Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Technik farmaceutyczny
  • Kwalifikacja: MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
  • Data rozpoczęcia: 4 lutego 2026 21:27
  • Data zakończenia: 4 lutego 2026 21:48

Egzamin niezdany

Wynik: 19/40 punktów (47,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Udostępnij swój wynik
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

Statyny stanowią grupę leków wykorzystywanych w lecznictwie

A. hipocholesterolemii
B. cukrzycy typu 2
C. hipercholesterolemii
D. powiększenia gruczołu krokowego
Statyny to grupa leków, które odgrywają kluczową rolę w terapii hipercholesterolemii, czyli podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi. Działają poprzez hamowanie enzymu HMG-CoA reduktazy, który jest kluczowy w biosyntezie cholesterolu w wątrobie. W wyniku ich działania dochodzi do zmniejszenia produkcji cholesterolu, co skutkuje zwiększeniem liczby receptorów LDL na powierzchni komórek wątroby. To z kolei prowadzi do obniżenia poziomu cholesterolu LDL we krwi, co jest szczególnie ważne w zapobieganiu chorobom sercowo-naczyniowym. Statyny są szeroko stosowane w profilaktyce i leczeniu miażdżycy, a także w przypadkach z wysokim ryzykiem chorób serca. Przykłady statyn to atorwastatyna, symwastatyna czy rosuwastatyna. Warto zaznaczyć, że leczenie statynami powinno być prowadzone pod kontrolą lekarza, który oceni ryzyko i korzyści związane z terapią. Badania wykazały, że stosowanie statyn prowadzi do istotnego zmniejszenia umieralności z powodu chorób serca, co czyni je istotnym elementem współczesnej kardiologii.

Pytanie 2

Jakie substancje można użyć do sporządzania czopków za pomocą czopkarki w aptece?

A. podłoża makrogolowe
B. podłoża hydrofilowe i liofilowe
C. masy żelatynowo-glicerolowe
D. masło kakaowe
Czopki na bazie masła kakaowego są jednymi z najczęściej stosowanych postaci leku w farmacji. Masło kakaowe, ze względu na swoje korzystne właściwości fizykochemiczne, jest idealnym materiałem do sporządzania czopków, ponieważ w temperaturze pokojowej jest stałe, a w temperaturze ciała topnieje, co pozwala na szybką i efektywną absorpcję substancji czynnej. W praktyce, czopki te są wykorzystywane zarówno w terapii farmakologicznej, jak i w celach diagnostycznych. Przykłady zastosowania obejmują leki przeciwbólowe, przeciwwymiotne czy leki stosowane w leczeniu hemoroidów. Dobór masła kakaowego jako podłoża dla czopków jest zgodny z wytycznymi obowiązującymi w farmacji, które podkreślają znaczenie właściwego doboru nośników dla skuteczności terapeutycznej. Warto również pamiętać, że masło kakaowe jest substancją dobrze tolerowaną przez pacjentów, co czyni je preferowanym wyborem w wielu sytuacjach klinicznych.

Pytanie 3

Przed przekazaniem do utylizacji, Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny lub jego upoważniony przedstawiciel jest zobowiązany do oplombowania i opieczętowania opakowania zbiorczego, które zawiera przeterminowane leki zawierające

A. teofilinę
B. fenobarbital
C. metamizol
D. amlodypinę
Wybór teofiliny, metamizolu lub amlodypiny jako substancji do utylizacji w kontekście wymagań związanych z oplombowaniem opakowania zbiorczego jest błędny. Teofilina, stosowana głównie w terapii astmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, nie podlega tym samym rygorystycznym regulacjom co fenobarbital. Jej utylizacja nie wymaga nadzoru Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, co może prowadzić do mylnego przekonania, że wszystkie leki są traktowane identycznie. Podobnie, metamizol, znany ze swoich właściwości przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, również nie jest substancją kontrolowaną w takim samym stopniu jak fenobarbital. Często myli się go z innymi lekami, co może prowadzić do błędnych praktyk w zakresie ich przechowywania i utylizacji. Amlodypina, stosowana w leczeniu nadciśnienia tętniczego, jest kolejnym przykładem leku, który nie wymaga takiego nadzoru, co potwierdza, że obowiązki inspekcji farmaceutycznej mają na celu ochronę pacjentów i zapewnienie bezpieczeństwa, a nie wszystkie leki wymagają takich samych procedur. Zrozumienie, które substancje wymagają szczególnej uwagi, jest kluczowe dla zachowania standardów jakości i bezpieczeństwa w aptekach.

Pytanie 4

Ile wynosi stężenie etakrydyny mleczanu w leku recepturowym zgodnie z zamieszczoną receptą?

Rp.
Ethacridini lactatis         0,1
Ethanol 96% v/v
Aquae                aa ad 200,0

M. f. sol.
A. 0,2 ‰
B. 0,5 ‰
C. 0,8 ‰
D. 0,1 ‰
Warto zwrócić uwagę na to, że odpowiedzi 0,8 ‰, 0,1 ‰ oraz 0,2 ‰ są niepoprawne, ponieważ opierają się na błędnych obliczeniach i zrozumieniu zasad dotyczących obliczania stężenia substancji. W przypadku odpowiedzi 0,8 ‰, najprawdopodobniej doszło do pomyłki w obliczeniach, gdzie użytkownik mógł przeliczyć stężenie bez uwzględnienia odpowiednich proporcji masy do objętości, co prowadzi do wyolbrzymionego wyniku. Z kolei odpowiedzi 0,1 ‰ i 0,2 ‰ wynikają z nieprawidłowego zrozumienia skali pomiarowej - obliczenia te mogą sugerować, że stężenie substancji było znacznie niższe niż rzeczywiste. Często, przy takich błędach, użytkownicy mylą pojęcia związane z jednostkami miary, co prowadzi do dużych różnic w wynikach. Kluczowym aspektem w obliczeniach stężenia jest prawidłowe przeprowadzenie procesu dzielenia masy substancji przez objętość, co jest podstawową umiejętnością w farmacji. Zrozumienie, jak różne jednostki wpływają na końcowy wynik, jest konieczne dla każdego, kto ma do czynienia z przygotowaniem leków, ponieważ błędne obliczenie stężenia może prowadzić do nieprawidłowego dawkowania, co z kolei może mieć poważne konsekwencje dla pacjenta.

Pytanie 5

W roztworze wodnym odczyn alkaliczny charakteryzuje się

A. sodu chlorek
B. amonowy bromek
C. kodeiny fosforan
D. fenobarbital sodowy
Kodeina fosforan, amonowy bromek oraz chlorek sodu są substancjami, które w roztworach wodnych nie wykazują odczynu zasadowego. Kodeina, będąca alkaloidem opium, jest stosowana w medycynie jako środek przeciwbólowy oraz przeciwkaszlowy. Jej działanie opiera się na interakcji z receptorami opioidowymi, jednak nie ma wpływu na pH roztworu, co czyni ją neutralną w kontekście odczynu. Amonowy bromek, będący solą amonową, również nie ma właściwości alkalizujących, a jego zastosowanie koncentruje się głównie w farmakologii jako środek zwiotczający mięśnie. Z kolei chlorek sodu to sól neutralna, która nie zmienia pH roztworu, a jest powszechnie używana w medycynie jako środek nawadniający i elektrolitowy. Typowym błędem myślowym w wyborze tych odpowiedzi jest nieznajomość podstaw chemii kwasów i zasad, co prowadzi do mylenia substancji nieaktywnych pH z tymi, które posiadają aktywność zasadową. W kontekście farmakologii, zrozumienie właściwości chemicznych substancji czynnych jest kluczowe dla skutecznego leczenia oraz unikania potencjalnych interakcji i działań niepożądanych.

Pytanie 6

Jakie sekcje FPVI należy wykorzystać do przygotowania 100g farmakopealnej maści kamforowej?

A. Wskazówki ogólne oraz Tabele
B. Metody analizy oraz Monografie szczegółowe substancji chemicznych
C. Wskazówki ogólne oraz Monografie szczegółowe preparatów galenowych
D. Metody analizy oraz Tabele
Niepoprawne odpowiedzi sugerują niepełne zrozumienie procesu tworzenia farmakopealnych preparatów galenowych. Odpowiedzi takie jak 'Metody badania i Monografie szczegółowe substancji chemicznych' odnoszą się głównie do analizy jakości substancji chemicznych, co jest istotne, ale w kontekście sporządzania maści kamforowej, informacje te są niewystarczające. Metody badania dotyczą technik analitycznych, które są ważne w kontekście kontroli jakości, jednak nie dostarczają informacji o procedurach wytwarzania. Z kolei 'Wskazówki ogólne i Tabele' pomijają kluczowy element, jakim są monografie preparatów galenowych, które zawierają konkretne informacje na temat formulacji odpowiednich dla danej postaci leku. Odpowiedzi takie prowadzą do mylnych wniosków, ponieważ nie uwzględniają, że tworzenie maści wymaga znajomości specyfiki galenowej, co jest kluczowe dla zapewnienia skuteczności i bezpieczeństwa leku. Ważne jest, aby w procesie nauki zrozumieć, że brak odniesienia do monografii preparatów galenowych może skutkować niewłaściwym przygotowaniem leku, co zagraża zdrowiu pacjentów i narusza normy farmakopealne, które są fundamentalne dla jakości stosowanych produktów medycznych.

Pytanie 7

Podczas terapii wirusowych infekcji u dzieci istnieje możliwość wystąpienia zespołu Reye'a. W związku z tym, u dzieci nie powinno się stosować preparatów zawierających

A. kwas acetylosalicylowy
B. kwas askorbinowy
C. paracetamol
D. ibuprofen
Kwas acetylosalicylowy, znany również jako aspiryna, jest lekiem, który nie powinien być stosowany u dzieci w przypadku leczenia infekcji wirusowych z powodu ryzyka wystąpienia zespołu Reye'a. Zespół Reye'a to rzadkie, ale poważne schorzenie, które może prowadzić do uszkodzenia wątroby i mózgu. Badania wykazały, że stosowanie kwasu acetylosalicylowego w czasie wirusowych infekcji, takich jak grypa czy ospa wietrzna, jest związane z wyższym ryzykiem rozwoju tego zespołu. Dlatego aktualne wytyczne medyczne zalecają unikanie stosowania tego leku u dzieci i młodzieży. Zamiast tego, w celu łagodzenia bólu i gorączki, bezpieczniejszymi alternatywami są paracetamol oraz ibuprofen, które nie niosą ze sobą takiego ryzyka. W praktyce, lekarze i farmaceuci podkreślają znaczenie edukacji rodziców w zakresie bezpiecznych metod leczenia u dzieci, aby uniknąć potencjalnych powikłań zdrowotnych.

Pytanie 8

Methylis salicyiatis unguentum (FP VI), gdy jest stosowany zewnętrznie, posiada właściwości

A. gojące rany
B. przeciwzapalne
C. przeciwbiegunkowe
D. przeciwkrwotoczne
Salicylan metylu to substancja czynna, która wykazuje silne działanie przeciwzapalne, co czyni ją szczególnie przydatną w terapii stanów zapalnych skóry oraz bólów mięśniowych i stawowych. Jako ester kwasu salicylowego, salicylan metylu działa poprzez hamowanie enzymów prostaglandynowych, co prowadzi do zmniejszenia objawów zapalnych. W praktyce, maści zawierające tę substancję są często stosowane w leczeniu zapalnych chorób skóry, takich jak łuszczyca czy egzema, a także w rehabilitacji pacjentów z urazami sportowymi. Dodatkowo, salicylan metylu jest używany w preparatach przeciwbólowych, co jest zgodne z wytycznymi dotyczącymi leczenia bólu stosowanymi w medycynie. Wiedza o działaniu salicylanu metylu jest kluczowa w kontekście jego zastosowania w terapii, ponieważ pozwala na efektywne dobieranie metod leczenia zgodnych z aktualnymi standardami i praktykami medycznymi.

Pytanie 9

Ramipryl, Peryndopryl oraz Cilazapryl są przykładami

A. blokerów kanałów wapniowych
B. blokerów kanałów potasowych
C. inhibitorów monoaminooksydazy
D. inhibitorów konwertazy angiotensyny
Ramipryl, Peryndopryl i Cilazapryl to leki należące do grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACEI). Ich działanie polega na hamowaniu enzymu konwertującego angiotensynę I w angiotensynę II, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i obniżenia ciśnienia tętniczego. To z kolei przyczynia się do zmniejszenia obciążenia serca i poprawy jego funkcji, co jest szczególnie istotne w terapii nadciśnienia tętniczego oraz przewlekłej niewydolności serca. Na przykład, ramipryl jest często stosowany u pacjentów z ryzykiem incydentów sercowo-naczyniowych oraz u osób z cukrzycą, by chronić ich nerki. Stosowanie inhibitorów ACE jest zgodne z aktualnymi wytycznymi dotyczącymi leczenia nadciśnienia, które podkreślają ich znaczenie w redukcji ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych. Kluczowymi aspektami terapii są monitorowanie ciśnienia tętniczego oraz ocena funkcji nerek, co stanowi standardy praktyki klinicznej.

Pytanie 10

Jaka substancja, oznaczona jako X w przedstawionej recepcie, powinna być użyta do prawidłowego przygotowania leku?

Rp.
Riccini olei                     10,0
X                               q.s.
Citri aetherolei gtt.             2
Aquae purificatae            ad 100,0
M.f. emulsio
D.S. łyżkę stołową wieczorem
A. Etanol 96%.
B. Sacharoza.
C. Glicerol 85%.
D. Guma arabska.
Guma arabska jest emulgatorem, co oznacza, że ma zdolność do stabilizacji emulsji zawierających zarówno fazę olejową, jak i wodną. W kontekście recepty, w której występują olej rycynowy i woda, guma arabska pełni kluczową rolę w tworzeniu stabilnej emulsji, co jest niezbędne dla uzyskania odpowiedniej konsystencji i skuteczności leku. W praktyce, emulgatory takie jak guma arabska są szeroko stosowane w farmacji i kosmetologii do produkcji różnych preparatów, w tym maści, kremów oraz emulsji. Ponadto, guma arabska nie tylko umożliwia połączenie dwóch faz, ale także może wpływać na teksturę oraz trwałość produktu końcowego. W branży farmaceutycznej, dobra praktyka wytwarzania wymaga stosowania odpowiednich emulgatorów, aby zapewnić stabilność oraz skuteczność leku. Zastosowanie gumy arabskiej w takiej recepturze jest zgodne z tymi standardami, co czyni ją najlepszym wyborem.

Pytanie 11

Jakie urządzenie jest wykorzystywane do określenia skręcalności właściwej substancji aktywnych optycznie?

A. Spektrofotometr
B. Polarymetr
C. Fluorymetr
D. Refraktometr
Fluorymetr, spektrofotometr i refraktometr, choć są cennymi narzędziami analitycznymi, nie nadają się do pomiaru skręcalności właściwej substancji aktywnych optycznie. Fluorymetr działa na zasadzie pomiaru fluorescencji, co oznacza, że koncentruje się na emisji światła przez substancje po ich naświetleniu. To narzędzie jest idealne do analizy substancji emitujących światło, jednak nie dostarcza informacji o skręcalności optycznej, która jest kluczowa w przypadku substancji chiralitycznych. Spektrofotometr, z drugiej strony, mierzy absorpcję światła przez substancję w określonym zakresie długości fal. Chociaż spektrofotometria jest niezwykle użyteczna do analizy stężeń substancji na podstawie ich zdolności do absorpcji, nie jest w stanie określić, jak substancje te skręcają światło. Refraktometr mierzy współczynnik załamania światła, co jest przydatne w ocenie czystości i stężenia roztworów, ale nie dostarcza informacji o optycznej aktywności substancji. Błędem jest mylenie tych narzędzi z polarymetrem, ponieważ każdy z tych instrumentów ma swoje specyficzne zastosowania i nie spełnia funkcji skręcalności, co jest zrozumiałe tylko przy dokładnym zapoznaniu się z zasadami działania tych technologii oraz ich odpowiednich zastosowań w laboratoriach.

Pytanie 12

W podanej recepcie zostały przekroczone maksymalne dawki kodeiny fosforanu. Oblicz, ile kodeiny fosforanu należy użyć do przygotowania leku, jeśli maksymalne dawki dla dziecka wynoszą: jednorazowa - 0,021 g, dobowa - 0,042 g.

Rp.
Sulfoguaiacoli           1,0
Codeini phosphatis       0,5
Althaeae sir.           25,0
Aquae               ad 100,0
M.f.mixt.
D.S. 3 x dziennie łyżeczka (6,0 g)
Lek dla dziecka o masie ciała 25 kg.
A. 0,021 g
B. 0,233 g
C. 0,042 g
D. 0,350 g
Poprawna odpowiedź wynika z właściwego zastosowania proporcji w obliczeniach dotyczących dawkowania kodeiny fosforanu. Maksymalna dawka dobowa dla dziecka wynosi 0,042 g, a lek podawany jest trzy razy dziennie, co daje łącznie 18,0 g leku na dobę. Aby ustalić, ile kodeiny fosforanu znajduje się w 100,0 g leku, musimy obliczyć proporcję: z 18,0 g leku wynika, że w tym leku znajduje się 0,042 g kodeiny. Stąd, stosując proporcję, możemy obliczyć, że w 100 g leku musi być 0,233 g kodeiny fosforanu. W praktyce, znajomość takich obliczeń jest kluczowa w farmakologii oraz w praktyce klinicznej, szczególnie w pediatrii, gdzie dawkowanie musi być ściśle precyzyjne. Właściwe obliczenia nie tylko minimalizują ryzyko przedawkowania, ale także zapewniają skuteczność terapii. W związku z tym, postępowanie zgodnie z wytycznymi dotyczącymi maksymalnych dawek jest fundamentalne dla bezpieczeństwa pacjentów.

Pytanie 13

Określenie zawartości garbników jest częścią standaryzacji surowca?

A. Menyanthidis folium
B. Valerianae radix
C. Agrimoniae herba
D. Thymi herba
Wybór odpowiedzi związanych z 'Menyanthidis folium', 'Valerianae radix' oraz 'Thymi herba' może wynikać z niepełnego zrozumienia roli garbników w standaryzacji surowców roślinnych. Menyanthes trifoliata, znana jako czermień, nie jest głównie badana pod kątem zawartości garbników, lecz jej właściwości związane z działaniem moczopędnym oraz na układ trawienny. W przypadku Valerianae radix, czyli korzenia waleriany, kluczowe są inne składniki aktywne takie jak kwasy walerianowy i walepotriaty, które odpowiedzialne są za działanie uspokajające. Z kolei Thymi herba, czyli ziele tymianku, zawiera przede wszystkim olejek eteryczny tymolu, który ma działanie antyseptyczne i rozkurczowe, ale nie jest istotnym źródłem garbników. Wybór niewłaściwej odpowiedzi może wynikać z założenia, że każdy surowiec roślinny zawiera garbniki, co jest błędne. Ponadto, wiele osób może mylić różne właściwości związków chemicznych w tych roślinach z ich potencjalnym zastosowaniem terapeutycznym, co prowadzi do nieporozumień. Kluczowe jest zrozumienie, że standaryzacja surowców roślinnych opiera się na specyficznych związkach chemicznych, które dominują w danym surowcu, a nie na ogólnym założeniu o obecności pewnych substancji.

Pytanie 14

Nifedypina, znana jako bloker kanałów wapniowych, jest pochodną

A. pirolu
B. imidazolu
C. dihydropirydyny
D. dihydropuryny
Wybór odpowiedzi związanych z imidazolem, pirolu i dihydropurynami świadczy chyba o pewnych nieporozumieniach, jeśli chodzi o klasyfikację chemiczną leków. Imidazole to związki heterocykliczne, ale nie mają one nic wspólnego z blokadą kanałów wapniowych; w zasadzie to częściej używa się ich jako leki przeciwgrzybicze czy w terapii zapalnej. Pirol to też inny związek, który raczej nie ma związku z działaniem blokerów kanałów wapniowych. W medycynie jego użycie jest dosyć ograniczone, głównie w syntezach organicznych. Natomiast dihydropuryny to struktury chemiczne, które są w różnych aktywnych substancjach, ale znów, nie działają blokująco na kanały wapniowe. Często zdarza się mylić struktury chemiczne z tym, jak działają leki. W kardiologii, jak w przypadku nifedypiny, jest to dość jasne i powinno być dobrze zrozumiane. Zrozumienie różnic między tymi związkami chemicznymi jest kluczowe, żeby skutecznie leczyć i unikać zafałszowanych interpretacji ich działania.

Pytanie 15

Sertralina znajduje się w kategorii leków o działaniu

A. hipotensyjnym.
B. moczopędnym.
C. przeciwdepresjnym.
D. przeciwrobaczym.
Odpowiedzi związane z działaniem przeciwrobaczym, hipotensyjnym oraz moczopędnym są błędne z kilku względów. Leki przeciwrobacze są stosowane w celu eliminacji pasożytów, takich jak robaki, i nie mają związku z działaniem na układ nerwowy ani poprawą nastroju. W przeciwieństwie do tego, hipotensyjne leki są wykorzystywane w terapii nadciśnienia tętniczego, działając na obniżenie ciśnienia krwi, co również nie jest w żadnym stopniu związane z leczeniem depresji. Z kolei leki moczopędne zwiększają wydalanie wody i elektrolitów z organizmu przez nerki, co jest zupełnie inną kategorią leków. Takie pomylenie mechanizmów działania wynika często z powierzchownej analizy klasyfikacji leków. W rzeczywistości leki przeciwdepresyjne, takie jak sertralina, działają na neuroprzekaźniki, a ich celem jest poprawa stanu psychicznego pacjenta. Kluczowym błędem jest zatem niedostrzeganie różnic w mechanizmach działania oraz wskazań do stosowania poszczególnych grup leków. Prawidłowe zrozumienie tych różnic jest istotne dla zapewnienia skutecznej i bezpiecznej terapii farmakologicznej.

Pytanie 16

Jakie są zasady dotyczące wydawania leków refundowanych zapisanych na recepcie, z wyjątkiem antybiotyków i form iniekcji?

A. Leki refundowane należy wydawać w pełnych opakowaniach w ilości przekraczającej tę, która została podana przez lekarza na recepcie
B. Leki refundowane wydaje się w pełnych opakowaniach w ilości maksymalnie zbliżonej do tej zapisanej na recepcie
C. Leki refundowane wydaje się w pełnych opakowaniach bez względu na ilość
D. Leki refundowane wydaje się w podzielonych opakowaniach
Wydawanie leków refundowanych zgodnie z zapisami na receptach jest kluczowym elementem procesu farmaceutycznego. Prawidłowa odpowiedź wskazuje, że leki te powinny być wydawane w pełnych opakowaniach w ilości maksymalnie zbliżonej do tej, która została zapisana przez lekarza. To podejście ma na celu zapewnienie pacjentowi odpowiedniej ilości leku, a jednocześnie minimalizowanie ryzyka nadmiarowego wydawania, co mogłoby prowadzić do marnotrawienia zasobów publicznych. Przykładowo, jeśli lekarz przepisał pacjentowi 30 tabletek leku, farmaceuta powinien wydać jedno pełne opakowanie, które mieści tę ilość lub zbliżoną, ale nie więcej niż to, co jest wskazane na recepcie. Taka praktyka jest zgodna z zaleceniami Narodowego Funduszu Zdrowia, który podkreśla znaczenie precyzyjnego przestrzegania zapisów na receptach dla utrzymania efektywności systemu refundacji i ochrony zdrowia publicznego. Warto dodać, że w przypadku leków refundowanych istnieje również potrzeba monitorowania ich stosowania przez pacjentów, co dodatkowo uzasadnia ściślejsze trzymanie się zapisów na recepcie.

Pytanie 17

Wskaż odpowiednie powiązania między znaczeniami w łacinie a ich polskimi odpowiednikami?

A. lagena originalis - opakowanie oryginalne
B. misce da signaturam - zmieszaj, przenieś
C. divide in partes aequales - podziel na części
D. ad usum externum - do użytku wewnętrznego
Odpowiedzi 'ad usum externum - do użytku wewnętrznego', 'divide in partes aequales - podziel na części' oraz 'misce da signaturam - zmieszaj, przenieś' zawierają istotne błędy, które wynikają z niepoprawnego rozumienia terminologii łacińskiej oraz kontekstu ich zastosowania. Termin 'ad usum externum' w rzeczywistości odnosi się do użytkowania zewnętrznego, co jest kluczowe w kontekście farmakoterapii, gdzie preparaty stosowane na skórę czy wytwarzane do użytku zewnętrznego muszą być wyraźnie oznaczone, aby uniknąć pomyłek, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Z kolei 'divide in partes aequales' oznacza 'podzielić na części równe', co jest terminem stosowanym w kontekście dawkowania leków lub substancji chemicznych, ale nie wiąże się bezpośrednio z żadnym konkretnym zastosowaniem w kontekście opakowania. Ostatnia z odpowiedzi, 'misce da signaturam', to z kolei błędna interpretacja zwrotu, który w rzeczywistości znaczy 'zmieszaj i oznacz'. Oznaczenie jest kluczowym elementem w procesie produkcji i sprzedaży substancji chemicznych oraz farmaceutyków, gdzie odpowiednie oznaczenie preparatu zapewnia łatwość identyfikacji oraz bezpieczeństwo użytkowników. Te nieścisłości pokazują, jak ważne jest zrozumienie terminologii oraz kontekstu w dziedzinie farmacji i chemii, aby zapewnić prawidłowe stosowanie i interpretację przepisów oraz standardów branżowych.

Pytanie 18

Czynnikiem ograniczającym stosowanie kodeiny jako leku na kaszel jest

A. duża ilość wydzieliny zalegającej w drogach oddechowych
B. kaszel będący rezultatem zapalenia opłucnej
C. kaszel spowodowany złamaniem żeber
D. suchy, męczący kaszel
Wybór kodeiny jako leku przeciwkaszlowego w przypadku kaszlu nie powinien opierać się wyłącznie na jego działaniu tłumiącym kaszel. Odpowiedzi dotyczące suchego, męczącego kaszlu, kaszlu wynikającego ze złamania żeber czy zapalenia opłucnej pomijają kluczowe aspekty dotyczące mechanizmów kaszlu oraz przyczyn jego wystąpienia. Suchy, męczący kaszel, mimo że może wydawać się dogodnym wskazaniem, nie zawsze wymaga stosowania leków takich jak kodeina, zwłaszcza jeśli występują inne objawy wskazujące na infekcję lub zapalenie. Kaszel spowodowany urazem, takim jak złamanie żeber, może być bardziej związany z bólem, który towarzyszy kaszlowi, a nie z jego nadmiernym odruchem. Z kolei kaszel związany z zapaleniem opłucnej zwykle wymaga interwencji mającej na celu leczenie podstawowej przyczyny, a nie tylko jego tłumienie. Lekarze często napotykają pułapki w myśleniu o kaszlu jako objawie, który można wyeliminować lekiem, zamiast badać jego źródło. Zastosowanie kodeiny przy dużej ilości wydzieliny w drogach oddechowych to ryzykowne podejście, ponieważ może prowadzić do stagnacji wydzieliny, co z kolei może doprowadzić do poważnych komplikacji, takich jak zapalenie płuc czy inne infekcje dróg oddechowych.

Pytanie 19

Zgodnie z aktualnymi przepisami obowiązującymi w 2014 roku, lekarz może na jednej recepcie wypisać maksymalnie

A. 40 proszków dzielonych
B. 20 proszków dzielonych
C. 30 proszków dzielonych
D. 10 proszków dzielonych
Wybór odpowiedzi takich jak 10, 30 czy 40 proszków dzielonych pokazuje, że nie znasz jeszcze przepisów w tej kwestii. Rozumiając regulacje dotyczące recept, można lepiej dbać o bezpieczeństwo pacjentów i skuteczność leczenia. Przepisy mówią jasno, że maksymalna ilość to 20 proszków dzielonych, bo to ma na celu nie tylko zapobieganie nadużyciom, ale także dostosowanie liczby leków do rzeczywistych potrzeb pacjenta. Wybierając 10, można pomyśleć, że to niewielka ilość, ale w rzeczywistości pacjenci często potrzebują więcej. A wybierając 30 czy 40, widać, że brakuje zrozumienia, czemu te ograniczenia są wprowadzone. Mamy do czynienia z ryzykiem, gdy pacjent dostaje za dużo leków naraz, bo może to prowadzić do nieodpowiedniego dawkowania. Lekarze powinni wiedzieć, jak ważne jest przestrzeganie tych zasad, bo nadmierne przepisywanie leków może prowadzić do problemów zdrowotnych, jak uzależnienie czy oporność na leki. Dlatego trzymanie się tych limitów jest kluczowe i powinno być standardem w dobrych praktykach medycznych.

Pytanie 20

Czy bisocard ma inny nazwę?

A. metoprololu
B. karwedilolu
C. atenololu
D. bisoprololu
Karwedilol, metoprolol i atenolol to również beta-blokery, ale nie są one synonimami bisoprololu. Karwedilol jest lekiem o działaniu na receptory beta oraz alfa, co powoduje dodatkowy efekt rozszerzający naczynia krwionośne, używany najczęściej w przypadku niewydolności serca. Metoprolol jest stosunkowo podobny do bisoprololu, lecz różni się pod względem farmakokinetyki oraz wskazania do leczenia, a także wykazuje wyższe powinowactwo do receptorów beta-1. Atenolol, z kolei, charakteryzuje się dłuższym okresem półtrwania i może być stosowany w długoterminowym leczeniu nadciśnienia, ale jego zastosowanie w porównaniu do bisoprololu jest ograniczone w zakresie skuteczności w leczeniu niewydolności serca. Typowym błędem jest mylenie nazw handlowych z substancjami czynnymi, co prowadzi do nieporozumień w praktyce klinicznej. Wybór odpowiedniego beta-blokera powinien opierać się na specyficznych potrzebach pacjenta oraz dodatkowych chorobach współistniejących, co powinno być zgodne z dobrą praktyką kliniczną i wytycznymi towarzystw naukowych w kardiologii.

Pytanie 21

Wskaż niezbędną substancję pomocniczą do sporządzenia leku recepturowego zgodnie z zamieszczoną receptą.

Rp.
5% Solutio oleosae Acidi salicylici 100,0
A. Glycerolum (85 per centum).
B. Paraffinum liąuidum.
C. Ricini oleum raffinatum.
D. Aąua pro usu officinale.
Ricini oleum raffinatum, czyli rafinowany olej rycynowy, jest substancją pomocniczą, która jest kluczowa w sporządzaniu leku recepturowego, jakim jest 5% roztwór olejowy kwasu salicylowego. Jego zastosowanie wynika z faktu, że olej rycynowy jest doskonałym rozpuszczalnikiem dla substancji czynnych, takich jak kwas salicylowy, co pozwala na uzyskanie stabilnej i efektywnej formulacji. W praktyce farmaceutycznej, wybór odpowiedniego nośnika dla substancji czynnych jest kluczowy dla zapewnienia ich skuteczności i przyswajalności przez organizm. Rafinowany olej rycynowy jest także zgodny z wymaganiami Farmakopei oraz innymi normami jakościowymi, co czyni go odpowiednim wyborem. Warto również zauważyć, że olej rycynowy ma korzystne właściwości nawilżające, co może wspierać działanie leku w kontekście zewnętrznego zastosowania, na przykład w dermatologii.

Pytanie 22

Który składnik leku recepturowego działa jako środek konserwujący?

Rp.
Tritici amyli                        10,0
Zinci oxidi                          10,0
Glyceroli                            90,0
Methylis parahydroxybenzoatis         0,2
Aquae purificatae                    15,0
M.f. susp.
A. p-hydroksybenzoesan metylu.
B. Glicerol.
C. Cynku tlenek.
D. Skrobia pszeniczna.
P-hydroksybenzoesan metylu, znany również jako metylparaben, jest substancją szeroko stosowaną jako środek konserwujący w przemyśle farmaceutycznym oraz kosmetycznym. Jego główną funkcją jest zapobieganie rozwojowi mikroorganizmów, co jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i trwałości produktów. Metylparaben działa poprzez inhibicję enzymów odpowiedzialnych za metabolizm mikroorganizmów, co uniemożliwia im wzrost i rozmnażanie. W praktyce, dodatek p-hydroksybenzoesanu metylu do preparatów może znacząco wydłużyć ich okres przydatności do użycia, co jest zgodne z zaleceniami wielu organizacji, takich jak FDA i EMA, dotyczących stabilności produktów farmaceutycznych. Warto zauważyć, że metylparaben jest często stosowany w połączeniu z innymi konserwantami, aby uzyskać synergiczny efekt działania, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w tworzeniu receptur. Zastosowanie p-hydroksybenzoesanu metylu w kosmetykach, takich jak kremy i balsamy, zapewnia użytkownikom nie tylko bezpieczeństwo, ale również komfort związany z dłuższą trwałością produktu.

Pytanie 23

3% roztwór kwasu bornego oznacza

A. 3% roztwór glicerolowy kwasu bornego
B. 3% roztwór wodny kwasu bornego
C. 3% roztwór spirytusowy kwasu bornego
D. 3% roztwór olejowy kwasu bornego
Wybór odpowiedzi, które sugerują roztwór olejowy, spirytusowy lub glicerolowy kwasu bornego, prowadzi do nieporozumień w zakresie chemii i zastosowań tego związku. Kwas borowy, w swojej tradycyjnej postaci, jest rozpuszczalny w wodzie, co sprawia, że jego główne zastosowanie dotyczy właśnie roztworów wodnych. Roztwory olejowe, choć mogą zawierać inne substancje czynne, nie są standardem w przypadku kwasu borowego, który wymaga odpowiedniej rozpuszczalności w medium wodnym, aby zachować swoje właściwości antyseptyczne. Z kolei roztwory spirytusowe i glicerolowe, mimo że mogą być używane w niektórych zastosowaniach, nie są powszechnie stosowane jako środki dezynfekujące w kontekście kwasu borowego. Często niepoprawne podejście do klasyfikacji roztworów wynika z błędnego zrozumienia właściwości chemicznych substancji oraz ich interakcji w różnych rozpuszczalnikach. Dlatego dla osób pracujących w dziedzinie medycyny czy farmacji istotne jest, aby były świadome, że skuteczność kwasu borowego w kontekście leczenia lub dezynfekcji jest ściśle związana z jego formą i właściwościami fizykochemicznymi. Wybierając odpowiednią formę leku, kluczowe jest uwzględnienie nie tylko rozpuszczalności, ale także stabilności i spektrum działania, co dobitnie podkreśla znaczenie zastosowania roztworów wodnych w praktyce medycznej.

Pytanie 24

Przy przygotowywaniu wody miętowej olejek eteryczny powinno się

A. rozpuścić w etanolu 96% v/v
B. wprowadzić do glicerolu 85% m/m
C. rozproszyć za pomocą talku
D. zemulgować z użyciem oleju rycynowego
Odpowiedzi, które sugerują inne metody, takie jak zawieszenie w glicerolu, emulgowanie z olejem rycynowym czy rozpuszczenie w etanolu, nie są odpowiednie w kontekście przygotowywania wody miętowej. Zawieszenie w glicerolu może wydawać się atrakcyjne, jednak glicerol, będący substancją higroskopijną, ma tendencję do wiązania wody, co może wpływać na stabilność i smak finalnego produktu. Woda miętowa ma być lekka i orzeźwiająca, a glicerol nadałby jej zbyt ciężką konsystencję, co nie jest pożądane w tym przypadku. Emulgacja z olejem rycynowym to kolejny nieprawidłowy krok; oleje i wodne roztwory nie mieszają się łatwo, a ich emulgowanie wymaga użycia silnych emulgatorów, co jest zbędne i nieefektywne dla tego typu preparatu. Rozpuszczenie w etanolu również nie jest optymalne, ponieważ wysoka zawartość alkoholu może prowadzić do utraty aromatu i właściwości terapeutycznych olejku eterycznego. Olejek eteryczny posiada lotne składniki, które mogą ulec zniszczeniu w wyniku kontaktu z wysokimi stężeniami alkoholu. Tak więc, kluczowe jest zrozumienie, że dla uzyskania stabilnych i skutecznych produktów, sprawdzone metody, takie jak rozproszenie talku, są nie tylko bardziej praktyczne, ale również przyczyniają się do uzyskania wysokiej jakości preparatu.

Pytanie 25

Jakie leki są wykorzystywane w przypadku alergicznego zapalenia nosa i spojówek?

A. nitrogliceryna, hydroksyzyna
B. loratadyna, cetyryzyna
C. hydroksyzyna, mizoprostol
D. papaweryna i loratadyna
W przedstawionych odpowiedziach znalazły się leki, które nie mają zastosowania w terapii alergicznego zapalenia nosa i spojówek. Nitrogliceryna jest lekiem stosowanym w terapii choroby wieńcowej, działającym na rozszerzenie naczyń krwionośnych, a nie na objawy alergiczne. Hydroksyzyna, mimo że jest lekiem przeciwhistaminowym, jest przede wszystkim stosowana w leczeniu stanów lękowych oraz jako lek uspokajający, a nie jako środek pierwszego wyboru w alergiach. Mizoprostol jest lekiem stosowanym w prewencji wrzodów żołądka oraz indukcji porodu, a jego działanie nie ma związku z leczeniem alergii. Papaweryna, będąca lekiem rozkurczowym, również nie ma zastosowania w terapii alergicznego zapalenia nosa. Typowym błędem jest mylenie leków o różnych mechanizmach działania oraz ich zastosowań. Właściwe rozpoznanie i leczenie alergii powinno opierać się na stosowaniu preparatów, które bezpośrednio wpływają na histaminowe mechanizmy alergiczne, co nie dotyczy leków wymienionych w niepoprawnych odpowiedziach. Ważne jest, aby osoby z alergiami korzystały z odpowiednich źródeł informacji oraz konsultowały się z lekarzami w celu ustalenia skutecznej terapii.

Pytanie 26

Jakim hydrotropowym solubilizatorem można zwiększyć rozpuszczalność kofeiny w wodzie?

A. cukier sacharozowy
B. sodu benzoesan
C. cukier glukozowy
D. etylenodiamina
Glukoza, sacharoza oraz etylenodiamina nie są odpowiednimi solubilizatorami hydrotropowymi dla kofeiny. Glukoza i sacharoza są monosacharydami i disacharydami, które mogą wpływać na osmotyczność roztworów, ale nie mają zdolności do zwiększania rozpuszczalności substancji niepolarnych jak kofeina. Ich działanie ogranicza się głównie do zwiększania lepkości roztworów. Etylenodiamina to związek chemiczny, który jest bardziej znany ze swojego zastosowania jako ligand w kompleksach metalicznych, a nie jako środek zwiększający rozpuszczalność substancji organicznych w wodzie. Typowym błędem jest mylenie roli różnych substancji chemicznych w procesach rozpuszczania. Ważne jest, aby zrozumieć, że nie każdy związek organiczny będzie skutecznym solubilizatorem. W chemii farmaceutycznej, odpowiedni dobór substancji pomocniczych jest kluczowy dla zapewnienia skuteczności preparatów. Z tego powodu, nieprawidłowe sądzenie, że substancje, które poprawiają smak lub konsystencję, są również skutecznymi solubilizatorami, co może prowadzić do nieefektywnych lub nieskutecznych produktów końcowych w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym.

Pytanie 27

Lek przygotowany zgodnie z poniższą recepturą należy umieścić w butelce o pojemności

Rp.
Acidi tannici                0,5
Resorcinoli                  0,3
Ethanoli 80° ad             35,0
M.f. sol.
D.S. Zewnętrznie
A. 30 mL, z zakraplaczem.
B. 40 mL, z nakrętką.
C. 30 mL, z nakrętką.
D. 40 mL, z zakraplaczem.
Wybranie butelki o pojemności 40 mL z nakrętką jest prawidłowe, gdyż całkowita objętość składników wynosi 35,8 mL. Zgodnie z zasadą, że pojemność naczynia powinna być większa niż suma objętości przygotowywanych składników, butelka 40 mL zapewnia wystarczającą przestrzeń, co jest kluczowe dla zachowania odpowiednich marginesów w procesie przygotowania leku. Dodatkowo, w kontekście przygotowywania roztworów, skrót "M.f. sol." oznacza "mieszaj faciendo solutionem", co sugeruje, że mieszanie składników w celu uzyskania jednorodnej substancji jest konieczne. Wybór butelki z nakrętką zamiast zakraplacza jest istotny, ponieważ roztwory wymagają ochrony przed zanieczyszczeniem oraz dłuższego przechowywania. Nakrętka zapobiega utlenieniu, co jest kluczowe dla stabilności wielu substancji czynnych. Dobrą praktyką w farmacji jest stosowanie odpowiednich pojemników, które spełniają normy jakości, co ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjentów oraz skuteczności stosowanego leku.

Pytanie 28

Jakie jest przeciwwskazanie do zastosowania benzodiazepin w roli środków nasennych?

A. stres emocjonalny, szczególnie w kontekście nerwic
B. padaczka oraz stany padaczkowe
C. choroba wrzodowa żołądka oraz dwunastnicy
D. ryzyko uzależnienia lub posiadane uzależnienie
Benzodiazepiny są powszechnie stosowane w terapii zaburzeń snu, jednak ich stosowanie wiąże się z ryzykiem uzależnienia, co czyni je nieodpowiednimi dla pacjentów z historią uzależnień lub znacznych skłonności do uzależnień. Uzależnienie od benzodiazepin może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, w tym do zaburzeń psychicznych oraz somatycznych. W praktyce klinicznej zaleca się stosowanie benzodiazepin tylko w krótkoterminowym leczeniu bezsenności, a ich użycie powinno być ściśle monitorowane przez specjalistów. W przypadku pacjentów z ryzykiem uzależnienia, alternatywne metody leczenia, takie jak terapie poznawczo-behawioralne, mogą być bardziej odpowiednie. Ponadto, wytyczne dotyczące farmakoterapii zalecają ostrożność przy przepisywaniu benzodiazepin, co podkreśla znaczenie oceny ryzyka i korzyści w każdym przypadku.

Pytanie 29

Czy lekarz, który wystawia receptę dla siebie, ma możliwość umieszczenia w sekcji przeznaczonej na dane pacjenta adnotacji?

A. per se
B. pro auctore
C. pro familia
D. ne repetalur
Odpowiedź 'pro auctore' jest prawidłowa, ponieważ oznacza, że lekarz ma prawo wystawić receptę dla siebie. Zgodnie z przepisami prawa, lekarz może leczyć siebie oraz wystawiać sobie recepty, co jest uznawane za akceptowalną praktykę w medycynie, pod warunkiem, że nie prowadzi to do nadużyć. Użycie adnotacji 'pro auctore' na recepcie odnosi się bezpośrednio do tego rodzaju sytuacji, wskazując, że lekarz jest zarówno wystawcą, jak i pacjentem. Praktycznym przykładem może być sytuacja, w której lekarz samodzielnie diagnozuje u siebie stan wymagający leczenia i postanawia wystawić sobie receptę. Tego typu działanie powinno być jednak uzasadnione i nie może stwarzać konfliktu interesów. Warto również zauważyć, że lekarze powinni stosować się do zasad etyki zawodowej, co oznacza, że samoleczenie powinno być ostatecznością, a w przypadku poważnych schorzeń zaleca się konsultację z innym specjalistą.

Pytanie 30

Jaką temperaturę w odniesieniu do FP definiuje się jako ogólnie zimne lub chłodne miejsce?

A. od 2°C do 8°C
B. od 8°C do 15°C
C. od 15°C do 25°C
D. poniżej -15°C
Odpowiedź 'od 8°C do 15°C' jest poprawna, ponieważ w Konwencji Europejskiej dotyczącej przechowywania żywności i norm dotyczących transportu w łańcuchu chłodniczym, to właśnie ten zakres temperatury definiuje miejsce, które można określić jako 'chłodne'. W praktyce oznacza to, że produkty spożywcze przechowywane w takich warunkach, są zabezpieczone przed rozmnażaniem się bakterii, co jest kluczowe dla zapewnienia ich bezpieczeństwa i jakości. Utrzymanie temperatury w tym zakresie jest również istotne w kontekście długoterminowego przechowywania produktów, takich jak mięso, nabiał i owoce, które wymagają szczególnej troski. Warto zauważyć, że nieprzestrzeganie tych norm może prowadzić do pogorszenia jakości produktów, co jest niezgodne z regulacjami prawnymi, takimi jak HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points), które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa żywności. Dlatego stosowanie się do podanych standardów jest niezbędne w każdym procesie związanym z przechowywaniem i transportem żywności.

Pytanie 31

Urządzenie, którego dotyczy poniższy opis:

Elementami urządzenia są: matryca o różnym kształcie (jedno- lub wielootworowa), lejek dozujący oraz stemple; ma zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym, chemicznym i spożywczym.
A. Drażownica.
B. Tabletkarka.
C. Kapsułkarka.
D. Granulator.
Granulator, kapsułkarka oraz drażownica to urządzenia, które mają różne funkcje i zastosowania w przemyśle farmaceutycznym. Granulator służy do wytwarzania granulatów, które są formą pośrednią w produkcji tabletek, jednak nie jest to urządzenie odpowiednie do bezpośredniego wytwarzania tabletek. Granulacja jest procesem kluczowym, ale to tabletkarka przeprowadza finalne formowanie produktu. Kapsułkarka z kolei jest odpowiedzialna za napełnianie kapsułek, a nie za tworzenie twardych tabletek – to zupełnie inny proces, który wymaga innego typu surowców i technologii. Drażownica, choć może wydawać się podobna, jest przeznaczona do pokrywania rdzeni tabletek lub granulatów słodką powłoką, co jest stosowane głównie w produkcji pastylek do ssania. Typowym błędem w myśleniu jest utożsamianie tych różnych procesów, co prowadzi do nieporozumień w zakresie technologii produkcji farmaceutycznej. Każde z tych urządzeń ma swoje specyficzne zastosowanie i nie może być stosowane zamiennie, co jest kluczowe dla zachowania standardów jakości i efektywności produkcji. Zrozumienie różnic między tymi maszynami jest niezbędne dla zapewnienia skuteczności procesów produkcyjnych i przestrzegania norm branżowych.

Pytanie 32

Naczynie w kształcie stożka, wyposażone w dolny zawór spustowy, stosowane w procesach ekstrakcji do uzyskiwania wyciągów płynnych oraz nalewek, to

A. perkolator
B. rozdzielacz
C. macerator
D. piknometr
Perkolator to urządzenie, które umożliwia efektywne wydobywanie substancji czynnych z roślin poprzez proces ekstrakcji. W dolnej części stożkowatego naczynia znajduje się zawór spustowy, który pozwala na kontrolowanie przepływu roztworu, co jest kluczowe w procesie perkolacji. W praktyce, perkolator jest wykorzystywany do produkcji wyciągów płynnych oraz nalewek, co ma zastosowanie w farmacji oraz produkcji alkoholi. Proces ten polega na przepuszczaniu rozpuszczalnika (np. alkoholu) przez materiał roślinny, co pozwala na ekstrakcję pożądanych substancji. Przykładem zastosowania perkolatora jest przygotowanie nalewek z ziół, gdzie zachowanie odpowiednich proporcji składników oraz czas ekstrakcji odgrywają istotną rolę w uzyskaniu finalnego produktu o pożądanych właściwościach. Warto zauważyć, że perkolacja to jedna z najskuteczniejszych metod ekstrakcji, pozwalająca na uzyskanie stężonych roztworów substancji czynnych, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w dziedzinie technologii ekstrakcji.

Pytanie 33

Jakim typowym skutkiem ubocznym po zastosowaniu inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę, takich jak kaptopril, może być?

A. uszkodzenie słuchu
B. kaszel
C. zaczerwienienie twarzy
D. zaparcie
Kaszel jest typowym działaniem niepożądanym, które może wystąpić po zastosowaniu inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę (ACEI), takich jak kaptopril. Mechanizm tego efektu ubocznego wynika z działania tych leków na układ renina-angiotensyna, które prowadzi do zwiększonej produkcji bradykininy. Bradykinina jest peptydem, który, w wyniku kumulacji, może powodować drażnienie błony śluzowej dróg oddechowych, co skutkuje kaszlem. W praktyce klinicznej, lekarze często informują pacjentów o możliwości wystąpienia kaszlu jako efektu ubocznego, który może wymagać zmiany leku w przypadku jego nasilenia. Ponadto, w standardach leczenia nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca, ACEI są zalecane jako pierwsza linia terapii, co pokazuje ich znaczenie i powszechność stosowania, ale również konieczność monitorowania pacjentów pod kątem takich objawów. Wiedza na temat tych działań niepożądanych jest istotna, aby móc efektywnie zarządzać terapią i dostosowywać leczenie do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Pytanie 34

Z czego produkowane są nici chirurgiczne resorbowalne?

A. z metalu
B. z poliestru
C. z kolagenu
D. z teflonu
Nici chirurgiczne resorbowalne, wykonane z kolagenu, stanowią kluczowy element w chirurgii, szczególnie w kontekście zabiegów, gdzie istotne jest minimalizowanie reakcji zapalnych oraz wspieranie naturalnego procesu gojenia. Kolagen, będący białkiem występującym w tkankach łącznych, charakteryzuje się wysoką biokompatybilnością oraz zdolnością do biodegradacji w organizmie. Po zastosowaniu takich nici, organizm stopniowo rozkłada je, co eliminuje potrzebę ich usuwania w późniejszym etapie. Nici z kolagenu są szczególnie zalecane w zabiegach ortopedycznych, ginekologicznych oraz w plastykach, gdzie istnieje potrzeba wsparcia gojenia tkanek. Zgodnie z normami ISO 10993 dotyczącymi oceny biokompatybilności materiałów medycznych, zastosowanie kolagenu w chirurgii przyczynia się do zwiększenia bezpieczeństwa pacjentów oraz efektywności procesów gojenia. Przykładami mogą być nici chirurgiczne stosowane w zamykaniu ran pooperacyjnych, które minimalizują ryzyko powstawania blizn oraz infekcji.

Pytanie 35

W procesie początkowego leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów zaleca się podanie w niewielkiej ilości

A. glikokortykosteroidów
B. fibratów
C. diuretyków
D. antybiotyków
Glikokortykosteroidy są kluczowymi lekami w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, szczególnie w fazie początkowej. Działają one poprzez redukcję stanu zapalnego i łagodzenie objawów, co jest niezwykle istotne w kontekście zmniejszenia bólu i sztywności stawów. Przykładem zastosowania glikokortykosteroidów są prednizolon lub metyloprednizolon, które można stosować w niskich dawkach, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych. W praktyce klinicznej, wprowadzenie glikokortykosteroidów może przyczynić się do szybszej poprawy stanu pacjenta, co pozwala na wczesne włączenie innych leków modyfikujących przebieg choroby, takich jak metotreksat. Ważne jest, aby leczenie było prowadzone pod ścisłą kontrolą lekarza, a dawki glikokortykosteroidów były dostosowywane do indywidualnych potrzeb pacjenta, co jest zgodne z wytycznymi towarzystw naukowych zajmujących się reumatologią. Zastosowanie glikokortykosteroidów w reumatoidalnym zapaleniu stawów opiera się na dowodach klinicznych oraz doświadczeniach praktycznych, co czyni je standardowym elementem terapii w tym schorzeniu.

Pytanie 36

Jak długo można zrealizować receptę na lek recepturowy wystawioną przez dentystę?

A. 60 dni
B. 30 dni
C. 14 dni
D. 7 dni
Wybór krótszego okresu ważności recepty, takiego jak 14 dni, 7 dni czy 60 dni, oparty jest na błędnych założeniach dotyczących regulacji prawnych oraz praktyk w obszarze farmacji. Krótsze okresy, takie jak 7 czy 14 dni, mogą być mylnie przez niektórych interpretowane jako standardowe terminy realizacji recept, podczas gdy są one bardziej typowe dla pilnych sytuacji, gdzie lekarz chce mieć kontrolę nad leczeniem pacjenta. Często pacjenci mylnie przyjmują, że leki recepturowe powinny być traktowane jak leki standardowe, co prowadzi do nieporozumień. Dłuższy okres, jak 60 dni, również nie znajduje uzasadnienia w przepisach, ponieważ może prowadzić do nadużyć związanych z przeterminowaniem leku, który powinien być stosowany tylko w konkretnym czasie po wystawieniu. Zrozumienie, że lekarze stomatologowie mogą wystawiać recepty na leki, które są specyficzne dla potrzeb pacjenta, podkreśla znaczenie przestrzegania wytycznych prawnych dotyczących leczenia oraz bezpieczeństwa pacjentów. W przypadku recepty na leki recepturowe, ich przygotowanie wymaga precyzyjnego podejścia i zezwolenia na odpowiedni czas, co pozwala na zabezpieczenie jakości i skuteczności leku. Użytkownicy powinni zwracać uwagę na te aspekty, aby unikać błędnych wniosków.

Pytanie 37

Lekarz nie określił rodzaju wyciągu wodnego na recepcie. Podaj temperaturę i czas wytrawiania substancji roślinnej według podanej recepty.

Rp.
Lini seminis .....     5,0/100,0
Menthae pip. trae      5,0
M.f. mixt.
S. 3 x dziennie łyżkę
A. Powyżej 90°C, 45 minut.
B. Powyżej 90°C, 30 minut.
C. Około 20°C, 30 minut.
D. Około 20°C, 45 minut.
Odpowiedzi, które wskazują na temperatury powyżej 90°C oraz czasy wytrawiania od 30 do 45 minut, są nieprawidłowe z kilku powodów. Po pierwsze, w przypadku maceracji, czyli metody ekstrakcji najczęściej stosowanej dla surowców roślinnych o wysokiej zawartości substancji śluzowych, temperatura nie powinna być zbyt wysoka. Surowce takie jak nasiona lnu najlepiej przygotowuje się w temperaturze pokojowej, ponieważ wyższe temperatury mogą prowadzić do zniszczenia delikatnych związków czynnych. Co więcej, czas maceracji powinien być dostosowany do właściwości surowca, a 30 minut jest optymalnym czasem, aby zminimalizować degradację składników aktywnych. Ustalanie temperatury ekstrakcji na poziomie powyżej 90°C jest typowym błędem, który wynika z nieprawidłowego zrozumienia procesu ekstrakcji. Takie podejście może prowadzić do utraty cennych składników, a także powstawania niepożądanych produktów ubocznych. W praktyce farmaceutycznej istotne jest przestrzeganie standardów dotyczących temperatury i czasu wytrawiania, które są ściśle określone przez farmakopee i inne normy jakościowe. Właściwe przygotowanie preparatów roślinnych nie tylko wpływa na ich skuteczność, ale również na bezpieczeństwo stosowania, co jest kluczowe w praktyce medycznej.

Pytanie 38

Substancje czynne zawarte w lekach przeciwdepresyjnych, które blokują wychwyt zwrotny serotoniny przez neurony w mózgu, to

A. mianserynę i klonazepam
B. amitryptylinę i imipraminę
C. opipramol i paroksetynę
D. paroksetynę i sertralinę
Paroksetyna i sertralina to leki przeciwdepresyjne z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), które są powszechnie stosowane w leczeniu depresji oraz zaburzeń lękowych. Mechanizm ich działania polega na zwiększeniu stężenia serotoniny w synapsach poprzez blokowanie jej wychwytu zwrotnego przez neurony. Dzięki temu, leki te przyczyniają się do poprawy nastroju i redukcji objawów depresyjnych. Paroksetyna jest często stosowana w leczeniu zaburzeń lękowych, a także w terapii zespołu stresu pourazowego, natomiast sertralina jest zalecana w przypadku depresji, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych i PTSD. W praktyce klinicznej, wybór konkretnego leku zależy od profilu pacjenta, w tym od towarzyszących schorzeń oraz potencjalnych interakcji z innymi przyjmowanymi lekami. Ważne jest, aby lekarz prowadzący monitorował skuteczność oraz ewentualne działania niepożądane, co jest zgodne z wytycznymi EBM (evidence-based medicine).

Pytanie 39

W aptece, na ergonomicznie zorganizowanym miejscu pracy biurowej, wymagane natężenie oświetlenia powinno wynosić

A. 10 lx
B. 500 lx
C. 900 lx
D. 50 lx
Natężenie oświetlenia jest kluczowym elementem wpływającym na komfort i wydajność pracy, a wybór niewłaściwego poziomu może prowadzić do różnych problemów zdrowotnych oraz obniżenia efektywności. Odpowiedzi sugerujące 900 lx są przesadzone dla typowego stanowiska biurowego; takie natężenie jest stosowane w miejscach wymagających bardzo wysokiej precyzji, np. w laboratoriach, co w kontekście apteki może być zbędne. Z kolei wartość 50 lx jest zdecydowanie niewystarczająca, ponieważ nie pozwala na komfortowe wykonywanie pracy związanej z czytaniem i pisaniem. Tak niski poziom oświetlenia może prowadzić do zmęczenia wzroku, bólu głowy, a także do obniżenia koncentracji. Praca w tak słabym oświetleniu może być niebezpieczna, szczególnie w aptekach, gdzie wymagana jest precyzja przy wykonywaniu zadań. Natomiast natężenie 10 lx jest ekstremalnie niskie i wręcz nieakceptowalne w jakimkolwiek środowisku pracy biurowej. Takie warunki mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, w tym do uszkodzeń wzroku. Dlatego ważne jest, aby wszelkie decyzje dotyczące oświetlenia stanowisk pracy opierały się na aktualnych standardach oraz wytycznych, co pozwoli na stworzenie bezpiecznego, komfortowego i ergonomicznego miejsca pracy.

Pytanie 40

Jakie urządzenie wykorzystuje się do pomiaru lepkości maści?

A. penetrometr
B. wiskozymetr
C. polarymetr
D. piknometr
Polarymetr, penetrometr i piknometr to urządzenia, które nie są dedykowane do pomiaru lepkości maści, co może prowadzić do nieporozumień w zakresie ich zastosowania. Polarymetr służy do pomiaru aktywności optycznej substancji, a więc bada właściwości optyczne związków chemicznych, które nie mają bezpośredniego związku z lepkością. Użycie polarymetru w kontekście badania maści byłoby niewłaściwe, ponieważ nie dostarcza informacji o oporze na przepływ tej substancji. Penetrometr natomiast jest stosowany do pomiaru twardości i konsystencji materiałów stałych lub półstałych, co również nie odnosi się do pomiaru lepkości, a zamiast tego koncentruje się na mechanicznych właściwościach danego produktu. Piknometr, który służy do pomiaru gęstości cieczy, również nie jest narzędziem do oceny lepkości. Lepkość to miara, która opisuje, jak substancja reaguje na siły zewnętrzne, a więc do jej pomiaru najlepiej nadaje się wiskozymetr, który dokładnie ocenia te aspekty. Często mylone są różne właściwości fizyczne substancji, co prowadzi do błędnych interpretacji ich zachowań i zastosowań w praktyce laboratoryjnej oraz przemysłowej.