Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik żywienia i usług gastronomicznych
Kwalifikacja: HGT.12 - Organizacja żywienia i usług gastronomicznych
Data rozpoczęcia: 18 lutego 2026 15:37
Data zakończenia: 18 lutego 2026 15:55

Egzamin zdany!

Wynik: 29/40 punktów (72,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Który obiad dla dzieci w wieku przedszkolnym został stworzony zgodnie z zasadami zdrowego żywienia?

A. Zupa ogórkowa, polędwica po angielsku, frytki z ziemniaków, sałata ze śmietaną

B. Zupa jarzynowa, golonka pieczona, ziemniaki z wody, ćwikła z chrzanem

C. Zupa kalafiorowa, pulpety drobiowe w sosie koperkowym, ryż na sypko, surówka z marchwi

D. Zupa fasolowa, zrazy w sosie grzybowym, kasza gryczana na sypko, sałatka z buraków

Odpowiedź, która wskazuje na zupę kalafiorową, pulpety drobiowe w sosie koperkowym, ryż na sypko oraz surówkę z marchwi, jest zgodna z zasadami racjonalnego żywienia dla dzieci w wieku przedszkolnym. Dania te dostarczają odpowiednią ilość białka, witamin i minerałów niezbędnych do prawidłowego rozwoju maluchów. Kalafior jest bogaty w witaminę C oraz błonnik, co wspomaga odporność i zdrowie układu pokarmowego. Pulpety drobiowe stanowią źródło chudego białka, które jest kluczowe dla wzrostu i rozwoju mięśni. Ryż dostarcza węglowodanów, które są istotne dla energii, a surówka z marchwi wzbogaca posiłek o beta-karoten, który wspiera zdrowie oczu oraz skóry. Dodatkowo, zestaw ten jest różnorodny, co jest istotne w kontekście zachęcania dzieci do próbowania nowych smaków oraz edukacji w zakresie zdrowego żywienia. Implementacja tych zasad w codziennym żywieniu przedszkolaków przyczynia się do budowania zdrowych nawyków żywieniowych na przyszłość, co jest zgodne z wytycznymi WHO oraz krajowymi standardami zdrowotnymi.

Pytanie 2

Na podstawie danych zamieszczonych w cenniku usług cateringowych, oblicz ile zapłaci zleceniodawca usługi cateringowej trwającej 2,5 godziny, któremu udzielono 10% rabatu.

Cennik usług cateringowych
Lp.	Czas trwania usługi cateringowej	Cena jednostkowa brutto
1.	1 godzina	400,00 zł
2.	2 ÷ 3 godziny	500,00 zł
3.	4 ÷ 5 godzin	600,00 zł

A. 500,00 zł

B. 400,00 zł

C. 450,00 zł

D. 550,00 zł

Odpowiedź 450,00 zł jest poprawna, ponieważ uwzględnia 10% rabatu na podstawową cenę usługi cateringowej, która wynosi 500,00 zł. Aby obliczyć cenę po rabacie, należy pomnożyć cenę podstawową przez 90%, co odpowiada 100% minus 10% rabatu. Wzór na to jest bardzo prosty: Cena końcowa = Cena podstawowa x (1 - Rabat). W tym przypadku: 500,00 zł x 0,90 = 450,00 zł. Zastosowanie tego typu obliczeń jest niezwykle istotne w branży cateringowej, gdzie klienci często oczekują rabatów, co może wpłynąć na ich decyzje zakupowe. Ważne jest, aby w praktyce umieć szybko obliczyć cenę finalną, aby uniknąć nieporozumień oraz zadowolić zleceniodawcę. W branży usługowej, znajomość takich obliczeń, pozwala na lepsze planowanie budżetu oraz strategii marketingowych, które mogą uwzględniać różnego rodzaju promocje i zniżki.

Pytanie 3

Aby przygotować boeuf Strogonow, co należy uwzględnić?

A. filet drobiowy

B. łopatkę wołową

C. polędwicę wieprzową

D. polędwicę wołową

Polędwica wołowa to najwłaściwszy wybór do przygotowania boeuf Strogonow, ponieważ jest to mięso o wysokiej jakości, które charakteryzuje się delikatnością oraz niską zawartością tłuszczu. W klasycznej recepturze na boeuf Strogonow, polędwica wołowa jest krojona w kostkę i szybko smażona, co pozwala zachować jej soczystość oraz intensywny smak. Przygotowując potrawę, ważne jest, aby nie przegotować mięsa, ponieważ może stracić swoje walory. W praktyce, polędwicę wołową można podawać z różnymi dodatkami, takimi jak makaron, ryż czy ziemniaki, co czyni danie wszechstronnym. Warto również zwrócić uwagę na techniki kulinarne, takie jak deglazowanie patelni po smażeniu, co pozwala na wydobycie głębszego smaku z sosu. Stosując polędwicę wołową, zyskujemy pewność, że danie będzie nie tylko smaczne, ale i estetycznie podane, co jest zgodne z normami kulinarnymi i standardami gastronomicznymi.

Pytanie 4

Lipaza trzustkowa prowadzi do rozkładu

A. węglowodanów

B. białek

C. makroelementów

D. tłuszczy

Lipaza trzustkowa jest enzymem wydzielanym przez trzustkę, który odgrywa kluczową rolę w trawieniu tłuszczów. Działa w jelicie cienkim, gdzie emulguje tłuszcze, co ułatwia ich rozkład na kwasy tłuszczowe i glicerol. Mechanizm działania lipazy polega na dojściu do wiązań estrowych w cząsteczkach lipidowych, co prowadzi do ich rozbicia. Przykładem jej działania jest trawienie tłuszczy zawartych w diecie, takich jak te obecne w oliwie, maśle czy orzechach. Zrozumienie roli lipazy trzustkowej jest kluczowe w kontekście zaburzeń trawiennych, takich jak niewydolność trzustki, gdzie może prowadzić do problemów z wchłanianiem składników odżywczych. W praktyce klinicznej, ocena aktywności lipazy może być stosowana w diagnostyce chorób trzustki, a także w monitorowaniu skuteczności terapii dietetycznych u pacjentów z chorobami tego narządu.

Pytanie 5

Przedstawiona na rysunku filiżanka, o pojemości 40 ml, służy do podawania

A. zupy krem.

B. czekolady.

C. espresso.

D. zupy specjalnej.

Filiżanka o pojemności 40 ml jest standardowym naczyniem używanym do serwowania espresso, który charakteryzuje się intensywnym smakiem i bogatym aromatem. Espresso jest przygotowywane poprzez przepuszczenie gorącej wody przez drobno zmieloną kawę pod wysokim ciśnieniem, co pozwala na wydobycie pełni smaku i aromatu kawy. W branży gastronomicznej, odpowiednie naczynia do serwowania napojów są kluczowe dla zachowania jakości serwowanych produktów. Kiedy filiżanka jest zbyt duża, espresso może wydawać się rozcieńczone, co negatywnie wpływa na jego walory sensoryczne. Zastosowanie filiżanki o pojemności 40 ml jest zgodne z najlepszymi praktykami, ponieważ pozwala na zachowanie odpowiedniej proporcji kawy i wody oraz umożliwia gościom delektowanie się każdym łykiem. Filiżanki do espresso często mają też odpowiednio grube ścianki, które pomagają utrzymać temperaturę napoju. W restauracjach i kawiarniach, właściwy dobór filiżanek jest zatem nie tylko kwestią estetyki, ale również kluczowym elementem wpływającym na doświadczenia kulinarne klientów.

Pytanie 6

Który zestaw dań na kolację został zaplanowany zgodnie z zasadami zdrowego żywienia dzieci w wieku szkolnym?

A. Chleb pszeniczny, masło, dżem z wiśni, kakao, pączek

B. Chleb razowy, pasta z fasoli i buraków, herbata, banan

C. Chleb razowy, masło, wędzony węgorz, cebula, bawarka

D. Chleb pszeniczny, pasta z jajek, pomidor, kawa z mlekiem

Wybór zestawów żywieniowych, które nie spełniają zasad racjonalnego żywienia, może prowadzić do licznych niedoborów pokarmowych oraz problemów zdrowotnych. Odpowiedzi, które zawierają pieczywo pszenne, masło, dżem wiśniowy i pączek, są nieodpowiednie, gdyż zawierają nadmiar cukrów prostych oraz tłuszczy nasyconych, co może przyczyniać się do otyłości i chorób metabolicznych. W przypadku pieczywa razowego z wędzonym węgorzem i cebulą, problemem jest niewystarczająca ilość warzyw oraz białek roślinnych, co zmniejsza wartość odżywczą zestawu. Natomiast zestaw z pastą z fasoli i buraków, choć zdrowy, nie dostarcza wystarczających ilości białka i wapnia. Wybierając posiłki, warto zwracać uwagę na ich zrównoważenie pod względem białka, węglowodanów oraz tłuszczy zdrowotnych. Błędy w myśleniu, które prowadzą do nieodpowiednich wyborów, często wynikają z braku wiedzy na temat wartości odżywczych poszczególnych składników i ich wpływu na rozwój dzieci. Kluczowym elementem zdrowego żywienia jest zrozumienie, że każdy posiłek powinien być dobrze zbilansowany pod względem składników odżywczych, co zapewni dzieciom energię oraz niezbędne składniki do prawidłowego wzrostu i rozwoju.

Pytanie 7

Produktem spożywczym, który zawiera cholesterol, jest

A. orzech laskowy

B. ryż długoziarnisty

C. masło śmietankowe

D. olej rzepakowy

Olej rzepakowy, orzechy laskowe i ryż długoziarnisty to produkty, które nie zawierają cholesterolu. Cholesterol jest substancją występującą wyłącznie w produktach pochodzenia zwierzęcego, co wyklucza spożycie roślinnych źródeł tłuszczy, takich jak olej rzepakowy, który jest źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych. Nienasycone kwasy tłuszczowe, zwłaszcza te z grupy omega-3 i omega-6, są korzystne dla zdrowia serca i mogą obniżać poziom cholesterolu LDL (tzw. „złego” cholesterolu) w organizmie. Orzechy laskowe, podobnie jak inne orzechy, są bogate w zdrowe tłuszcze i składniki odżywcze, ale również nie dostarczają cholesterolu. Z kolei ryż długoziarnisty to produkt zbożowy, który nie tylko nie zawiera cholesterolu, ale jest także źródłem węglowodanów złożonych oraz błonnika. W praktyce, wiele osób myli pojęcia związane z tłuszczami nasyconymi i cholesterolem, co prowadzi do nieporozumień dotyczących zdrowego żywienia. Zrozumienie różnicy między produktami pochodzenia zwierzęcego, które zawierają cholesterol, a roślinnymi źródłami tłuszczy, pozwala lepiej zarządzać dietą i utrzymać zdrowy poziom lipidów we krwi.

Pytanie 8

Ile kilogramów karkówki trzeba nabyć, aby uzyskać 10 kg pieczeni, jeżeli straty masy podczas obróbki cieplnej wynoszą 25%?

A. 8,50 kg

B. 15,00 kg

C. 10,00 kg

D. 12,50 kg

Aby obliczyć masę karkówki potrzebną do przygotowania 10 kg pieczeni, należy uwzględnić straty masy podczas obróbki cieplnej, które w tym przypadku wynoszą 25%. To oznacza, że z każdego kilograma surowca po obróbce otrzymujemy jedynie 75% masy. W przypadku 10 kg gotowej pieczeni, można zastosować następujący wzór: masa surowca = masa gotowego produktu / (1 - straty masy). Wstawiając dane, otrzymujemy: masa surowca = 10 kg / 0.75, co daje 13.33 kg. Ponieważ mamy 25% straty, musimy uwzględnić to w obliczeniach. Dlatego otrzymujemy 10 kg / 0.75 = 13.33 kg surowca, a po uwzględnieniu strat, 12.50 kg karkówki będzie odpowiednią ilością do zakupu. Taka kalkulacja jest kluczowa w gastronomii, aby uniknąć niedoborów surowców i zminimalizować marnotrawstwo. Praktyka ta jest zgodna z zaleceniami dotyczącymi planowania menu i zarządzania zapasami.

Pytanie 9

Awitaminoza określana jako "ślepota nocna" wynika z niewystarczającego przyjmowania

A. witaminy A

B. witaminy C

C. witaminy B

D. witaminy D

Awitaminoza, znana jako 'ślepota zmierzchowa', jest schorzeniem spowodowanym niedoborem witaminy A, która odgrywa kluczową rolę w procesie widzenia, zwłaszcza w warunkach słabego oświetlenia. Witamina A, będąca składnikiem rodopsyny, białka znajdującego się w pręcikach siatkówki oka, umożliwia przekształcanie światła w impulsy nerwowe, co jest niezbędne do widzenia w nocy. Niedobór tej witaminy może prowadzić do osłabienia zdolności widzenia w ciemności, a w skrajnych przypadkach do całkowitej utraty wzroku. Osoby narażone na niedobór witaminy A to między innymi dzieci w krajach rozwijających się oraz osoby z chorobami przewlekłymi, które wpływają na wchłanianie tłuszczów. Aby zapobiegać niedoborom, warto wprowadzić do diety produkty bogate w tę witaminę, takie jak marchew, słodkie ziemniaki, jarmuż, czy wątróbka. Regularne spożywanie tych pokarmów jest zgodne z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia, które podkreślają znaczenie witamin w profilaktyce chorób oczu.

Pytanie 10

Oblicz wartość brutto kanapki w gastronomii, gdy koszt surowców wynosi 1,50 zł, marża wynosi 200% a stawka VAT to 8%?

A. 4,86 zł

B. 5,70 zł

C. 6,48 zł

D. 3,24 zł

Do obliczenia ceny brutto kanapki najpierw musisz ustalić cenę netto. Ta cena pochodzi z kosztu surowca oraz marży gastronomicznej. Koszt surowca mamy na poziomie 1,50 zł. Z marżą 200% robimy tak: dodajemy 200% z 1,50 zł, co daje nam 3,00 zł. Tak więc cena netto wynosi 1,50 zł + 3,00 zł, co razem daje 4,50 zł. Potem, żeby obliczyć cenę brutto, musisz dodać VAT, który wynosi 8%. Czyli obliczamy 8% z 4,50 zł, co daje 0,36 zł. Po dodaniu tego do ceny netto, mamy 4,50 zł + 0,36 zł, co daje nam 4,86 zł. W gastronomii ważne są poprawne obliczenia, bo to wpływa na rentowność i konkurencyjność. Dobrze jest uwzględniać marże i podatki, żeby lepiej zarządzać finansami restauracji oraz przestrzegać przepisów.

Pytanie 11

Jaką ilość groszku ptysiowego należy przygotować do 150 porcji zupy, jeżeli przewidziano 15 gramów tego składnika na jedną porcję?

A. 2,25 kg

B. 0,75 kg

C. 0,25 kg

D. 1,50 kg

Aby obliczyć potrzebną ilość groszku ptysiowego do 150 porcji zupy, najpierw należy ustalić, ile groszku potrzebuje jedna porcja. Ustalono, że na jedną porcję przypada 15 gramów groszku. Zatem, dla 150 porcji, obliczamy: 150 porcji x 15 gramów/porcję = 2250 gramów. Następnie przeliczamy tę ilość na kilogramy, dzieląc przez 1000 gramów: 2250 gramów / 1000 = 2,25 kg. To podejście jest zgodne z najlepszymi praktykami w kuchni, gdzie precyzyjne pomiary składników są kluczowe dla uzyskania odpowiedniego smaku i konsystencji potraw. W kuchniach profesjonalnych, takich jak restauracje, dokładne obliczenia pomagają również w zarządzaniu kosztami i minimalizowaniu odpadów. Warto pamiętać, że przy przygotowywaniu większych ilości potraw zawsze należy stosować zasady przeliczania, aby uniknąć błędów w doborze składników, co może negatywnie wpłynąć na jakość serwowanej zupy.

Pytanie 12

Do podawania kawy należy użyć filiżanki o pojemności 40 ml

A. cappuccino

B. espresso

C. latte

D. americano

Espresso to rodzaj kawy, który charakteryzuje się intensywnym smakiem i aromatem, a jego standardowa porcja wynosi zazwyczaj od 30 do 40 ml. Filiżanka o pojemności 40 ml doskonale nadaje się do podania espresso, ponieważ zapewnia odpowiednią przestrzeń, aby kawa mogła 'oddychać' oraz prezentować swoją cremosę, czyli charakterystyczną piankę powstającą na powierzchni. W praktyce, przy przygotowywaniu espresso, kluczowe jest stosowanie świeżo mielonej kawy oraz zachowanie odpowiedniego ciśnienia podczas ekstrakcji. W branży gastronomicznej, podawanie espresso w odpowiedniej filiżance jest zgodne z zasadami estetyki serwowania, co wpływa na całe doświadczenie picia kawy. Dodatkowo, espresso stanowi bazę dla wielu innych napojów kawowych, takich jak latte czy cappuccino, co podkreśla jego uniwersalność i znaczenie w świecie kawy.

Pytanie 13

Posiłek składający się z bułki pszennej z masłem, twarogiem i herbatą jest uważany za niepełnowartościowy z powodu braku

A. witamin

B. węglowodanów

C. tłuszczów

D. białka

Śniadanie składające się z bułki pszennej z masłem, sera twarogowego i herbaty jest istotnie posiłkiem niepełnowartościowym, ponieważ brakuje w nim odpowiedniej ilości witamin. Witaminy są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, pełniąc wiele kluczowych ról, takich jak uczestnictwo w procesach metabolicznych oraz ochrona przed chorobami. W skład zdrowej diety powinny wchodzić świeże owoce i warzywa, które są bogate w różnorodne witaminy, takie jak witamina C, A, D i grupy B. Na przykład, dołączenie do tego posiłku pomarańczy lub szpinaku mogłoby znacząco zwiększyć zawartość witamin, co przyczyniłoby się do poprawy wartości odżywczej tego śniadania. Standardy żywieniowe rekomendują zróżnicowane źródła witamin, co jest kluczowe dla utrzymania zdrowia. Dlatego też, aby posiłek był pełnowartościowy, warto dodać do niego składniki bogate w witaminy, co zapewni lepszą równowagę odżywczą.

Pytanie 14

Proces trawienia węglowodanów zaczyna się

A. w j elicie cienkim

B. w dwunastnicy

C. w żołądku

D. w jamie ustnej

Trawienie węglowodanów rozpoczyna się w jamie ustnej, gdzie enzym amylaza ślinowa, produkowana przez gruczoły ślinowe, zaczyna rozkładać skomplikowane węglowodany, takie jak skrobia, na prostsze cukry, jak maltoza. Proces ten jest kluczowy, ponieważ umożliwia organizmowi lepsze przyswajanie składników odżywczych w kolejnych etapach trawienia. Praktyczne zastosowanie tej wiedzy polega na tym, że zdolność amylazy do rozkładu węglowodanów podkreśla znaczenie dokładnego żucia pokarmów, co zwiększa powierzchnię kontaktu z enzymem i umożliwia skuteczniejsze trawienie. Ponadto, wiedza ta jest istotna w kontekście diety i zarządzania stanem zdrowia, zwłaszcza w przypadku osób cierpiących na cukrzycę, gdzie kontrola węglowodanów jest kluczowa. Standardy dotyczące zdrowego odżywiania zalecają, aby węglowodany stanowiły odpowiedni procent dziennego spożycia energii, co jeszcze bardziej podkreśla znaczenie ich prawidłowego trawienia na etapie jamy ustnej.

Pytanie 15

Do standardowego umeblowania sali konsumenckiej, które jest wykorzystywane do przechowywania bielizny stołowej, zastawy oraz sprzętu do obsługi klientów, należy

A. wózek kelnerski

B. stolik pomocniczy

C. wózek serwisowy

D. pomocnik kelnerski

Wybór innych opcji, takich jak stolik pomocniczy, wózek serwisowy czy wózek kelnerski, wskazuje na pewne nieporozumienia dotyczące funkcji i zastosowania tych urządzeń w kontekście przechowywania bielizny stołowej oraz sprzętu do obsługi gości. Stoliki pomocnicze są zwykle używane jako wsparcie dla kelnerów podczas serwowania dań lub napojów, ale nie są zaprojektowane do przechowywania większej ilości sprzętu. Ich rola ogranicza się głównie do funkcji pomocniczej w trakcie obsługi, co czyni je niewłaściwym wyborem w tej sytuacji. Wózki serwisowe oraz wózki kelnerskie, choć również przydatne w restauracjach, mają inne przeznaczenie. Wózek serwisowy najczęściej stosuje się do transportu potraw, napojów lub zmywania, a jego konstrukcja nie sprzyja przechowywaniu bielizny stołowej w sposób uporządkowany i dostępny. Z kolei wózek kelnerski, mimo że może przechowywać różne akcesoria, również nie jest idealnym rozwiązaniem do długoterminowego składowania bielizny stołowej. W praktyce błędne podejście do wyboru odpowiedniego wyposażenia może prowadzić do problemów związanych z organizacją pracy w restauracji, co wpływa na jakość obsługi oraz efektywność personelu. Kluczowe jest zrozumienie, że odpowiednie narzędzie do konkretnego zadania przekłada się na lepszą organizację i większą satysfakcję klientów.

Pytanie 16

Korzystając z normatywu surowcowego zamieszczonego w tabeli, oblicz zapotrzebowanie na surowce do sporządzenia 85 porcji ziemniaków purée.

Normatyw surowcowy na 10 porcji ziemniaków purée
Nazwa surowca	Ilość
ziemniaki	3 000 g
masło	100 g
mleko	300 cm³
koperek	20 g
sól	do smaku

A. Ziemniaki 25,5 kg, masło 0,85 kg, mleko 2,55 l, koperek 0,17 kg

B. Ziemniaki 25,5 kg, masło 8,5 kg, mleko 2,55 l, koperek 1,7 kg

C. Ziemniaki 2,55 kg, masło 0,85 kg, mleko 2,55 l, koperek 0,17 kg

D. Ziemniaki 2,55 kg, masło 8,5 kg, mleko 25,5 l, koperek 127 kg

Odpowiedź, którą zaznaczyłeś, jest całkiem słuszna. Do zrobienia 85 porcji ziemniaków purée potrzebujemy 25,5 kg ziemniaków, 0,85 kg masła, 2,55 litra mleka i 0,17 kg koperku. Wszystko jest oparte na normach, które mówią ile składników trzeba na 10 porcji. Żeby dostać ilości dla 85 porcji, mnożymy te małe ilości przez 8,5 – to prosty sposób, bo dzielimy 85 przez 10. Liczenie w ten sposób to standard w gastronomii. Dzięki temu dokładnie wiemy, ile materiałów potrzebujemy, co z kolei pomaga w zarządzaniu kosztami i efektywnością produkcji. Dlatego tak ważne jest, aby każdy kucharz i menedżer znał te normy i umiał z nich korzystać. To wpływa na jakość jedzenia i finanse restauracji, co nie jest bez znaczenia.

Pytanie 17

Jaki opis najlepiej określa system samoobsługowy francuskiego typu?

A. Dania i napoje są prezentowane w bufetach ustawionych w jednej linii

B. Dania i napoje są odbierane w okienku wydawczym, a konsumpcja odbywa się przy stolikach

C. Dania i napoje są prezentowane w bufetach ustawionych w sposób schodkowy

D. Dania i napoje serwowane są gościom przy ladzie barowej, gdzie może mieć miejsce konsumpcja

System samoobsługowy typu francuskiego charakteryzuje się tym, że potrawy i napoje są podawane gościom przy ladzie barowej, co umożliwia konsumpcję w tym samym miejscu. Taki model obsługi jest często spotykany w restauracjach i barach, gdzie klienci mają możliwość wyboru z szerokiej gamy potraw i napojów bezpośrednio z lady, co zwiększa komfort i szybkość obsługi. W praktyce oznacza to, że gość może dostosować swoje zamówienie do własnych preferencji, co jest zgodne z aktualnymi trendami w gastronomii, stawiającymi na elastyczność i indywidualne podejście do klienta. Ponadto, taki system pozwala na efektywne zarządzanie przestrzenią oraz skrócenie czasu oczekiwania na posiłki, co jest istotne w kontekście dużego ruchu w lokalach gastronomicznych. Przykładem mogą być bistro czy food courty, gdzie klienci samodzielnie wybierają potrawy z dostępnych opcji, co sprzyja również interakcji społecznej i tworzeniu przyjemnej atmosfery. Warto także zwrócić uwagę na estetykę podania potraw, która w modelu francuskim często odgrywa kluczową rolę.

Pytanie 18

W jamie ustnej, pod wpływem enzymu a-amylazy zawartej w ślinie, proces trawienia rozpoczyna się od

A. aminokwasów

B. węglowodanów

C. tłuszczy

D. białek

Węglowodany są głównym składnikiem, którego trawienie rozpoczyna się w jamie ustnej, a to dzięki enzymowi a-amylazie ślinowej. A-amylaza, wydzielana przez gruczoły ślinowe, katalizuje rozkład skrobi i glikogenu do mniejszych cząsteczek, takich jak maltotiozy i dekstryny. Proces ten jest kluczowy, ponieważ węglowodany stanowią istotne źródło energii dla organizmu. Zrozumienie tego etapu trawienia ma praktyczne zastosowanie w dietetyce oraz żywieniu klinicznym, gdzie odpowiednie zarządzanie spożyciem węglowodanów może wpływać na kontrolę poziomu glukozy we krwi. W praktyce dietetycznej zaleca się monitorowanie i edukację pacjentów na temat jakości spożywanych węglowodanów, aby unikać nagłych skoków insuliny. Dodatkowo, znajomość wpływu a-amylazy na trawienie węglowodanów jest także istotna w kontekście chorób metabolicznych oraz w planowaniu diet wegetariańskich i wegańskich, gdzie węglowodany są podstawowym źródłem energii.

Pytanie 19

Do przygotowania stołów na przyjęcie zasiadane, oprócz obrusów, jakie elementy powinny być wykorzystane?

A. molton, serwetki płócienne

B. molton, skirting

C. skirting, serwetki płócienne

D. skirting, napperon

Odpowiedź 'molton, serwetki płócienne' jest poprawna, ponieważ molton to materiał stosowany jako warstwa ochronna pod obrusami, który zapobiega przesuwaniu się obrusów oraz chroni stół przed uszkodzeniami mechanicznymi i zabrudzeniami. Molton ma również właściwości dźwiękochłonne, co przyczynia się do zwiększenia komfortu podczas przyjęcia. Serwetki płócienne są klasycznym elementem nakrycia stołu, które nie tylko dodaje elegancji, ale również jest bardziej ekologiczne i estetyczne w porównaniu do serwetek jednorazowych. W branży gastronomicznej oraz eventowej stosowanie tych materiałów jest standardem, który podnosi prestiż przyjęcia oraz dbałość o szczegóły. Dzięki zastosowaniu moltonu i serwetek płóciennych tworzymy odpowiednią atmosferę, która sprzyja komfortowi gości oraz podkreśla rangę wydarzenia. Warto zauważyć, że serwetki płócienne mogą być składane w różne kształty, co dodatkowo wzbogaca wizualny aspekt nakrycia stołu.

Pytanie 20

Niedobór w organizmie człowieka prowadzi do zaburzeń funkcjonowania tarczycy?

A. magnezu

B. żelaza

C. jodu

D. wapnia

Odpowiedź 'jodu' jest poprawna, ponieważ jod odgrywa kluczową rolę w produkcji hormonów tarczycy, takich jak tyroksyna (T4) i trójjodotyronina (T3). Tarczyca potrzebuje jodu, aby prawidłowo funkcjonować, a jego niedobór prowadzi do zaburzeń pracy tego gruczołu, co może skutkować poważnymi schorzeniami, takimi jak niedoczynność tarczycy. Przykładem może być wole endemiczne, które występuje w regionach o niskiej zawartości jodu w diecie. Aby zapobiegać niedoborom jodu, wiele krajów stosuje jodowanie soli, co jest uznaną praktyką zdrowotną zgodną z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). W przypadku osób z niedoborem jodu zaleca się również wprowadzenie do diety produktów bogatych w ten pierwiastek, takich jak ryby morskie, wodorosty czy nabiał.

Pytanie 21

Urządzenie przedstawione na zdjęciu służy

A. do smażenia omletów.

B. do przechowywania dodatków.

C. do schładzania deserów.

D. do podgrzewania półmisków.

Urządzenie przedstawione na zdjęciu to podgrzewacz do półmisków, którego zadaniem jest utrzymanie odpowiedniej temperatury potraw przed ich podaniem. W branży gastronomicznej, serwowanie ciepłych dań jest kluczowe dla jakości posiłku oraz satysfakcji klientów. Podgrzewacz do półmisków jest wykorzystywany w restauracjach, bufetach oraz na dużych przyjęciach, gdzie ważne jest, aby potrawy były serwowane w optymalnej temperaturze. Dobrze zorganizowany catering korzysta z tego urządzenia, aby zapewnić, że dania nie wystygną podczas serwowania. W praktyce, takie urządzenia mogą być zasilane elektrycznie lub gazowo, a ich konstrukcja pozwala na jednoczesne podgrzewanie kilku półmisków. Warto również zwrócić uwagę na to, że zgodnie z normami HACCP, odpowiednia temperatura potraw jest kluczowa dla zapobiegania rozwojowi bakterii, co podkreśla znaczenie podgrzewaczy w codziennej pracy gastronomii.

Pytanie 22

Korzystając z danych zamieszczonych w tabeli, oblicz wartość energetyczną obiadu dla mężczyzny, spożywającego 4 posiłki dziennie, który powinien dostarczyć organizmowi w ciągu dnia 3 000 kcal.

Rozkład energii z całodziennej racji pokarmowej na 4 posiłki dziennie
I śniadanie	25-30%
II śniadanie	5-10%
obiad	35-40%
kolacja	25-30%

A. 1 050-1 200 kcal

B. 750-900 kcal

C. 1 950-1 800 kcal

D. 2 142-2 250 kcal

Obliczając wartość energetyczną obiadu, kluczowe jest zrozumienie, że dla osoby dorosłej, która ma dzienne zapotrzebowanie energetyczne wynoszące 3000 kcal, posiłki powinny być odpowiednio zbilansowane. Zgodnie z zaleceniami, obiad powinien stanowić 35-40% całościowego zapotrzebowania, co oznacza, że jego wartość energetyczna powinna wynosić od 1050 do 1200 kcal. Dostosowanie wartości posiłków do tych standardów jest istotne, aby zapewnić organizmowi odpowiednią ilość energii na dzień. W praktyce oznacza to, że mężczyzna spożywający cztery posiłki dziennie powinien mieć dobrze zbilansowane obiady, które nie tylko dostarczają energii, ale także są źródłem niezbędnych składników odżywczych, w tym białka, tłuszczów, witamin i minerałów. Wartości te są zgodne z wytycznymi dietetycznymi i pomogą w utrzymaniu zdrowia oraz dobrego samopoczucia. Dobrym przykładem takiej diety może być obiad składający się z grillowanego kurczaka, brązowego ryżu i warzyw, co zapewni odpowiednią ilość kalorii i składników odżywczych.

Pytanie 23

Jaką ilość kilogramów pieczywa należy przygotować, aby zastąpić 5,0 kg kaszy, skoro według tabeli zamienności produktów spożywczych 153 g pieczywa odpowiada 100 g kaszy?

A. 7,65 kg

B. 0,53 kg

C. 5,30 kg

D. 0,76 kg

Czasami można się zdziwić, jak łatwo popełnić błąd przy obliczaniu zamienności produktów. Na przykład, myśląc nad tym pytaniem, niektórzy mogą po prostu przeliczać gramaturę kaszy na pieczywo, nie biorąc pod uwagę całego kontekstu odżywczego. To prowadzi do złych wniosków, bo niezbyt uwzględniają kaloryczności i różnic w składzie tych produktów. Jak pojawia się odpowiedź 0,53 kg, 5,30 kg czy 0,76 kg pieczywa, to może oznaczać, że coś poszło nie tak z obliczeniami według tabeli. Na przykład, jeżeli przelicza się 5000 g kaszy na pieczywo tylko według proporcji 153 g pieczywa do 100 g kaszy, nie myśląc o tym, że pieczywo może być mniej sycące, to wnioski są po prostu niepełne. Inny błąd to to, że w kuchni często używa się większych ilości pieczywa, co zwiększa jego zapotrzebowanie w potrawach. Dlatego dobrą praktyką jest podejście, które uwzględnia kaloryczność i wartość odżywczą, żeby uniknąć pomyłek.

Pytanie 24

Tworzeniem międzynarodowych norm dla producentów żywności, które mają na celu ochronę zdrowia konsumentów oraz promowanie uczciwych praktyk handlowych zajmuje się

A. Organizacja ds. Wyżywienia i Rolnictwa

B. Komitet Żywienia Człowieka PAN

C. Komisja Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO

D. Światowa Organizacja Zdrowia

Komisja Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO, znana również jako Codex Alimentarius, odgrywa kluczową rolę w opracowywaniu międzynarodowych standardów dla producentów żywności. Jej głównym celem jest ochrona zdrowia konsumentów oraz zapewnienie uczciwych praktyk w handlu żywnością. Przykładowo, za pomocą swoich standardów Codex ustala wymagania dotyczące higieny żywności, zanieczyszczeń, etykietowania oraz dodatków do żywności. Dzięki tym standardom kraje mogą harmonizować swoje przepisy prawne, co ułatwia międzynarodowy handel, minimalizując ryzyko dla zdrowia publicznego. Ponadto, standardy te są często wykorzystywane jako punkt odniesienia w sporach handlowych oraz przy ocenie jakości produktów żywnościowych. Codex Alimentarius jest także kluczowym narzędziem w walce z nieuczciwymi praktykami, które mogą zaszkodzić konsumentom, zapewniając jednocześnie, że producent żywności działa zgodnie z uznawanymi na całym świecie zasadami. Dzięki współpracy z krajami członkowskimi FAO i WHO, komisja jest w stanie na bieżąco dostosowywać swoje wytyczne do zmieniających się potrzeb globalnego rynku żywności.

Pytanie 25

Zestaw posiłków dostarcza ludzkiemu organizmowi 15 g białka, 5 g tłuszczu oraz 45 g węglowodanów przyswajalnych. Oblicz całkowitą wartość energetyczną tego zestawu w kilodżulach (kJ), znając, że 1 kcal to 4,19 kJ.

A. 1 257,00 kJ

B. 1 194,15 kJ

C. 1 089,40 kJ

D. 1 068,45 kJ

Aby obliczyć wartość energetyczną zestawu obiadowego, należy zastosować standardowe wartości energetyczne dla białka, tłuszczu i węglowodanów. Białko dostarcza 17 kJ/g, tłuszcz 37 kJ/g, a węglowodany 17 kJ/g. Zatem, dla 15 g białka otrzymujemy 15 g * 17 kJ/g = 255 kJ, dla 5 g tłuszczu to 5 g * 37 kJ/g = 185 kJ, a dla 45 g węglowodanów to 45 g * 17 kJ/g = 765 kJ. Suma wartości energetycznych wynosi 255 kJ + 185 kJ + 765 kJ = 1 205 kJ. Na koniec przeliczenie z kilokalorii na kilodżule przy użyciu przelicznika 1 kcal = 4,19 kJ, daje nam 1 194,15 kJ, co potwierdza prawidłowość odpowiedzi. Znajomość tych wartości jest istotna w dietetyce oraz planowaniu posiłków, gdzie ważne jest obliczanie wartości energetycznej różnych składników odżywczych.

Pytanie 26

Który z podanych surowców zawiera najwięcej białka w 100 g?

A. Śliwka żółta

B. Fasola biała

C. Papryka zielona

D. Porzeczka czerwona

Fasola biała jest jednym z najbogatszych źródeł białka roślinnego, co czyni ją idealnym składnikiem diety wegetariańskiej i wegańskiej. W 100 g suchej fasoli białej znajduje się około 21 g białka, co stanowi znaczny procent dziennego zapotrzebowania na ten makroskładnik. Białko jest niezwykle istotne dla organizmu, odgrywając kluczową rolę w budowie mięśni, regeneracji tkanek oraz produkcji enzymów i hormonów. Warto również zauważyć, że fasola biała dostarcza dodatkowo błonnika, witamin (np. B6, kwasu foliowego) oraz minerałów (magnez, żelazo), co czyni ją bardzo wartościowym pokarmem. W praktyce, fasola biała może być wykorzystywana w różnych potrawach, takich jak zupy, sałatki czy dania jednogarnkowe. Jej wszechstronność w kuchni oraz korzystny profil odżywczy sprawiają, że jest zalecana w ramach zdrowej diety, zgodnej z wytycznymi dietetycznymi. Bogate źródło białka roślinnego, jakim jest fasola biała, jest szczególnie rekomendowane przez dietetyków i ekspertów ds. żywienia jako alternatywa dla białka zwierzęcego, co jest zgodne z rosnącym zainteresowaniem dietami roślinnymi.

Pytanie 27

Zamieszczone w ramce informacje odnoszą się do diety

Dieta powinna dostarczyć organizmowi: 60 g białka, 145 g węglowodanów, 20 g tłuszczu. i ok. 2 litrów płynów dziennie.

Unikaj cukru i słodyczy.

Pamiętaj o źródłach błonnika w ilości 30-40 g: pełnoziarniste pieczywo, otręby, płatki, warzywa, zioła i kiełki.

Stosuj źródła białka: chudy i odtłuszczony nabiał, białko jaja, mięso i wędliny drobiowe oraz ryby.

Spożywaj regularnie 5 posiłków dziennie.

A. 1000 kalorii.

B. niskobiałkowej.

C. laktoowowegetariańskiej.

D. bogatoresztkowej.

Odpowiedź 1000 kalorii jest poprawna, ponieważ dieta opisana w ramce powinna dostarczać określoną ilość energii, co w praktyce oznacza ściśle określony poziom kaloryczności. Obliczenia kaloryczne opierają się na wartościach energetycznych białek, węglowodanów i tłuszczów, które wynoszą odpowiednio 4, 4 i 9 kcal na gram. Zrozumienie tych wartości jest kluczowe dla planowania diety, gdyż pozwala na dokładne dostosowanie posiłków do indywidualnych potrzeb energetycznych, co jest istotne w kontekście zdrowego odżywiania oraz utrzymania prawidłowej masy ciała. Przykładowo, dla osoby o umiarkowanej aktywności fizycznej, dieta dostarczająca 1000 kalorii może być stosowana w celach redukcji masy ciała, jednak wymaga starannego przemyślenia, aby zapewnić odpowiednią ilość składników odżywczych. W kontekście standardów branżowych, zaleca się konsultację z dietetykiem, który pomoże dostosować kaloryczność diety do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz jego stylu życia, co ostatecznie przyczynia się do poprawy jakości życia.

Pytanie 28

Ile wynosi dzienne zapotrzebowanie na witaminę C u dorosłego człowieka?

A. 10 mg

B. 30 mg

C. 60 mg

D. 110 mg

Dzienne zapotrzebowanie dorosłego człowieka na witaminę C wynosi 60 mg, co jest zgodne z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia oraz wielu krajowych instytucji zdrowotnych. Witamina C, znana również jako kwas askorbinowy, pełni kluczową rolę w wielu procesach biologicznych, takich jak synteza kolagenu, wspieranie układu odpornościowego oraz działanie jako silny przeciwutleniacz. Odpowiednia podaż witaminy C może przyczynić się do zmniejszenia ryzyka przewlekłych chorób, takich jak choroby sercowo-naczyniowe czy nowotwory. Spożycie tej witaminy powinno wynikać głównie z naturalnych źródeł, takich jak owoce cytrusowe, papryka, truskawki, kiwi oraz warzywa liściaste. W kontekście suplementacji, istotne jest, aby nie przekraczać zalecanej dawki, ponieważ nadmiar witaminy C nie jest magazynowany przez organizm, a może prowadzić do problemów zdrowotnych, takich jak zaburzenia żołądkowe czy kamica nerkowa. Dlatego utrzymanie zrównoważonej diety, bogatej w owoce i warzywa, jest najlepszym sposobem na zapewnienie odpowiedniego poziomu witaminy C.

Pytanie 29

Przy jakiej temperaturze należy przechowywać ryby w lodówce, aby zapewnić ich świeżość i bezpieczeństwo spożycia?

A. 5-10°C

B. 10-15°C

C. 20-25°C

D. 0-4°C

Przechowywanie ryb w temperaturach wyższych niż 4°C jest niezgodne z zasadami bezpieczeństwa żywności. Temperatura w zakresie 5-10°C jest zbyt wysoka, aby skutecznie zapobiegać rozwojowi bakterii, które mogą prowadzić do szybkiego psucia się ryb. W takich warunkach ryzyko zakażenia pokarmowego wzrasta, co może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych. Podobnie, temperatura 10-15°C jest jeszcze bardziej nieodpowiednia, ponieważ w tym zakresie bakterie mają idealne warunki do szybkiego namnażania się. Przechowywanie ryb w takich temperaturach jest sprzeczne z zaleceniami dotyczącymi przechowywania produktów łatwo psujących się. Natomiast temperatura 20-25°C to już zdecydowanie zbyt wysoka wartość, w której dochodzi do szybkiego psucia się wszelkich produktów żywnościowych. Ryby w takich warunkach nie tylko tracą swoje właściwości organoleptyczne, ale stają się także niebezpieczne dla zdrowia konsumentów. Błędem jest myślenie, że przechowywanie ryb w lodówce o temperaturze powyżej 4°C jest wystarczające. W praktyce gastronomicznej, a także w domowych warunkach, kluczowe jest przestrzeganie norm dotyczących temperatury przechowywania, aby uniknąć ryzyka zatrucia pokarmowego i zachować jakość produktów.

Pytanie 30

Podstawą diety dorosłego człowieka, zgodnie z piramidą zdrowego żywienia, są

A. mleko i jego przetwory

B. owoce i warzywa

C. ryby oraz mięso

D. kasze i płatki zbożowe

Wybór ryb i mięsa, owoców i warzyw oraz mleka i jego przetworów, mimo że są to zdrowe składniki diety, nie jest zgodny z zasadami piramidy zdrowego żywienia, która kładzie szczególny nacisk na rolę węglowodanów złożonych pochodzących z kasz i płatków zbożowych. Ryby i mięso dostarczają białka oraz kwasów tłuszczowych omega-3, jednak ich nadmiar w diecie może prowadzić do zwiększonego ryzyka chorób serca. Owoce i warzywa, choć kluczowe dla dostarczania witamin, minerałów i błonnika, nie mogą stanowić podstawy energetycznej diety. Mleko i jego przetwory są źródłem wapnia i białka, ale ich rola w diecie jest uzupełniająca, a nie podstawowa. Typowym błędem jest mylenie roli poszczególnych grup żywności i ich odpowiedniego miejsca w diecie. Warto pamiętać, że zgodnie z zaleceniami dietetyków, zdrowa dieta powinna być zrównoważona i różnorodna, a węglowodany złożone stanowią fundament, który zapewnia energię i wsparcie dla organizmu. Dobrze zbilansowana dieta powinna być oparta na odpowiednich proporcjach różnych grup pokarmowych, gdzie produkty zbożowe zajmują miejsce centralne, a pozostałe grupy, mimo ich wartości odżywczej, mają charakter uzupełniający.

Pytanie 31

Który z poniższych składników żywnościowych jest uważany za balastowy?

A. skrobia

B. glikogen

C. gluten

D. błonnik

Błonnik to składnik pokarmowy, który należy do grupy węglowodanów, ale nie jest trawiony przez enzymy ludzkiego układu pokarmowego. Jego znaczenie w diecie jest ogromne, gdyż wpływa na prawidłowe funkcjonowanie jelit, wspomagając perystaltykę oraz zapobiegając zaparciom. Błonnik można podzielić na dwa główne typy: rozpuszczalny i nierozpuszczalny, które mają różne funkcje zdrowotne. Przykłady produktów bogatych w błonnik to owoce, warzywa, pełnoziarniste produkty zbożowe oraz nasiona. Regularne spożywanie błonnika jest zalecane przez wiele organizacji zdrowotnych, takich jak Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), która rekomenduje spożycie 25-30 gramów błonnika dziennie dla dorosłych. Właściwe spożycie błonnika może również pomóc w regulacji poziomu cholesterolu i glukozy we krwi, co ma kluczowe znaczenie dla zapobiegania chorobom sercowo-naczyniowym i cukrzycy. Dlatego błonnik odgrywa fundamentalną rolę w zdrowym odżywianiu i profilaktyce wielu chorób. Warto zwrócić szczególną uwagę na jego obecność w codziennej diecie.

Pytanie 32

Która z diet zaleca nielimitowane przyjmowanie białka, eliminując węglowodany?

A. Diamondów

B. Wegetariańska

C. Makrobiotyczna

D. Atkinsa

Wegetariańska, dieta Diamondów oraz makrobiotyczna to podejścia żywieniowe, które stawiają na różnorodność pokarmów i zrównoważony rozwój, a nie na nielimitowane spożycie białka przy wyłączeniu węglowodanów. Wegetarianizm oparty jest na całkowitym lub częściowym wyłączeniu produktów mięsnych z diety i kładzie nacisk na białka roślinne, węglowodany oraz zdrowe tłuszcze, co stwarza zrównoważony sposób odżywiania. Dieta Diamondów, również znana jako dieta łączenia pokarmów, sugeruje unikanie spożywania białek i węglowodanów w tym samym posiłku, co nie ma związku z dążeniem do nielimitowanego spożycia białka. Z kolei dieta makrobiotyczna opiera się na filozofii yin i yang, uwzględniając różne produkty spożywcze, ich sezonowość oraz pochodzenie, a nie na restrykcyjnym podejściu do białka. Powszechnym błędem w myśleniu o dietach jest przekonanie, że ograniczenie jednego makroskładnika, jak węglowodany, automatycznie prowadzi do sukcesu w redukcji masy ciała, co może prowadzić do zaniedbań w innych obszarach zdrowia, jak niedobory witamin i minerałów. Warto zwracać uwagę na całokształt diety oraz jej wpływ na organizm, a nie tylko na pojedyncze składniki odżywcze.

Pytanie 33

Którą czynność wykonuje kelner na przedstawionym rysunku?

A. Flambirowanie.

B. Dekantowanie.

C. Kupażowanie.

D. Tranżerowani e.

Dekantowanie to technika, która polega na przelewaniu wina z butelki do dekantera, aby oddzielić osad od napoju i poprawić jego aromat poprzez napowietrzenie. W procesie tym, nie tylko eliminujemy niepożądane cząsteczki osadu, które mogą wpływać na smak wina, ale także przyczyniamy się do wydobycia pełni jego bukietu. Dekantowanie jest szczególnie ważne w przypadku win starszych, które mogą zawierać osady, ale również w winach młodych, gdzie napowietrzenie pozwala na rozwinięcie złożoności aromatycznej. Dobry praktyka w branży gastronomicznej zaleca, aby kelnerzy byli dobrze przeszkoleni w technikach dekantowania, aby mogli w odpowiedni sposób prezentować wino gościom. Warto także pamiętać, że podczas dekantowania, ważne jest, aby robić to powoli i z wyczuciem, aby zminimalizować wstrząsy, które mogą wpłynąć na stan wina. Takie umiejętności są nie tylko techniką, ale także sposobem na podniesienie jakości obsługi klienta w lokalu restauracyjnym.

Pytanie 34

Pozytywny wpływ na redukcję napięcia nerwowego oraz poprawę pamięci i koncentracji wywiera spożywanie produktów, które są bogate

A. w magnez.

B. w witaminę K.

C. w witaminę C.

D. w cynk.

Wybór odpowiedzi związanych z witaminą C, cynkiem oraz witaminą K jako korzystnych dla obniżenia napięcia nerwowego, poprawy pamięci i koncentracji wskazuje na pewne nieporozumienia dotyczące funkcji tych składników odżywczych. Witamina C jest silnym przeciwutleniaczem, który odgrywa bardzo ważną rolę w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym, jednak nie ma bezpośredniego wpływu na obniżenie napięcia nerwowego ani na procesy pamięciowe. Jej główną funkcją jest wsparcie układu odpornościowego oraz syntezę kolagenu, co nie wpływa bezpośrednio na aspekty neurologiczne. Cynk, choć jest istotnym minerałem dla organizmu, ma kluczowe znaczenie w procesach immunologicznych i gojeniu się ran, a także w regulacji funkcji hormonalnych, lecz jego wpływ na pamięć i koncentrację jest bardziej pośredni i nie tak wyraźnie udowodniony. Z kolei witamina K, głównie znana z roli w krzepnięciu krwi, nie ma udokumentowanego wpływu na poprawę funkcji poznawczych. Użycie tych odpowiedzi może wynikać z błędnej interpretacji ich roli w organizmie oraz pominięcia kluczowych informacji na temat ich wpływu na zdrowie psychiczne i neurologiczne. Przy podejmowaniu decyzji dotyczących diety oraz suplementacji, istotne jest bazowanie na dowodach naukowych oraz zrozumienie funkcji poszczególnych składników odżywczych, aby dostarczać organizmowi to, co rzeczywiście jest mu potrzebne do prawidłowego funkcjonowania.

Pytanie 35

Dieta eliminująca z diety potrawy poddane obróbce cieplnej, oparta głównie na spożywaniu owoców i warzyw, nazywa się

A. lakto wegetarianizm

B. weganizm

C. witarianizm

D. semiwegetarianizm

Witarianizm to dieta, która wyklucza pokarmy poddane obróbce termicznej, skupiając się na spożywaniu surowych owoców, warzyw, orzechów i nasion. Ta forma diety opiera się na założeniu, że surowe jedzenie zachowuje więcej wartości odżywczych i enzymów, które są niezbędne dla zdrowia. Witarianie wierzą, że gotowanie niszczy te składniki, co może prowadzić do obniżenia wartości odżywczej posiłków. Przykładem praktycznego zastosowania witarianizmu jest przygotowywanie posiłków z świeżych składników, takich jak sałatki, smoothie czy tzw. „raw foods”, które są pełne witamin, minerałów i przeciwutleniaczy. Warto zauważyć, że witarianizm może wymagać starannego zaplanowania diety, aby uniknąć niedoborów żywieniowych, dlatego zaleca się konsultację z dietetykiem, który pomoże w zbilansowaniu posiłków i zapewnieniu odpowiedniego spożycia białka oraz innych istotnych składników odżywczych. Witarianizm jest również zgodny z trendami zdrowego stylu życia oraz z zasadami zrównoważonego rozwoju, które promują lokalne i ekologiczne produkty.

Pytanie 36

Jaką ilość tłuszczu zawiera 100 g rogala maślanego, który ma wartość energetyczną 330 kcal oraz zawartość 8 g białka i 61 g węglowodanów?

A. 54,0 g

B. 60,0 g

C. 5,4 g

D. 6,0 g

W przypadku błędnych odpowiedzi warto wskazać, że nieprawidłowe podejście może wynikać z niewłaściwego zrozumienia wartości energetycznych poszczególnych makroskładników. Osoby, które obliczały zawartość tłuszczu, mogą nie brać pod uwagę, że białko i węglowodany dostarczają mniej energii niż tłuszcze. Na przykład, jeśli ktoś obliczył, że w rogale maślanym znajduje się 60 g tłuszczu, nie uwzględniłby, że w sumie 100 g produktu nie może mieć więcej kalorii z tłuszczu niż zawartość całkowita tego produktu. Inną pułapką jest przyjęcie, że wszystkie 330 kcal pochodzi wyłącznie z jednego makroskładnika, co jest nieprawidłowe. Zrozumienie, że każda grupa żywnościowa ma specyficzne właściwości energetyczne, jest kluczowe dla prawidłowego oceniania wartości odżywczych. Często pojawiającym się błędem jest również nieprawidłowe zaokrąglanie lub ignorowanie istotnych danych, co może prowadzić do znacznych różnic w wynikach. Na przykład, w przypadku obliczeń przedstawionych dla 54 g tłuszczu, można zauważyć, że ta wartość przekracza całkowity limit kaloryczny dla tego produktu, co jest logicznie nieuzasadnione. Nauka prawidłowych metod obliczania wartości odżywczych jest szczególnie ważna w kontekście dietetyki klinicznej, gdzie precyzyjne informacje o składzie diety mają kluczowe znaczenie dla zdrowia pacjentów.

Pytanie 37

Największą zawartość błonnika pokarmowego mają

A. ostrygi

B. oliwki

C. orzechy

D. otręby

Orzechy, ostrygi i oliwki, mimo że są zdrowymi składnikami diety, nie są najbogatszym źródłem błonnika pokarmowego. Orzechy są wartościowe pod względem odżywczym, oferując zdrowe tłuszcze, białko oraz witaminy i minerały, jednak zawartość błonnika w orzechach jest relatywnie umiarkowana w porównaniu do otrębów. Wiele osób może mylić orzechy z wysoką zawartością błonnika, ale ich główną wartością odżywczą są tłuszcze. Ostrygi natomiast są źródłem białka i minerałów, ale nie dostarczają praktycznie błonnika pokarmowego. Oliwki, chociaż są bogate w tłuszcze jednonienasycone i antyoksydanty, także nie są znaczącym źródłem błonnika. Typowy błąd myślowy to przekonanie, że zdrowe tłuszcze oznaczają również wysoką zawartość błonnika. W praktyce, błonnik jest głównie obecny w produktach roślinnych, takich jak zboża pełnoziarniste, warzywa i owoce, a otręby, będące produktem ubocznym przemysłu zbożowego, są jednym z najskuteczniejszych sposobów na zwiększenie spożycia błonnika w diecie. Aby poprawić swoje nawyki żywieniowe, warto postawić na różnorodność źródeł błonnika, a otręby powinny znaleźć się w diecie każdej osoby dbającej o zdrowie.

Pytanie 38

Jakie produkty stanowią najlepsze źródło pełnowartościowego białka?

A. Mięso i fasola

B. Mięso i mleko

C. Jaja oraz soja

D. Mleko i ryż

Mięso i mleko są doskonałymi źródłami białka pełnowartościowego, co oznacza, że zawierają wszystkie niezbędne aminokwasy w odpowiednich proporcjach, które organizm ludzki potrzebuje do prawidłowego funkcjonowania. Białko pełnowartościowe jest kluczowe nie tylko dla budowy i regeneracji tkanek, ale także dla produkcji enzymów oraz hormonów. Mięso dostarcza dużej ilości białka oraz żelaza, cynku i witamin z grupy B, które są niezbędne do utrzymania zdrowia metabolicznego. Mleko, a także jego przetwory, takie jak jogurt i ser, są bogate w białko serwatkowe oraz kazeinę, co czyni je idealnym wyborem dla sportowców i osób aktywnych fizycznie. Regularne spożywanie tych produktów wspiera rozwój mięśni, regenerację po wysiłku oraz ogólne zdrowie. Zgodnie z zaleceniami dietetyków, włączenie mięsa i nabiału do diety może przyczynić się do poprawy jakości diety, zwłaszcza u osób, które potrzebują zwiększonego spożycia białka, jak dzieci, młodzież i osoby starsze.

Pytanie 39

Jaka będzie cena netto za 1 porcję zupy krem z groszkiem ptysiowym, jeśli koszt przygotowania 10 porcji zupy krem z groszkiem ptysiowym wynosi 24,00 zł, a zakład stosuje marżę 200%?

A. 9,60 zł

B. 4,80 zł

C. 7,20 zł

D. 2,40 zł

Wiele osób może się pomylić w obliczeniach związanych z cenami gastronomicznymi, co często wynika z niepełnego zrozumienia pojęcia marży oraz sposobu jej obliczania. Na przykład, niektórzy mogą obliczać marżę jako procent od ceny końcowej, co prowadzi do błędnych wyników. W przypadku podanej sytuacji, gdy koszt produkcji jednej porcji wynosi 2,40 zł, kluczowe jest zrozumienie, że marża 200% odnosi się do kosztu jednostkowego. Często spotykanym błędem jest obliczanie marży jako wartości dodanej do kosztu jednostkowego, co prowadzi do mylnego założenia, że cena netto powinna być po prostu wyższa o 200% od kosztu. Osoby, które wybierają odpowiedzi 4,80 zł lub 9,60 zł, mogą być zdezorientowane skomplikowanymi obliczeniami, które opierają się na błędnym podejściu do marży. Poprawne zrozumienie tego procesu jest kluczowe dla zarządzania finansami w branży gastronomicznej. Praktyka ta jest nie tylko istotna dla obliczeń związanych z jednym daniem, ale jest również fundamentem dla całych strategii cenowych w restauracjach i lokalach gastronomicznych.

Pytanie 40

Jaką kwotę będzie miała cena gastronomiczna netto za 80 ml winiaku, jeśli zakup butelki winiaku o pojemności 1 litra kosztował 120,00 zł, a lokal stosuje marżę na poziomie 200%?

A. 34,00 zł

B. 28,80 zł

C. 19,20 zł

D. 12,50 zł

Żeby policzyć cenę gastronomiczną netto dla 80 ml winiaku, zaczynamy od ceny zakupu butelki 1 litra, która kosztuje 120,00 zł. Pamiętaj, że 1 litr to 1000 ml, czyli cena za 1 ml to 120,00 zł podzielone przez 1000 ml, co daje 0,12 zł/ml. Potem obliczamy koszt 80 ml: 80 ml razy 0,12 zł/ml daje nam 9,60 zł. Teraz, jeśli zakład ma marżę 200%, to znaczy, że cena gastronomiczna musi uwzględniać jeszcze 200% tego kosztu. Jak to obliczamy? Bierzemy koszt i dodajemy do niego dwukrotność tego kosztu, czyli cena gastronomiczna wynosi 9,60 zł + 2 razy 9,60 zł, co daje nam 28,80 zł. Warto zaznaczyć, że marża w gastronomii jest bardzo ważna, bo pomaga pokryć różne koszty i wyjść na plus. Restauracje często mają różne marże w zależności od napojów czy potraw, co pozwala im lepiej zarządzać cenami. No i nie zapominaj, że trzeba też obserwować konkurencję i dostosowywać ceny do tego, co się dzieje na rynku.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej