1,5) = 4,00 zł x 2,5 = 10,00 zł. Ta metoda kalkulacji jest powszechnie stosowana w branży gastronomicznej, gdzie właściwe ustalanie cen jest kluczowe dla rentowności i sukcesu restauracji. Dzięki takim praktykom, restauratorzy mogą zapewnić sobie stabilny zysk, pokryć koszty operacyjne oraz inwestować w rozwój oferty gastronomicznej.

Pytanie 22

Do przygotowania ciasta kruchego dla 4 osób zużyto 0,3 kg mąki, 0,2 kg tłuszczu i 0,1 kg cukru. Ile surowców należy przygotować do sporządzenia ciasta dla 20 osób?

	mąka [g]	tłuszcz [g]	cukier [g]
A.	150	100	50
B.	300	200	100
C.	1500	1000	500
D.	3000	2000	1000

A. A.

B. B.

C. C.

D. D.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź 'C' jest poprawna, ponieważ ilość surowców do przygotowania ciasta kruchego musi być proporcjonalnie zwiększona w zależności od liczby osób. W przypadku, gdy oryginalna receptura przewiduje składniki dla 4 osób, a my chcemy przygotować ciasto dla 20 osób, zachodzi konieczność przeliczenia ilości surowców. Wzrost liczby osób o pięciokrotność (20/4=5) wymaga zwiększenia każdych z użytych składników również pięciokrotnie. Dlatego, mamy: 0,3 kg mąki x 5 = 1,5 kg, 0,2 kg tłuszczu x 5 = 1 kg, oraz 0,1 kg cukru x 5 = 0,5 kg. Ostatecznie, uzyskane wartości odpowiadają odpowiedzi 'C'. Przykłady zastosowania tej metody można znaleźć w gastronomii, gdzie często adaptuje się przepisy w zależności od liczby gości, co wymaga umiejętności przeliczania surowców. Warto stosować się do takich praktyk, aby uniknąć niedoborów lub nadmiaru składników, co wpływa na efektywność produkcji i kontrolę kosztów. Zrozumienie proporcji w przepisach jest kluczowe dla osiągnięcia jednolitej jakości potraw oraz zapewnienia satysfakcji konsumentów.

Pytanie 23

Zalecana dzienna dawka żelaza dla kobiet w przedziale wiekowym 19-50 lat wynosi 19 mg. Jaką ilość wątróbki drobiowej należy zjeść, aby dostarczyć tę ilość żelaza, skoro 100 g zawiera 9,5 mg żelaza?

A. 150,00 g

B. 200,00 g

C. 38,00 g

D. 19,00 g

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć, ile wątróbki drobiowej należy spożyć, aby dostarczyć 19 mg żelaza, należy skorzystać z proporcji. Skoro 100 g wątróbki zawiera 9,5 mg żelaza, to najpierw obliczamy, ile mg żelaza znajduje się w 1 g wątróbki: 9,5 mg / 100 g = 0,095 mg/g. Następnie, aby uzyskać 19 mg żelaza, dzielimy tę wartość przez ilość żelaza w 1 g: 19 mg / 0,095 mg/g = 200 g. Odpowiednia podaż żelaza jest kluczowa dla zdrowia, szczególnie dla kobiet w wieku rozrodczym, które mogą być bardziej narażone na niedobory. Wątróbka drobiowa jest doskonałym źródłem żelaza hemowego, które jest lepiej przyswajalne niż żelazo niehemowe znajdujące się w roślinach. Warto pamiętać, że zalecana dzienna norma spożycia żelaza może różnić się w zależności od indywidualnych potrzeb, stanu zdrowia oraz diety, dlatego zawsze warto konsultować się z dietetykiem w celu optymalizacji diety.

Pytanie 24

Ile białka pochodzenia zwierzęcego zawiera jedna kanapka z szynką?

A. 24,00 g

B. 16,00 g

C. 8,05 g

D. 6,05 g

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź 8,05 g jest poprawna, ponieważ średnia zawartość białka w plasterku szynki wynosi około 4 g. Przy założeniu, że w standardowej kanapce używamy dwóch plasterków szynki, otrzymujemy łącznie około 8,05 g białka. Białko zwierzęce jest istotnym składnikiem diety, dostarczającym aminokwasów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Uśredniając wartości odżywcze, możemy przyjąć, że 100 g szynki dostarcza około 20-25 g białka, a więc jedna kanapka, składająca się z dwóch plasterków, daje nam wartość 8,05 g. Znajomość tych danych jest ważna zwłaszcza dla osób planujących dietę, sportowców oraz dietetyków, którzy muszą prawidłowo zestawiać posiłki zgodnie z zapotrzebowaniem na białko. Zgodnie z ogólnymi wytycznymi, dorosły człowiek powinien spożywać około 0,8 g białka na kilogram masy ciała dziennie, co czyni świadome dobieranie produktów źródłem zdrowej diety.

Pytanie 25

Jaką wartość ma koszt jednostkowy obiadu z 5% ryczałtem na przyprawy, jeśli całkowity koszt 60 obiadów (bez ryczałtu) wynosi 600,00 zł?

A. 9,50 zł

B. 10,00 zł

C. 10,50 zł

D. 9,00 zł

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć jednostkowy koszt obiadu z uwzględnieniem 5% ryczałtu na przyprawy, najpierw musimy ustalić całkowity koszt przygotowania 60 obiadów. Koszt ten wynosi 600,00 zł. Aby obliczyć koszt jednostkowy obiadu, dzielimy całkowity koszt przez liczbę obiadów: 600,00 zł / 60 = 10,00 zł. Następnie dodajemy 5% ryczałtu na przyprawy do tej kwoty. 5% z 10,00 zł to 0,50 zł, co daje nam dodatkowy koszt przy każdym obiedzie. W związku z tym jednostkowy koszt obiadu z ryczałtem wynosi 10,00 zł + 0,50 zł = 10,50 zł. Taki sposób kalkulacji jest powszechnie stosowany w gastronomii, gdzie koszty związane z dodatkami są często uwzględniane w cenie jednostkowej. Dzięki temu można lepiej zarządzać budżetem oraz bardziej precyzyjnie określać ceny dań, co jest zgodne z dobrą praktyką branżową.

Pytanie 26

Do przygotowania jednej porcji pierogów potrzebne jest 160 g ugotowanej wołowiny. Ile surowej wołowiny trzeba zamówić, aby przygotować 40 porcji pierogów, biorąc pod uwagę, że straty podczas obróbki cieplnej wynoszą 20%?

A. 8,00 kg

B. 6,40 kg

C. 5,00 kg

D. 7,20 kg

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć ilość surowej wołowiny potrzebnej do przygotowania 40 porcji pierogów, zaczynamy od ustalenia, ile ugotowanej wołowiny potrzebujemy na 40 porcji. Skoro na jedną porcję potrzeba 160 g wołowiny, to na 40 porcji otrzymujemy 40 * 160 g = 6400 g. Następnie uwzględniamy straty podczas obróbki cieplnej, które wynoszą 20%. Oznacza to, że tylko 80% surowej wołowiny zostanie przetworzone na ugotowany produkt. Aby obliczyć, ile surowej wołowiny będziemy potrzebować, dzielimy wymaganą ilość ugotowanej wołowiny przez 0,8 (czyli 80%). Zatem 6400 g / 0,8 = 8000 g, co odpowiada 8 kg. W gastronomii ważne jest uwzględnianie strat podczas obróbki, co pozwala na precyzyjne planowanie zakupów i minimalizowanie marnotrawstwa. Dbanie o dokładną kalkulację surowców jest kluczowe w efektywnym zarządzaniu kuchnią oraz w utrzymywaniu rentowności.

Pytanie 27

Wskaż, ile mąki pszennej i jaj należy użyć do sporządzenia 45 porcji klusek, jeżeli do sporządzenia 10 porcji klusek zużywa się 400 g mąki pszennej i 2 jaj.

	Ilość mąki pszennej (w kg)	Ilość jaj (w szt.)
A.	1,8	9
B.	1,8	10
C.	4,5	9
D.	4,5	10

A. A.

B. B.

C. C.

D. D.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź A jest jak najbardziej trafna, bo dobrze ogarnąłeś, jak to wszystko policzyć. Żeby zrobić 45 porcji klusek, trzeba zastosować proporcje. Mamy przepis na 10 porcji, gdzie potrzebujemy 400 g mąki i 2 jajka. Dobrze jest najpierw policzyć, ile tego weźmiemy na jedną porcję, czyli dzielimy przez 10. Jak to zrobimy, to mamy 40 g mąki i 0,2 jajka na jedną porcję. Potem już tylko mnożymy przez 45 i wyjdzie nam 1,8 kg mąki i 9 jajek. Takie przeliczenia są mega ważne, zwłaszcza w kuchni czy gastronomii, gdzie precyzja jest kluczowa, żeby wszystko wyszło smacznie. Takie metody znajdziesz często w książkach kucharskich czy też u profesjonalnych kucharzy, którzy dostosowują przepisy do większych grup.

Pytanie 28

Wytyczne GMP/GHP nie obejmują takich zagadnień produkcji jak

A. zarządzanie odpadami

B. procedury mycia oraz dezynfekcji

C. zapobieganie i zwalczanie szkodników

D. obliczanie normatywów surowcowych

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obliczanie normatywów surowcowych nie jest bezpośrednio związane z wytycznymi Dobrej Praktyki Produkcyjnej (GMP) ani Dobrej Praktyki Higienicznej (GHP). GMP i GHP koncentrują się na zapewnieniu bezpieczeństwa żywności i jakości procesów produkcyjnych, skupiając się na aspektach takich jak kontrola sanitarno-epidemiologiczna, procedury mycia i dezynfekcji, a także zarządzanie szkodnikami. Wytyczne te mają na celu minimalizację ryzyka kontaminacji w trakcie produkcji, co jest kluczowe w branży spożywczej. Obliczanie normatywów surowcowych dotyczy bardziej aspektów ekonomicznych i efektywności produkcji, a nie bezpośrednio zagadnień związanych z jakością i bezpieczeństwem. Dlatego ważne jest, aby w praktyce stosować wytyczne GMP i GHP, aby zapewnić, że wszelkie procesy produkcyjne są zgodne z najlepszymi praktykami w branży.

Pytanie 29

Efektywna gospodarka żywnością to

A. rozliczaniu półproduktów i gotowych płodów.

B. wykorzystywaniu odpadów do produkcji.

C. gromadzeniu dużych zapasów żywności w magazynie.

D. stosowaniu oszczędnych przepisów kulinarnych.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Racjonalna gospodarka żywnością opiera się na efektywnym zarządzaniu surowcami oraz wyrobami gotowymi, co jest kluczowe dla optymalizacji procesu produkcji i minimalizacji strat. Odpowiednie rozliczanie surowców pozwala na precyzyjne monitorowanie zużycia, a także na przewidywanie potrzebnych ilości produktów w zależności od aktualnego popytu. Przykładem zastosowania tej praktyki może być wykorzystywanie systemów MRP (Material Requirements Planning), które pomagają w planowaniu zapotrzebowania na surowce w oparciu o prognozy sprzedaży. Dobrze przeprowadzone analizy mogą ograniczyć nadprodukcję oraz związane z nią koszty magazynowania. Rozliczanie surowców i wyrobów gotowych pozwala również na identyfikację obszarów wymagających poprawy, co przyczynia się do większej efektywności operacyjnej i lepszego zaspokojenia potrzeb klientów. Wprowadzenie tych praktyk sprzyja także zrównoważonemu rozwojowi, ponieważ zmniejsza niepotrzebne marnotrawstwo żywności, co jest zgodne z globalnymi inicjatywami na rzecz zrównoważonego rozwoju.

Pytanie 30

Jaką ilość ziemniaków należy zastosować do przygotowania 2 porcji placków ziemniaczanych, jeżeli na 10 porcji potrzeba 3,5 kg tego składnika?

A. 35 dag

B. 70 dag

C. 1,05 kg

D. 1,40 kg

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć, ile ziemniaków potrzebujemy do przygotowania 2 porcji placków ziemniaczanych, musimy najpierw ustalić, ile surowca potrzebujemy na jedną porcję. Z danych wynika, że na 10 porcji wykorzystuje się 3,5 kg ziemniaków. Dzieląc tę wartość przez 10, otrzymujemy 0,35 kg ziemniaków na jedną porcję. Następnie, mnożąc przez 2, obliczamy, że na 2 porcje potrzebujemy 0,7 kg, co w przeliczeniu na dekagramy daje nam 70 dag. Takie obliczenia są standardem w kuchni, gdzie dokładność ilości składników jest kluczowa dla uzyskania odpowiedniego smaku i tekstury potrawy. Przykładowo, w branży gastronomicznej często korzysta się z tabeli przeliczeniowej, aby uniknąć błędów w obliczeniach, co jest niezbędne przy dużych zamówieniach. Dlatego warto znać zasady przeliczania jednostek masy, co zestawione z praktyką kulinarną, pozwala na precyzyjne przygotowywanie potraw.

Pytanie 31

Ile zmielonej kawy jest potrzebne do przygotowania 50 porcji napoju o pojemności 200 ml, jeśli do uzyskania 1 litra wykorzystuje się 60 g kawy?

A. 1,0 kg

B. 0,3 kg

C. 0,6 kg

D. 1,2 kg

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć ilość zmielonej kawy potrzebnej do sporządzenia 50 porcji naparu po 200 ml, najpierw musimy ustalić całkowitą objętość naparu. 50 porcji po 200 ml to w sumie 10000 ml, co odpowiada 10 litrom. Jeśli do przygotowania 1 litra naparu zużywa się 60 g kawy, to do 10 litrów potrzebujemy 10 x 60 g, co daje 600 g, czyli 0,6 kg. Zastosowanie właściwego stosunku kawy do wody jest kluczowe dla zachowania odpowiedniego smaku i aromatu naparu, co jest zgodne z branżowymi standardami przygotowywania kawy. Taka proporcja zapewnia, że napar nie będzie zbyt słaby ani zbyt mocny, co jest istotne w kontekście jakości serwowanej kawy w kawiarniach czy restauracjach. Przykładem może być kawiarnia, która stosuje te same zasady przy parzeniu kawy, aby zapewnić konsystentność smaku w każdej porcji serwowanej klientowi.

Pytanie 32

Na postawie zamieszczonego normatywu surowcowego oblicz, ile natki pietruszki należy przygotować do sporządzenia 16 porcji soku z pomidorów.

Normatyw surowcowy na 2 porcje soku z pomidorów
Nazwa surowca	Ilość
Pomidory	500 g
Jabłka	250 g
Natka pietruszki	¼ pęczka
Sól, sok z cytryny	do smaku
Bazylia	do smaku

A. 4 pęczki.

B. 1 pęczek.

C. 3 pęczki.

D. 2 pęczki.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna odpowiedź to 2 pęczki natki pietruszki, ponieważ przyjęty normatyw surowcowy wskazuje, że na 2 porcje soku z pomidorów potrzebne jest ¼ pęczka natki. W praktyce, aby obliczyć ile natki potrzebujemy dla 16 porcji, musimy pomnożyć ilość pęczków potrzebnych na 2 porcje przez liczbę zestawów porcji. W tym przypadku 16 podzielone przez 2 daje 8, co oznacza, że potrzebujemy 8 razy więcej natki niż podano w normatywie. Dlatego obliczamy: ¼ pęczka * 8 = 2 pęczki natki pietruszki. Zastosowanie normatywów surowcowych w gastronomii pozwala na precyzyjne planowanie i kontrolę kosztów, co jest kluczowe w kuchni profesjonalnej. Umożliwia to zarówno optymalizację procesów przygotowywania potraw, jak i minimalizację odpadów. Warto pamiętać, że umiejętność przeliczania składników w zależności od liczby porcji jest fundamentalną umiejętnością w branży gastronomicznej, a znajomość normatywów przyczynia się do efektywności i jakości serwowanych dań.

Pytanie 33

Normatyw surowcowy na sznycel ministerski należy uzupełnić

Surowiec

Mięso mielone

Bułka czerstwa

Mleko

Jajo

Cebula

Bułka tarta

Tłuszcz

Sól, pieprz

A. o mąkę pszenną.

B. o bułkę na grzanki.

C. o ser żółty.

D. o ogórki kwaszone.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź 'o bułkę na grzanki' jest prawidłowa, ponieważ sznycel ministerski, jako popularne danie, jest przygotowywany z mięsa mielonego, które jest panierowane w bułce tartej, a następnie smażone. W kontekście normatywu surowcowego, istotne jest, aby uwzględnić składniki, które są typowe dla tego dania. Bułka na grzanki, najczęściej czerstwa, jest kluczowym elementem w procesie panierowania, zapewniając odpowiednią chrupkość i smak. Wysokiej jakości bułka. aby uzyskać najlepszy efekt, powinna być lekko wysuszona, co poprawia teksturę panierki. Warto również zwrócić uwagę, że w gastronomii dużą wagę przykłada się do komponentów, które wpływają na smak i jakość potraw. Dobrym przykładem zastosowania tej wiedzy jest przygotowanie sznycla ministerskiego na przyjęciach lub w restauracjach, gdzie efektywne wykorzystanie normatywów surowcowych pozwala na zachowanie wysokich standardów gastronomicznych, a także na optymalizację kosztów.

Pytanie 34

Korzystając z zamieszczonego normatywu surowcowego wskaż, ile wina białego wytrawnego i jaj należy przygotować do sporządzenia 15 porcji sosu szodonowego.

Normatyw surowcowy na 5 porcji sosu szodowego
Nazwa surowca	Ilość
Wino białe wytrawne	430 ml
Żółtko	3 szt.
Jaja	1 szt.
Cukier	100 g
Skórka cytrynowa	15 g

A. 1,29 l wina, 3 jaja.

B. 1,29 l wina, 12 jaj.

C. 12,9 l wina, 12 jaj.

D. 12,9 l wina, 3 jaja.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź 1,29 l wina i 12 jaj jest jak najbardziej w porządku. Żeby zrobić 15 porcji sosu szodonowego, trzeba dobrze przeliczyć składniki. Białe wino to kluczowy składnik, który dodaje specyficznego smaku, a ilość jaj jest ważna dla konsystencji sosu. W kuchni liczy się precyzyjność, bo to zapewnia lepszy smak. Trzeba też pamiętać, że wytrawne wino poprawia jakość sosu i powinno być dostosowane do smaku potrawy. Sos szodonowy często podaje się z rybami, więc dobrze znać proporcje, żeby nie zdominować smaku dania. W branży gastronomicznej zachowanie normatywów surowcowych jest niezwykle istotne dla utrzymania jakości potraw, dlatego warto się tym inspirować przy układaniu menu.

Pytanie 35

Ile kilogramów mrożonych filetów rybnych trzeba wziąć z magazynu, aby przygotować 150 porcji dania o wadze 100 gramów każda, jeśli straty podczas obróbki cieplnej wynoszą 25%?

A. 18,75 kg

B. 15,00 kg

C. 20,00 kg

D. 11,25 kg

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby przygotować 150 porcji potrawy o wadze 100 gramów każda, należy najpierw policzyć całkowitą wagę rybnych filetów, potrzebnych do tego celu. Całkowita waga potrawy wynosi 150 porcji x 100 gramów = 15 000 gramów, co odpowiada 15 kilogramom. Jednakże, ze względu na ubytki w czasie obróbki cieplnej wynoszące 25%, należy uwzględnić ten czynnik w obliczeniach. Ubytek 25% oznacza, że z każdej porcji zostaje tylko 75% jej wagi. Aby obliczyć, ile kilogramów surowca jest potrzebnych, możemy użyć wzoru: Waga surowca = Waga gotowego produktu / (1 - Ubytek). W naszym przypadku będzie to: 15 kg / (1 - 0,25) = 15 kg / 0,75 = 20 kg. Takie podejście do obliczeń jest zgodne z standardami branżowymi, które zalecają uwzględnianie strat podczas planowania ilości surowców w gastronomii. Przykładowo, podobne obliczenia są stosowane w cateringu, gdzie dokładne określenie potrzebnych ilości składników jest kluczowe dla minimalizacji strat oraz optymalizacji kosztów produkcji.

Pytanie 36

Korzystając z przedstawionego normatywu surowcowego, oblicz ile porcji potrawy należy sporządzić z 1,2 kg kiełbasy.

Pyzy z mięsem
Normatyw surowcowy na 5 porcji
Nazwa surowca	Ilość [g]
Ziemniaki	2000
Mąka pszenna	120
Słonina	80
Kiełbasa	300
Sól, pieprz

A. 20 porcji.

B. 16 porcji.

C. 40 porcji.

D. 25 porcji.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Twoja odpowiedź jest poprawna! Obliczenia dotyczące wykorzystania kiełbasy w tym przypadku są zgodne z normatywem surowcowym, który określa, że na 5 porcji potrawy potrzeba 300 g kiełbasy. Posiadając 1,2 kg (czyli 1200 g) kiełbasy, można wykonać cztery razy więcej porcji, ponieważ 1200 g podzielone przez 300 g daje nam 4 zestawy po 5 porcji, co łącznie daje 20 porcji. Takie podejście jest standardem w gastronomii, gdzie precyzyjne obliczenia surowców są kluczowe dla kontrolowania kosztów oraz utrzymania stałej jakości potraw. W praktyce, umiejętność obliczania ilości surowców na podstawie normatywów jest niezbędna w planowaniu produkcji w kuchniach komercyjnych. Dzięki temu można uniknąć marnotrawienia składników oraz zminimalizować straty. Dobrze jest również znać różne normatywy dla różnych potraw, aby mieć pełny obraz w procesie planowania menu.

Pytanie 37

Na podstawie receptury, z 0,6 kg buraków można przygotować 5 porcji sałatki. Ile porcji tej sałatki da się zrobić z 12 kg buraków?

A. 120 porcji

B. 60 porcji

C. 100 porcji

D. 160 porcji

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź 100 porcji jest prawidłowa, ponieważ można to obliczyć na podstawie proporcji podanych w zadaniu. Z 0,6 kg buraków otrzymuje się 5 porcji sałatki. Aby znaleźć, ile porcji można uzyskać z 12 kg buraków, należy najpierw ustalić, ile porcji przypada na 1 kg buraków. Można to zrobić, dzieląc liczbę porcji przez wagę buraków: 5 porcji / 0,6 kg = 8,33 porcji na kg. Następnie mnożymy tę wartość przez 12 kg: 8,33 porcji/kg * 12 kg = 100 porcji. W praktyce, wiedza o takich proporcjach jest niezwykle przydatna w gastronomii, zwłaszcza w przypadku planowania ilości jedzenia dla większych grup. Zrozumienie, jak przeliczać składniki, jest kluczowe, aby zminimalizować marnotrawstwo i zapewnić, że każda osoba otrzyma odpowiednią porcję. W branży gastronomicznej często korzysta się z podobnych obliczeń, aby efektywnie zarządzać zasobami oraz sprostać wymaganiom klientów.

Pytanie 38

Ile porcji mięsa o wadze 100 gramów można uzyskać z 10 kilogramów wołowiny, biorąc pod uwagę, że straty podczas gotowania wynoszą 30%?

A. 70 porcji

B. 60 porcji

C. 90 porcji

D. 80 porcji

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć liczbę 100-gramowych porcji mięsa, które można uzyskać z 10 kilogramów wołowiny przy stracie wynoszącej 30%, należy najpierw ustalić, ile z tej wołowiny pozostanie po gotowaniu. Z 10 kilogramów (czyli 10 000 gramów) mięsa, po uwzględnieniu 30% strat, pozostanie 70% pierwotnej masy. Obliczamy to jako: 10 000 gramów x 0,7 = 7 000 gramów mięsa. Następnie, aby uzyskać liczbę porcji, dzielimy pozostałą masę przez 100 gramów (rozmiar jednej porcji). Zatem: 7 000 gramów ÷ 100 gramów/porcję = 70 porcji. Tego typu obliczenia są kluczowe w gastronomii, ponieważ pozwalają na precyzyjne planowanie zamówień i kontrolowanie kosztów. W praktyce, takie umiejętności są niezbędne do zarządzania restauracjami, cateringi czy produkcją żywności. Ponadto, znajomość strat związanych z obróbką żywności jest istotna dla zachowania standardów jakości oraz efektywności kosztowej.

Pytanie 39

Korzystając z informacji zamieszczonych w tabeli oblicz, ile kilogramów masła należy przygotować do sporządzenia 75 porcji wątroby wieprzowej saute.

Normatyw surowcowy na 5 porcji wątroby wieprzowej saute
Nazwa surowca	Ilość
Wątroba wieprzowa	500 g
Olej	50 ml
Mąka pszenna	30 g
Masło ekstra	25 g
Cebula	100 g

A. 0,188 kg

B. 3,750 kg

C. 1,875 kg

D. 0,375 kg

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dane w tabeli podają normatyw surowcowy na 5 porcji wątroby wieprzowej saute. Dla masła ekstra jest to 25 g na 5 porcji. Żeby obliczyć ilość masła na 75 porcji, najpierw ustalamy, ile razy zwiększa się liczba porcji: 75 : 5 = 15. To znaczy, że wszystkie surowce trzeba pomnożyć razy 15. Dla masła mamy więc: 25 g × 15 = 375 g, czyli po przeliczeniu jednostek 0,375 kg. I to właśnie jest prawidłowy wynik. W praktyce gastronomicznej takie przeliczanie normatywów to codzienność – kucharz musi umieć szybko skalować recepturę z 5 porcji na 20, 50 czy 100, nie zmieniając proporcji technologicznych. Dzięki temu zachowuje się właściwą strukturę potrawy, smak, soczystość i powtarzalność jakości. Wątroba wieprzowa saute wymaga odpowiedniej ilości tłuszczu, tutaj masła, aby uzyskać właściwe zrumienienie i aromat, ale jednocześnie nie może być go zbyt dużo, bo danie stanie się ciężkie i tłuste. Dlatego w normach surowcowych ilość masła jest ściśle określona na porcję, a kucharz ma obowiązek dokładnie ważyć masło na wadze gastronomicznej i trzymać się receptury. Moim zdaniem warto też pamiętać, że przy większych produkcjach dobrze jest doliczyć minimalny zapas technologiczny, ale w obliczeniach egzaminacyjnych zawsze trzymamy się czystego przelicznika z normatywu, tak jak tu: 25 g × 15.

Pytanie 40

Ile kostek masła o wadze 200 gram należy użyć do sporządzenia 30 porcji kotletów de volaille zgodnie z zamieszczonym w tabeli normatywem surowcowym na 1 porcję?

Normatywy surowcowy na 1 porcję kotletów de volaille
Nazwa surowca	Ilość
Filet z kurczaka z kostką	1 szt.
Masło	20 g
Mąka pszenna	8 g
Jajo	½ szt.
Bułka tarta	25 g
Olej	80 ml

A. 2 kostki.

B. 3 kostki.

C. 5 kostek.

D. 10 kostek.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa odpowiedź to 3 kostki masła, bo normatyw surowcowy jasno podaje, że na 1 porcję kotleta de volaille potrzeba 20 g masła. Przy 30 porcjach wykonujemy proste przeliczenie: 30 × 20 g = 600 g masła ogółem. Standardowa kostka masła w gastronomii i w handlu detalicznym ma masę 200 g, więc dzielimy 600 g przez 200 g: 600 : 200 = 3. Stąd wychodzi dokładnie 3 kostki. W praktyce zawodowej takie obliczenia robi się praktycznie codziennie – przy planowaniu produkcji, zamawianiu towaru czy układaniu kalkulacji kosztowej potrawy. Moim zdaniem warto od razu wyrabiać nawyk pracy z normatywem: najpierw odczytujesz ilość na 1 porcję, potem mnożysz przez liczbę porcji, a na końcu przeliczasz to na jednostki handlowe (kostki, opakowania, litry). To pozwala uniknąć niedoborów surowca w trakcie produkcji i ogranicza straty. W dobrze zorganizowanej kuchni takie przeliczenia są podstawą racjonalnej gospodarki magazynowej i trzymania stałej jakości kotletów – każdy ma tę samą ilość masła w środku, a porcja jest powtarzalna, zgodna z normą technologiczną.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej