Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik pojazdów samochodowych
Kwalifikacja: MOT.05 - Obsługa, diagnozowanie oraz naprawa pojazdów samochodowych
Data rozpoczęcia: 8 czerwca 2026 22:30
Data zakończenia: 8 czerwca 2026 22:41

Egzamin zdany!

Wynik: 37/40 punktów (92,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Wymagana wartość zbieżności kół wynosi 0 plus/minus 2 mm, wartość zmierzona (S1 - S2) wynosi 1,5 mm. W związku z powyższym,

A. pomiar nie mieści się w tolerancji.

B. pomiar mieści się w tolerancji a koła są zbieżne.

C. pomiar mieści się w tolerancji a koła są rozbieżne.

D. koła są rozbieżne.

Pomiar zbieżności kół wynoszący 1,5 mm jest w pełni akceptowany w kontekście wymagań tolerancji, które wynoszą 0 ± 2 mm. Oznacza to, że zmierzona wartość mieści się w zakresie od -2 mm do +2 mm, co jest istotnym aspektem w diagnostyce technicznej pojazdów. Zbieżność kół odgrywa kluczową rolę w ich prawidłowym funkcjonowaniu, wpływając na stabilność jazdy oraz zużycie opon. Przykładowo, niewłaściwa zbieżność może prowadzić do nierównomiernego zużycia opon, co z kolei wpływa na bezpieczeństwo i komfort jazdy. W praktyce, sprawdzanie zbieżności kół powinno być regularnie wykonywane, zwłaszcza po wymianie zawieszenia lub opon. Warto również zwrócić uwagę na standardy branżowe, które zalecają wykonywanie takich pomiarów w profesjonalnych warsztatach, co zapewnia dokładność i rzetelność uzyskanych wyników.

Pytanie 2

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.

Pytanie 3

Siłą hamowania hamulca zasadniczego określamy

A. suma sił hamowania wszystkich kół pojazdu względem jego masy dopuszczalnej

B. różnicę siły hamowania pomiędzy kołami tylnej osi

C. suma sił hamowania w jednej sekcji

D. różnicę siły hamowania pomiędzy kołami przedniej osi

Współczynnik siły hamowania hamulca zasadniczego to kluczowy parametr w ocenie skuteczności systemu hamulcowego pojazdu. Oznacza on stosunek sumy sił hamowania wszystkich kół do masy dopuszczalnej pojazdu. Taki współczynnik jest istotny dla zapewnienia bezpieczeństwa na drodze, ponieważ pozwala na określenie, czy pojazd jest w stanie zatrzymać się w odpowiednim czasie. W praktyce, im wyższy współczynnik, tym lepsza skuteczność hamulców. Na przykład, w pojazdach osobowych standardowy współczynnik siły hamowania wynosi zazwyczaj od 0,5 do 0,7, co oznacza, że pojazd może zatrzymać się w znacznie krótszym czasie niż wynosi jego długość. Przykładowo, jeżeli masa pojazdu wynosi 1500 kg, a suma sił hamowania wynosi 9000 N, to współczynnik siły hamowania wynosi 6, co sugeruje bardzo dobrą efektywność. Dobrze zrozumiany i obliczony współczynnik siły hamowania jest niezbędny w procesie projektowania hamulców oraz oceny ich wydajności zgodnie z normami branżowymi, takimi jak ECE R13 czy FMVSS 105, które regulują wymagania dotyczące systemów hamulcowych.

Pytanie 4

Częścią mechaniczną układu hamulcowego jest

A. zbiornik płynu hamulcowego

B. korektor siły hamowania

C. cylinderek hamulcowy

D. dźwignia hamulca ręcznego

Dźwignia hamulca ręcznego to naprawdę klasyczny przykład elementu mechanicznego układu hamulcowego. Jej rola polega na tym, że bezpośrednio przekazuje siłę z ręki kierowcy na elementy hamulca, najczęściej przez układ linek. Praktycznie każdy, kto miał do czynienia z pracą przy starszych samochodach albo pojazdach użytkowych, widział, że to właśnie dźwignia – poprzez liny stalowe – uruchamia szczęki hamulcowe w bębnach lub zaciski hamulcowe, jeśli system jest bardziej nowoczesny. Moim zdaniem, warto zauważyć, że ta część nie korzysta z płynu, ciśnienia hydraulicznego ani elektroniki – działa czysto mechanicznie, co jest jej ogromnym plusem w sytuacjach awaryjnych. W podręcznikach branżowych i na kursach dla mechaników zawsze podkreśla się, że „ręczny” to ostatnia linia obrony, bo jest niezależny od hydrauliki i elektroniki. Odpowiednie smarowanie i regulacja linek to podstawa – zaniedbania szybko prowadzą do usterki. Często spotykałem się z opinią, że mechaniczny hamulec postojowy jest bardziej niezawodny niż wersje elektryczne. Zresztą, zgodnie z normami bezpieczeństwa, każdy pojazd musi mieć mechaniczny układ do zatrzymania pojazdu w przypadku awarii głównego systemu hamulcowego. Najlepiej to widać zimą – jak ci się zapiecze linka, to od razu czujesz, że coś poszło nie tak. Tak czy inaczej, dźwignia hamulca ręcznego to kwintesencja mechaniki w hamulcach.

Pytanie 5

Przedstawiony na rysunku element należy do układu

A. napędowego.

B. korbowego.

C. hamulcowego.

D. kierowniczego.

Poprawna odpowiedź to układ korbowy, w którego skład wchodzi korbowód, przedstawiony na rysunku. Korbowód jest kluczowym elementem silnika spalinowego, który przekształca ruch posuwisto-zwrotny tłoka w ruch obrotowy wału korbowego. Taki mechanizm pozwala na efektywne wykorzystanie energii generowanej w procesie spalania paliwa. Kiedy tłok porusza się w górę i w dół, korbowód obraca wał korbowy, co z kolei napędza inne komponenty silnika. W nowoczesnych silnikach korbowody wykonane są z materiałów o wysokiej wytrzymałości, co zapewnia ich długotrwałe użytkowanie i odporność na duże obciążenia. Korbowody są projektowane zgodnie z normami branżowymi, aby zapewnić optymalną wydajność i minimalizację drgań, co jest kluczowe dla trwałości silnika. Wiedza na temat układu korbowego jest istotna nie tylko dla inżynierów projektujących silniki, ale także dla mechaników samochodowych zajmujących się ich naprawą i konserwacją.

Pytanie 6

Wartość sprężania w silnikach z zapłonem iskrowym w porównaniu do silników z zapłonem samoczynnym jest

A. zawsze identyczna.

B. zawsze wyższa.

C. niższa.

D. nie do porównania.

Silniki z zapłonem iskrowym, takie jak silniki benzynowe, charakteryzują się niższym stopniem sprężania w porównaniu do silników z zapłonem samoczynnym (silników Diesla). Zazwyczaj stopień sprężania w silnikach benzynowych wynosi od 8 do 12, podczas gdy w silnikach Diesla wartość ta może wynosić od 14 do 25. Niższy stopień sprężania w silnikach z zapłonem iskrowym pozwala na uniknięcie zjawiska klekotania, które jest bardziej powszechne przy wyższych wartościach sprężania. W praktyce oznacza to, że silniki z zapłonem iskrowym mogą być łatwiej uruchamiane w różnych warunkach oraz mają mniejsze wymagania dotyczące jakości paliwa, co czyni je bardziej elastycznymi. Ponadto, niższy stopień sprężania wpływa na efektywność spalania i moc silnika, co może być istotne w kontekście osiągów i ekonomiki jazdy. W związku z tym, zrozumienie różnic w stopniach sprężania między tymi dwoma typami silników jest kluczowe dla inżynierów i projektantów pojazdów, którzy muszą dostosować parametry silników do ich zamierzonych zastosowań.

Pytanie 7

Proces ładowania akumulatora, który został rozładowany, powinien trwać aż do momentu pojawienia się "gazowania" oraz osiągnięcia napięcia na ogniwie, które wynosi

A. 2,40 Y

B. 2,00 Y

C. 1,75 Y

D. 2,20 Y

Odpowiedź 2,40 V jest prawidłowa, ponieważ jest to wartość napięcia, przy której akumulator kwasowo-ołowiowy osiąga stan pełnego naładowania. W trakcie ładowania akumulatorów ważne jest, aby monitorować napięcie, ponieważ przekroczenie wartości 2,40 V na ogniwie może prowadzić do gazowania, co oznacza, że elektrolit zaczyna się rozkładać na wodór i tlen. To zjawisko jest nie tylko nieefektywne, ale także może być niebezpieczne z uwagi na możliwość powstania mieszaniny wybuchowej. W praktyce, gdy akumulator osiąga napięcie 2,40 V, można uznać, że jest w pełni naładowany i gotowy do użycia. Dobrą praktyką jest również stosowanie ładowarek z funkcją automatycznego wyłączania, które zapobiegają przeładowaniu. Wartości te są zgodne z normami IEC oraz SAE, które definiują procedury ładowania akumulatorów kwasowo-ołowiowych, co dodatkowo potwierdza poprawność tej odpowiedzi.

Pytanie 8

Akumulator, którego gęstość elektrolitu wynosi 1,11 g/cm³ oraz napięcie na zaciskach 7,6 V, powinien

A. być naładowany.

B. pozostać bez zmian w stanie naładowanym.

C. być uzdatniony poprzez dodanie wody destylowanej.

D. zostać wymieniony na nowy.

Poprawna odpowiedź to wymiana akumulatora na nowy. Gęstość elektrolitu wynosząca 1,11 g/cm³ sugeruje, że akumulator może być rozładowany, gdyż wartość ta jest niższa od standardowej gęstości elektrolitu w pełni naładowanego akumulatora, wynoszącej około 1,27 g/cm³. Napięcie 7,6 V na zaciskach również wskazuje na stan rozładowania, ponieważ standardowe napięcie akumulatora 12 V w pełni naładowanego powinno wynosić od 12,6 V do 12,8 V. Należy pamiętać, że akumulatory kwasowo-ołowiowe mają określoną żywotność, która wynosi zazwyczaj od 3 do 5 lat w zależności od warunków eksploatacji. Po przekroczeniu tej granicy, ich wydajność znacznie się obniża, co prowadzi do problemów z rozruchem pojazdu oraz dostarczeniem mocy. Dlatego, gdy akumulator wykazuje takie oznaki, najlepszym rozwiązaniem jest jego wymiana na nowy, aby zapewnić niezawodne działanie systemów elektrycznych. W takim przypadku warto również zwrócić uwagę na odpowiedni dobór akumulatora, który spełnia wymagania producenta oraz standardy jakości, takie jak norma ISO 9001, co zapewnia optymalną wydajność i bezpieczeństwo użytkowania.

Pytanie 9

Który z podanych komponentów zawieszenia ma funkcję sprężynującą?

A. Zakończenie drążka kierowniczego

B. Tłumik

C. Łącznik stabilizatora

D. Resor piórowy

Resor piórowy jest kluczowym elementem zawieszenia, który pełni funkcję sprężynującą w pojazdach. Jego zadaniem jest absorpcja sił działających na pojazd podczas jazdy, co poprawia komfort podróżowania oraz stabilność pojazdu. Resory piórowe składają się z kilku warstw sprężystych, które rozkładają obciążenia na większą powierzchnię, co przyczynia się do ich efektywności. W praktyce, resory piórowe są często stosowane w pojazdach użytkowych oraz w samochodach terenowych, gdzie wymagane są wysokie osiągi w trudnych warunkach. Dobrą praktyką jest regularne sprawdzanie stanu resorów, ponieważ ich zużycie może prowadzić do pogorszenia właściwości jezdnych oraz zwiększenia ryzyka awarii. W standardach branżowych, jak ISO 9001, zaleca się prowadzenie systematycznej konserwacji oraz wymiany elementów zawieszenia w celu zapewnienia bezpieczeństwa i wydajności pojazdu.

Pytanie 10

Najprościej pomiar zbieżności połówkowej przeprowadza się

A. przy użyciu rozpędzarki do kół

B. z wykorzystaniem projektorów zamocowanych do wszystkich kół

C. za pomocą projektorów instalowanych na kołach po jednej stronie pojazdu

D. gdy samochód przejeżdża przez płytę pomiarową w Stacji Kontroli Pojazdów

Pomiar zbieżności połówkowej z użyciem rozpędzarki do kół to nie jest najlepszy pomysł. Rozpędzarka jest głównie do diagnostyki opon, a nie do precyzyjnego ustawienia zbieżności. Może to prowadzić do błędnych wyników, bo nie daje informacji o kącie nachylenia kół w stosunku do osi. Poza tym, takie podejście nie zapewnia odpowiednich warunków do pomiaru, co jest kluczowe. Metody z projektorami mocowanymi do kół też nie działają za dobrze, można się nabrać na różne parametry kół, co wprowadza błędy. Dodatkowo, projektory z jednej strony mogą wprowadzać chaos, bo nie biorą pod uwagę rzeczywistego ustawienia kół. Tego typu metody nie dają pełnego obrazu geometrii, co może skutkować złymi rekomendacjami. Warto pamiętać, że lepiej postawić na płytę pomiarową, bo to według branżowych standardów daje najlepsze wyniki.

Pytanie 11

Jakie symptomy zaobserwowane podczas próbnej jazdy mogą świadczyć o luzach w układzie kierowniczym pojazdu?

A. Dźwięki dochodzące z tylnej części pojazdu

B. Dźwięki dochodzące z przedniej części pojazdu

C. Kołysanie w kierunku bocznym pojazdu

D. Kołysanie w kierunku podłużnym pojazdu

Stuki pochodzące z przodu samochodu są jednym z kluczowych objawów wskazujących na potencjalne luzy w układzie kierowniczym. Układ kierowniczy jest odpowiedzialny za precyzyjne prowadzenie pojazdu, a jakiekolwiek luzy w tym systemie mogą prowadzić do niebezpiecznych sytuacji na drodze. W przypadku luzów można zauważyć, że kierownica wydaje niepokojące dźwięki, a podczas jazdy próbnej, zwłaszcza na nierównościach, słychać stuki, które pochodzą z przedniej części pojazdu. To może być wynikiem zużycia elementów takich jak końcówki drążków kierowniczych czy przeguby. Praktyczne zastosowanie tej wiedzy polega na regularnym sprawdzaniu układu kierowniczego, co powinno obejmować wizualną inspekcję oraz testy w ruchu drogowym. Dobrą praktyką jest również przestrzeganie zaleceń producenta dotyczących konserwacji i serwisowania, co pozwala na wczesne wykrycie problemów i ich skuteczne usunięcie, co w dłuższej perspektywie zwiększa bezpieczeństwo jazdy.

Pytanie 12

W trakcie wymiany wtryskiwaczy konieczne jest również zastąpienie

A. przewodów paliwowych wysokiego ciśnienia

B. pierścieni uszczelniających wtryskiwacze

C. spinek zabezpieczających przewody powrotne

D. przewodów paliwowych powrotnych

Wymiana pierścieni uszczelniających wtryskiwaczy jest kluczowym elementem podczas serwisowania układu wtryskowego. Te niewielkie komponenty mają za zadanie zapewnienie szczelności połączenia pomiędzy wtryskiwaczem a głowicą cylindrów, co jest niezwykle istotne dla prawidłowego funkcjonowania silnika. Uszkodzone lub zużyte pierścienie mogą prowadzić do wycieków paliwa, co w efekcie może powodować nieefektywne spalanie, zwiększenie emisji spalin, a także uszkodzenia silnika. Standardy branżowe, takie jak SAE (Society of Automotive Engineers), zalecają regularne sprawdzanie i wymianę tych uszczelek podczas serwisowania wtryskiwaczy, aby zapewnić ich prawidłowe działanie oraz długowieczność całego układu. Ważne jest również, aby używać wysokiej jakości zamienników, które odpowiadają specyfikacjom producenta, co zminimalizuje ryzyko awarii i zapewni optymalne parametry pracy silnika. Przykładowo, podczas wymiany wtryskiwaczy w silniku Diesla, nieprzestrzeganie zaleceń dotyczących wymiany pierścieni uszczelniających może prowadzić do kosztownych napraw związanych z uszkodzeniem pompy wtryskowej lub systemu wtryskowego.

Pytanie 13

W trakcie prowadzenia pojazdu zaświeciła się kontrolka ładowania. Jakie mogą być tego powody?

A. wadliwy akumulator

B. zbyt wysokie napięcie podczas ładowania

C. uszkodzony przekaźnik kontrolki

D. zerwanie paska napędowego alternatora

Zerwanie paska napędu alternatora to jedna z najczęstszych przyczyn zapalenia się lampki kontrolnej ładowania w samochodzie. Pasek ten jest odpowiedzialny za przenoszenie napędu z silnika do alternatora, który generuje prąd potrzebny do ładowania akumulatora i zasilania systemów elektrycznych pojazdu. W sytuacji, gdy pasek ulegnie zerwaniu, alternator przestaje pracować, co prowadzi do braku ładowania akumulatora oraz do sygnalizacji tego problemu przez lampkę kontrolną. Praktycznie, jeśli zauważysz zapaloną lampkę kontrolną ładowania, powinieneś natychmiast sprawdzić stan paska napędu alternatora oraz alternatora. Warto również pamiętać o regularnym przeglądaniu paska oraz jego wymianie zgodnie z zaleceniami producenta, co jest integralną częścią dobrych praktyk w eksploatacji pojazdów. Regularne sprawdzanie parametrów napędu alternatora i stanu akumulatora jest zalecane w celu zapewnienia niezawodności układu elektrycznego samochodu.

Pytanie 14

Na dece rozdzielczej w zestawie wskaźników umieszczony został piktogram przedstawiony na rysunku. Oznacza on, że pojazd jest wyposażony

A. w reaktor katalityczny.

B. w filtr cząstek spalin.

C. w układ recyrkulacji spalin.

D. w przeciwpyłkowy filtr kabinowy.

Prawidłowa odpowiedź, czyli informacja o obecności filtra cząstek stałych, jest kluczowa w kontekście nowoczesnych pojazdów z silnikami Diesla. Piktogram, który widnieje na desce rozdzielczej, reprezentuje filtr cząstek stałych (DPF - Diesel Particulate Filter), który ma na celu znaczną redukcję emisji cząstek stałych, co jest zgodne z normami emisji spalin, takimi jak Euro 5 czy Euro 6. Filtr ten wychwytuje sadzę i inne szkodliwe cząstki, co przyczynia się do zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza. W praktyce, pojazdy z DPF są bardziej ekologiczne, co jest szczególnie istotne w obszarach o dużym natężeniu ruchu. Warto zaznaczyć, że filtry te wymagają okresowej regeneracji, co polega na wypalaniu zgromadzonych cząstek stałych, a niewłaściwe użytkowanie pojazdu może prowadzić do ich zatykania, co z kolei może powodować problemy z osiągami silnika oraz zwiększenie kosztów eksploatacyjnych. Zrozumienie roli DPF w systemie wydechowym pojazdu jest kluczowe nie tylko dla użytkowników, ale także dla mechaników i specjalistów zajmujących się diagnostyką i naprawą pojazdów.

Pytanie 15

Aby odczytać i zinterpretować błędy zapisane w pamięci sterownika silnika, należy wykorzystać

A. komputerowy zestaw diagnostyczny

B. czytnik kodów błędów

C. multimetr

D. klucz serwisowy

Komputerowy zestaw diagnostyczny to zaawansowane narzędzie wykorzystywane w diagnostyce silników, które umożliwia odczyt i interpretację błędów zapisanych w pamięci sterownika. Tego typu zestawy są standardem w warsztatach samochodowych i są niezbędne do skutecznej diagnostyki nowoczesnych pojazdów, które są coraz bardziej skomputeryzowane. Dzięki nim można uzyskać szczegółowe informacje o stanie różnych układów pojazdu, co pozwala na szybką identyfikację problemów oraz dokładne określenie koniecznych napraw. Na przykład, przy użyciu takiego zestawu diagnostycznego można odczytać kody błędów związane z systemem zarządzania silnikiem, a także monitorować parametry pracy silnika w czasie rzeczywistym. Zestawy te często oferują także funkcje takie jak testowanie komponentów, przeprowadzanie kalibracji oraz resetowanie błędów, co czyni je niezastąpionym narzędziem dla profesjonalnych mechaników. Warto również zauważyć, że korzystanie z komputerowego zestawu diagnostycznego jest zgodne z najlepszymi praktykami branżowymi, zalecanymi przez producentów pojazdów.

Pytanie 16

Podczas wymiany wahacza poprzecznego wykonanego z lekkich stopów z nadmiernym luzem w przegubie kulistym, możliwe jest zastosowanie

A. części powypadkowej

B. wyłącznie elementu z logo producenta

C. tańszego stalowego zamiennika

D. zamiennika spełniającego normy producenta

Wymieniając wahacz poprzeczny, naprawdę ważne jest, żeby użyć zamiennika, który spełnia normy producenta. Wahacz to kluczowa część zawieszenia, ma wpływ na to, jak się jeździ i jak stabilny jest samochód. Gdy musisz wymienić część, najlepiej postawić na zamienniki, które są zgodne z tym, co mówi producent. Jeśli zamiennik jest z dobrych materiałów, które są wytrzymałe na różne warunki, to można liczyć na to, że wszystko będzie działać jak należy. Z tego co zauważyłem, dobrze jest też, jak takie zamienniki mają jakieś certyfikaty jakości, bo wtedy można mieć pewność, że są solidne. Generalnie, stosując odpowiednie części, nie tylko poprawiasz bezpieczeństwo jazdy, ale i zmniejszasz ryzyko kolejnych awarii, co w końcu przynosi oszczędności i większy komfort w korzystaniu z auta.

Pytanie 17

Jakie jest zadanie systemu ABS?

A. zapobieganie poślizgowi kół na śliskiej nawierzchni podczas ruszania

B. zapobieganie zablokowaniu kół w trakcie hamowania na śliskiej nawierzchni

C. wspomaganie procesu hamowania w sytuacjach awaryjnych

D. stabilizacja trajektorii jazdy podczas pokonywania zakrętów

Układ ABS, czyli system zapobiegający blokowaniu kół, ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa jazdy, szczególnie na śliskich nawierzchniach. Jego głównym zadaniem jest utrzymanie kontroli nad pojazdem podczas hamowania, co zapobiega poślizgowi kół i pozwala kierowcy na dalsze manewrowanie. W przypadku nagłego hamowania na oblodzonej lub mokrej drodze, system ABS automatycznie zmienia siłę hamowania, aby uniknąć blokady kół. Dzięki temu, kierowca może utrzymać kontrolę nad pojazdem, co jest nieocenioną zaletą w sytuacjach awaryjnych. Na przykład, podczas hamowania w warunkach deszczowych, ABS może pomóc w skróceniu drogi hamowania, a jednocześnie umożliwić kierowcy wykonanie zwrotu, co może być kluczowe dla uniknięcia przeszkód. Standardy branżowe zalecają stosowanie systemów ABS w nowoczesnych pojazdach, co stało się normą w przemyśle motoryzacyjnym, przyczyniając się do poprawy ogólnego bezpieczeństwa na drogach.

Pytanie 18

Na ilustracji przedstawiono wykres składu

A. spalin silnika ZS.

B. składników szkodliwych silnika ZI.

C. spalin silnika ZI.

D. składników szkodliwych silnika ZS.

Wykres składu spalin silnika pokazuje, że głównym składnikiem jest azot, który stanowi aż 76% objętości. Dodatkowo, w spalinach obecne są dwutlenek węgla, para wodna, tlen oraz niewielkie ilości składników szkodliwych. Skład spalin silnika ZS (zapłon samoczynny) jest ściśle związany z procesem spalania, w którym główną rolę odgrywa olej napędowy, co skutkuje różnorodnymi produktami spalania. Wiedza na temat składu spalin jest niezbędna, aby zrozumieć ich wpływ na środowisko oraz zdrowie publiczne. Przykłady zastosowania tej wiedzy obejmują projektowanie bardziej efektywnych systemów oczyszczania spalin oraz dzieł związanych z polityką ochrony środowiska. W obliczu rosnącej liczby pojazdów na drogach, zrozumienie składu spalin oraz ich wpływu na jakość powietrza staje się kluczowe w kontekście zrównoważonego rozwoju oraz spełniania norm emisyjnych, takich jak te ustanowione przez Unię Europejską.

Pytanie 19

Frenotest to przyrząd wykorzystywany do pomiaru

A. poziomu wody w elektrolicie

B. ciśnienia w oponach

C. ciśnienia oleju w silniku

D. opóźnienia hamowania

Frenotest to specjalistyczne urządzenie wykorzystywane do pomiaru opóźnienia hamowania, które jest kluczowym parametrem w ocenie skuteczności systemów hamulcowych pojazdów. Pomiar ten jest niezwykle istotny dla bezpieczeństwa jazdy, ponieważ pozwala na weryfikację, czy układ hamulcowy działa prawidłowo i jest w stanie zapewnić odpowiednie zatrzymanie pojazdu w różnych warunkach. Przykładowo, w testach drogowych, inżynierowie motoryzacyjni mogą korzystać z Frenotestu, aby dokładnie zmierzyć czas, jaki zajmuje pojazdowi zatrzymanie się z określonej prędkości. Tego typu pomiary są zgodne z normami ISO oraz regulacjami bezpieczeństwa w motoryzacji, które wymagają regularnych testów hamulców w celu zapewnienia ich efektywności. Dodatkowo, stosowanie Frenotestu pozwala na identyfikację ewentualnych problemów z układem hamulcowym, takich jak zużycie komponentów czy niewłaściwe ustawienie, co jest kluczowe dla utrzymania wysokich standardów bezpieczeństwa w pojazdach.

Pytanie 20

Podstawowym parametrem określającym benzynę używaną do zasilania silników spalinowych jest liczba

A. metanowa

B. oktanowa

C. cetanowa

D. kwasowa

Liczba oktanowa jest kluczowym parametrem określającym jakość benzyny, zwłaszcza w kontekście jej stosowania w silnikach spalinowych. Oznacza ona zdolność paliwa do opierania się zjawisku stukania, które może wystąpić podczas pracy silnika. Wysoka liczba oktanowa wskazuje, że paliwo może być stosowane w silnikach o wyższych stopniach sprężania, co zazwyczaj prowadzi do lepszej efektywności energetycznej i mocniejszego działania silnika. Standardy branżowe, takie jak ASTM D2699 i ASTM D2700, definiują metody pomiaru liczby oktanowej. Na przykład, benzyna o liczbie oktanowej 95 jest powszechnie stosowana w nowoczesnych samochodach, które wymagają paliwa o wysokiej jakości, aby uniknąć uszkodzeń silnika i zapewnić optymalną wydajność. W praktyce, stosowanie paliw o odpowiedniej liczbie oktanowej przyczynia się także do redukcji emisji szkodliwych substancji, co jest kluczowe dla ochrony środowiska.

Pytanie 21

Przyczyną nadmiernego zużycia zewnętrznej części jednej z opon może być

A. zbyt wysokie ciśnienie w oponie

B. niewłaściwy kąt wyprzedzenia sworznia zwrotnicy

C. niewłaściwy kąt pochylenia koła

D. zbyt niskie ciśnienie w oponie

Niewłaściwy kąt pochylenia koła, znany również jako kąt nachylenia, ma kluczowe znaczenie dla równomiernego zużycia opon. Gdy kąt ten jest zbyt duży lub zbyt mały, powoduje to, że zewnętrzna lub wewnętrzna krawędź opony nie jest w pełni w kontakcie z nawierzchnią drogi. W rezultacie dochodzi do nadmiernego zużycia opony po jednej ze stron. W praktyce oznacza to, że pojazd może poruszać się w sposób niezgodny z zamierzonym, co nie tylko wpływa na komfort jazdy, ale przede wszystkim na bezpieczeństwo. Właściwe ustawienie kąta pochylenia koła można osiągnąć poprzez precyzyjne regulacje zawieszenia, co jest zgodne z zaleceniami producentów pojazdów oraz standardami branżowymi. Regularne sprawdzanie i dostosowywanie geometrii zawieszenia powinno być częścią rutynowej konserwacji pojazdu, aby zapewnić optymalne osiągi i wydłużyć żywotność opon.

Pytanie 22

Filtr cząstek stałych, który jest zablokowany, powinien

A. zostać na stałe usunięty z pojazdu

B. zostać wymieniony na nowy

C. być zamieniony na tłumik

D. zostać zastąpiony łącznikiem elastycznym

Zatkany filtr cząstek stałych (DPF) jest kluczowym elementem systemu emisji spalin w nowoczesnych silnikach diesla. Jego podstawowym zadaniem jest redukcja emisji cząstek stałych, co jest zgodne z normami emisji, takimi jak Euro 6. Gdy filtr staje się zatkany, nie jest w stanie prawidłowo pełnić swojej funkcji, co prowadzi do wzrostu emisji szkodliwych substancji. Wymiana zanieczyszczonego filtra na nowy jest jedynym właściwym rozwiązaniem, które zapewnia przywrócenie sprawności układu. Ponadto, nowoczesne filtry cząstek stałych są projektowane z myślą o długoterminowym użytkowaniu, a ich wymiana powinna być wykonana zgodnie z zaleceniami producenta pojazdu, aby uniknąć potencjalnych usterek. Należy również zwrócić uwagę na proces regeneracji DPF, który w niektórych przypadkach może pomóc w przywróceniu jego funkcji, ale nie zawsze jest skuteczny. Dlatego wymiana na nowy podzespoł jest najbezpieczniejszym i najskuteczniejszym rozwiązaniem, aby zapewnić sprawność i ekologiczność pojazdu.

Pytanie 23

Instalacja "suchej" tulei cylindrowej powinna odbywać się z użyciem

A. młotka ślusarskiego

B. prasy hydraulicznej

C. ściągacza do łożysk

D. młotka gumowego

Montaż 'suchej' tulei cylindrowej przy użyciu prasy hydraulicznej jest zalecany ze względu na precyzję oraz kontrolę siły, którą można zastosować podczas tego procesu. Prasa hydrauliczna pozwala na równomierne rozłożenie sił na powierzchni tulei, co minimalizuje ryzyko jej odkształcenia lub uszkodzenia. W praktyce, użycie prasy hydraulicznej zapewnia, że tuleja zostanie wprowadzona do gniazda z odpowiednią siłą, co jest szczególnie ważne w przypadku komponentów silnikowych, gdzie tolerancje wymiarowe są krytyczne. Dobrą praktyką jest przeprowadzenie montażu w kontrolowanych warunkach, co można osiągnąć, stosując odpowiednie narzędzia. Istotne jest również, aby przed montażem sprawdzić stan tulei oraz gniazda, co pozwala na uniknięcie problemów związanych z niewłaściwym dopasowaniem. W przemyśle motoryzacyjnym i maszynowym, użycie prasy hydraulicznej jest standardem, aby zapewnić długoterminową niezawodność oraz poprawne działanie silników i innych mechanizmów.

Pytanie 24

Aby ocenić skuteczność działania systemu bezpieczeństwa aktywnego w pojeździe, należy zweryfikować

A. stan oleju w silniku

B. mechanizmy napinaczy pasów bezpieczeństwa

C. szczelność systemu paliwowego

D. oświetlenie zewnętrzne pojazdu

Oświetlenie zewnętrzne pojazdu jest kluczowym elementem aktywnego systemu bezpieczeństwa, który zapewnia widoczność na drogach oraz umożliwia innym uczestnikom ruchu dostrzeżenie pojazdu. Sprawne działanie świateł przednich, tylnych oraz kierunkowskazów jest niezbędne do bezpiecznego poruszania się w różnych warunkach atmosferycznych i o różnych porach dnia. Kontrola oświetlenia zewnętrznego powinna być częścią regularnych przeglądów technicznych pojazdu, zgodnych z obowiązującymi normami, takimi jak dyrektywy Unii Europejskiej dotyczące bezpieczeństwa pojazdów. Przykładowo, w przypadku jazdy nocą lub podczas złych warunków pogodowych, sprawne oświetlenie pozwala na szybsze zauważenie pojazdu przez innych kierowców i pieszych, co znacząco podnosi ogólne bezpieczeństwo na drodze. Ponadto, regularne sprawdzanie i konserwacja systemu oświetleniowego mogą zapobiec awariom i niebezpiecznym sytuacjom, co jest kluczowe w kontekście odpowiedzialności kierowcy za bezpieczeństwo własne i innych.

Pytanie 25

Zgodnie z informacjami od producenta, właściwa zbieżność kół przednich pojazdu powinna wynosić
1,5 mm ± 1,5 mm. Która z podanych wartości nie mieści się w zakresie tolerancji?

A. 3 mm

B. 2 mm

C. 4 mm

D. 1 mm

Odpowiedź 3 mm jest poprawna, ponieważ znajduje się ona poza zakresem tolerancji podanym przez producenta, który wynosi 1,5 mm ± 1,5 mm, co oznacza, że akceptowalne wartości powinny mieścić się w przedziale od 0 mm do 3 mm. Wartość 4 mm przekracza maksymalny dopuszczalny limit tolerancji, co może prowadzić do problemów z geometrią zawieszenia, a w efekcie wpływać na bezpieczeństwo i komfort jazdy. Utrzymanie właściwej zbieżności kół jest kluczowe dla równomiernego zużycia opon oraz optymalnej przyczepności pojazdu. Należy regularnie monitorować zbieżność kół, zwłaszcza po wymianie opon lub po kolizjach, aby zapewnić ich prawidłowe ustawienie. W praktyce serwisowej zaleca się korzystanie z profesjonalnych narzędzi do pomiaru zbieżności, które pozwalają na precyzyjne dostosowanie ustawień pojazdu według norm producenta.

Pytanie 26

Aby wymienić wadliwy czujnik TPMS, należy najpierw zdemontować

A. element układu chłodzenia

B. koło pojazdu

C. przepływomierz powietrza

D. część układu wydechowego

Aby wymienić uszkodzony czujnik ciśnienia TPMS (Tire Pressure Monitoring System), kluczowym krokiem jest demontaż koła pojazdu. Czujnik TPMS jest zazwyczaj zamontowany na obręczy felgi i znajduje się wewnątrz opony, co oznacza, że bez ściągnięcia koła nie można uzyskać dostępu do czujnika. Wymiana czujnika TPMS jest istotna, ponieważ nieprawidłowe ciśnienie w oponach może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji na drodze, takich jak zwiększone zużycie paliwa, zmniejszona przyczepność czy nawet ryzyko wypadku. Praktycznie, aby wymienić czujnik, należy najpierw zdjąć koło, a następnie powoli zdemontować oponę z felgi, co pozwala na dostęp do czujnika. Ważne jest również, aby po wymianie czujnika przeprowadzić kalibrację systemu TPMS, aby zapewnić prawidłowe działanie i monitorowanie ciśnienia w oponach zgodnie z wymaganiami producenta. Praca ta powinna być wykonywana zgodnie z wytycznymi producenta i normami branżowymi, co zapewni bezpieczeństwo oraz efektywność działania systemu.

Pytanie 27

Na ilustracji przedstawiono przyrząd stosowany przy naprawie/wymianie

A. zacisków hamulcowych.

B. napędu rozrządu.

C. tarczy sprzęgła.

D. przegubów napędowych.

Tarcza sprzęgła to naprawdę ważny element, jeśli chodzi o przenoszenie napędu w naszych pojazdach. Na zdjęciu widzisz narzędzie do centralizacji tej tarczy, które pomaga nam ustawić ją idealnie w stosunku do koła zamachowego. To ma ogromne znaczenie, bo dobrze ustawiona tarcza zapobiega takim problemom jak drżenie czy szarpanie, kiedy zaczynamy ruszać. Właściwe użycie takich narzędzi to podstawa, w każdym mechaniku. Mówiąc szczerze, jeżeli tarcza nie będzie dobrze umiejscowiona, to można liczyć na szybsze zużycie i kłopoty w całym układzie przeniesienia. Dlatego warto znać takie narzędzia i korzystać z nich, bo to jest naprawdę istotne w naszej branży.

Pytanie 28

Zadaniem synchronizatora stosowanego w skrzyni biegów jest

A. zmniejszenie momentu obrotowego przekazywanego na koła.

B. wyrównanie prędkości obrotowych załączanych elementów.

C. zabezpieczenie włączonego biegu przed rozłączeniem.

D. zmiana prędkości kół napędowych.

Synchronizator w skrzyni biegów właśnie po to istnieje, żeby wyrównać prędkości obrotowe załączanych elementów – czyli kół zębatych i piasty sprzęgła przesuwnego. W klasycznej, ręcznej skrzyni biegów koła biegów cały czas się obracają na wałku pośrednim, a dopiero synchronizator „dospina” wybrane koło z wałkiem głównym. Z punktu widzenia praktyki: kiedy wciskasz sprzęgło i wrzucasz bieg, pierścień synchronizatora najpierw poprzez tarcie wyrównuje prędkość obrotową koła zębatego i piasty, a dopiero potem pozwala zazębić wielowypust. Dzięki temu nie ma zgrzytów, nie szarpie i nie trzeba stosować podwójnego wysprzęglania jak w starych ciężarówkach bez synchronizacji. Moim zdaniem to jest jeden z kluczowych elementów komfortu zmiany biegów – dobrze działający synchronizator sprawia, że bieg „wchodzi jak w masło”, nawet przy szybszej zmianie przełożeń. W nowoczesnych skrzyniach mechanicznych i zautomatyzowanych producenci bardzo dbają o jakość materiałów ciernych pierścieni synchronizatorów, kąt stożka, sprężyny blokujące, tak aby dopasowanie prędkości było możliwie szybkie, ale jednocześnie płynne i trwałe. W diagnostyce praktycznej typowym objawem zużytych synchronizatorów jest zgrzyt przy wrzucaniu konkretnego biegu (często drugiego lub trzeciego), mimo prawidłowo działającego sprzęgła. Mechanik wtedy wie, że problem nie leży w „momencie na kołach”, tylko właśnie w braku skutecznego wyrównania prędkości obrotowych przed zazębieniem. Z mojego doświadczenia, przy naprawach skrzyń warto zawsze zwracać uwagę na stan powierzchni stożkowych i luzów w mechanizmie synchronizatora, bo to bezpośrednio przekłada się na kulturę pracy całego układu napędowego.

Pytanie 29

W warsztacie samochodowym klient zgłosił w swoim samochodzie problem z nadmiernym zużyciem wewnętrznych części bieżnika kół przednich. Mechanik w pierwszej kolejności powinien

A. sprawdzić, czy nie nastąpiło uszkodzenie w układzie hamulcowym.

B. sprawdzić, czy nie występują luzy w układzie zawieszenia.

C. zamienić stronami koła przednie.

D. sprawdzić sprawność amortyzatorów.

Nadmierne zużycie wewnętrznych części bieżnika kół przednich bardzo często wiąże się z problemami w układzie zawieszenia i geometrii kół. Dlatego sprawdzenie, czy nie występują luzy w układzie zawieszenia, to najbardziej logiczny i profesjonalny pierwszy krok. Luzy na sworzniach wahaczy, końcówkach drążków kierowniczych, silentblokach czy łożyskach kolumn McPhersona powodują, że koło zmienia swoje położenie podczas jazdy – zmienia się kąt zbieżności i kąt pochylenia. Efekt: opona „szoruje” wewnętrzną krawędzią po asfalcie i ścina bieżnik od środka. W praktyce warsztatowej dobrym standardem jest najpierw mechaniczne sprawdzenie zawieszenia na szarpakach lub na podnośniku, z użyciem łomu i obserwacją luzów, a dopiero później dokładna regulacja geometrii na płycie pomiarowej. Moim zdaniem każdy dobry diagnosta wie, że sama wymiana opon albo zamiana stronami kół bez usunięcia luzów to tylko maskowanie problemu, a nie naprawa. Po usunięciu luzów dopiero ma sens ustawianie zbieżności i kontrola kąta pochylenia, zgodnie z danymi producenta. W wielu serwisach jest to wręcz procedura: najpierw przegląd zawieszenia, potem geometria, na końcu jazda próbna i kontrola zużycia opon po pewnym przebiegu. Takie podejście wydłuża żywotność opon, poprawia stabilność auta i bezpieczeństwo hamowania oraz prowadzenia, szczególnie przy wyższych prędkościach.

Pytanie 30

Odpowietrzenie skrzyni korbowej silnika stosuje się w celu

A. zabezpieczenia przed dostawaniem się paliwa do oleju.

B. odprowadzenia nadmiaru oleju ze skrzyni korbowej.

C. regulacji ciśnienia w układzie smarowania silnika.

D. obniżenia ciśnienia w skrzyni korbowej.

Odpowietrzenie skrzyni korbowej bywa mylone z innymi układami silnika, dlatego łatwo dojść do błędnych wniosków. Trzeba pamiętać, że jego podstawową rolą jest kontrola ciśnienia gazów w skrzyni korbowej, a nie bezpośrednie zarządzanie olejem czy paliwem. Częste skojarzenie z zabezpieczeniem przed dostawaniem się paliwa do oleju wynika z ogólnej wiedzy, że w silniku występuje zjawisko rozcieńczania oleju paliwem. Jednak główne mechanizmy tego zjawiska to nieszczelne wtryskiwacze, zbyt bogata mieszanka, niedogrzany silnik czy krótkie trasy, a nie brak odpowietrzenia. Odpowietrzenie może pośrednio wpływać na warunki pracy silnika, ale nie jest systemem chroniącym olej przed paliwem. Podobnie mylące jest traktowanie odpowietrzenia jako układu odprowadzającego nadmiar oleju. Olej w skrzyni korbowej jest utrzymywany na odpowiednim poziomie przez miskę olejową, pompę oleju i kanały smarujące, a jego powrót odbywa się grawitacyjnie. Przewody odpowietrzające nie są przewidziane do transportu oleju, jedynie mogą przenosić lekką mgłę olejową wraz z gazami, która później jest oddzielana w separatorach oleju. Kolejny częsty błąd to utożsamianie odpowietrzenia z regulacją ciśnienia w całym układzie smarowania. Układ smarowania ma własną pompę oleju, zawór przelewowy i kanały olejowe, a jego ciśnienie mierzy się na magistrali olejowej, nie w skrzyni korbowej. Odpowietrzenie wpływa na ciśnienie gazów pod tłokami, a nie na ciśnienie oleju w kanałach smarujących. Tego typu pomyłki biorą się moim zdaniem z mieszania pojęć: ciśnienie gazów w skrzyni korbowej to co innego niż ciśnienie oleju w układzie smarowania. W praktyce warsztatowej, gdy ktoś szuka przyczyn niskiego ciśnienia oleju, to skupia się na pompie oleju, panewkach, filtrze i lepkości oleju, a nie na odpowietrzeniu skrzyni korbowej. Z punktu widzenia poprawnej diagnostyki dobrze jest te układy wyraźnie od siebie oddzielać.

Pytanie 31

Energia mechaniczna w silnikach cieplnych nie jest uzyskiwana w wyniku spalania

A. oleju silnikowego.

B. oleju napędowego.

C. gazu ziemnego.

D. benzyny.

Poprawnie wskazany został olej silnikowy, bo w typowym silniku cieplnym (spalinowym) nie jest on paliwem, tylko środkiem smarnym. Energia mechaniczna w silniku spalinowym powstaje z energii chemicznej paliwa, które ulega spalaniu w cylindrze. Paliwem może być benzyna, olej napędowy czy gaz ziemny – wszystkie te media są przygotowane do spalania, mają określoną liczbę oktanową lub cetanową, odpowiednią lotność, kaloryczność itd. Olej silnikowy natomiast ma zupełnie inne zadanie: tworzy film smarny między tłokiem, pierścieniami a gładzią cylindra, w łożyskach wału korbowego, wałka rozrządu, w turbosprężarce i innych współpracujących powierzchniach. Z mojego doświadczenia wynika, że uczniowie często mylą „olej napędowy” z „olejem silnikowym”, bo nazwy brzmią podobnie. W praktyce warsztatowej rozróżnienie tego jest kluczowe: olej silnikowy musi mieć odpowiednią lepkość, klasę jakościową wg API, ACEA czy norm producenta (np. VW 505.01, MB 229.51), ma dodatki przeciwzużyciowe, myjące, dyspergujące, antykorozyjne. Nie projektuje się go do spalania, tylko do pracy w wysokiej temperaturze i pod dużym obciążeniem mechanicznym. Gdyby próbować używać oleju silnikowego jako paliwa, dochodzi do silnego dymienia, odkładania nagaru, zaklejania pierścieni, uszkodzenia wtryskiwaczy i filtra DPF, a sam proces spalania byłby bardzo niekontrolowany. W dobrze eksploatowanym silniku cieplnym energia mechaniczna jest więc zawsze efektem spalania właściwego paliwa w komorze spalania, a olej silnikowy jedynie zapewnia warunki, żeby ten silnik mógł długo i bezawaryjnie pracować, zmniejszając tarcie i odprowadzając część ciepła.

Pytanie 32

Do urządzeń warsztatowych nie zalicza się

A. prasy.

B. miernika.

C. kanału najazdowego.

D. podnośnika hydraulicznego.

Prawidłowo wskazany został kanał najazdowy, bo w klasycznym podziale wyposażenia serwisu samochodowego zalicza się go do elementów stanowiska obsługowo-naprawczego, a nie do typowych urządzeń warsztatowych. Kanał najazdowy jest stałą częścią infrastruktury budowlanej – jest wmurowany w posadzkę, służy głównie do zapewnienia dostępu od spodu pojazdu. Nie wykonuje samodzielnie żadnej operacji technologicznej, nie wytwarza siły, nie mierzy, nie podnosi. Po prostu umożliwia mechanikowi wejście pod auto. Moim zdaniem warto to rozdzielenie zapamiętać: czym innym jest „stanowisko pracy” (kanał, oświetlenie, odciąg spalin), a czym innym „urządzenia warsztatowe”, które aktywnie biorą udział w procesie naprawy. Prasa warsztatowa to już typowe urządzenie – służy do wciskania i wyciskania łożysk, tulei, sworzni, prostowania elementów. W praktycznym serwisie bez prasy trudno sobie wyobrazić wymianę np. łożyska piasty czy tulei wahacza w sposób zgodny z technologią producenta. Miernik również traktujemy jako urządzenie warsztatowe, tylko z grupy przyrządów pomiarowo-diagnostycznych. Elektrycy używają go praktycznie non stop: pomiar napięcia ładowania, ciągłości przewodów, rezystancji czujników, weryfikacja spadków napięć w instalacji. To jest absolutny standard wyposażenia według dobrych praktyk i wytycznych większości producentów pojazdów. Podnośnik hydrauliczny z kolei jest typowym urządzeniem do podnoszenia pojazdu lub jego części – realizuje konkretną operację technologiczną i podlega normom BHP oraz przeglądom UDT. Podsumowując: kanał najazdowy to element stałego stanowiska, a prasa, miernik i podnośnik to typowe urządzenia warsztatowe, aktywnie używane w procesie diagnozowania i naprawy.

Pytanie 33

Pomiar ciśnienia sprężania wykonuje się w celu sprawdzenia szczelności

A. opon.

B. wydechu.

C. zaworów.

D. chłodnicy.

Pomiar ciśnienia sprężania w cylindrach silnika robi się właśnie po to, żeby ocenić szczelność komory spalania, czyli głównie stan zaworów, pierścieni tłokowych i uszczelki pod głowicą. Jeżeli zawory są nieszczelne (wypalone gniazda, podparte zawory, zły luz zaworowy), to podczas suwu sprężania część mieszanki ucieka przez gniazdo zaworowe i manometr pokazuje zaniżone ciśnienie. W praktyce, przy dobrej kompresji, wszystkie cylindry mają zbliżone wartości, a różnice między nimi nie powinny przekraczać mniej więcej 10–15%. W warsztatach zgodnie z dobrą praktyką najpierw mierzy się kompresję „na sucho”, a jeśli wynik jest słaby, robi się test „na mokro” z odrobiną oleju, żeby odróżnić nieszczelność zaworów od zużycia pierścieni. Moim zdaniem każdy mechanik, który poważnie podchodzi do diagnozy silnika, zaczyna od takiego testu, zanim zaproponuje klientowi np. szlif głowicy czy wymianę pierścieni. Pomiar kompresji pozwala też ocenić ogólne zużycie silnika – przy niskich i nierównych wartościach często pojawia się problem z odpalaniem na zimno, spadek mocy i zwiększone zużycie oleju. Trzeba też pamiętać o poprawnej procedurze: rozgrzany silnik, wykręcone świece, maksymalnie otwarta przepustnica, wyłączone zasilanie paliwa i zapłonu. Dopiero wtedy wynik naprawdę coś mówi o szczelności zaworów i reszty elementów komory spalania.

Pytanie 34

Zapieczoną śrubę w układzie zawieszenia należy poluzować za pomocą

A. młotka.

B. rurhaka.

C. szlifierki kątowej.

D. podgrzewacza indukcyjnego.

Podgrzewacz indukcyjny to w warsztacie taki trochę „sprzęt do zadań specjalnych” właśnie na zapieczone śruby w zawieszeniu i innych elementach podwozia. Działa bezkontaktowo: wytwarza zmienne pole magnetyczne, które nagrzewa stalowy element od środka, bardzo lokalnie. Dzięki temu gwint śruby i nakrętki rozszerzają się termicznie, rdza i zapieczenia puszczają, a Ty możesz śrubę odkręcić normalnym kluczem, bez brutalnej siły. Co ważne, ogrzewasz praktycznie samą śrubę, a nie całą okolicę, jak przy palniku. To ogromny plus przy elementach gumowych, przegubach, osłonach, przewodach hamulcowych czy plastikowych mocowaniach w pobliżu – minimalizujesz ryzyko ich uszkodzenia. W nowoczesnych serwisach i zgodnie z dobrymi praktykami branżowymi do odkręcania zapieczonych połączeń gwintowych w zawieszeniu, zwłaszcza przy aluminiowych wahaczach, cienkościennych jarzmach amortyzatorów czy zwrotnicach, coraz częściej zaleca się właśnie podgrzewacz indukcyjny zamiast palnika gazowego. Moim zdaniem to jest po prostu bezpieczniejsze, bardziej przewidywalne i powtarzalne. Dodatkowo ograniczasz ryzyko przegrzania struktury materiału, bo temperatura rośnie szybko, ale w małym obszarze i masz nad tym całkiem dobrą kontrolę. W praktyce wygląda to tak: czyścisz dostęp do łba śruby, zakładasz cewkę podgrzewacza jak najbliżej gwintu, nagrzewasz kilka–kilkanaście sekund, spryskujesz penetrantem (który wciąga się w szczeliny po rozszerzeniu materiału) i dopiero wtedy używasz klucza. W wielu przypadkach śruba „puszcza” bez żadnego katowania zawieszenia, bez rozbijania stożków młotkiem czy cięcia elementów. To jest dokładnie to, o co chodzi w profesjonalnej, bezpiecznej obsłudze zawieszenia – skutecznie, ale bez demolowania części dookoła.

Pytanie 35

W celu ograniczenia tarcia w mechanizmie różnicowym stosuje się

A. olej przekładniowy.

B. płyn hydrauliczny.

C. olej silnikowy.

D. smar stały.

W mechanizmie różnicowym stosuje się olej przekładniowy, bo jest on specjalnie dobrany do pracy w przekładniach zębatych, gdzie występują bardzo duże naciski powierzchniowe i często ruch ślizgowo–toczny. Taki olej ma odpowiednią lepkość, dodatki przeciwzużyciowe (EP – extreme pressure), przeciwpienne, przeciwkorozyjne i zapewnia trwały film smarny na zębach kół talerzowych, ataku i satelitów. Dzięki temu tarcie jest ograniczone do bezpiecznego poziomu, zmniejsza się hałas, nagrzewanie i zużycie elementów. W typowej osi napędowej samochodu osobowego czy dostawczego mechanizm różnicowy pracuje w jednej obudowie ze skrzynią główną mostu i jest cały czas zanurzony właśnie w oleju przekładniowym, najczęściej klasy GL-4 lub GL-5 wg API, o lepkości np. 75W-90, 80W-90 wg SAE. Producenci pojazdów w instrukcjach i dokumentacji serwisowej wyraźnie podają stosowanie olejów przekładniowych, a nie innych środków smarnych. W warsztacie przy obsłudze mostów napędowych zawsze powinno się sprawdzać poziom i stan oleju przekładniowego, a przy wymianie używać dokładnie takiej klasy, jak zalecił producent. Moim zdaniem to jedna z tych rzeczy, których nie warto „kombinować”, bo zły olej potrafi bardzo szybko zniszczyć zęby i łożyska w mechanizmie różnicowym.

Pytanie 36

Całkowity koszt naprawy pojazdu według kosztorysu naprawy wynosi 1 550,00 zł, z czego 950,00 zł stanowi koszt wymienionych części. Na jaką kwotę należy wystawić paragon, uwzględniając 20% rabat dla klienta na usługi w tym serwisie?

A. 1240,00 zł

B. 1360,00 zł

C. 1430,00 zł

D. 1470,00 zł

Prawidłowo przyjęto, że rabat dotyczy tylko usługi, a nie całego kosztu naprawy. W zadaniu mamy łączny koszt 1 550,00 zł, z czego 950,00 zł to części. To oznacza, że sama robocizna (usługa) wynosi 1 550,00 zł – 950,00 zł = 600,00 zł. Rabat 20% liczymy wyłącznie od wartości usługi: 20% z 600,00 zł to 0,2 × 600,00 zł = 120,00 zł. Obniżona cena usługi to 600,00 zł – 120,00 zł = 480,00 zł. Do tego doliczamy koszt części bez rabatu: 950,00 zł + 480,00 zł = 1 430,00 zł. Na taką właśnie kwotę należy wystawić paragon. W praktyce serwisowej to bardzo typowa sytuacja: warsztaty często udzielają rabatu tylko na roboczogodziny, bo marża na części jest niższa i części często mają stałe ceny z cennika dostawcy. Moim zdaniem warto pilnować rozdzielenia „części” i „robocizny” nie tylko w kalkulacji, ale też na dokumentach, bo ułatwia to późniejszą analizę opłacalności napraw, rozliczenia z klientem, a nawet kontrole skarbowe. Zgodnie z dobrą praktyką branżową kosztorys naprawy i paragon/faktura powinny jasno wskazywać, jaka część kwoty dotyczy materiałów, a jaka usługi, oraz na co dokładnie został udzielony rabat. W profesjonalnych programach do kosztorysowania można od razu zaznaczyć, czy rabat jest na całość, tylko na robociznę czy np. na wybrane pozycje – tu właśnie mamy klasyczny przykład rabatu wyłącznie na usługę.

Pytanie 37

Po wykonanej naprawie układu hamulcowego należy wykonać

A. test na szarpaku.

B. test na stanowisku rolkowym.

C. odczyt kodów błędów sterownika ABS.

D. pomiar długości drogi hamowania pojazdu.

Po naprawie układu hamulcowego sprawdzenie hamulców na stanowisku rolkowym jest najbardziej profesjonalną i zgodną z praktyką warsztatową metodą weryfikacji. Stanowisko rolkowe pozwala na dokładny pomiar sił hamowania na każdym kole osobno, ocenę równomierności hamowania między lewą a prawą stroną osi oraz wykrycie różnic, które gołym okiem czy podczas zwykłej jazdy próbnej są praktycznie niewidoczne. Na rolkach widzisz od razu, czy tłoczki w zaciskach pracują poprawnie, czy nie ma przycierania, czy korektor siły hamowania działa, a także czy hamulec postojowy trzyma z odpowiednią siłą. Moim zdaniem to jest taki „rentgen” układu hamulcowego – daje twarde, mierzalne wyniki, a nie tylko subiektywne odczucia. W wielu serwisach i na stacjach kontroli pojazdów jest to standardowa procedura po poważniejszych naprawach hamulców, np. po wymianie zacisków, przewodów hamulcowych, cylinderków, przewodów elastycznych czy po większej ingerencji w układ ABS/ESP. Dodatkowo na wydruku z rolkowego testera hamulców masz czarno na białym: wartości sił hamowania, procentową różnicę między kołami, skuteczność hamulca roboczego i postojowego. To się przydaje nie tylko diagnostycznie, ale też jako dokumentacja serwisowa – można pokazać klientowi, że układ hamulcowy po naprawie spełnia wymagania. W praktyce dobrze jest po każdej ingerencji w hydraulikę układu hamulcowego (odpowietrzanie, wymiana przewodów, wymiana cylinderków) zakończyć pracę właśnie testem na rolkach, bo to najpewniejsza metoda wykrycia ukrytych problemów, które mogłyby później wyjść na drodze, a tego zdecydowanie chcemy uniknąć.

Pytanie 38

Sprzęgło samochodowe

A. uniemożliwia płynne łączenie i rozłączanie silnika spalinowego z pozostałymi elementami układu napędowego.

B. umożliwia płynne łączenie i rozłączanie silnika spalinowego z pozostałymi elementami układu napędowego.

C. jest stałym połączeniem silnika spalinowego z pozostałymi elementami układu napędowego.

D. uniemożliwia płynne łączenie i rozłączanie elementów układu napędowego.

Sprzęgło w samochodzie właśnie po to istnieje, żeby umożliwić płynne łączenie i rozłączanie silnika spalinowego z resztą układu napędowego – głównie ze skrzynią biegów. Silnik pracuje cały czas, często na biegu jałowym, ale koła nie mogą się wtedy kręcić, więc potrzebny jest element, który na chwilę „odłączy” napęd. Tym elementem jest sprzęgło. Kiedy wciskasz pedał sprzęgła, tarcza sprzęgła zostaje odsunięta od koła zamachowego, moment obrotowy silnika nie jest przekazywany dalej. Gdy puszczasz pedał, docisk znowu przyciska tarczę do koła zamachowego i napęd przechodzi na skrzynię biegów oraz dalej na półosie i koła. Kluczowe jest słowo „płynne” – dzięki tarczy sprzęgła z okładzinami ciernymi, sprężynom tłumiącym drgania skrętne i odpowiedniej sile docisku można ruszać z miejsca bez szarpnięć, zmieniać biegi bez zgrzytów i nie przeciążać mechanicznie przekładni. W praktyce, przy każdej zmianie biegu w samochodzie z manualną skrzynią, wykorzystujesz dokładnie tę właściwość sprzęgła: chwilowo rozłączasz silnik od skrzyni, zmieniasz przełożenie i z powrotem płynnie łączysz układ. Z mojego doświadczenia, dobrze wyregulowane i niezużyte sprzęgło to podstawa kultury pracy całego napędu – mniejsze drgania, mniej hałasu, mniejsze obciążenia dla synchronizatorów. W nowoczesnych autach stosuje się też często dwumasowe koło zamachowe, które razem ze sprzęgłem jeszcze lepiej wygładza przenoszenie momentu obrotowego, zgodnie z zaleceniami producentów i standardami komfortu oraz trwałości w motoryzacji.

Pytanie 39

Podczas diagnostyki układu zawieszenia na urządzeniu typu „szarpak diagnostyczny”, stwierdzono nadmierny luz koła w płaszczyźnie pionowej. Który element nie ma na to wpływu?

A. Końcówka drążka kierowniczego.

B. Łożyska piasty koła przedniego.

C. Sworzeń wahacza.

D. Tuleja wahacza.

Nadmierny luz koła w płaszczyźnie pionowej jest klasycznym objawem problemu z elementami, które przenoszą obciążenia pionowe i utrzymują koło względem nadwozia, a więc przede wszystkim z łożyskiem piasty, sworzniem wahacza oraz tulejami wahaczy. To one odpowiadają za sztywność połączenia koła z zawieszeniem w kierunku góra–dół. Jeżeli łożysko piasty jest zużyte, pojawia się wyczuwalny luz promieniowy oraz osiowy, który bardzo dobrze wychodzi na szarpaku i przy ręcznym poruszaniu kołem na godzinie 12–6. Uszkodzone łożysko bardzo często dodatkowo hałasuje podczas jazdy, co jest kolejną wskazówką diagnostyczną. Sworzeń wahacza jest przegubem kulowym przenoszącym obciążenia pionowe i poprzeczne, a jego wybicie powoduje charakterystyczne stuki na nierównościach oraz wyraźny luz pionowy przy podważaniu zwrotnicy łomem lub przy szarpaniu kołem na podnośniku. Tuleja wahacza z kolei odpowiada za elastyczne, ale kontrolowane mocowanie wahacza do nadwozia. Gdy jest wybita, koło zmienia położenie pod obciążeniem, auto „pływa”, a na szarpaku widać wyraźne przeskoki i przesunięcia całego wahacza. Typowym błędem jest wrzucanie wszystkich objawów luzu koła do jednego worka „układ kierowniczy” i automatyczne obwinianie końcówek drążków. Końcówka drążka kierowniczego wpływa przede wszystkim na luz w płaszczyźnie poziomej, czyli gdy chwytamy koło na godzinie 3–9 i poruszamy w lewo–prawo. Wtedy zużyta końcówka daje wyczuwalne stuki i opóźnioną reakcję kół na ruch kierownicą. W płaszczyźnie pionowej jej udział jest znikomy, bo nie przenosi głównych obciążeń góra–dół. Dobra praktyka diagnostyczna wymaga zawsze rozdzielania: luz pionowy – szukamy przy łożyskach i zawieszeniu, luz poziomy – szukamy w układzie kierowniczym. Pomieszanie tych obszarów prowadzi właśnie do błędnych wniosków, jak w tym pytaniu.

Pytanie 40

Do smarowania przekładni głównej stosuje się olej oznaczony symbolem

A. DOT – 4

B. L – DAA

C. GL5 SAE 75W90

D. SG/CC SAE 10W/40

Do smarowania przekładni głównej, czyli mechanizmu różnicowego i przekładni głównej mostu napędowego, stosuje się typowe oleje przekładniowe klasy GL, a nie oleje silnikowe czy płyny hamulcowe. Oznaczenie GL5 SAE 75W90 dokładnie to opisuje. GL5 to klasa jakości wg API przeznaczona do wysoko obciążonych przekładni hipoidalnych, pracujących przy dużych naciskach i udarach. Taki olej ma w składzie dodatki przeciwzatarciowe EP (Extreme Pressure), które tworzą warstwę ochronną na zębach kół, szczególnie w przekładniach głównych mostów napędowych. Z kolei SAE 75W90 to klasa lepkości wg SAE J306 – olej wielosezonowy, który zachowuje odpowiednią płynność w niskich temperaturach (75W) i właściwą lepkość roboczą w wysokich temperaturach (90). W praktyce w samochodach osobowych i dostawczych bardzo często w mostach i przekładniach głównych stosuje się właśnie oleje GL-5 o lepkości 75W90 lub 80W90, zgodnie z zaleceniami producenta pojazdu. Moim zdaniem najważniejsze jest, żeby zawsze sprawdzać specyfikację w dokumentacji serwisowej, bo są konstrukcje, gdzie wymagana jest konkretna norma producenta (np. VW, BMW, Mercedes) i wtedy wybór przypadkowego oleju tylko po lepkości może skończyć się wyciem mostu albo przyspieszonym zużyciem. Dobra praktyka warsztatowa jest taka: do przekładni głównej – olej przekładniowy GL5 o właściwej lepkości, wymieniany zgodnie z harmonogramem i zawsze przy zachowaniu czystości podczas zalewania.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej