Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Pszczelarz
Kwalifikacja: ROL.03 - Prowadzenie produkcji pszczelarskiej
Data rozpoczęcia: 1 lutego 2026 09:01
Data zakończenia: 1 lutego 2026 09:19

Egzamin zdany!

Wynik: 34/40 punktów (85,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Z którym nawozem można mieszać mączkę fosforytową?

A. Saletrzakiem.

B. Fosforanem amonu.

C. Solą potasową.

D. Superfosfatem pylistym.

Mączka fosforytowa to nawóz mineralny stosowany w rolnictwie głównie jako źródło fosforu, choć trzeba pamiętać, że jest to forma trudno rozpuszczalna w wodzie. Najlepiej sprawdza się na glebach kwaśnych, gdzie stopniowo udostępnia fosfor roślinom. Mączkę fosforytową można bez problemu mieszać z solą potasową, bo nie zachodzą tu reakcje chemiczne, które mogłyby prowadzić do powstawania związków nieprzyswajalnych dla roślin albo pogorszyć jakość mieszaniny. Takie mieszanie ma sens praktyczny zwłaszcza przy nawożeniu upraw wymagających jednoczesnego dostarczenia potasu i fosforu, na przykład przy wysiewie nawozów pod zboża czy kukurydzę. Z punktu widzenia standardów agrotechnicznych takie połączenie jest bezpieczne i rekomendowane w literaturze zawodowej. W przeciwieństwie do innych nawozów, sól potasowa nie powoduje wytrącania się nierozpuszczalnych soli fosforu. Moim zdaniem zastosowanie tej mieszanki oszczędza czas i pieniądze – w praktyce rolnicy często mieszają oba nawozy tuż przed aplikacją na pole. Warto pamiętać, że przy mieszaniu nawozów zawsze trzeba sprawdzić zalecenia producenta i aktualny stan gleby. W każdej szkole rolniczej uczą, że to jedno z najbezpieczniejszych połączeń, a w gospodarstwach to codzienność.

Pytanie 2

Którego krzewu miododajnego, poprawiającego bazę pożytkową, dotyczy opis?

Krzew ten zakwita w czerwcu, kwitnie zawsze obficie. Daje nektar i bardzo dużo pyłku. Ma małe wymagania glebowe, jest odporny na susze i mróz. Wysadzany jest jako krzew ozdobny, głównie na żywopłoty, doskonale znosi strzyżenie.

A. Ligustra pospolitego.

B. Pęcherznicy kalinolistnej.

C. Wiciokrzewu pospolitego.

D. Kruszyny pospolitej.

Ligustr pospolity to bardzo uniwersalny krzew, który rzeczywiście jest często stosowany zarówno w zieleni miejskiej, jak i na terenach wiejskich. W branży pszczelarskiej uznaje się go za solidne wsparcie bazy pożytkowej. Kwitnie w czerwcu, dokładnie wtedy, kiedy pszczoły nierzadko cierpią na tzw. okresy głodu pożytkowego, czyli przerwę między głównym kwitnieniem roślin wiosennych a letnich. Ligustr daje sporo nektaru oraz bardzo dużo pyłku, co jest szczególnie cenne dla rozwoju czerwiu w ulach. Z mojego doświadczenia, to naprawdę wdzięczna roślina – nie ma specjalnych wymagań glebowych, świetnie znosi susze, mróz, a do tego jest odporny na miejskie zanieczyszczenia. Z punktu widzenia projektowania zieleni, często wykorzystywany jest na żywopłoty, bo dobrze znosi cięcie i szybko się zagęszcza. Warto też wspomnieć, że jako roślina ozdobna jest ceniony za swoje drobne, pachnące kwiaty. Według wielu ogrodników i pszczelarzy, ligustr powinien być zalecany w standardach nasadzeń w okolicy pasiek, zwłaszcza tam, gdzie brakuje naturalnych pożytków. Trochę niedoceniany, a przecież przynosi realne korzyści nie tylko pszczołom, ale też środowisku, bo jest odporny i nie wymaga praktycznie żadnej ochrony chemicznej.

Pytanie 3

Na podstawie danych przedstawionych w tabeli podaj roślinę, która jest bardzo dobrym źródłem pożytku dla pszczół i dostarczy najbardziej wartościowego surowca miodowego.

Procentowa zawartość cukrów w nektarze
Roślina miododajna	Glukoza i fruktoza	Sacharoza	Razem
Śliwy różne odmiany	4,5	8,4	12,9
Jabłonie różne odmiany	12,8	8,5	21,3
Lipa drobnolistna	8,1-11,6	17,8-19,3	28,6
Trojeść syryjska	1,3-4,0	26,7-27,2	29,6
Rzepak ozimy	45,1	0,0	45,1
Jasnota biała	9,6	32,8	42,4

A. Lipa drobnolistna.

B. Rzepak ozimy.

C. Jasnota biała.

D. Trojeść syryjska.

Rzepak ozimy to zdecydowanie jedna z najważniejszych roślin miododajnych w naszym klimacie. Patrząc na tabelę, uwagę przykuwa zawartość cukrów w nektarze tej rośliny – aż 45,1%, co jest absolutnie topowym wynikiem w porównaniu do innych gatunków. Taka wysoka koncentracja cukrów przekłada się bezpośrednio na opłacalność i efektywność pracy pszczół, bo zbierają one więcej surowca w krótszym czasie. Z mojego doświadczenia wynika, że pasieki ulokowane w pobliżu dużych plantacji rzepaku są w stanie uzyskać imponujące zbiory miodu – miodu bardzo cenionego ze względu na jego smak, barwę i właściwości zdrowotne. W praktyce, rzepak zapewnia pszczołom silny pożytek przez kilka tygodni, co pozwala rodzinom pszczelim dobrze się rozwinąć na początku sezonu. Branżowe dobre praktyki mówią wręcz o tzw. "rzepakowym starcie", bo właśnie na tym surowcu pszczelarze często opierają wiosenne rozwijanie pasiek. Trzeba też pamiętać, że rzepak ozimy kwitnie relatywnie wcześnie, więc jest kluczowy w okresie niedoboru innych kwiatów. Moim zdaniem to podstawa stabilnej gospodarki pasiecznej w rejonach rolniczych. Tak wysoka zawartość glukozy i fruktozy (bez sacharozy) gwarantuje miód łatwo przyswajalny nie tylko dla ludzi, ale przede wszystkim dla samych pszczół, które zużywają go na rozwój czerwiu i budowę wosku. Warto zwrócić uwagę na tę roślinę przy planowaniu lokalizacji pasieki, bo jej obecność potrafi znacznie zwiększyć wydajność i jakość produkcji miodu.

Pytanie 4

Gatunkiem zwierząt gospodarskich wszystkożernych jest

A. bydło.

B. koza.

C. koń.

D. świnia.

Świnia to klasyczny przykład zwierzęcia gospodarskiego wszystkożernego, co znajduje potwierdzenie w praktyce rolniczej i literaturze branżowej. Wszystkożerność oznacza, że dieta świni może być bardzo zróżnicowana – od pasz roślinnych, jak zboża czy warzywa, aż po resztki kuchenne czy białko zwierzęce, choć akurat to ostatnie jest obecnie mocno regulowane przepisami sanitarnymi. Z mojego doświadczenia w gospodarstwie wynika, że świnie mają niesamowitą zdolność wykorzystywania różnych składników pokarmowych, co sprawia, że są cenione w małych, samowystarczalnych gospodarstwach. Standardy żywienia świń przewidują komponowanie dawek pokarmowych na bazie śrut zbożowych, okopowych jak buraki czy ziemniaki, ale też dodatków białkowych, by zbilansować dietę pod kątem energii i aminokwasów. To bardzo praktyczne – można efektywnie zagospodarować odpady kuchenne czy produkty uboczne z gospodarstwa rolnego. Warto też pamiętać, że odpowiednie żywienie świń wpływa bezpośrednio na ich zdrowie, przyrosty masy ciała i jakość mięsa, dlatego branża zwraca uwagę na bilansowanie racji pokarmowej i stosowanie pasz pełnoporcjowych. Moim zdaniem to jedna z największych zalet chowu świń – ich elastyczność pokarmowa i zdolność przystosowania się do różnych warunków. Rolnik, który dobrze rozumie wszystkożerność tych zwierząt, może znacznie zoptymalizować koszty produkcji.

Pytanie 5

Którego krzewu miododajnego dotyczy opis?

Krzew kwitnie od czerwca do września. Daje głównie nektar. Kwiaty są drobne jasnoróżowe zebrane w nieduże grona. Owoce są śnieżnobiałe niby jagody, utrzymują się na krzewie przez całą zimę. Krzew ma małe wymagania glebowe lubi miejsca zacienione występuje w ogrodach, w lasach, na cmentarzach, nadaje się na żywopłoty.

