Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Technik pojazdów samochodowych
  • Kwalifikacja: MOT.05 - Obsługa, diagnozowanie oraz naprawa pojazdów samochodowych
  • Data rozpoczęcia: 8 czerwca 2026 19:18
  • Data zakończenia: 8 czerwca 2026 19:23

Egzamin zdany!

Wynik: 37/40 punktów (92,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Nowe
Analiza przebiegu egzaminu- sprawdź jak rozwiązywałeś pytania
Pochwal się swoim wynikiem!
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

Po pomiarze napięcia w rozładowanym akumulatorze samochodowym (12Y, 40Ah) uzyskano wynik 10,8Y, a gęstość elektrolitu wynosiła 1,18 g/cm3. Jakim prądem powinien być naładowany ten akumulator?

A. 1,5 A
B. 2,5 A
C. 3 A
D. 4 A
Wybór innych wartości prądu ładowania, takich jak 2,5 A, 1,5 A czy 3 A, może wynikać z niepełnego zrozumienia zasad dotyczących ładowania akumulatorów. Niektóre z tych odpowiedzi mogą wydawać się odpowiednie na pierwszy rzut oka, jednak są one niewłaściwe w kontekście naładowania akumulatora o pojemności 40Ah. Prąd ładowania akumulatorów kwasowo-ołowiowych powinien wynosić od 0,1C do 0,3C, co w tym przypadku przekłada się na zakres od 4A do 12A. Napięcie 10,8V oznacza, że akumulator jest rozładowany, a stosowanie zbyt niskiego prądu ładowania, takiego jak 2,5 A, 1,5 A czy 3 A, może prowadzić do wydłużonego czasu ładowania i niepełnego naładowania akumulatora. Ponadto, zbyt niski prąd ładowania może skutkować osadzaniem się siarczanu ołowiu na płytach, co zmniejsza zdolność akumulatora do utrzymywania ładunku i jego żywotność. Ważne jest, aby zrozumieć, że ładowanie akumulatora w zbyt wolnym tempie nie tylko wydłuża czas ładowania, ale również może prowadzić do problemów z jego efektywnością w przyszłości. Dlatego zawsze warto kierować się standardami i zaleceniami producentów dotyczących prądu ładowania, aby utrzymać akumulator w dobrym stanie technicznym.

Pytanie 2

Ciśnienie podciśnienia to ciśnienie, które jest

A. równe ciśnieniu atmosferycznemu na poziomie morza
B. niższe od ciśnienia atmosferycznego
C. równe ciśnieniu atmosferycznemu
D. wyższe od ciśnienia atmosferycznego
Podciśnienie to stan, w którym ciśnienie w danym obszarze jest mniejsze od ciśnienia atmosferycznego, co oznacza, że siła wywierana przez powietrze na powierzchnię jest niższa niż w otaczającym środowisku. Jest to istotny koncept w wielu dziedzinach, takich jak inżynieria, meteorologia czy medycyna. Przykładowo, w systemach HVAC (ogrzewanie, wentylacja, klimatyzacja) wykorzystuje się podciśnienie do efektywnego transportu powietrza i filtracji. W przemyśle spożywczym podciśnienie stosuje się w procesach pakowania, aby wydłużyć trwałość produktów przez eliminację tlenu. Również w medycynie, podciśnienie jest używane w urządzeniach do odsysania, które wspomagają usuwanie płynów z ran. Rozumienie podciśnienia i jego zastosowań jest kluczowe dla efektywnego projektowania systemów oraz zapewnienia bezpieczeństwa i efektywności w różnych branżach. Wiedza na temat różnicy między ciśnieniem atmosferycznym a podciśnieniem jest zatem fundamentem dla wielu zastosowań inżynieryjnych i technologicznych.

Pytanie 3

Do jakiego pomiaru używamy lampy stroboskopowej?

A. kąta wyprzedzenia zapłonu
B. natężenia oświetlenia
C. czasu wtrysku paliwa
D. podciśnienia w cylindrze
Lampy stroboskopowe są używane w diagnostyce silników do pomiaru kąta wyprzedzenia zapłonu, co jest kluczowe dla optymalizacji pracy silnika. Kąt wyprzedzenia zapłonu odnosi się do momentu, w którym mieszanka paliwowo-powietrzna jest zapalana, względem położenia tłoka w cylindrze. Użycie lampy stroboskopowej pozwala na wizualizację tego procesu poprzez synchronizację błysku lampy z obrotami silnika. Gdy silnik jest uruchomiony, lampa stroboskopowa emituje błyski w odpowiednich odstępach czasu, co umożliwia mechanikowi obserwację, w którym momencie zapłon następuje w porównaniu do ruchu tłoka. Przykładem praktycznego zastosowania jest regulacja zapłonu w silnikach spalinowych, co może poprawić osiągi i efektywność paliwową pojazdu. Zgodnie z zaleceniami producentów, regularne sprawdzanie kąta wyprzedzenia zapłonu jest integralną częścią konserwacji silników, zwłaszcza w starszych modelach, gdzie takie ustawienia mogą ulegać zmianie w wyniku zużycia części.

Pytanie 4

Do diagnostyki stosuje się lampę stroboskopową w przypadku

A. systemu hamulcowego
B. systemu zapłonowego
C. systemu napędowego
D. systemu kierowniczego
Lampa stroboskopowa jest narzędziem diagnostycznym, które umożliwia ocenę działania układu zapłonowego silnika spalinowego. Jej działanie opiera się na emitowaniu błysków świetlnych w regularnych odstępach czasu, co pozwala na wizualizację ruchu elementów silnika, takich jak wałek rozrządu czy zapłon. Dzięki stroboskopowi mechanik może ocenić synchronizację zapłonu oraz ewentualne opóźnienia, co jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania silnika. Przykładem praktycznego zastosowania lampy stroboskopowej jest analiza działania pojedynczego cylindra w silniku, co umożliwia wykrycie problemów z iskrownikiem lub cewką zapłonową. Dobrym standardem w branży jest przeprowadzanie diagnozy przy użyciu lampy stroboskopowej w trakcie regulacji zapłonu, aby upewnić się, że osiągnięto optymalne ustawienia dla maksymalnej efektywności silnika. Regularne użycie tego narzędzia w warsztatach samochodowych przyczynia się do poprawy jakości usług oraz zadowolenia klientów.

Pytanie 5

Napęd hybrydowy oznacza zastosowanie w pojeździe silnika

A. wysokoprężnego.
B. elektrycznego.
C. spalinowego z elektrycznym.
D. z zapłonem iskrowym.
Napęd hybrydowy w motoryzacji oznacza po prostu połączenie dwóch różnych źródeł napędu w jednym pojeździe – w typowych samochodach osobowych jest to silnik spalinowy współpracujący z silnikiem elektrycznym. Nie chodzi więc o sam silnik elektryczny ani o to, czy silnik spalinowy jest wysokoprężny czy z zapłonem iskrowym, tylko o ich zestawienie z napędem elektrycznym w jednym układzie. W praktyce stosuje się różne konfiguracje: układ równoległy (np. większość hybryd Toyoty, Hondy), gdzie oba silniki mogą napędzać koła, układ szeregowy (silnik spalinowy pracuje głównie jako generator) oraz układy mieszane. Z punktu widzenia mechanika ważne jest, że mamy tu dwa światy w jednym aucie: klasyczny silnik spalinowy z osprzętem (układ zasilania, chłodzenia, smarowania, wydech) oraz rozbudowany układ wysokiego napięcia, inwerter, baterię trakcyjną i silnik elektryczny. W serwisie trzeba pamiętać o procedurach bezpieczeństwa przy pracy przy instalacji wysokiego napięcia – odłączanie „service plug”, stosowanie rękawic dielektrycznych, oznaczenia przewodów HV w kolorze pomarańczowym. Hybryda pozwala odzyskiwać energię z hamowania (rekuperacja), dzięki czemu w ruchu miejskim zużycie paliwa spada, a elementy układu hamulcowego często zużywają się wolniej. Moim zdaniem warto kojarzyć, że hybryda to kompromis między autem spalinowym a czysto elektrycznym: nadal tankujemy paliwo, ale część pracy przejmuje silnik elektryczny, co poprawia sprawność całego układu napędowego i kulturę pracy pojazdu, szczególnie przy ruszaniu i w korkach.

Pytanie 6

Tempomat to system, który pozwala na utrzymanie stałej prędkości pojazdu. Który element pełni rolę jego części roboczej?

A. Pompa hamulcowa
B. Nastawnik przepustnicy
C. Siłownik sprzęgła
D. Modulator hydrauliczny
Nastawnik przepustnicy to naprawdę ważny element w tempomacie, bo to on kontroluje otwarcie przepustnicy silnika. Dzięki temu możemy jechać stałą prędkością. Działa to tak, że gdy na przykład zbliżamy się do wzniesienia, to nastawnik zwiększa otwarcie przepustnicy, żeby silnik miał więcej mocy i nie zwolnił. W nowoczesnych autach tempomaty często łączą się z systemami bezpieczeństwa, jak adaptacyjny tempomat, który zmienia prędkość w zależności od tego, jak blisko jest inny samochód. Fajnie, że mechanika i elektronika są zgodne z normami, bo dzięki temu użytkownicy mogą czuć się bezpiecznie. Warto też pamiętać, że dobre ustawienia nastawnika przepustnicy mogą pomóc zaoszczędzić paliwo, co jest istotne dla kierowców, którzy chcą mieć mniejsze koszty eksploatacji.

Pytanie 7

Omomierza można użyć do kontroli czujnika

A. Halla.
B. manometrycznego.
C. położenia przepustnicy.
D. zegarowego.
W tym pytaniu chodzi o zrozumienie, do jakiego typu czujnika ma sens użycie zwykłego omomierza, czyli funkcji pomiaru rezystancji w multimetrze. Czujnik położenia przepustnicy (TPS) jest w większości klasycznych rozwiązań po prostu potencjometrem – rezystorem nastawnym. Ma on zwykle trzy wyprowadzenia: zasilanie (5 V z ECU), masę i sygnał. Z punktu widzenia pomiaru omomierzem widzisz tam oporność całkowitą między skrajnymi pinami oraz zmienną rezystancję między suwakiem a jednym ze skrajnych wyprowadzeń. To właśnie ten charakter zmiennej rezystancji można bardzo ładnie sprawdzić omomierzem. W praktyce robi się to tak: odłączasz wtyczkę czujnika, ustawiasz miernik na pomiar rezystancji, podpinasz się do odpowiednich pinów i powoli poruszasz przepustnicą od zamknięcia do pełnego otwarcia. Oporność powinna zmieniać się płynnie, bez skoków, przerw i „dziur”. Jeżeli wskazania skaczą, zanikają, albo pojawiają się nieskończone wartości, to potencjometr jest zużyty – typowa usterka przy szarpaniu silnika przy lekkim dodawaniu gazu. Jest to zgodne z dobrą praktyką warsztatową: przy czujnikach rezystancyjnych zaczynamy diagnostykę właśnie od prostych pomiarów omomierzem i ewentualnie pomiarem napięcia pod obciążeniem. Oczywiście w nowszych samochodach TPS bywa zintegrowany z elektroniczną przepustnicą i działa już bardziej jak enkoder lub czujnik magnetyczny, ale w typowych układach z linką gazu klasyczny TPS dalej zachowuje się jak potencjometr i omomierz jest tu podstawowym narzędziem. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: jeśli czujnik zmienia rezystancję w zależności od położenia lub temperatury, to omomierz ma sens; jeśli generuje impulsy, pola magnetyczne albo ciśnienie mechaniczne, to już raczej nie.

Pytanie 8

System kontroli ciśnienia w kołach pojazdu jest oznaczony symbolem

A. SOHC
B. TPMS
C. ACC
D. BAS
Poprawnie – symbol TPMS oznacza system kontroli ciśnienia w kołach (Tyre / Tire Pressure Monitoring System). Jest to elektroniczny układ montowany fabrycznie w większości nowszych pojazdów, którego zadaniem jest ciągłe monitorowanie ciśnienia w oponach i informowanie kierowcy o spadku poniżej wartości bezpiecznej. W praktyce stosuje się dwa rozwiązania: systemy bezpośrednie, z czujnikami ciśnienia w każdym kole (najczęściej w zaworze) oraz systemy pośrednie, które liczą ciśnienie „pośrednio” na podstawie prędkości obrotowej kół z czujników ABS. Z mojego doświadczenia w warsztacie, szczególnie przy wymianie opon i felg, bardzo ważne jest prawidłowe obchodzenie się z czujnikami TPMS – uszkodzenie zaworu z czujnikiem to od razu dodatkowy koszt dla klienta. W wielu krajach, np. według norm i przepisów UE, TPMS jest obowiązkowy w nowych samochodach osobowych, bo ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo: zbyt niskie ciśnienie wydłuża drogę hamowania, pogarsza prowadzenie auta i zwiększa ryzyko przegrzania oraz rozerwania opony. Dodatkowo niewłaściwe ciśnienie powoduje szybsze i nierównomierne zużycie bieżnika oraz zwiększa zużycie paliwa. Dobrą praktyką serwisową jest po każdej wymianie opon lub przekładce kół sprawdzenie odczytów TPMS, ewentualna adaptacja czujników w sterowniku i poinformowanie klienta, że kontrolka TPMS po ruszeniu powinna zgasnąć. Jeżeli kontrolka miga lub świeci się stale, trzeba podpiąć tester diagnostyczny i sprawdzić parametry poszczególnych czujników, ich baterie oraz konfigurację w module komfortu lub BCM.

Pytanie 9

Aby wykonać odczyt pamięci błędów systemu ABS, należy zastosować

A. skanera OBD
B. licznika RPM
C. multimetru
D. oscyloskopu
Skaner OBD (On-Board Diagnostics) to narzędzie diagnostyczne, które umożliwia odczytanie kodów błędów z systemów w pojazdach, w tym z układu ABS. Układ ABS (Antilock Braking System) jest odpowiedzialny za zapobieganie blokowaniu kół podczas hamowania, a jego prawidłowe działanie jest kluczowe dla bezpieczeństwa pojazdu. Skanery OBD są zaprojektowane do komunikacji z jednostką sterującą pojazdu (ECU) i umożliwiają nie tylko odczytu kodów błędów, ale także monitorowanie parametrów pracy poszczególnych systemów. W praktyce, aby przeprowadzić odczyt pamięci błędów ABS, należy podłączyć skaner do złącza diagnostycznego OBD-II, które jest standardowo umieszczone w każdym nowoczesnym pojeździe. Wykorzystując skaner, można szybko zidentyfikować ewentualne błędy w systemie ABS i podjąć odpowiednie kroki naprawcze. Zgodność z normą OBD-II jest powszechnym standardem w branży motoryzacyjnej, co zapewnia, że skanery OBD są wszechstronnie stosowane w wielu różnych pojazdach.

Pytanie 10

Ustawienie świateł mijania w pojazdach samochodowych przeprowadza się przy pomocy urządzenia, które funkcjonuje na zasadzie porównania granicy światła oraz cienia reflektora z

A. liniami odcięcia według wzoru urządzenia
B. wartościami ustalonymi przez producenta auta
C. wartościami zdefiniowanymi dla pojazdów z maksymalną prędkością do 130 km/h
D. wartościami określonymi w tabelach naświetleń
Ustawiając linię odcięcia reflektora, korzystamy z szablonu przyrządu pomiarowego. Dzięki temu możemy dokładnie wyregulować światła mijania. To ważne, bo dobrze ustawione światła są kluczowe dla bezpieczeństwa na drodze. Używanie takich narzędzi, jak poziomice czy wskaźniki kątowe, pozwala precyzyjnie określić krawędź światła. To z kolei pomoże uniknąć oślepiania innych kierowców. Normy, jak ECE R48, mówią, jak powinny być ustawione reflektory, żeby ograniczyć ryzyko oślepienia tych, którzy jadą w przeciwnym kierunku. Poza tym dobrze ustawione światła polepszają widoczność, co jest istotne, zwłaszcza w nocy lub przy kiepskim świetle. Dla każdego, kto pracuje w branży motoryzacyjnej, znajomość tych procedur to podstawa, jeżeli chodzi o konserwację i diagnostykę pojazdów.

Pytanie 11

Zawsze powinno się zaczynać diagnostykę układu kontroli trakcji od

A. potwierdzenia ciśnienia w ogumieniu pojazdu
B. balansowania kół pojazdu
C. sprawdzenia poziomu płynu hamulcowego w zbiorniczku
D. odczytania pamięci błędów sterownika
Odczytanie pamięci błędów sterownika to kluczowy pierwszy krok w diagnostyce układu kontroli trakcji, ponieważ pozwala na zidentyfikowanie ewentualnych problemów, które mogą wpływać na jego funkcjonowanie. Współczesne pojazdy są wyposażone w zaawansowane systemy elektroniczne, które monitorują różne aspekty pracy pojazdu, w tym systemy związane z bezpieczeństwem, takie jak ABS i kontrola trakcji. Odczytując pamięć błędów, technik może szybko zdiagnozować, czy jakiekolwiek błędy zostały zapisane przez system, co może wskazywać na uszkodzone czujniki, problemy z elektroniką lub inne usterek. Przykładowo, jeśli w pamięci błędów pojazdu zapisany jest błąd dotyczący czujnika prędkości, technik może natychmiast skupić się na tym elemencie, co pozwala na szybkie i skuteczne rozwiązanie problemu. Dobre praktyki diagnostyczne sugerują, że zawsze warto rozpocząć od analizy danych zapisanych w systemie, co zwiększa efektywność pracy i minimalizuje czas potrzebny na eliminację usterki.

Pytanie 12

Przedstawiony poniżej wydruk wyników pomiarów został sporządzony za pomocą

********************
Wynik  POZYTYWNY
********************
Nr   101/98
DATA:2012.08.09
GODZ.:12.02
********************
Nr pomiaru:7
Paliwo:benzyna
CO=0.02 % obj.
HC=31 ppm
CO2=15.4 % obj.
O2=0.1 % obj.
Temp.=82 °C
Obroty=2570 obr/min
Lambda=1.001
A. detektora CO2.
B. analizatora spalin.
C. stanowiska probierczego.
D. dymomierza.
Analizator spalin to zaawansowane urządzenie pomiarowe, które służy do monitorowania składu spalin w różnych typach silników. Poprawna odpowiedź na pytanie o źródło wydruku wyników pomiarów odnosi się do analizatora spalin, który rejestruje wartości takich jak tlenek węgla (CO), węglowodory (HC), dwutlenek węgla (CO2), tlen (O2) oraz inne parametry, w tym temperaturę spalin i obroty silnika. Te informacje są niezbędne dla inżynierów i techników przeprowadzających analizy efektywności spalania oraz diagnostykę silników. Analizatory spalin są kluczowe w kontekście przestrzegania norm emisji spalin, takich jak normy Euro w Europie, które regulują maksymalne dozwolone wartości emisji dla różnych typów pojazdów. Praktyczne zastosowanie analizatorów spalin obejmuje m.in. przeglądy techniczne pojazdów, ocenę stanu technicznego silników w pojazdach użytkowych oraz badania wpływu emisji na środowisko. Dobrze wyposażony warsztat powinien mieć dostęp do tego typu urządzeń, aby zapewnić rzetelne i dokładne pomiary, co przekłada się na wyższą jakość usług oraz większą dbałość o środowisko.

Pytanie 13

W związku ze stwierdzeniem nieprawidłowego działania elementu przedstawionego na ilustracji należy

Ilustracja do pytania
A. przekazać go do regeneracji.
B. skalibrować cewkę elektromagnesu.
C. przeprowadzić konserwację uszczelek.
D. zawsze wymienić go na nowy.
Wtryskiwacz paliwa, przedstawiony na ilustracji, odgrywa kluczową rolę w systemie wtrysku silników spalinowych. Kiedy zauważamy jego nieprawidłowe działanie, regeneracja jest najczęściej zalecaną procedurą. Regeneracja wtryskiwaczy polega na ich oczyszczeniu oraz wymianie uszkodzonych elementów, co pozwala przywrócić ich pierwotne parametry robocze. To podejście jest korzystne z ekonomicznego i ekologicznego punktu widzenia; zamiast ponosić wysokie koszty związane z zakupem nowego wtryskiwacza, możemy odzyskać pełną funkcjonalność starego przy znacznie niższych kosztach. Warto również zauważyć, że regeneracja wtryskiwaczy jest zgodna z dobrymi praktykami branżowymi, które promują efektywne wykorzystanie zasobów. Przykłady zastosowania regeneracji obejmują wtryskiwacze stosowane w samochodach osobowych oraz ciężarowych, gdzie ich efektywność wpływa na emisję spalin oraz zużycie paliwa. W kontekście typowych usług w warsztatach samochodowych, regeneracja wtryskiwaczy jest powszechnie akceptowaną procedurą, która przyczynia się do obniżenia kosztów dla właścicieli pojazdów przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej jakości pracy silnika.

Pytanie 14

Aby zmierzyć napięcie ładowania akumulatora w instalacji elektrycznej samochodu z alternatorem, konieczne jest skorzystanie z woltomierza o zakresie pomiarowym przynajmniej

A. 9 V
B. 6 V
C. 2 V
D. 20 V
Pomiar napięcia ładowania akumulatora w instalacji elektrycznej pojazdu z alternatorem wymaga użycia woltomierza o zakresie co najmniej 20 V. Standardowe napięcie ładowania akumulatorów w pojazdach osobowych wynosi od 13,8 V do 14,4 V, w zależności od stanu naładowania oraz temperatury. W przypadku awarii alternatora, napięcie może jednak wzrosnąć, osiągając wartości niebezpieczne dla systemu elektrycznego pojazdu. Użycie woltomierza o zakresie minimum 20 V zapewnia nie tylko bezpieczeństwo pomiaru, ale również pozwala na dokładne monitorowanie zachowań układu ładowania. Przykładowo, w przypadku stosowania woltomierza o niższym zakresie, istnieje ryzyko spalenia przyrządu pomiarowego przy wystąpieniu zbyt wysokiego napięcia. Ponadto, w branży motoryzacyjnej, zgodnie z normami SAE (Society of Automotive Engineers), zaleca się korzystanie z urządzeń pomiarowych, które mogą obsługiwać wyższe napięcia, aby uniknąć potencjalnych uszkodzeń sprzętu oraz zapewnić wiarygodność pomiarów.

Pytanie 15

Przy użyciu areometru dokonuje się pomiaru

A. wysokości elektrolitu.
B. temperatury elektrolitu.
C. gęstości elektrolitu.
D. napięcia akumulatora.
Odpowiedź gęstości elektrolitu jest poprawna, ponieważ areometr jest narzędziem służącym do pomiaru gęstości cieczy. W przypadku elektrolitu akumulatorowego, gęstość jest kluczowym wskaźnikiem stanu naładowania akumulatora. Wartość gęstości elektrolitu zależy od jego stanu naładowania: im wyższa gęstość, tym lepsza kondycja akumulatora. Przykładem zastosowania areometru w praktyce jest okresowe sprawdzanie gęstości elektrolitu w akumulatorach kwasowo-ołowiowych, co pozwala na ocenę ich wydajności oraz żywotności. Standardy branżowe, takie jak SAE J537, zalecają monitorowanie gęstości elektrolitu jako kluczowego parametru podczas konserwacji akumulatorów. Wiedza na temat tego, jak interpretować wyniki pomiarów gęstości, jest niezbędna do prawidłowego zarządzania akumulatorami i zapewnienia ich długotrwałej pracy.

Pytanie 16

Przedstawiony na zdjęciu element jest częścią składową

Ilustracja do pytania
A. silnika wycieraczek.
B. pompy paliwa.
C. alternatora.
D. silnika wentylatora.
Odpowiedź wskazująca na alternator jako poprawny element jest właściwa, ponieważ wirnik alternatora odgrywa kluczową rolę w procesie generowania energii elektrycznej. Wirnik, obracając się w polu magnetycznym wytwarzanym przez stojan, indukuje prąd zmienny, który następnie jest prostowany i stabilizowany, aby zasilać akumulator oraz systemy elektryczne samochodu. Przykłady zastosowania alternatorów są widoczne w pojazdach zarówno osobowych, jak i komercyjnych, gdzie zapewniają nieprzerwane zasilanie dla oświetlenia, elektroniki oraz systemów komfortu. W praktyce, regularne sprawdzanie stanu alternatora jest zalecane zgodnie z normami motoryzacyjnymi, aby uniknąć awarii, które mogłyby prowadzić do unieruchomienia pojazdu. Wiedza o funkcjonowaniu alternatora jest szczególnie istotna dla mechaników i techników samochodowych, ponieważ pozwala na szybką diagnozę problemów związanych z systemem elektrycznym pojazdu.

Pytanie 17

Wybór zamienników świec zapłonowych do silnika z zapłonem iskrowym, oprócz podstawowych wymiarów gwintów, uwzględnia także istotny parametr, którym jest

A. liczba elektrod
B. kształt elektrod
C. wartość cieplna
D. rezystancja wewnętrzna
Wartość cieplna świecy zapłonowej jest kluczowym parametrem, który wpływa na jej odpowiednie działanie w silniku z zapłonem iskrowym. Oznacza ona zdolność świecy do prowadzenia ciepła z rdzenia do gwintu, co jest istotne dla zapobiegania przegrzewaniu się świecy oraz dla efektywnego spalania mieszanki paliwowo-powietrznej. Optymalna wartość cieplna zapewnia, że świeca nie będzie się zbytnio nagrzewać ani nie będzie się zbyt szybko chłodzić. Zbyt wysoka wartość cieplna może prowadzić do przegrzewania się elektrod, co z kolei może powodować 'wypalanie' elektrod, a w efekcie do problemów z zapłonem. Z drugiej strony zbyt niska wartość cieplna może powodować gromadzenie się nagaru, co obniża efektywność silnika. Stosując świecę o odpowiedniej wartości cieplnej, można poprawić osiągi silnika oraz zmniejszyć emisję szkodliwych substancji. Przykładami standardów, które regulują te parametry, są normy producentów silników i standardy branżowe takie jak ISO 4250, które określają metody testowania i klasyfikacji świec zapłonowych w kontekście ich wartości cieplnych.

Pytanie 18

Elementem zespołu silnika spalinowego jest

A. półoś napędowa.
B. rozrusznik.
C. sprzęgło.
D. skrzynia biegów.
W tym pytaniu łatwo się pomylić, bo wszystkie wymienione elementy w jakimś stopniu są związane z pracą pojazdu, ale tylko rozrusznik należy do zespołu silnika spalinowego. Sprzęgło, półoś napędowa i skrzynia biegów tworzą razem układ przeniesienia napędu, czyli to, co łączy silnik z kołami, ale nie są częścią samego zespołu silnika. Sprzęgło jest montowane pomiędzy kołem zamachowym silnika a skrzynią biegów i jego zadaniem jest rozłączanie i łączenie napędu podczas ruszania i zmiany biegów. Z mojego doświadczenia wynika, że wielu uczniów myśli: „skoro sprzęgło jest przy silniku, to pewnie należy do silnika”, a to jest właśnie typowy błąd – o przynależności decyduje funkcja w układzie, a nie tylko miejsce montażu. Podobnie półoś napędowa, która przenosi moment obrotowy z mechanizmu różnicowego do kół, należy jednoznacznie do układu napędowego, a nie do zespołu silnika. Skrzynia biegów z kolei służy do zmiany przełożenia i kierunku obrotów, co pozwala dopasować moment obrotowy i prędkość do warunków jazdy. Producenci w dokumentacji serwisowej bardzo wyraźnie rozdzielają: osobno opisują silnik spalinowy (blok, głowica, wał korbowy, rozrząd, układ smarowania, chłodzenia, zasilania, układ rozruchowy z rozrusznikiem), a osobno układ napędowy, w którym znajdują się właśnie sprzęgło, skrzynia biegów, półosie i mechanizm różnicowy. Dobra praktyka w zawodzie mechanika polega na tym, żeby umieć poprawnie klasyfikować podzespoły do właściwych układów, bo od tego zależy chociażby prawidłowe zamawianie części, korzystanie z katalogów i programów serwisowych oraz poprawna diagnostyka usterek.

Pytanie 19

Maksymalna dopuszczalna zawartość CO (tlenku węgla) w spalinach dla silników benzynowych wyprodukowanych po 2004 roku, w czasie biegu jałowego, nie powinna być większa niż

A. 0,3% objętości spalin
B. 1,5% objętości spalin
C. 3,5% objętości spalin
D. 2,5% objętości spalin
Dopuszczalna zawartość CO (tlenku węgla) w spalinach dla silników benzynowych, które zostały wyprodukowane po roku 2004, wynosi 0,3% objętości spalin na biegu jałowym. Takie normy wynikają z regulacji dotyczących ochrony środowiska oraz zmniejszania emisji zanieczyszczeń. Silniki nowoczesne są projektowane z myślą o maksymalnej efektywności spalania oraz minimalizacji emisji szkodliwych substancji. Przykładowe technologie, takie jak układy katalityczne i zaawansowane systemy wtryskowe, znacząco przyczyniają się do redukcji emisji tlenku węgla. W krajach Unii Europejskiej oraz w Stanach Zjednoczonych wprowadzono rygorystyczne normy emisji, takie jak Euro 5 oraz EPA Tier 2, które obligują producentów do wdrażania innowacyjnych rozwiązań technicznych, aby osiągnąć te standardy. Dlatego też, właściwa diagnostyka i monitorowanie emisji spalin w pojazdach stają się kluczowe dla zapewnienia ich zgodności z przepisami oraz ochrony zdrowia publicznego.

Pytanie 20

Jaki będzie całkowity koszt wymiany czujników prędkości obrotowej kół osi przedniej jeżeli nowy czujnik kosztuje 155,00 zł brutto, a czas potrzebny na wykonanie tej naprawy wynosi 1,1 rbh dla jednego koła. Koszt jednej roboczogodziny to 125,00 zł brutto.

A. 292,50 zł
B. 430,00 zł
C. 447,50 zł
D. 585,00 zł
Poprawny wynik to 585,00 zł, bo trzeba policzyć koszt części i robocizny dla obu kół przedniej osi. Najpierw części: wymieniamy czujniki prędkości obrotowej na obu kołach, więc 2 × 155,00 zł = 310,00 zł brutto za same czujniki. Drugim składnikiem jest robocizna. Czas naprawy podany jest na jedno koło: 1,1 rbh. Dla dwóch kół mamy więc 1,1 rbh × 2 = 2,2 rbh. Koszt jednej roboczogodziny to 125,00 zł, więc 2,2 × 125,00 zł = 275,00 zł brutto za pracę. Teraz sumujemy: 310,00 zł (części) + 275,00 zł (robocizna) = 585,00 zł brutto. I to jest zgodne z zasadami kosztorysowania stosowanymi w warsztatach, które korzystają z norm czasowych (np. z katalogów producenta lub programów typu Audatex, DAT). Moim zdaniem warto zapamiętać schemat: ilość części × cena jednostkowa + czas normatywny × stawka rbh. W praktyce przy wymianie czujników ABS na osi przedniej często wymienia się oba naraz, właśnie po to, żeby uniknąć sytuacji, że za tydzień padnie drugi czujnik i klient znowu płaci za rozbieranie zawieszenia. Dobra praktyka to też zawsze doliczenie diagnostyki (odczyt błędów, kasowanie błędów w sterowniku ABS) – w tym zadaniu tego nie ma, ale w realnym warsztacie stanowi to osobną pozycję na zleceniu. Warto też pamiętać, że wszystkie kwoty są brutto, więc nie trzeba już doliczać VAT, co też często myli początkujących przy liczeniu takich zadań.

Pytanie 21

Omomierz można zastosować do weryfikacji czujnika

A. Halla
B. manometrycznego
C. zegara
D. położenia przepustnicy
Omomierz jest przyrządem pomiarowym, który jest używany do pomiaru oporu elektrycznego. W kontekście kontroli czujnika położenia przepustnicy, omomierz może być użyty do diagnozowania stanu czujnika, który jest kluczowy dla zarządzania pracą silnika. Czujnik położenia przepustnicy monitoruje kąt otwarcia przepustnicy, co jest istotne dla prawidłowego wtrysku paliwa i ogólnego zarządzania silnikiem. Przy użyciu omomierza można sprawdzić, czy czujnik działa poprawnie, mierząc jego opór w różnych położeniach. Przykładowo, przy pełnym otwarciu przepustnicy opór powinien osiągnąć przewidywaną wartość, co można porównać do wartości referencyjnych z dokumentacji technicznej. Analizowanie wyników pomiarów pozwala na wczesne wykrycie usterek, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w diagnostyce pojazdów. Użycie omomierza w tego typu testach jest standardem w wielu warsztatach samochodowych, co podkreśla jego znaczenie w serwisowaniu i utrzymaniu pojazdów w dobrym stanie.

Pytanie 22

Jaki będzie łączny koszt wymiany 6 bezpieczników topikowych, których cena wynosi 2,00 zł za sztukę, jeśli czas wymiany jednego bezpiecznika to 5 minut, a stawka za roboczogodzinę wynosi 120,00 zł?

A. 72,00 zł
B. 60,00 zł
C. 30,00 zł
D. 132,00 zł
Odpowiedź 72,00 zł jest jak najbardziej trafna! Składa się z kosztu materiałów i robocizny. Jeśli wymieniamy 6 bezpieczników topikowych po 2,00 zł za sztukę, to koszt materiałów to 12,00 zł (czyli 6 razy 2,00 zł). Czas wymiany jednego bezpiecznika to 5 minut, więc do wymiany wszystkich 6 potrzebujemy 30 minut (6 razy 5 minut). Stawka za roboczogodzinę to 120,00 zł, więc koszt robocizny za pół godziny wyniesie 60,00 zł (0,5 x 120,00 zł). Jak dodasz koszty materiału i robocizny, to wychodzi właśnie 72,00 zł (czyli 12,00 zł plus 60,00 zł). To podejście dobrze odzwierciedla, jak się to liczy w inżynierii i przy planowaniu budżetów projektów, co jest super ważne w branży technicznej.

Pytanie 23

W układzie chłodzenia silnika, którego fragment przedstawiono na rysunku, wentylator (8)

Ilustracja do pytania
A. włączy się nawet jeśli w układzie nie ma płynu chłodniczego.
B. nie będzie pracował, jeśli w termowłączniku (6) jest zwarcie.
C. będzie pracował w stałych przedziałach czasowych w trybie awaryjnym.
D. będzie pracował ciągle, jeśli w termowłączniku (6) jest zwarcie.
Wentylator chłodnicy w takim układzie jest sterowany bardzo prosto: termowłącznik (6) działa jak zwykły wyłącznik bimetaliczny, który przy określonej temperaturze cieczy chłodzącej zwiera obwód elektryczny. Gdy w termowłączniku dojdzie do trwałego zwarcia styków, obwód jest cały czas zamknięty, więc silnik wentylatora (8) ma stale podawane zasilanie i będzie pracował ciągle, niezależnie od aktualnej temperatury silnika. Dokładnie o to chodzi w poprawnej odpowiedzi. W normalnych warunkach termowłącznik cyklicznie włącza wentylator, gdy temperatura cieczy osiągnie np. 95–100°C i wyłącza go po schłodzeniu do ok. 88–92°C. To rozwiązanie jest zgodne z typowymi schematami stosowanymi w większości starszych i prostszych pojazdów, gdzie sterowanie odbywa się bezpośrednio, bez udziału sterownika silnika ECU. W praktyce, jeśli podczas diagnozy zauważysz, że wentylator pracuje non stop po włączeniu zapłonu (lub nawet przy wyłączonym zapłonie, jeśli jest tak podłączony), jednym z pierwszych podejrzeń powinno być właśnie zwarcie w termowłączniku albo w jego wiązce. Mechanicy często sprawdzają to, zwierając próbnie piny wtyczki czujnika – jeśli po zwarciu wentylator startuje, układ zasilania i sam silnik wentylatora są sprawne. Z mojego doświadczenia, w warsztacie przy przegrzewających się autach zawsze warto zacząć od prostych rzeczy: stan wtyczki, korozja styków, rezystancja termowłącznika na zimno i na gorąco. Dobra praktyka to także kontrola, czy wentylator nie jest zasilany „na krótko” przez kogoś, kto wcześniej naprawiał auto prowizorycznie. Z punktu widzenia eksploatacji ciągła praca wentylatora przy zwarciu jest nieprawidłowa, ale bezpieczniejsza dla silnika niż jego brak – silnik raczej się nie przegrzeje, za to szybciej zużyje się wentylator i akumulator.

Pytanie 24

Stan naładowania akumulatora ustalamy za pomocą pomiaru

A. objętości elektrolitu
B. masy elektrolitu
C. gęstości elektrolitu
D. lepkości elektrolitu
Gęstość elektrolitu jest kluczowym wskaźnikiem stanu naładowania akumulatora, ponieważ zmienia się w zależności od stężenia kwasu siarkowego w roztworze. W miarę naładowania akumulatora gęstość elektrolitu wzrasta, co można zmierzyć za pomocą areometru. Przykładem praktycznego zastosowania tej metody jest regularne sprawdzanie stanu naładowania w akumulatorach kwasowo-ołowiowych, które są powszechnie stosowane w pojazdach. Zgodnie z normami branżowymi, takich jak SAE J537, pomiar gęstości elektrolitu powinien być przeprowadzany, aby zapewnić odpowiednią konserwację i zapobiec uszkodzeniom akumulatora. Wartości gęstości elektrolitu mogą również różnić się w zależności od temperatury, dlatego istotne jest, aby pomiary były wykonywane w warunkach znormalizowanej temperatury, co pozwala na dokładniejszą ocenę stanu naładowania. Znajomość i umiejętność interpretacji gęstości elektrolitu są niezbędne dla każdej osoby zajmującej się obsługą techniczną akumulatorów.

Pytanie 25

Aby odczytać i zinterpretować błędy zapisane w pamięci sterownika silnika, należy wykorzystać

A. multimetr
B. komputerowy zestaw diagnostyczny
C. klucz serwisowy
D. czytnik kodów błędów
Komputerowy zestaw diagnostyczny to zaawansowane narzędzie wykorzystywane w diagnostyce silników, które umożliwia odczyt i interpretację błędów zapisanych w pamięci sterownika. Tego typu zestawy są standardem w warsztatach samochodowych i są niezbędne do skutecznej diagnostyki nowoczesnych pojazdów, które są coraz bardziej skomputeryzowane. Dzięki nim można uzyskać szczegółowe informacje o stanie różnych układów pojazdu, co pozwala na szybką identyfikację problemów oraz dokładne określenie koniecznych napraw. Na przykład, przy użyciu takiego zestawu diagnostycznego można odczytać kody błędów związane z systemem zarządzania silnikiem, a także monitorować parametry pracy silnika w czasie rzeczywistym. Zestawy te często oferują także funkcje takie jak testowanie komponentów, przeprowadzanie kalibracji oraz resetowanie błędów, co czyni je niezastąpionym narzędziem dla profesjonalnych mechaników. Warto również zauważyć, że korzystanie z komputerowego zestawu diagnostycznego jest zgodne z najlepszymi praktykami branżowymi, zalecanymi przez producentów pojazdów.

Pytanie 26

Bezpośrednio po wymianie klocków hamulcowych w samochodach wyposażonych w elektromechaniczny hamulec postojowy, należy

A. przeprowadzić adaptację układu hamulcowego w czasie jazdy próbnej.
B. wprowadzić podstawowe nastawy układu przy pomocy testera.
C. przeprowadzić obowiązkowe odpowietrzanie całego układu.
D. odczytać i skasować pamięć błędów sterownika ABS.
Prawidłowym postępowaniem po wymianie klocków w samochodzie z elektromechanicznym hamulcem postojowym jest wprowadzenie podstawowych nastaw układu przy pomocy testera diagnostycznego. W takich autach zaciski tylne są sterowane elektrycznymi siłownikami, które współpracują ze sterownikiem hamulca postojowego i bardzo często ze sterownikiem ABS/ESP. Po mechanicznym założeniu nowych klocków sterownik nadal „pamięta” stare położenia krańcowe tłoczka i zużycie okładzin. Jeśli nie wykonasz procedury podstawowych nastaw, sterownik może błędnie dozować siłę docisku, źle interpretować pozycję tłoczka, a w skrajnych przypadkach hamulec postojowy może nie zaciągać się prawidłowo albo zostawać lekko przyhamowany. W praktyce wygląda to tak, że po wymianie klocków podłączasz tester, wybierasz odpowiedni moduł (EPB, hamulec postojowy, czasem ABS) i uruchamiasz funkcję typu „podstawowe nastawy”, „kalibracja hamulca postojowego” czy „adaptacja po wymianie klocków”. Tester sam wykonuje cykl wysuwania i wsuwania tłoczków, ustala nowe punkty odniesienia i zapisuje je w pamięci sterownika. Jest to zgodne z instrukcjami producentów pojazdów i ogólnie przyjętymi procedurami serwisowymi – praktycznie każdy serwis ASO tak robi z automatu. Moim zdaniem to jedna z tych czynności, których nie wolno pomijać, bo z zewnątrz wszystko wygląda dobrze, a problemy wychodzą dopiero po czasie: nierówne zużycie klocków, błędy w sterowniku, kontrolki od hamulca postojowego. Dobrą praktyką jest także sprawdzenie po tej operacji działania EPB na podnośniku i podczas krótkiej jazdy próbnej, ale kluczowa jest właśnie procedura podstawowych nastaw z użyciem testera.

Pytanie 27

Jakie jest zadanie cewki zapłonowej?

A. generowanie iskry zapłonowej
B. produkcja wysokiego natężenia prądu
C. ochrona przed przepięciem
D. wytwarzanie wysokiego napięcia
Cewka zapłonowa odgrywa kluczową rolę w układzie zapłonowym silników spalinowych, a jej głównym zadaniem jest wytworzenie wysokiego napięcia, które jest niezbędne do generowania iskry zapłonowej w świecy zapłonowej. Działa na zasadzie indukcji elektromagnetycznej, gdzie prąd stały płynący przez uzwojenie wtórne wytwarza pole magnetyczne. Kiedy prąd w uzwojeniu pierwotnym zostaje przerwany, pole magnetyczne zapada się, co powoduje indukcję wysokiego napięcia w uzwojeniu wtórnym. Wysokie napięcie, osiągające nawet 40 kV, jest niezbędne do pokonywania odstępów między elektrodami świecy zapłonowej, co umożliwia zapłon mieszanki paliwowo-powietrznej w cylindrze. Przykładowo, w nowoczesnych silnikach stosuje się cewki zapłonowe oparte na technologii DIS (Direct Ignition System), które eliminują potrzebę używania przewodów zapłonowych, co poprawia efektywność i niezawodność systemu zapłonowego. Takie rozwiązania są zgodne z aktualnymi standardami branżowymi, które kładą nacisk na efektywność systemów zapłonowych i redukcję emisji spalin.

Pytanie 28

Gdzie jest zamocowany czujnik spalania stukowego?

A. na misce olejowej
B. na bloku silnika
C. w głowicy
D. na kolektorze wydechowym
Czujnik spalania stukowego montowany na bloku silnika jest kluczowym elementem systemu zarządzania silnikiem. Jego zadaniem jest wykrywanie drgań i wibracji spowodowanych przez detonacyjne spalanie mieszanki paliwowo-powietrznej. Poprawne zamocowanie czujnika na bloku silnika zapewnia precyzyjne odczyty, co jest istotne dla optymalizacji pracy silnika, poprawy efektywności paliwowej oraz ograniczenia emisji spalin. Standardowe procedury diagnostyczne obejmują testy czujników, które mogą pomóc w identyfikacji problemów ze spalaniem. Na przykład, w przypadku wykrycia stuków, system może automatycznie dostosować kąt zapłonu, co zmniejsza ryzyko uszkodzenia silnika oraz zwiększa wydajność. W praktyce, takie podejście jest zgodne z najlepszymi praktykami inżynieryjnymi, które kładą nacisk na prewencję i ochronę silnika. Wiedza na temat lokalizacji czujnika jest zatem kluczowa dla mechaników i inżynierów zajmujących się diagnostyką i naprawą silników spalinowych.

Pytanie 29

Oznaczenie na alternatorze: 14V, 90A wskazuje

A. maksymalne natężenie prądu dla akumulatora
B. sprawność alternatora
C. najniższe zdolności produkcyjne prądu
D. najmniejszy prąd wzbudzenia
Zrozumienie oznaczeń alternatora jest kluczowe dla właściwej interpretacji jego specyfikacji. Wiele osób może błędnie zinterpretować zapis 14V, 90A, myląc jego znaczenie z innymi parametrami. Przykładowo, nieodpowiednie zrozumienie mocy alternatora może prowadzić do założenia, że 90A odnosi się do minimalnego natężenia prądu na akumulatorze. W rzeczywistości alternator służy do dostarczania prądu, a jego wydajność jest mierzona w kategoriach maksymalnej wartości prądu, jaką może wygenerować. Innym częstym błędem jest przekonanie, że 14V odzwierciedla minimalne możliwości wytwórcze prądu. Napięcie 14V to typowe napięcie robocze dla alternatorów w pojazdach, ale nie oznacza to, że jest to dolna granica wydajności; to raczej wartość optymalna dla ładowania akumulatora. Ponadto, mylenie prądu wzbudzenia z całkowitą wydajnością alternatora prowadzi do nieporozumień dotyczących jego funkcji. Prąd wzbudzenia jest niezbędny do wytworzenia pola magnetycznego w alternatorze, ale nie jest bezpośrednio związany z jego maksymalną mocą. Dlatego ważne jest, aby zrozumieć, że każdy z tych parametrów ma swoje specyficzne znaczenie i nie powinno się ich mylić. Prawidłowe zrozumienie tych pojęć pozwala na lepsze dobieranie komponentów oraz ich efektywne wykorzystanie, co jest kluczowe dla zapewnienia niezawodności systemu elektrycznego w pojeździe.

Pytanie 30

Na podstawie informacji ze skanera układu OBD stwierdzono wystąpienie błędu o kodzie P0301 – Cylinder nr 1 wykryte wypadanie zapłonów. Prawdopodobną przyczyną wystąpienia błędu jest uszkodzenie

A. katalizatora ceramicznego.
B. pompy paliwa.
C. sondy lambda.
D. przewodu zapłonowego.
Kod usterki P0301 oznacza wypadanie zapłonów w cylindrze nr 1. Sterownik silnika wykrywa, że w tym cylindrze spalanie mieszanki nie przebiega prawidłowo – najczęściej na podstawie przyspieszeń wału korbowego i sygnałów z czujników spalania stukowego. Jedną z najbardziej typowych i praktycznie pierwszych do sprawdzenia przyczyn jest uszkodzenie elementów układu zapłonowego, czyli świecy, cewki lub właśnie przewodu zapłonowego (w silnikach, które jeszcze je mają). Uszkodzony przewód zapłonowy może mieć przebicie do masy, nadpaloną izolację, zbyt dużą rezystancję albo luźne końcówki. To wszystko powoduje osłabienie iskry lub jej całkowity brak. Moim zdaniem w warsztacie dobrym nawykiem jest zawsze najpierw wizualnie obejrzeć przewody, szukać śladów łuków elektrycznych, nalotu, oleju czy wilgoci. Bardzo często przy obciążeniu silnika, szczególnie w wilgotne dni, przewód z uszkodzoną izolacją zaczyna „strzelać” do bloku i wtedy właśnie sterownik rejestruje misfire na konkretnym cylindrze. W praktyce stosuje się też pomiar oporności przewodów zapłonowych multimetrem i porównanie z danymi producenta – zbyt wysoka rezystancja powoduje spadek energii iskry. Dobrą praktyką jest zamiana elementów między cylindrami, np. zamienić przewód z cylindra 1 z innym cylindrem i sprawdzić, czy kod błędu „przeniesie się” na ten drugi cylinder. Jeśli tak, mamy potwierdzenie, że to ten przewód jest winny. W nowocześniejszych silnikach zamiast przewodów są cewki na świecy, ale zasada diagnostyki jest bardzo podobna: błąd P0301 zwykle kieruje nas w stronę układu zapłonowego danego cylindra, zanim zaczniemy podejrzewać np. wtryskiwacz czy mechanikę silnika.

Pytanie 31

Regulator odśrodkowy oraz regulator podciśnieniowy stanowią składniki systemu

A. zapłonowego
B. rozrządu
C. zasilania z wtryskiem jednopunktowym
D. zasilania z wtryskiem wielopunktowym
Regulator odśrodkowy i regulator podciśnieniowy są kluczowymi elementami systemu zapłonowego wykorzystywanego w silnikach spalinowych. Regulator odśrodkowy dostosowuje kąt wyprzedzenia zapłonu w zależności od prędkości obrotowej silnika, co zapewnia optymalną pracę jednostki napędowej w różnych warunkach. Z kolei regulator podciśnieniowy reaguje na zmiany ciśnienia w kolektorze ssącym, co pozwala na dostosowanie zapłonu do obciążenia silnika. Dzięki tym regulacjom silnik pracuje bardziej efektywnie, co przekłada się na lepsze osiągi oraz mniejsze zużycie paliwa. W praktyce, odpowiednie ustawienie parametrów zapłonu jest kluczowe dla uzyskania pożądanej mocy oraz momentu obrotowego. Przykładem zastosowania tych regulatorów jest ich obecność w silnikach z systemem zapłonowym punktowym lub elektronicznym, gdzie ich działanie ma bezpośredni wpływ na spalanie mieszanki paliwowo-powietrznej i emisje spalin, zgodnie z normami EURO. Ponadto, zrozumienie ich funkcji jest niezbędne przy diagnostyce układu zapłonowego, co jest istotne dla mechaników i techników zajmujących się naprawą pojazdów.

Pytanie 32

Ostatnim krokiem podczas montażu rozrusznika jest

A. podłączenie zacisków do akumulatora
B. zamontowanie osłony rozrusznika
C. przykręcenie przewodów do włącznika elektromagnetycznego
D. przymocowanie rozrusznika do obudowy sprzęgła
Przyłączenie zacisków do akumulatora jest ostatnią czynnością montażową w procesie instalacji rozrusznika. To kluczowy etap, który ma na celu zapewnienie, że rozrusznik będzie miał odpowiednie źródło zasilania do uruchomienia silnika. Zgodnie z praktykami branżowymi, przed podłączeniem należy upewnić się, że wszystkie inne elementy rozrusznika, takie jak przewody i włącznik elektromagnetyczny, są prawidłowo zamocowane, aby uniknąć problemów z funkcjonowaniem. Ważne jest również, aby upewnić się, że akumulator jest w dobrym stanie, a jego połączenia są czyste i wolne od korozji. Niewłaściwe podłączenie może prowadzić do uszkodzenia systemu elektrycznego pojazdu. Dobre praktyki obejmują również używanie odpowiednich narzędzi, takich jak klucze do przykręcania zacisków, aby zapewnić pewność połączenia. Na koniec, po podłączeniu należy zweryfikować, czy rozrusznik działa poprawnie, co można zrobić przez krótki test uruchamiania silnika.

Pytanie 33

Na rysunku przedstawiony jest schemat działania

Ilustracja do pytania
A. dymomierza.
B. oscyloskopu.
C. analizatora spalin.
D. wakuometru.
Analizator spalin to urządzenie, które umożliwia precyzyjne pomiary składu emisji gazów spalinowych. Schemat na rysunku wskazuje na charakterystyczne elementy, takie jak detektory i systemy przepływu, co potwierdza, że jest to urządzenie dedykowane do analizy składu spalin. W praktyce, analizatory spalin są niezbędne w warsztatach samochodowych, gdzie służą do regulacji układów wtryskowych silników, aby spełniały normy emisji spalin. Pozwalają one na ocenę efektywności procesu spalania paliwa oraz na diagnostykę usterek silnika. Użycie takiego urządzenia wspiera nie tylko poprawę wydajności silnika, ale także przyczynia się do ochrony środowiska poprzez redukcję emisji szkodliwych substancji. W kontekście standardów, analizatory spalin powinny spełniać normy takie jak ISO 3930, co zapewnia ich dokładność i niezawodność w pomiarach.

Pytanie 34

Jak wiele znaków zawiera numer VIN?

A. 15 znaków
B. 17 znaków
C. 13 znaków
D. 11 znaków
Numer identyfikacyjny pojazdu, znany jako VIN (Vehicle Identification Number), składa się z 17 znaków, co czyni go unikalnym dla każdego pojazdu. VIN został wprowadzony, aby zapewnić jednoznaczną identyfikację pojazdów na całym świecie. Składa się z kombinacji liter i cyfr, które zawierają istotne informacje, takie jak producent, rok produkcji, miejsce produkcji oraz unikalny numer seryjny pojazdu. Przykładowo, pierwsze trzy znaki VIN to tzw. WMI (World Manufacturer Identifier), które identyfikują producenta. Wiedza na temat VIN jest kluczowa dla takich procesów jak rejestracja pojazdu, ubezpieczenia, a także przy transakcjach sprzedaży, ponieważ pozwala na szybkie sprawdzenie historii pojazdu oraz jego stanu prawnego. Zgodnie z międzynarodowymi standardami ISO 3779, długość VIN powinna być stała, co ułatwia zarówno producentom, jak i użytkownikom identyfikację i śledzenie pojazdów.

Pytanie 35

Podczas wypadku zadaniem napinacza pasa bezpieczeństwa jest

A. jak najszybciej, ściśle związać ciało człowieka z konstrukcją pojazdu.
B. ułatwić wypięcie pasa bezpośrednio po zamortyzowaniu uderzenia.
C. zablokować zwijacz uniemożliwiając rozwinięcie pasa.
D. zmniejszyć nacisk pasa na ciało ludzkie, gdy jest on za duży.
Napinacz pasa bezpieczeństwa ma za zadanie właśnie to, co opisuje odpowiedź: jak najszybciej, ściśle związać ciało człowieka z konstrukcją pojazdu. W praktyce wygląda to tak, że w momencie wykrycia zderzenia (sygnał z czujników przyspieszeń / sterownika poduszek powietrznych) ładunek pirotechniczny lub mechanizm sprężynowy w napinaczu gwałtownie skraca pas. Dociąga on pas do ciała kierowcy lub pasażera, likwidując luz, który powstał np. przez luźne zapięcie czy grubą odzież. Dzięki temu ciało zaczyna hamować razem z konstrukcją nadwozia praktycznie od razu, a nie „dogania” pas z opóźnieniem. To zmniejsza ryzyko uderzenia klatką piersiową w kierownicę, głową w szybę czy deskę rozdzielczą. Moim zdaniem to jeden z najważniejszych elementów biernego bezpieczeństwa, który często jest niedoceniany, bo go po prostu nie widać na co dzień. W nowoczesnych autach napinacze współpracują z ogranicznikami siły napięcia pasa – najpierw mocno dociągają, a potem kontrolowanie „puszczają” część naprężenia, żeby nie doszło do zbyt dużych obciążeń klatki piersiowej. Wszystko to jest zgrane z pracą poduszek powietrznych wg określonych norm bezpieczeństwa (m.in. regulaminy EKG ONZ, wymagania NCAP). W praktyce serwisowej ważne jest, żeby po zadziałaniu napinacza bezwzględnie go wymienić, razem z odpowiednimi elementami systemu SRS, a nie próbować żadnych „regeneracji garażowych”. Prawidłowo działający napinacz to konkretna różnica między lekkimi obrażeniami a bardzo poważnym urazem przy wypadku, szczególnie przy wyższych prędkościach lub zderzeniach czołowych i bocznych, gdzie liczą się ułamki sekund.

Pytanie 36

Liczba 1,74 [m⁻¹] na prezentowanym obok rysunku informuje o zmierzonej wartości

Ilustracja do pytania
A. współczynnika składu powietrza (skala logarytmiczna).
B. stopnia pochłaniania światła (skala liniowa).
C. współczynnika pochłaniania światła (skala logarytmiczna).
D. stopnia sprężania (skala logarytmiczna).
Wartość 1,74 [m⁻¹] na ekranie dymomierza to właśnie współczynnik pochłaniania światła spalin, mierzony w skali logarytmicznej. Oznacza on, jak mocno wiązka światła zostaje osłabiona podczas przechodzenia przez strugę spalin w komorze pomiarowej. Jednostka m⁻¹ wynika z prawa pochłaniania (prawo Lamberta–Beera), gdzie zmniejszenie natężenia światła opisuje się funkcją wykładniczą, a logarytm pojawia się w samym wzorze. Dlatego mówi się, że skala jest logarytmiczna – przyrost współczynnika o niewielką wartość oznacza w praktyce bardzo wyraźny wzrost zadymienia. W diagnostyce pojazdów z silnikami wysokoprężnymi ten parametr jest jednym z kluczowych do oceny stanu układu wtryskowego, turbosprężarki, filtrów powietrza czy filtra cząstek stałych. Na stacjach kontroli pojazdów wyniki porównuje się z dopuszczalnymi wartościami określonymi w przepisach (np. rozporządzeniach dotyczących badań technicznych i norm emisji). Z mojego doświadczenia wynika, że mechanik, który potrafi „czytać” współczynnik pochłaniania, jest w stanie szybko zawęzić obszar poszukiwań usterki – np. rozróżnić problem z nadmiernym podawaniem paliwa od ograniczonego dopływu powietrza. W praktyce dobrze jest też patrzeć na kształt przebiegu na wykresie podczas przegazówek, a nie tylko na samą wartość liczbową – to pozwala ocenić, czy układ reaguje stabilnie i powtarzalnie. Takie podejście jest zgodne z dobrymi praktykami nowoczesnej diagnostyki silników Diesla i realnie ułatwia późniejszą naprawę.

Pytanie 37

Na rysunku przedstawiono ekran przyrządu służącego do pomiaru

Ilustracja do pytania
A. analizy spalin.
B. grubości lakieru.
C. zadymienia spalin.
D. poziomu dźwięków.
Poprawna odpowiedź dotycząca pomiaru poziomu dźwięków opiera się na zrozumieniu, że wartość wyrażona w decybelach (dB) jest powszechnie stosowaną jednostką w akustyce do kwantyfikacji poziomu dźwięku. Użycie mierników poziomu dźwięku jest kluczowe w wielu dziedzinach, w tym w przemyśle, gdzie kontrola hałasu ma istotne znaczenie dla ochrony zdrowia pracowników i przestrzegania norm środowiskowych. Na przykład w budownictwie, zgodnie z normą PN-EN 12354, właściwe pomiary poziomu dźwięku są niezbędne do oceny izolacyjności akustycznej budynków. Ponadto, w przemyśle muzycznym i rozrywkowym, kontrola poziomu dźwięku jest kluczowa, aby zapewnić komfort słuchu i uniknąć uszkodzenia słuchu u ludzi. Znajomość i umiejętność korzystania z przyrządów do pomiaru dźwięku jest więc istotnym elementem w wielu profesjach, a także w codziennym życiu, gdzie konieczne jest przestrzeganie norm hałasu w przestrzeni publicznej.

Pytanie 38

Dzięki lampie stroboskopowej możliwe jest wykonanie pomiaru

A. ustawień świateł.
B. kąta wyprzedzenia zapłonu.
C. ciśnienia sprężania.
D. zbieżności kół.
Lampy stroboskopowe są nieocenionym narzędziem w diagnostyce pojazdów, szczególnie do pomiaru kąta wyprzedzenia zapłonu. Działanie lampy stroboskopowej opiera się na zjawisku, które pozwala na wizualizację ruchomych punktów w czasie, w tym przypadku wałka rozrządu lub koła zamachowego. Dzięki synchronizacji błysków lampy z obrotami silnika można określić, czy kąt wyprzedzenia zapłonu jest zgodny z wartościami podanymi przez producenta pojazdu. Użycie lampy stroboskopowej pozwala na precyzyjne ustawienie zapłonu, co ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania silnika, jego wydajności oraz emisji spalin. W praktyce, podczas diagnostyki, technik ustawia lampę stroboskopową w odpowiedniej pozycji, a następnie obserwuje, w którym miejscu znacznik na obudowie silnika jest wyznaczony przez błysk lampy. W przypadku odchyleń, mechaniczną regulację można przeprowadzić w celu optymalizacji pracy silnika. Standardy branżowe, takie jak te określone przez SAE (Society of Automotive Engineers), podkreślają znaczenie precyzyjnego pomiaru i ustawienia kąta zapłonu dla zapewnienia efektywności operacyjnej silników spalinowych.

Pytanie 39

Jaka będzie łączna kwota za wymianę czujników prędkości obrotowej kół na osi przedniej, jeśli nowy czujnik kosztuje 155,00 zł brutto, a czas wymagany na przeprowadzenie tej naprawy to 1,1 rbh dla jednego koła? Koszt jednej roboczogodziny to 125,00 zł brutto.

A. 447,50 zł
B. 292,50 zł
C. 585,00 zł
D. 430,00 zł
Koszt wymiany czujników prędkości obrotowej w przednich kołach to 585,00 zł. Można to obliczyć dosyć prosto. Najpierw, każdy czujnik kosztuje 155,00 zł, a wymieniamy ich dwa, więc 155 zł razy 2 daje nam 310,00 zł. Potem trzeba doliczyć robociznę. Wymiana czujnika dla jednego koła zajmuje 1,1 godziny, więc na dwa koła to będzie 1,1 rbh razy 2, co daje 2,2 rbh. Koszt godziny pracy to 125,00 zł, więc robocizna wynosi 2,2 razy 125 zł, co daje 275,00 zł. Jak to wszystko zsumujemy: 310,00 zł za czujniki i 275,00 zł za robociznę to mamy 585,00 zł. Zrozumienie tych kosztów jest ważne, zwłaszcza jak się zarządza budżetem w serwisie samochodowym. Dobre kalkulacje pomagają dowiedzieć się, czy usługi są opłacalne.

Pytanie 40

Za utrzymanie trakcji w pojeździe poruszającym się odpowiada system

A. OBD
B. ENI
C. ESP
D. EPS
ESP, czyli Electronic Stability Program, to zaawansowany system elektroniczny, który ma na celu poprawę stabilności i kontroli trakcji pojazdu w trakcie jazdy. Działa poprzez monitorowanie prędkości kół, kątów skrętu oraz przyspieszenia, a w przypadku wykrycia utraty trakcji, automatycznie dostosowuje siłę hamowania oraz moc silnika, aby zapobiec poślizgowi. Przykładowo, podczas jazdy na śliskiej nawierzchni, system ESP może interweniować, zmniejszając moc silnika lub hamując konkretne koła, co pomaga zachować kontrolę nad pojazdem. Zgodnie z normami bezpieczeństwa motoryzacyjnego, takie systemy są obowiązkowe w nowych samochodach w wielu krajach, co podkreśla ich kluczowe znaczenie w zapobieganiu wypadkom. Dobre praktyki w dziedzinie inżynierii motoryzacyjnej nakładają na producentów obowiązek testowania i optymalizacji systemów ESP, aby zapewnić ich niezawodność w różnych warunkach drogowych.