A. Pęcherznicy kalinolistnej.

B. Kruszyny pospolitej.

C. Śnieguliczki białej.

D. Suchodrzewu pospolitego.

Śnieguliczka biała to naprawdę wyjątkowy krzew, jeśli chodzi o rośliny miododajne w polskich warunkach. Kwitnie przez bardzo długi okres – od czerwca aż do września, a to jest spore udogodnienie dla pszczelarzy, bo pozwala na stabilne dostarczanie nektaru wtedy, gdy inne rośliny już przekwitły. Charakterystyczne drobne, jasnoróżowe kwiaty zebrane w niewielkie grona są nie tylko dekoracyjne, ale i bardzo atrakcyjne dla owadów zapylających, co widać na każdym większym ogrodzie czy parku. Warto pamiętać, że śnieguliczka biała ma bardzo małe wymagania glebowe – radzi sobie nawet tam, gdzie inne krzewy by nie przetrwały, a do tego dobrze znosi zacienienie. Co ciekawe, jej białe, kuliste owoce, które przypominają jagody, utrzymują się na krzewie przez całą zimę, co może mieć znaczenie np. dla ptaków w miastach. Z mojego doświadczenia wynika, że śnieguliczka jest bardzo często wykorzystywana do zakładania żywopłotów przy szkołach, cmentarzach czy nawet w pasach zieleni miejskiej. To rozwiązanie polecane przez wielu praktyków ze względu na niskie koszty utrzymania, odporność i walory dekoracyjne. Według popularnych katalogów roślin miododajnych oraz wytycznych dla projektowania terenów zieleni, śnieguliczka to jeden z pewniejszych wyborów, jeśli chcemy zadbać o owady zapylające na lata.

Pytanie 6

Celem poprawy późnoletniej bazy pożytkowej wokół pasieki jest

A. zwiększenie czerwienia matek.

B. zwiększenie pogłowia trutni.

C. zmniejszenie pogłowia trutni.

D. zmniejszenie czerwienia matek.

Zwiększenie czerwienia matek to właśnie główny cel poprawy późnoletniej bazy pożytkowej wokół pasieki. W praktyce chodzi o to, żeby matki miały odpowiednią ilość pyłku i nektaru, co bezpośrednio przekłada się na siłę rodziny przed zimowlą. Z mojego doświadczenia wynika, że pasieki otoczone różnorodną roślinnością kwitnącą późnym latem są zdecydowanie lepiej przygotowane do trudnych miesięcy. To podstawa – więcej dostępnego pożytku oznacza, że matka nie ogranicza czerwienia tylko z powodu braku pokarmu. Silniejsze rodziny mają więcej młodych pszczół, które mogą przeżyć zimę i dobrze wystartować na wiosnę. Dobre praktyki branżowe, takie jak wysiewanie facelii, gryki czy nostrzyka właśnie na późne lato, mocno wspierają kondycję całej pasieki. Warto spojrzeć szerzej – takie działanie to też świetna metoda na ograniczenie chorób, bo silna rodzina lepiej radzi sobie z patogenami. Moim zdaniem każdy świadomy pszczelarz powinien planować bazę pożytkową z myślą o długofalowej sile rodzin, nie tylko o miodzie.

Pytanie 7

Jaki będzie efekt prowadzenia orki zawsze na taką samą głębokość?

A. Nastąpi rozwój chwastów.

B. Gleba ulegnie zaskorupieniu.

C. Warstwa orna ulegnie zbryleniu.

D. Powstanie podeszwa płużna.

Efektem prowadzenia orki zawsze na tę samą głębokość jest powstawanie tzw. podeszwy płużnej. To jest bardzo charakterystyczne zjawisko w uprawie roli, które polega na silnym zagęszczeniu warstwy gleby bezpośrednio pod warstwą uprawną, czyli na granicy tego, jak głęboko wchodzi pług. Z mojego doświadczenia wynika, że taka podeszwa płużna potrafi skutecznie utrudnić rozwój systemu korzeniowego roślin – korzenie nie mogą swobodnie przerastać w głąb, przez co dostęp do wody i składników pokarmowych z głębszych warstw gleby jest ograniczony. Przez to rośliny są bardziej podatne na suszę. W praktyce, żeby uniknąć tego problemu, zaleca się stosowanie zmiennej głębokości orki albo wykonywanie orki pogłębiającej co kilka lat, a także korzystanie z innych narzędzi, np. głęboszy. Standardy dobrej praktyki rolniczej mówią wprost, żeby nie przyzwyczajać się do jednej, sztywnej głębokości orki. Osobiście uważam, że to bardzo ważna sprawa, bo naprawdę szkoda później kląć na słabe plony, gdy można było temu zapobiec prostą zmianą metodyki. Podeszwa płużna jest trudna do usunięcia – wymaga czasochłonnych zabiegów, więc lepiej jej nie dopuścić. Warto też pamiętać, że gleba z podeszwy płużnej jest mniej przewiewna i słabiej odprowadza wodę, co sprzyja zastojom i pogarsza warunki siedliskowe.

Pytanie 8

Do przenoszenia i magazynowania płynnych pokarmów w obrębie układu pokarmowego pszczoły służy

A. przedżołądek.

B. przełyk.

C. gardziel.

D. wole.

To właśnie wole pełni kluczową rolę w przenoszeniu i magazynowaniu płynnych pokarmów u pszczoły. W praktyce, wole działa trochę jak „zapasowy bak” – zbiera nektar i inne płynne substancje zebrane przez pszczołę w terenie, zanim zostaną one przekazane dalej w ulu lub przetworzone na miód. Ciekawe jest to, że pszczoła może kontrolować, kiedy oddać zawartość wola do dalszej części przewodu pokarmowego, albo z powrotem do otoczenia (np. podczas karmienia larw lub innych pszczół). W branży pszczelarskiej nie raz spotkałem się z sytuacją, gdzie szybkie opróżnianie wola przez pszczoły było kluczowe dla efektywnego przenoszenia nektaru w ulu. Każdy, kto analizował anatomię pszczoły, wie, że wole nie bierze udziału w trawieniu – to raczej magazyn czasowy, w którym nektar utrzymuje się w stanie prawie niezmienionym. Dopiero później, już w jelicie środkowym, zaczynają działać enzymy. Warto pamiętać, że przedżołądek i przełyk to tylko drogi transportu, a nie miejsce magazynowania. No i taka ciekawostka – objętość wola może się powiększyć nawet kilkukrotnie, zależnie od ilości zebranego pokarmu. W praktyce pszczelarza, umiejętność rozpoznania roli wola pomaga np. w diagnostyce chorób czy w analizie efektywności zbiorów miodu. Moim zdaniem, znajomość tej funkcji jest trochę niedoceniana, a to przecież elementarna wiedza w technikum pszczelarskim.

Pytanie 9

O którą z wymienionych informacji należy uzupełnić pokazaną na rysunku etykietę, aby była zgodna z przepisami dotyczącymi oznakowania środków spożywczych?

A. Zawartość netto.

B. Datę produkcji.

C. Sposób przyrządzania.

D. Logo producenta.

Odpowiedź dotycząca konieczności podania zawartości netto na etykiecie jest w pełni zgodna z przepisami prawa dotyczącego znakowania środków spożywczych w Polsce i Unii Europejskiej. W praktyce zawartość netto, czyli masa lub objętość produktu, musi być podana w sposób czytelny i nieusuwalny, co wynika bezpośrednio z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011. Jest to absolutna podstawa przy projektowaniu etykiet, bo informuje konsumenta wprost, ile produktu znajduje się w opakowaniu. Moim zdaniem, w codziennej pracy branżowej trudno wyobrazić sobie produkt spożywczy bez tej informacji – na każdym słoiku, puszce, butelce zawsze widnieje wyraźny napis typu „500 g” albo „250 ml”. Konsumenci często zwracają na to uwagę przy porównywaniu produktów w sklepie – nie tylko cena się liczy, ale właśnie stosunek ceny do ilości. Dla producenta to też ważny element budowy zaufania i transparentności. Z mojego doświadczenia wynika, że brak tej informacji może prowadzić nawet do wycofania produktu z rynku, co wiąże się z kosztami i utratą reputacji. Warto też wiedzieć, że szczegółowe wymagania dotyczące sposobu podawania tej informacji są opisane w normach branżowych – określają one m.in. minimalną wysokość czcionki oraz miejsce umieszczenia na etykiecie.

Pytanie 10

Ile czystego azotu znajduje się w 30 tonach obornika, zawierającego średnio 0,5% azotu?

A. 500 kg

B. 150 kg

C. 50 kg

D. 300 kg

Obliczenie ilości czystego azotu w oborniku to wbrew pozorom bardzo praktyczna umiejętność, szczególnie jeśli zarządzasz nawożeniem w gospodarstwie rolnym. Poprawna odpowiedź, czyli 150 kg, wynika bezpośrednio z prostego działania: 30 ton obornika to 30 000 kg, a przy zawartości 0,5% azotu robimy tak: 30 000 kg × 0,5% = 30 000 × 0,005 = 150 kg. To właśnie tyle czystego azotu trafi na pole z taką dawką obornika. Z mojego doświadczenia gospodarczego wynika, że świadomość rzeczywistej ilości składników w nawozach naturalnych pomaga uniknąć zarówno niedoborów, jak i przenawożenia, co przekłada się na lepsze plonowanie, ale też oszczędności i ekologię. Zwróć uwagę, że normy i dobre praktyki nawożenia, na przykład według zaleceń IUNG, zawsze wskazują na potrzebę precyzyjnego określania dawek azotu. Nawet niewielkie pomyłki w oszacowaniach mogą prowadzić do marnowania pieniędzy lub nadmiernego obciążenia środowiska. Praktyka pokazuje, że czasem rolnicy zawyżają lub zaniżają zawartość azotu w oborniku, nie znając dokładnych proporcji — tu właśnie liczy się umiejętność takich obliczeń. Co ciekawe, w zależności od sposobu przechowywania i rodzaju obornika, zawartość azotu może się nieco różnić, ale warto bazować na uśrednionych wartościach, zwłaszcza w planowaniu nawożenia na większych areałach. Podsumowując, taka wiedza to podstawa nowoczesnego, świadomego rolnictwa.

Pytanie 11

Objawami niedoboru azotu na roślinie są:

A. chloroza młodych liści, zabarwienie niebieskozielone.

B. młode liście skręcone i zgięte haczykowato, purpurowe zabarwienie.

C. zwiędły pokrój rośliny, zielononiebieskie zabarwienie.

D. strzelisty pokrój rośliny, żółtozielone zabarwienie.

Objawy niedoboru azotu u roślin są bardzo charakterystyczne, a odpowiedź ze strzelistym pokrojem rośliny i żółtozielonym zabarwieniem doskonale oddaje praktyczną rzeczywistość upraw. Azot to jeden z kluczowych makroskładników niezbędnych do prawidłowego wzrostu, ponieważ odpowiada za syntezę chlorofilu i białek. Jeśli brakuje go w glebie, rośliny słabiej rosną, ich pędy stają się nienaturalnie wydłużone i cienkie – to właśnie ten strzelisty pokrój. Bardzo łatwo go zauważyć w zbożach lub kukurydzy, gdzie rośliny przy niedoborze azotu przypominają wręcz cienkie łodygi z małą masą liści. Zabarwienie liści zmienia się z intensywnie zielonego na żółtozielone lub nawet jasnożółte, najczęściej zaczynając od starszych liści, bo azot jest składnikiem mobilnym i roślina „zabiera” go z dolnych partii na potrzeby młodszych. W praktyce ogrodniczej i rolniczej takie objawy to dla doświadczonych osób sygnał, że trzeba szybko zareagować – najlepiej poprzez racjonalne nawożenie azotem, stosując się do zaleceń IUNG czy lokalnych doradców rolniczych. Warto pamiętać, że zbyt duża ilość azotu też jest szkodliwa, więc zawsze trzeba działać z głową. Moim zdaniem rozpoznawanie tych objawów to absolutna podstawa codziennej praktyki, zwłaszcza jeśli ktoś pracuje z uprawami polowymi czy ogrodem warzywnym.

Pytanie 12

Która roślina charakteryzuje się najwyższym poziomem wydajności miodowej?

A. Rezeda wonna.

B. Ślaz kędzierzawy.

C. Przegorzan pospolity.

D. Wyka kosmata.

Przegorzan pospolity to naprawdę wyjątkowa roślina dla pszczelarzy i nie bez powodu jest uznawany za lidera pod względem wydajności miodowej. Jego kwiatostany potrafią dostarczyć pszczołom ogromne ilości nektaru, nawet do 1000 kg miodu z jednego hektara w dobrym sezonie, co robi wrażenie. To właśnie ta wydajność sprawia, że przegorzan jest polecany do zakładania pożytków pszczelich na terenach, gdzie brakuje innych silnych miododajnych roślin. W praktyce zawodowej, pszczelarze coraz częściej wykorzystują przegorzany jako roślinę uzupełniającą okresy, gdy naturalne pożytki są ograniczone, co pozwala zachować wysoką wydajność pasieki. Często mówi się, że przegorzan ratuje sezon, szczególnie latem, kiedy inne rośliny już przekwitły, a pszczoły potrzebują ciągłego dostępu do nektaru. Co więcej, miód z przegorzanu ma specyficzny smak, który ceniony jest przez wielu konsumentów, choć nie jest aż tak popularny jak lipowy czy akacjowy. Moim zdaniem warto inwestować w przegorzany na pasiece, bo to inwestycja w stabilność produkcji miodu. Branżowe normy wyraźnie wskazują, że planując pożytki, trzeba sięgać po rośliny wysokowydajne i odporne na suszę – a przegorzan właśnie taki jest. Dodatkową zaletą jest fakt, że ta roślina jest dość niewymagająca pod względem glebowym i dość odporna na choroby, co z perspektywy praktycznej mocno ułatwia prowadzenie uprawy. Z mojego doświadczenia, pasieki z dostępem do tej rośliny praktycznie zawsze notują wyższe zbiory miodu. Widać wyraźnie, że przemyślany dobór roślin, takich jak przegorzan, po prostu się opłaca.

Pytanie 13

Których plastrów należy użyć do utworzenia 5-ramkowego startera wg Hodowli Pszczół J. Wilde i J. Prabuckiego?

A. Dwóch plastrów z czerwiem krytym i dwóch plastrów z zapasem miodu.

B. Plastra z czerwiem krytym, dwóch z czerwiem otwartym, plastra z zapasem miodu i plastra z pierzgą.

C. Plastra z pierzgą i dwóch plastrów z zapasem miodu.

D. Plastra z zapasem miodu, plastra z pierzgą i plastra z czerwiem otwartym.

Wybór plastra z pierzgą oraz dwóch plastrów z zapasem miodu do utworzenia 5-ramkowego startera, jak opisują Wilde i Prabucki, wynika bezpośrednio z praktyki prowadzenia wychowu matek pszczelich w starterach bezczerwiowych. Starter taki powinien być pozbawiony czerwiu, aby pszczoły nie rozpraszały się opieką nad larwami i całą uwagę skupiły na wychowie poddanych larw do matek, co znacząco zwiększa efektywność tego procesu. Plaster z pierzgą dostarcza niezbędnych białek, aminokwasów i witamin, kluczowych dla karmicielek produkujących mleczko pszczele. Dwa plastry z miodem zabezpieczają energię i nawilżenie, co jest szalenie ważne zwłaszcza w pierwszych dniach wychowu matek. Moim zdaniem to rozwiązanie jest dużo praktyczniejsze niż kombinacje plastrów z czerwiem, bo minimalizuje ryzyko przypadkowego wychowu trutni czy niepożądanych matek. W praktyce, jeżeli starter obsadzisz silnymi, młodymi pszczołami i poddasz odpowiednią liczbę larw, podane konfiguracje ram zapewniają optymalne warunki termiczne i pokarmowe. Tak robią to doświadczeni hodowcy, a literatura fachowa zgodnie zaleca taki właśnie skład. Z własnego doświadczenia wiem, że startery z czerwiem otwartym czy krytym robią się niepotrzebnie rozkojarzone i nie są aż tak wydajne w wychowie matek. Naprawdę warto o tym pamiętać.

Pytanie 14

Które urządzenie stosuje się do oczyszczania roślin okopowych?

A. Rozdrabniacz.

B. Mieszalnik.

C. Sieczkarnię bębnową.

D. Otrząsaczo-siekacz.

Odpowiedź z otrząsaczo-siekaczem jest zdecydowanie najbardziej trafiona, bo to właśnie to urządzenie zostało zaprojektowane specjalnie do oczyszczania roślin okopowych, takich jak buraki, ziemniaki czy marchew. Otrząsaczo-siekacz działa w ten sposób, że oddziela ziemię i resztki organiczne od zbieranych roślin, korzystając z systemu wibracyjnego oraz elementów tnących, które usuwają nadmiar liści czy korzeni bocznych. Dzięki temu produkt wychodzący z takiej maszyny jest już znacznie czystszy i łatwiejszy w dalszej obróbce – czy to w przechowywaniu, czy przetwarzaniu przemysłowym. Pracowałem kiedyś przy sortowaniu buraków cukrowych i naprawdę widać ogromną różnicę, jak przez maszynę przejdzie taki materiał – nie dość, że szybciej idzie, to jeszcze mniej strat mechanicznych. Otrząsaczo-siekacze są dziś standardem w dużych gospodarstwach i zakładach przetwórczych, bo automatyzują pierwsze etapy doczyszczania, które kiedyś robiło się praktycznie ręcznie. Moim zdaniem warto wiedzieć, że dobre praktyki branżowe nakazują wykorzystywać sprzęt precyzyjnie dobrany do rodzaju plonu – inne maszyny mogą uszkadzać rośliny albo być po prostu nieefektywne. Dodatkowo, przez zastosowanie otrząsaczo-siekaczy ogranicza się ilość zanieczyszczeń trafiających dalej, co wpływa na wydajność całego procesu technologicznego. Fajne jest też to, że współczesne modele mają różne regulacje, więc można je dopasować do konkretnej odmiany czy stopnia zanieczyszczenia. Jak dla mnie, bez takiego urządzenia ogarnięcie większego areału okopowych byłoby po prostu nieopłacalne.

Pytanie 15

Którą z wymienionych chorób pszczół opisano?

W komórkach nabłonkowych jelita środkowego pszczoł odbywa się cykl rozwojowy pasożyta. Prowadzi to do zaburzeń w trawieniu i wchłanianiu pokarmu przez pszczoły. Wiosną na wylotku i przed ulem pszczoły pełzają z nabrzmiałymi rozciągniętymi odwłokami. Dochodzi do przepełnienia jelita prostego pszczół i przedwczesnego jego opróżniania. Plastry i ściany ula zabrudzone są kałem.

A. Askosferiozę.

B. Kiślicę.

C. Nosemozę.

D. Warrozę.

Świetnie rozpoznana nosemoza! To właśnie ta choroba, wywołana przez mikrosporydię Nosema apis albo Nosema ceranae, prowadzi do opisanych objawów. Pasożyt namnaża się w komórkach nabłonka jelita środkowego pszczół, co skutkuje poważnym zaburzeniem procesów trawienia i wchłaniania składników odżywczych. Objawy kliniczne, takie jak pełzanie osłabionych pszczół z nabrzmiałymi odwłokami, przedwczesne wypróżnianie się i zanieczyszczenie ula kałem, to klasyka podręcznikowa – na szkoleniach zawsze się o tym mówi. Z mojego doświadczenia wynika, że w praktyce najwięcej strat pojawia się wiosną, bo wtedy zakażone pszczoły są osłabione po zimowli, a środowisko ula sprzyja rozprzestrzenianiu się zarodników. Standardem jest tu regularna higiena, dezynfekcja uli i stosowanie preparatów wspomagających zdrowotność rodzin pszczelich. Fajnie wiedzieć, że monitoring pracy jelita to nie tylko teoria – w praktyce oglądanie plastrów i ścian ula pod kątem zabrudzeń pomaga szybko wyłapać problem. No i pamiętaj, że bez systematycznego obserwowania wylotka i zachowań pszczół można łatwo przeoczyć początki nosemozy, co niesie ryzyko poważnych strat dla całej pasieki. Moim zdaniem to jedna z tych chorób, gdzie profilaktyka i szybkie działanie mają kluczowe znaczenie, zgodnie z dobrą praktyką pszczelarską.

Pytanie 16

Który z wymienionych chwastów pól uprawnych ma największą wartość pożytkową?

A. Wyka ptasia.

B. Gorczyca polna.

C. Chaber bławatek.

D. Rzodkiew świrzepa.

Chaber bławatek to moim zdaniem taki trochę niedoceniany bohater polskich pól. Chociaż dla rolnika często to po prostu chwast, psujący łan zbóż, to z punktu widzenia pszczelarstwa jego rola jest ogromna. Chaber bławatek dostarcza mnóstwo nektaru, a także pyłku, dlatego uważany jest za jedną z najlepszych roślin pożytkowych wśród chwastów. Pszczoły, trzmiele i inne owady zapylające bardzo chętnie odwiedzają jego kwiaty, co przekłada się bezpośrednio na produkcję miodu. W praktyce, na polach z licznym występowaniem chabra można obserwować wyraźnie większą aktywność pszczół, a miód bławatkowy, choć mało spotykany, jest bardzo ceniony za delikatny smak i jasny kolor. Branżowe wytyczne, np. Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach, często podkreślają, że ochrona pożytków pszczelich powinna być ważna przy planowaniu zabiegów agrotechnicznych. Z tego względu w niektórych regionach nawet zostawia się fragmenty pola z bławatekiem, by poprawić warunki dla pszczół. W odróżnieniu od innych wymienionych chwastów, które mają mniejszą wartość dla owadów zapylających, chaber faktycznie wyróżnia się nie tylko ilością wytwarzanego nektaru, ale też długością kwitnienia. Taka wiedza przydaje się szczególnie osobom łączącym rolnictwo z pszczelarstwem, bo pozwala lepiej zrozumieć, jak zarządzać polem, żeby nie tylko zwiększać plony, ale i wspierać bioróżnorodność. No i przy okazji – ten błękitny kolor robi robotę na tle zboża!

Pytanie 17

Której choroby zwierząt gospodarskich dotyczy zamieszczony opis?

Do zakażenia dochodzi przez głębokie zanieczyszczone rany. Objawy choroby to napięcie mięśni głowy, szyi, zadu, kończyn, chore zwierzęta stoją z zaciśniętymi zębami, uszy są nieruchome, szyja wyprężona, nozdrza rozdęte, oddech jest utrudniony. Chore zwierzę jest podniecone i najmniejszy szelest wywołuje u niego silne ataki drgawek.

A. Nosówki.

B. Tężca.

C. Szelestnicy.

D. Wąglika.

To rzeczywiście opis typowych objawów tężca u zwierząt gospodarskich. Kluczowe jest, że tężec rozwija się po przedostaniu się laseczek Clostridium tetani do organizmu przez głębokie, zanieczyszczone rany. Z moich doświadczeń w pracy ze zwierzętami wynika, że najczęściej dotyka to bydło lub konie po nieodkażonych urazach, zwłaszcza kiedy sprzęt nie jest do końca czysty. Charakterystyczne objawy to tzw. szczękościsk (trismus), napięcie mięśni karku, szyi i zadu, wyprostowana postawa, drgawki i nadwrażliwość na bodźce – czasem człowiek tylko przejdzie obok i już widać nasilenie objawów. Warto pamiętać, że tężec jest chorobą niezwykle niebezpieczną i nawet szybkie leczenie często nie daje pełnej gwarancji powodzenia, dlatego według najlepszych praktyk branżowych kluczowa jest profilaktyka: szczepienia oraz właściwe i szybkie oczyszczanie każdej rany. W codziennej pracy w gospodarstwie zauważam, jak bardzo ważna jest edukacja pracowników na temat higieny i umiejętności rozpoznawania pierwszych objawów chorób takich jak tężec. Niektórzy bagatelizują drobne skaleczenia, a to właśnie wtedy może dojść do zakażenia. W dużych stadach śmiertelność potrafi być bardzo wysoka. Znajomość tych objawów i szybka reakcja, najlepiej zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii, to podstawa dobrych praktyk w hodowli.

Pytanie 18

Wiosną, brak lotów i bezsilne staczanie się pszczół z deski wylotowej oznacza

A. głód w rodzinie.

B. występowanie warrozy.

C. występowanie choroby sporowcowej.

D. brak matki.

Wielu początkujących pszczelarzy myli wiosenne objawy słabości rodziny pszczelej, często przypisując je poważnym chorobom lub problemom strukturalnym w ulu. Przykładowo, przy warrozie – choć pasożyt ten faktycznie powoduje znaczne osłabienie rodziny, typowym objawem są zdeformowane skrzydła pszczół, ich powolność czy widoczne roztocza na ciele, a nie samo bezsilne staczanie się z deski wylotowej. Z kolei brak matki objawia się najczęściej poprzez brak czerwienia oraz niepokój w ulu, czasem też przez wzmożoną agresję pszczół – ale same pszczoły mają wtedy energię i nie staczają się bezradnie na zewnątrz. Choroba sporowcowa (nozemoza) również może powodować osłabienie, biegunki, a nawet masowe wymieranie pszczół, jednak nie prowadzi do typowego obrazu wyczerpania i upadania tuż przy wylotku, jak dzieje się przy głodzie. W praktyce, jeśli pszczoły są tak słabe, że nie mogą wrócić do ula, niemal zawsze przyczyną jest brak energii wynikający z wyczerpania zapasów pokarmowych, szczególnie na przedwiośniu, kiedy nie ma jeszcze pożytków. Z mojego doświadczenia, typowym błędem jest szukanie skomplikowanych przyczyn, kiedy problemem jest podstawowy błąd gospodarczy – niedostateczna kontrola zapasów na zimę. Rzetelne prowadzenie notatek, systematyczna kontrola i szybkie reagowanie na pierwsze sygnały głodu to elementarz pszczelarstwa, który często odróżnia doświadczonych hodowców od tych mniej wprawnych. Warto pamiętać, że nawet najbardziej zaawansowane leczenie chorób czy wymiana matek nie pomoże, jeżeli pszczoły po prostu nie mają sił na życie – a to właśnie głód jest najczęstszym powodem takiej bezradności wiosną.

Pytanie 19

Która z wymienionych metod jest stosowana do zwalczania warrozy u pszczół?

A. Wstawianie do gniazda ramek pracy.

B. Przesiedlanie rodzin.

C. Wymiana matki pszczelej.

D. Zwiększenie objętości gniazda poprzez dodanie ramki z węzą.

Wstawianie do gniazda ramek pracy to jedna z najczęściej polecanych metod ograniczania populacji Varroa destructor, czyli warrozy, w rodzinach pszczelich. Polega to na tym, że do ula wstawia się specjalną ramkę, tzw. ramkę pracy, którą pszczoły zaczerwiają praktycznie w całości trutniem. Warroza, jak wiadomo, preferuje czerw trutni, bo rozwój trutnia trwa dłużej i pasożyt ma więcej czasu na rozmnażanie. Gdy czerw trutni na tej ramce jest już zasklepiony, pszczelarz po prostu wyjmuje całą ramkę i niszczy czerw razem z pasożytami, które się w nim rozwijają. To takie sprytne wyłapywanie roztoczy bez użycia chemii i środków leczniczych. W praktyce, dobrze prowadzona gospodarka ramką pracy może naprawdę mocno ograniczyć populację warrozy, choć zwykle nie wystarcza jako jedyna metoda w sezonie. W wielu podręcznikach i na szkoleniach przewija się ta technika jako podstawowy element higieny pasiecznej. Z mojego doświadczenia wynika, że szczególnie w połączeniu z innymi metodami – np. z kwasem szczawiowym – daje naprawdę niezłe efekty. Fajne jest też to, że przy okazji ograniczamy liczbę trutni w ulu, co dla niektórych pszczelarzy jest dodatkowym atutem. Warto pamiętać, że standardy branżowe promują właśnie takie mechaniczne, nieinwazyjne metody jako bezpieczniejsze dla samych pszczół.

Pytanie 20

Które z wymienionych roślin są mało wymagające i dadzą dobre plony nawet na glebach należących do kompleksów żytnich bardzo słabych?

A. Seradela i łubin.

B. Pszenica i kukurydza.

C. Pszenżyto i ziemniaki.

D. Rzepak i jęczmień.

Seradela i łubin to rośliny naprawdę niezastąpione, jeśli chodzi o zagospodarowanie słabych gleb, szczególnie tych należących do kompleksów żytnich bardzo słabych (kompleks 6 i 7 w klasyfikacji glebowej). Z mojego doświadczenia wynika, że te gatunki potrafią zaskoczyć wytrzymałością – nie tylko są mało wymagające, jeśli chodzi o zasobność gleby, ale też doskonale radzą sobie przy niskiej zawartości składników pokarmowych i niewielkiej ilości opadów. Co ważne, seradela i łubin to rośliny motylkowe, a więc dodatkowo wzbogacają glebę w azot, dzięki wiązaniu go z powietrza za pomocą bakterii brodawkowych. W praktyce rolniczej często się je wysiewa na glebach, gdzie inne rośliny po prostu nie dają rady – a mimo to potrafią dać przyzwoity plon zielonej masy lub nasion. Dobrym przykładem są gospodarstwa na słabych piaskach, gdzie po seradeli czy łubinie poprawia się struktura gleby i podnosi jej żyzność. W literaturze fachowej oraz w zaleceniach doradztwa rolniczego te gatunki polecane są właśnie tam, gdzie tradycyjne zboża czy kukurydza przegrywają walkę o składniki pokarmowe. Warto też pamiętać, że uprawa seradeli i łubinu wpisuje się w dobre praktyki płodozmianowe, bo poprawia bioróżnorodność i ogranicza presję chorób charakterystycznych dla zbóż. Moim zdaniem, jeśli ktoś ma do dyspozycji glebę słabą, to lepszej opcji niż te motylkowe po prostu nie ma.

Pytanie 21

Wilgotność optymalna w pomieszczeniach dla bydła wynosi

A. od 30% do 40%

B. od 60% do 80%

C. od 40% do 60%

D. od 80% do 90%

Wilgotność w granicach 60–80% w pomieszczeniach dla bydła to taki złoty środek, który się naprawdę sprawdza w praktyce hodowlanej. Właściwy poziom wilgotności wpływa na komfort zwierząt, ich zdrowie oraz wyniki produkcyjne. Gdy powietrze nie jest ani zbyt suche, ani przesadnie wilgotne, minimalizuje się ryzyko schorzeń układu oddechowego i stresu cieplnego. Zbyt sucha atmosfera (poniżej 60%) prowadzi do wysuszania błon śluzowych, co ułatwia wnikanie patogenów, a nadmierna wilgotność (powyżej 80%) podnosi ryzyko rozwoju grzybów i bakterii. Standardy branżowe, np. wytyczne Polskiej Federacji Hodowców Bydła czy Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, jasno podkreślają, że 60–80% to optymalny zakres. Spotkałem się też z opiniami rolników, że przy tej wilgotności bydło jest spokojniejsze, lepiej przyrasta i rzadziej choruje. W praktyce, kontrola tego parametru często łączy się z odpowiednią wentylacją i zarządzaniem mikroklimatem w oborze – to naprawdę robi różnicę, nawet jeśli na pierwszy rzut oka wydaje się mało istotne. Sam kiedyś bagatelizowałem ten aspekt, ale po kontroli zootechnika musiałem zmienić podejście. Warto inwestować w higrometry i wentylatory, bo to przekłada się na realne korzyści w hodowli.

Pytanie 22

Która roślina nadaje się do poprawy pożytków głównych?

A. Wierzba wawrzynkowa.

B. Trojeść amerykańska.

C. Gorczyca biała.

D. Irga czarna.

Wybierając rośliny do poprawy pożytków głównych, bardzo łatwo wpaść w pułapkę myślenia, że każda miododajna lub atrakcyjna dla owadów roślina się nadaje. Tymczasem w praktyce liczą się specyficzne cechy – długość i termin kwitnienia, wydajność nektarowa oraz odporność na warunki siedliskowe. Irga czarna, choć bywa sadzona w ogrodach i jest atrakcyjna dla ptaków, nie należy do typowych roślin pożytkowych dla pszczół, a jej wydajność miodowa jest wręcz śladowa, niemal pomijalna z punktu widzenia pszczelarstwa. Gorczyca biała co prawda przyciąga pszczoły w okresie kwitnienia, ale jej pożytek jest bardzo krótki i najczęściej wykorzystywany jako poplon lub nawóz zielony, nie zaś jako główny pożytek. To częsty błąd, bo gorczyca jest ceniona w rolnictwie, ale nie zapewnia stabilnego i długotrwałego źródła nektaru potrzebnego do utrzymania silnych rodzin pszczelich przez cały sezon. Wierzba wawrzynkowa, podobnie jak kilka innych wierzb, daje pożytek bardzo wczesny – to ważne dla rozwoju pszczół na przednówku, ale zdecydowanie nie jest to roślina do poprawy pożytków głównych, czyli tych, które gwarantują nektar w kluczowych miesiącach sezonu. Z mojego doświadczenia wynika, że wiele osób przecenia rolę lokalnych, naturalnych roślin, nie analizując dokładnie ich kalendarza kwitnienia i wydajności miodowej. W branżowych poradnikach i standardach zaleca się sadzenie właśnie takich roślin jak trojeść amerykańska, które łączą długi czas kwitnienia z wysoką produkcją nektaru i łatwością w uprawie. Dlatego pozostałe wymienione gatunki nie spełniają tej roli, mimo że mogą być cenne dla środowiska czy ogrodu – po prostu nie zapewnią oczekiwanej poprawy głównych pożytków w pasiece.

Pytanie 23

Ile tygodni kwitnie gryka zwyczajna?

A. 1-2

B. 3-4

C. 4-5

D. 5-6

Odpowiedź 4-5 tygodni zdecydowanie najlepiej oddaje specyfikę kwitnienia gryki zwyczajnej. W praktyce uprawowej ten okres kwitnienia jest kluczowy, bo od niego zależy nie tylko plon, ale też jakość pozyskiwanego miodu gryczanego czy skuteczność zapylania. Standardowo przyjmuje się, że gryka w polskich warunkach klimatycznych kwitnie właśnie przez 4 do 5 tygodni, choć niektórzy rolnicy mówią, że przy sprzyjającej pogodzie można trochę ten czas wydłużyć. Takie rozciągnięcie fazy kwitnienia daje większe szanse na uzyskanie wysokiego plonu nasion, bo nie wszystkie kwiaty kwitną jednocześnie. Co ciekawe, długość tego okresu jest jednym z powodów, dla których gryka jest chętnie wysiewana na pożytki pszczele – pszczoły mają przez dłuższy czas dostęp do nektaru. Moim zdaniem, z punktu widzenia technologii produkcji, znajomość tego okresu kwitnienia pozwala lepiej zaplanować zabiegi agrotechniczne, szczególnie ochronę przed chorobami i szkodnikami, bo najważniejsze interwencje robi się przed lub w początkowej fazie kwitnienia. Jeśli ktoś myśli o uprawie gryki na większą skalę, to warto pamiętać, że długość kwitnienia bywa zmienna – zależy od temperatury, wilgotności i rodzaju stanowiska, ale te 4 do 5 tygodni to taki branżowy standard, który dobrze mieć z tyłu głowy.

Pytanie 24

Z jakiej słomy najlepiej sporządzić sieczkę, która ma być dodatkiem do paszy treściwej dla konia?

A. Pszennej.

B. Jęczmiennej.

C. Żytniej.

D. Owsianej.

Moim zdaniem często padają wybory na słomę owsianą czy pszenną, bo kojarzą się z miękkością czy lepszym smakiem dla koni, ale w praktyce takie podejście nie zawsze się sprawdza. Słoma owsiana rzeczywiście jest bardziej smakowita, lecz jest za miękka i zbyt pyląca, co nie sprzyja mieszaniu z paszami treściwymi – koń może ją łatwo wydłubywać z mieszanki i nie żuć jej odpowiednio długo. Pszenna z kolei bywa za twarda, czasami wręcz ostra, i może drażnić błony śluzowe jamy ustnej, co jest zupełnie niepotrzebnym ryzykiem. Słoma jęczmienna także często ląduje w żywieniu, ale z mojego doświadczenia jest dość szorstka i potrafi mieć ostre kłosy, które mogą być niewygodne dla konia, szczególnie starszego lub bardziej wrażliwego. Część osób myli miękkość z odpowiednią strukturą – a prawda jest taka, że sieczka powinna być sprężysta, średnio twarda i niezbyt krucha, żeby koń musiał ją dobrze przeżuć, a jednocześnie nie miał problemów z połykaniem. Wielu młodych hodowców myśli, że każda słoma się nadaje, ale standardy żywienia koni wyraźnie promują słomę żytnią jako najlepszą do sieczki dodawanej do paszy treściwej – właśnie ze względu na optymalną strukturę i mniejsze ryzyko problemów zdrowotnych. Warto kierować się praktyką i zaleceniami branżowymi, a nie tylko subiektywnym odczuciem, co koń chętniej zje.

Pytanie 25

Najlepszy przedplon dla rzepaku ozimego to

A. buraki pastewne.

B. wczesne ziemniaki.

C. pszenica.

D. rzepak.

Najlepszym przedplonem dla rzepaku ozimego są wczesne ziemniaki i to wcale nie jest przypadek. Rolnicy, którzy stosują ziemniaki jako przedplon, często zauważają, że gleba po zbiorze tych roślin jest dobrze spulchniona, a ilość pozostałości pożniwnych jest stosunkowo niska, więc nie blokuje to wzrostu wschodzącego rzepaku. Ziemniaki zbierane wcześnie pozwalają też na szybką uprawę gleby i terminowy siew rzepaku, co jest jednym z kluczowych czynników jego powodzenia, bo rzepak nie lubi opóźnionych siewów. Poza tym, przy uprawie ziemniaków często przeprowadza się zabiegi mechaniczne, które ograniczają ilość chwastów i szkodników – to później procentuje w uprawie rzepaku. Często słyszy się, że po ziemniakach gleba jest lepiej napowietrzona, co wpływa korzystnie na rozwój systemu korzeniowego rzepaku, a to z kolei przekłada się na lepsze wykorzystanie składników pokarmowych i wodę z gleby. Moim zdaniem, w praktyce właśnie to wszystko razem sprawia, że wczesne ziemniaki są takim dobrym wyborem – zgodnie z zaleceniami większości doradców rolnych i podręczników agrotechniki. Warto też pamiętać, że odpowiedni płodozmian ogranicza rozwój chorób i szkodników typowych dla rzepaku, bo ziemniaki nie są z nim spokrewnione i nie przenoszą patogenów ważnych dla rzepaku. W branży od lat mówi się, że pole po ziemniakach to najlepszy start dla rzepaku ozimego – i to jest zdecydowanie prawda.

Pytanie 26

Wierzba iwa jest pożytkiem

A. jesiennym.

B. późnoletnim.

C. wczesnoletnim.

D. wczesnowiosennym.

Wierzba iwa rzeczywiście jest jednym z najważniejszych pożytków wczesnowiosennych dla pszczół miodnych w Polsce. Jest to bardzo charakterystyczna roślina – kwitnie bardzo wcześnie, nawet już w marcu, zanim inne drzewa czy krzewy zaczną rozwijać swoje kwiaty. To właśnie wtedy, po zimie, pszczoły potrzebują nagłego zastrzyku pyłku i nektaru, a wierzba iwa wręcz ratuje wiele rodzin pszczelich. Z mojego doświadczenia wynika, że w pobliżu pasiek, gdzie rośnie dużo wierzb, pszczelarze mają dużo mniej problemów z osłabieniem rodzin po zimowli. W branży pszczelarskiej podkreśla się, że iwa dostarcza olbrzymiej ilości pyłku, który jest kluczowy do rozwoju czerwiu wczesną wiosną. Warto pamiętać, że sadzenie lub ochrona takich pożytków jest nawet zalecane w ramach dobrych praktyk rolniczych – szczególnie tam, gdzie intensywnie prowadzi się uprawy. Uważa się, że to właśnie obecność pożytków wczesnowiosennych decyduje o sile rodzin na późniejsze pożytki główne, takie jak rzepak czy lipa. W praktyce tacy pszczelarze często wyznaczają specjalne stanowiska dla uli właśnie w pobliżu skupisk wierzb. Moim zdaniem, wierzba iwa jest wręcz nieoceniona na przedwiośniu – warto to zapamiętać, bo to nie tylko wiedza teoretyczna, ona się naprawdę przydaje w praktyce.

Pytanie 27

W celu ułatwienia odnalezienia wejścia do ula pszczoły oznaczają pobliże ula wydzieliną. W którym gruczole powstaje ta wydzielina?

A. Zapachowym.

B. Rektalnym.

C. Żuwaczkowym.

D. Kieszonkowym.

W tym pytaniu kluczową rolę odgrywa gruczoł zapachowy, czasem nazywany gruczołem Nassanowa. To właśnie z niego pszczoły wydzielają specjalną substancję, która pomaga innym robotnicom łatwiej znaleźć wejście do ula. W praktyce wygląda to tak, że wracająca pszczoła, gdy warunki są trudne — np. pogorszy się pogoda albo ul został przestawiony — unosi odwłok i wachluje skrzydłami, uwalniając zapachową wydzielinę. Pozostałe pszczoły wyczuwają ją dzięki swoim czułym narządom węchowym i wiedzą, gdzie skierować lot. Ludzie zajmujący się pszczelarstwem często obserwują takie zachowania, szczególnie po przeglądzie ula lub podkarmianiu. Moim zdaniem jest to jeden z lepszych przykładów komunikacji chemicznej w świecie owadów społecznych. Stosowanie tej wiedzy w praktyce pozwala np. lepiej rozumieć, jak nie przeszkadzać pszczołom podczas pracy przy ulach. Branżowe podręczniki podkreślają, że te gruczoły nie uczestniczą w trawieniu czy obronie, a właśnie w orientacji. Warto też wiedzieć, że mylenie funkcji poszczególnych gruczołów to częsty błąd na egzaminach z podstaw pszczelarstwa.

Pytanie 28

Zapach stęchlizny siana w stodole świadczy o tym, że

A. zostało ono zaatakowane przez szkodniki.

B. było ono niedostatecznie wysuszone przed zwiezieniem.

C. było ono poddane dłuższemu działaniu promieni słonecznych.

D. jest ono wyługowane przez deszcz.

Zapach stęchlizny siana w stodole to dość charakterystyczny sygnał, który każdy doświadczony rolnik rozpozna niemal od razu. Wynika on głównie z tego, że siano przed zwiezieniem nie zostało odpowiednio wysuszone. Jeśli w sianie pozostaje za dużo wilgoci, zaczynają w nim zachodzić procesy fermentacyjne i gnilne, prowadzące do rozwoju pleśni oraz bakterii beztlenowych. To właśnie one wytwarzają związki o nieprzyjemnym, stęchłym zapachu. W praktyce – jeśli siano jest zbyt wilgotne, temperatura wewnątrz pryzmy potrafi miejscami wzrosnąć nawet powyżej 50°C, a to już niebezpieczna sytuacja, bo może prowadzić do samozapłonu. Standardowo, zgodnie z dobrą praktyką rolniczą, siano powinno być zbierane przy zawartości wilgoci nie większej niż 15-17%. Rolnicy często stosują prosty test: łamią źdźbło i jeśli jest chrupkie, to znak, że jest wystarczająco suche. Moim zdaniem nie warto ryzykować – nawet jeśli pogoda się zmienia, lepiej poczekać dzień dłużej niż narazić zwierzęta na karmienie spleśniałym sianem. Staranne suszenie to podstawa nie tylko dobrej jakości paszy, ale i bezpieczeństwa całego gospodarstwa. Warto o tym pamiętać zwłaszcza w okresach deszczowych, kiedy każdy rolnik walczy z czasem, żeby zebrać siano przed deszczem.

Pytanie 29

Kiedy, zgodnie z danymi przedstawionymi w tabeli, należy zasiać gorczycę białą, aby poprawić pożytki występujące w drugiej połowie sierpnia?

A. 15 kwietnia.

B. 1 lipca.

C. 15 maja.

D. 1 maja.

Zdecydowanie 1 lipca to najlepszy wybór, jeśli chodzi o poprawę pożytków pszczelich w drugiej połowie sierpnia. Wynika to bezpośrednio z analizy tabeli: widzimy, że gorczyca biała wysiana 1 lipca kwitnie przeciętnie od 17 sierpnia do 28 września. To oznacza, że dokładnie trafiamy z okresem kwitnienia roślin na czas, gdy pszczoły najbardziej potrzebują nowych źródeł pokarmu właśnie po okresie głównego pożytku lipowego. Moim zdaniem nie ma tutaj przypadku — ta praktyka jest szeroko stosowana w gospodarstwach, które chcą zapewnić sobie tzw. pożytek późnoletni, a nie mają możliwości uprawy bardziej wymagających roślin miododajnych. Z doświadczenia widać, że termin siewu to jeden z kluczowych czynników wpływających na przesunięcie kwitnienia, co pozwala dopasować się do lokalnych potrzeb i warunków pogodowych. Warto dodać, że późniejszy siew, jak pokazuje tabela, skutkuje przesunięciem kwitnienia na jeszcze późniejszy okres, ale niestety po 15 lipca gorczyca już nie zdąży w pełni rozwinąć kwiatów, więc siew 1 lipca to graniczny optymalny termin. Branżowe dobre praktyki wyraźnie podkreślają, żeby terminy siewu dopasowywać do oczekiwanego okresu kwitnienia, a nie do klasycznej kalendarzowej daty, bo to daje przewagę konkurencyjną w produkcji miodu i optymalizuje wykorzystanie areału. Kierując się tym, możemy elastycznie zarządzać zasobami i poprawiać efektywność pasieki.

Pytanie 30

W celu wyrównania zapachu łączonych rodzin pszczelich można zastosować

A. roztwór octu.

B. olejek lawendowy.

C. kamforę krystaliczną.

D. wywar z pokrzywy.

Kamfora krystaliczna to klasyczny, sprawdzony środek stosowany przez pszczelarzy właśnie do wyrównywania zapachu podczas łączenia rodzin. Jej główną zaletą jest to, że jej intensywny, specyficzny aromat skutecznie maskuje indywidualny zapach każdej z rodzin, przez co pszczoły łatwiej się tolerują i nie traktują się nawzajem jako intruzów. W praktyce po zastosowaniu kamfory ryzyko walk między pszczołami albo nawet zabicia matki przez obcą rodzinę spada naprawdę wyraźnie. Moim zdaniem to jedno z tych narzędzi, które warto mieć zawsze pod ręką, bo nigdy nie wiadomo, kiedy przyjdzie Ci ratować osłabione rodziny. W branżowych podręcznikach, takich jak „Pszczelarstwo” Romana i Jerzego Sitkiewiczów, kamfora jest wymieniana jako środek polecany, sprawdzony w praktyce i bezpieczny dla pszczół. U wielu doświadczonych pszczelarzy kamfora to taki niepisany standard – działa, nie szkodzi pszczołom i nie wpływa negatywnie na produkty pasieczne. Praktyczny przykład: jeśli łączysz dwa odkłady po poddaniu matek, wystarczy umieścić odrobinę kamfory w ulu – po kilku godzinach pszczoły mają na tyle jednolity zapach, że akceptują się wzajemnie. Oczywiście ważne jest dawkowanie – za dużo kamfory też może stresować pszczoły, ale umiejętnie stosowana to świetna sprawa. Warto też wiedzieć, że inne metody, choć popularne np. wśród początkujących, nie są tak skuteczne albo mogą wręcz zaszkodzić rodzinom.

Pytanie 31

Który miód ma barwę bursztynowoherbacianą, jest lekko gorzkawy w smaku, a w temperaturze około 20°C żeluje w galaretowatą masę?

A. Lipowy.

B. Wielokwiatowy.

C. Wrzosowy.

D. Gryczany.

Miód wrzosowy rzeczywiście wyróżnia się spośród innych rodzajów miodów – zarówno pod względem wyglądu, jak i właściwości fizykochemicznych. Ta specyficzna barwa bursztynowoherbaciana jest efektem obecności barwników roślinnych, głównie karotenoidów i flawonoidów, które pszczoły zbierają z nektaru wrzosu. Smak miodu wrzosowego jest lekko gorzkawy, czasami nawet określany przez degustatorów jako lekko wytrawny, co odróżnia go od słodszych miodów, jak np. wielokwiatowy czy lipowy. Jednym z najbardziej charakterystycznych parametrów technicznych miodu wrzosowego jest jego tendencja do żelowania – już przy temperaturze pokojowej, około 20°C, przyjmuje konsystencję galaretowatą, co wynika z wysokiej zawartości białek i koloidów. Moim zdaniem, to właśnie ta cecha czyni go szczególnie przydatnym w branży cukierniczej, np. do nadzień czy dekoracji, gdzie galaretowata struktura działa jak naturalny stabilizator. Warto wiedzieć, że według Polskiej Normy PN-88/A-77626, miód wrzosowy ma najwyższą zawartość wodonierozpuszczalnych substancji koloidowych spośród wszystkich miodów dostępnych na rynku. Z mojego doświadczenia wynika, że kucharze i cukiernicy preferują go także jako dodatek do eleganckich deserów i lodów. Oprócz zastosowań kulinarnych, miód wrzosowy jest ceniony w apiterapii – wykazuje silne właściwości antybakteryjne i przeciwzapalne dzięki obecności specyficznych enzymów. To naprawdę nie jest codzienny miód, a jego właściwości warto poznać w praktyce, bo różni się mocno od tych, które najczęściej spotykamy na sklepowych półkach.

Pytanie 32

Nostrzyk biały jest pożytkiem

A. późnoletnim.

B. wiosennym.

C. wczesnoletnim.

D. jesiennym.

Nostrzyk biały to typowa roślina miododajna, którą spotkać można głównie na nieużytkach, przydrożach, a także na polach jako roślina poplonowa. Prawidłowo wskazałeś, że jest to pożytek wczesnoletni. Z mojego doświadczenia wynika, że nostrzyk biały zaczyna kwitnąć zwykle pod koniec czerwca, a jego pełnia kwitnienia przypada na przełom czerwca i lipca. To bardzo istotny okres dla pszczół, bo pożytków wiosennych (np. rzepak, mniszek) jest wtedy już coraz mniej, a letnie jeszcze się nie zaczęły na dobre. Nostrzyk biały potrafi kwitnąć nawet przez kilka tygodni, co daje pszczołom stabilne źródło nektaru. Warto wiedzieć, że miód nostrzykowy jest dosyć rzadki w Polsce, ale bardzo ceniony ze względu na jasny kolor i delikatny, waniliowy aromat. W praktyce, wielu pszczelarzy świadomie wysiewa nostrzyk biały w pobliżu pasiek właśnie po to, żeby zapewnić pszczołom tzw. „pomostowy” pożytek między głównymi okresami nektarowania innych roślin. Fachowcy często zwracają uwagę na jego odporność na suszę i słabe gleby, co czyni go naprawdę wartościową rośliną w gospodarstwach pszczelarskich. W dobrych warunkach z hektara nostrzyku można uzyskać nawet 200-400 kg miodu – to już konkretna liczba, która pokazuje, jak opłacalne jest inwestowanie w ten pożytek.

Pytanie 33

Dobra kiszonka zawiera dużą ilość kwasu

A. masłowego.

B. mlekowego.

C. octowego.

D. chlebowego.

Kwas mlekowy to najważniejszy kwas organiczny powstający podczas prawidłowego procesu fermentacji kiszonki. To właśnie on odpowiada za właściwe zakonserwowanie paszy – obniża pH do poziomu około 3,8–4,2, co skutecznie hamuje rozwój bakterii gnilnych i pleśni. Od strony praktycznej, im więcej kwasu mlekowego, tym kiszonka jest bezpieczniejsza dla zwierząt i lepiej się przechowuje. W branży rolniczej często podkreśla się, że dobra kiszonka powinna mieć nawet powyżej 70% udziału kwasu mlekowego w ogólnej ilości kwasów organicznych. Z moich obserwacji wynika, że kiszonki bogate w ten kwas mają lepszy aromat, są mniej podatne na psucie i chętniej pobierane przez zwierzęta. Dodatkowo, kwas mlekowy jest łatwo przyswajalny przez organizm bydła czy owiec, co podnosi wartość pokarmową paszy. Nie bez powodu w podręcznikach do technologii pasz zawsze podkreśla się rolę bakterii kwasu mlekowego jako kluczowych mikroorganizmów procesu kiszenia. To właśnie ich obecność i aktywność gwarantuje wysoką jakość produktu końcowego – kiszonki pełnej energii, dobrze strawnej oraz stabilnej mikrobiologicznie. Takie szczegóły bywają niedoceniane w praktyce, a moim zdaniem są podstawą efektywnego żywienia zwierząt i oszczędności w gospodarstwie.

Pytanie 34

Zgodnie z zasadą zmianowania ziemniaki mogą być uprawiane na tym samym stanowisku co

A. 6-7 lat.

B. 4-5 lat.

C. 2-3 lata.

D. 8-9 lat.

Częstym błędem przy planowaniu płodozmianu jest niedocenianie znaczenia odpowiednio długiej przerwy w uprawie ziemniaka na tym samym stanowisku. Wybranie okresu krótszego niż 4-5 lat, np. 2-3 lata, niestety prowadzi zwykle do wyraźnego wzrostu presji ze strony patogenów glebowych, takich jak zaraza ziemniaczana, rizoktonioza czy nicienie. To nie jest teoria, tylko praktyka potwierdzona przez Instytut Ochrony Roślin i wieloletnie doświadczenia rolników. Ziemniaki bardzo są podatne na akumulację chorób i szkodników, dlatego zbyt szybkie powtarzanie uprawy na jednym polu najczęściej skutkuje obniżeniem plonów i koniecznością stosowania większej liczby zabiegów chemicznych, co podnosi koszty produkcji. Z drugiej strony, zakładanie nawet 6-9-letnich przerw, choć wydaje się jeszcze bezpieczniejsze, jest mało efektywne z punktu widzenia gospodarowania powierzchnią w typowym gospodarstwie. Taka długa rotacja jest trudna do zrealizowania organizacyjnie, nie wnosi już istotnych korzyści zdrowotnych dla roślin, a przez to nie jest ekonomicznie uzasadniona. Moim zdaniem, sporo osób przecenia wpływ bardzo długich przerw, zapominając, że płodozmian ma być przede wszystkim narzędziem praktycznym i optymalizującym wykorzystanie pól. W rzeczywistości, najlepsze efekty przynosi przerwa rzędu 4-5 lat – pozwala na odnowienie gleby, ogranicza presję patogenów i daje możliwość wprowadzenia do zmianowania innych ważnych roślin, np. zbóż czy motylkowatych. Zbyt krótka lub zbyt wydłużona rotacja to błędy, które mogą prowadzić do niepotrzebnych strat – czy to plonu, czy organizacyjnych. Dobrze zaplanowany płodozmian to podstawa nowoczesnego rolnictwa i tego się warto trzymać.

Pytanie 35

Na których z wymienionych pól zabrania się stosowania nawozów naturalnych, zgodnie z zaleceniami Zwykłej Dobrej Praktyki Rolniczej?

A. Na glebach lekkich.

B. Na użytkach zielonych.

C. Na wieloletnich uprawach polowych.

D. Na glebach przykrytych śniegiem.

Najlepszym wyborem jest zakaz stosowania nawozów naturalnych na glebach przykrytych śniegiem. Wynika to bezpośrednio ze Zwykłej Dobrej Praktyki Rolniczej, a także z przepisów dotyczących ochrony środowiska. Gdy gleba jest pokryta śniegiem, istnieje bardzo wysokie ryzyko spływu powierzchniowego i utraty składników pokarmowych, które zamiast wnikać w glebę, mogą po prostu spłynąć razem z topniejącą wodą. To nie tylko marnotrawstwo nawozu, ale też poważne zagrożenie dla wód gruntowych i powierzchniowych – azot i fosfor mogą trafić do rzek i jezior, powodując eutrofizację. Moim zdaniem, stosowanie nawozów w takich warunkach to nie tylko nieodpowiedzialność, ale i marnowanie pieniędzy. Zawsze lepiej poczekać, aż śnieg zniknie i gleba się rozmarznie – wtedy składniki odżywcze mają szansę być pobrane przez rośliny. Z praktyki wiem, że czasem rolnicy chcą wykorzystać każdą możliwość nawożenia, ale w tym przypadku to wyłącznie strata. Standardy europejskie i krajowe są tutaj jednoznaczne i mają sens – ochrona środowiska i efektywność produkcji idą w parze. Jeżeli chcesz uniknąć problemów, trzymaj się tej zasady, bo konsekwencje mogą być odczuwalne zarówno ekonomicznie, jak i środowiskowo.

Pytanie 36

Świeżo odebrane obnóża pyłkowe z poławiacza wylotowego można przechowywać w temperaturze pokojowej przez

A. jeden miesiąc.

B. 2-3 tygodnie.

C. jedną dobę.

D. jeden tydzień.

Prawidłowa odpowiedź wynika bezpośrednio z podstawowej wiedzy o właściwościach obnóży pyłkowych oraz ich podatności na psucie się. Pyłek z poławiacza wylotowego, zaraz po odebraniu od pszczół, zawiera sporo wilgoci, a to niestety sprzyja szybkiemu rozwojowi pleśni i bakterii. Przechowywanie obnóży w temperaturze pokojowej powyżej jednej doby to, szczerze mówiąc, bardzo ryzykowna sprawa. Już po kilkunastu godzinach mogą zachodzić nieodwracalne zmiany – od fermentacji po utratę wartości biologicznej. Dlatego zgodnie z branżowymi standardami, jeśli nie mamy możliwości natychmiastowego suszenia czy zamrożenia, powinniśmy ograniczyć czas przechowywania w tych warunkach do maksimum jednej doby. Z mojego doświadczenia wynika, że nawet kilkugodzinne opóźnienie w obróbce często kończy się nieprzyjemnym zapachem i zmianą barwy pyłku. Warto pamiętać, że najlepszą praktyką jest szybkie suszenie pyłku w odpowiedniej temperaturze (ok. 40-42°C), co pozwala zachować wartości odżywcze i bezpieczeństwo produktu. Wielu doświadczonych pszczelarzy powtarza to jak mantrę: nie zostawiaj obnóży na dłużej, bo szkoda Twojej pracy i zdrowia konsumentów. Trochę jak z mlekiem – świeże to świeże, a jak postoi w cieple, to wiadomo co się dzieje.

Pytanie 37

Którą rasę owiec charakteryzującą się najdłuższą wełną w odroście rocznym przedstawiono na ilustracji?

A. Kent.

B. Wrzosówka.

C. Merynos.

D. Lincoln.

Analizując różne rasy owiec, bardzo łatwo można się pomylić, sugerując się zaledwie ogólnym wyglądem lub stereotypami dotyczącymi ich wełny. Wrzosówka to typowo polska rasa, znana bardziej z odporności na trudne warunki klimatyczne niż z długości runa. Jej wełna jest krótka, szorstka i raczej nie nadaje się do wyrobów wysokiej jakości, co ogranicza jej zastosowanie głównie do produkcji prostych tkanin lub wyrobów regionalnych. Z kolei Kent, czyli owca rasy Romney Marsh, faktycznie produkuje sporą ilość wełny, ale jej odrost roczny, choć solidny, nie dorównuje długością temu, co oferuje Lincoln. Wełna Kent jest dość gruba, sprężysta i często wykorzystywana w produkcji dywanów, ale nie jest rekordzistką jeśli chodzi o długość. Merynos uchodzi za światowego lidera pod względem jakości i delikatności włókna, lecz długość rocznego odrostu jest wyraźnie mniejsza niż u Lincolna. Merynosowa wełna jest krótka, bardzo cienka i miękka – idealna na luksusowe dzianiny, ale z punktu widzenia samej długości przegrywa z Lincolnami. Często błędnym założeniem jest myślenie, że najbardziej znane lub popularne rasy są jednocześnie najlepsze pod każdym względem – a tu liczą się konkretne właściwości włókna. Praktyka pokazuje, że Lincoln jest wybierany tam, gdzie kluczowa jest długość i wytrzymałość, a niekoniecznie delikatność czy łatwość przędzenia. Warto zawsze zwracać uwagę na przeznaczenie runa i specyfikę branżową – to pozwala uniknąć takich typowych pomyłek, jak utożsamianie merynosa czy kenta z rekordową długością wełny, podczas gdy to właśnie Lincoln jest pod tym względem bezkonkurencyjny.

Pytanie 38

Który z wymienionych zabiegów może skutecznie przyczynić się do rozładowania nastroju rojowego?

A. Zakratowanie wylotu.

B. Zmniejszenie pojemności gniazda.

C. Likwidacja mateczników rojowych.

D. Zamiana plastrów z czerwiem na wygryzieniu na plastry z czerwiem otwartym.

Wiele osób, zwłaszcza na początku drogi z pszczelarstwem, myśli, że proste ograniczenie przestrzeni czy mechaniczne utrudnianie wyjścia pszczołom powstrzyma nastrój rojowy. To jednak duże uproszczenie i w praktyce mało skuteczne, a czasem wręcz szkodliwe. Zmniejszenie pojemności gniazda prowadzi najczęściej do wzmożenia nastroju rojowego, bo pszczoły czują się jeszcze bardziej stłoczone – to klasyczna pułapka myślowa! Zakratowanie wylotu z kolei, choć wydaje się rozsądne jako sposób zatrzymania roju, nie rozładowuje napięcia w rodzinie. Może to nawet doprowadzić do uduszenia pszczół lub osłabienia wentylacji, a sama chęć rojenia wcale nie znika, tylko się nawarstwia. Likwidacja mateczników rojowych wydaje się logiczna, bo przecież to one prowadzą do wyrojenia, ale w praktyce często pszczoły po prostu odbudowują je z jeszcze większą determinacją. Takie mechaniczne usuwanie mateczników to walka z objawem, a nie z przyczyną. Często obserwuję, że osoby, które skupiają się tylko na wycinaniu mateczników, nie rozumieją szerszych mechanizmów rządzących zachowaniem rodziny pszczelej. Główny błąd myślowy to przekonanie, że przemocą i ograniczeniami da się „przemóc” pszczoły. Tymczasem praktyka i literatura branżowa jasno pokazują, że najlepsze efekty daje praca z naturalnymi instynktami rodziny pszczelej – czyli zaangażowanie pszczół w wychów młodego czerwiu. To nie sztuczki ani siłowe rozwiązania, tylko świadome kierowanie energii rodziny na właściwe tory.

Pytanie 39

Jaką temperaturę przechowywania miodu należy zapewnić, aby zachował on początkową, wysoką jakość przez okres około roku?

A. 20°C

B. 15°C

C. 25°C

D. 10°C

Temperatura 10°C jest uważana za optymalną do długoterminowego przechowywania miodu, jeśli zależy nam na zachowaniu najwyższej jakości produktu przez około rok. Chłodne warunki spowalniają procesy enzymatyczne i chemiczne, które prowadzą do rozkładu cennych składników miodu, takich jak enzymy, witaminy czy naturalne przeciwutleniacze. W praktyce, gdy miód przechowuje się w temperaturze około 10°C, minimalizuje się ryzyko fermentacji oraz degradacji smaku i aromatu. Moim zdaniem, często się o tym zapomina, bo w domowych warunkach trzymamy miód w kuchni na półce lub w spiżarni, gdzie zwykle jest cieplej. Jednak branżowe standardy, np. zalecenia Polskiego Związku Pszczelarskiego, jasno wskazują na niższe temperatury i unikanie słońca czy podwyższonej wilgotności. Powiem szczerze, że nawet pszczelarze-amatorzy często przechowują miód w chłodnych piwnicach, bo to się po prostu sprawdza – miód wtedy nie ciemnieje, nie krystalizuje za szybko i nie traci wartości odżywczych. Z mojego doświadczenia wynika, że trzymanie słoika w okolicach 10°C to najlepsze, co można zrobić dla zachowania oryginalnego smaku i jakości. To trochę jak z przechowywaniem dobrego wina – im lepsze warunki, tym dłużej cieszymy się pełnią smaku.

Pytanie 40

Który zabieg walki ze zgnilcem złośliwym jest najbardziej radykalny?

A. Siarkowanie pszczół.

B. Usunięcie plastrów z chorym czerwiem.

C. Poddanie głodówce pszczół.

D. Podwójne przesiedlenie rodzin.

Siarkowanie pszczół to zdecydowanie najbardziej radykalny sposób zwalczania zgnilca złośliwego i niestety jest to metoda ostateczna, stosowana wyłącznie w sytuacjach, gdy inne działania nie dają efektu lub ryzyko rozprzestrzenienia choroby jest zbyt duże. Takie działanie polega po prostu na całkowitym zniszczeniu rodziny pszczelej poprzez użycie siarki, co powoduje śmierć wszystkich osobników znajdujących się w ulu. Moim zdaniem, to brutalna, ale czasem konieczna praktyka, szczególnie kiedy inspektor weterynarii uzna, że nie da się uratować ani rodziny, ani sprzętu. Przepisy weterynaryjne i normy branżowe (np. zalecenia PIWet) jasno wskazują, że siarkowanie stosuje się w przypadkach skrajnych, by przerwać cykl rozprzestrzeniania się patogenu i nie dopuścić do zakażenia kolejnych pasiek. Ciekawostka – po takim zabiegu ul i sprzęt trzeba starannie odkazić lub nawet spalić, żeby żadna forma przetrwalnikowa bakterii Paenibacillus larvae nie przetrwała. Na co dzień pszczelarze raczej unikają tego rozwiązania, bo przecież szkoda rodzin i ogromu włożonej pracy, ale bezpieczeństwo całej populacji pszczół w okolicy jest tu priorytetem. W praktyce, zanim sięgniemy po siarkę, stosuje się inne metody ratowania rodzin, jednak gdy występuje silny zgnilec złośliwy, nie ma miejsca na wahanie – trzeba działać radykalnie. Takie drastyczne posunięcie uczy pokory do chorób zakaźnych w pszczelarstwie i pokazuje, jak ważna jest profilaktyka i szybka reakcja na pierwsze objawy.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej