Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Technik żywienia i usług gastronomicznych
  • Kwalifikacja: HGT.02 - Przygotowanie i wydawanie dań
  • Data rozpoczęcia: 24 kwietnia 2026 18:39
  • Data zakończenia: 24 kwietnia 2026 18:54

Egzamin zdany!

Wynik: 30/40 punktów (75,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

Przedstawiony na zdjęciu drobny sprzęt gastronomiczny służy do

Ilustracja do pytania
A. wyciskania soku z owoców cytrusowych.
B. rozgniatania czosnku.
C. drylowania wiśni.
D. krojenia cebuli.
Na zdjęciu widoczny jest ręczny wyciskacz do cytrusów, który jest specjalistycznym narzędziem zaprojektowanym do efektywnego wyciskania soku z owoców cytrusowych, takich jak cytryny, limonki czy pomarańcze. Jego konstrukcja, często w formie stożka, umożliwia wciśnięcie owocu w górną część urządzenia, co powoduje, że sok wypływa przez otwory w dolnej części. W kontekście gastronomii, skuteczne wydobycie soku z owoców cytrusowych jest kluczowe dla przygotowywania wielu potraw oraz napojów, takich jak dressingi, koktajle czy sosy. Warto również podkreślić, że przy użyciu wyciskacza można uzyskać większą ilość soku w porównaniu do tradycyjnych metod, co przekłada się na oszczędność czasu i lepszą jakość potraw. Używanie tego narzędzia jest zgodne z najlepszymi praktykami w kuchni, ponieważ pozwala na zachowanie świeżości składników oraz maksymalne wykorzystanie ich walorów smakowych. Warto dodać, że regularne korzystanie z wyciskacza do cytrusów może przyczynić się do zdrowszej diety, bogatej w witaminę C i antyoksydanty.

Pytanie 2

Jaką kwotę trzeba zapłacić za jedną lampkę wina o pojemności 150 ml, jeśli cena butelki 0,7 litra wynosi 70 zł?

A. 16 zł
B. 43 zł
C. 15 zł
D. 26 zł
Aby obliczyć koszt jednej lampki wina o pojemności 150 ml, musimy najpierw ustalić, ile lampki znajduje się w jednej butelce o pojemności 0,7 litra (700 ml). Dzielimy 700 ml przez 150 ml, co daje około 4,67, co oznacza, że w jednej butelce mieści się 4 lampki. Następnie, dzielimy cenę butelki (70 zł) przez liczbę lampek (4,67), co prowadzi nas do wyniku 15 zł za lampkę (70 zł / 4,67 ≈ 15 zł). Znajomość takich obliczeń jest bardzo przydatna, zwłaszcza w gastronomii i branży winiarskiej, gdzie precyzyjne ustalanie cen jest kluczowe dla marży zysku. Dobre praktyki w tej dziedzinie obejmują również uwzględnianie kosztów dodatkowych, takich jak serwis czy podanie wina, co może wpłynąć na ostateczną cenę dla klienta. Warto również pamiętać o potrzebie analizy kosztów przy zakupie większych ilości wina, co może prowadzić do lepszych ofert i oszczędności.

Pytanie 3

Zastosowanie materiałów wtórnych to

A. przetwarzanie.
B. przywracanie.
C. odnowienie.
D. recykling.
Wykorzystywanie surowców wtórnych, definiowane jako recykling, jest kluczowym elementem zrównoważonego rozwoju i gospodarki cyrkularnej. Recykling polega na przetwarzaniu odpadów i materiałów, które już nie są potrzebne, w nowe produkty, co znacząco przyczynia się do zmniejszenia ilości odpadów oraz zużycia surowców naturalnych. Przykładem może być proces przetwarzania plastikowych butelek w nowe przedmioty, takie jak odzież lub materiały budowlane. Organizacje i przedsiębiorstwa podejmują działania zgodne z normami ISO 14001, które promują zarządzanie środowiskowe, w tym efektywne wykorzystanie recyklingu. Dobre praktyki branżowe obejmują stosowanie technologii, które zwiększają efektywność recyklingu oraz współpracę z lokalnymi społecznościami w celu promowania segregacji odpadów. Recykling nie tylko przyczynia się do ochrony środowiska, ale również wspiera gospodarki poprzez tworzenie nowych miejsc pracy w sektorze przetwarzania odpadów.

Pytanie 4

W trakcie opieki nad pacjentem w domu nie powinno się

A. zapewniać pacjentowi odpowiednią ilość płynów
B. przegrzewać pacjenta
C. sugerować pacjentowi stosowania odpowiedniej diety
D. zmieniać pacjentowi bielizny osobistej oraz pościeli
Przegrzewanie chorego jest działaniem, które należy unikać podczas pielęgnacji, ponieważ może prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia pacjenta. W sytuacjach, gdy chory ma podwyższoną temperaturę ciała, nadmierne ogrzewanie może przyczynić się do zwiększenia dyskomfortu, odwodnienia oraz osłabienia organizmu. W praktyce pielęgniarskiej, zgodnie z wytycznymi dotyczącymi opieki nad chorymi, istotne jest zapewnienie pacjentowi optymalnego komfortu termicznego. Oznacza to, że należy dbać o to, aby pomieszczenie, w którym przebywa chory, było odpowiednio wentylowane, a odpowiednia odzież nie powodowała nadmiernego przegrzewania. Przykładowo, zamiast stosować grube koce, lepiej jest użyć lekkich narzut lub regulować temperaturę w pomieszczeniu. Warto również monitorować temperaturę ciała pacjenta, aby odpowiednio reagować na wszelkie zmiany, co jest standardem w opiece nad chorymi.

Pytanie 5

Oleje roślinne powinny być składowane w suchych miejscach w temperaturze

A. od +10°C do +15°C
B. od +15°C do +20°C
C. od -4°C do 0°C
D. od +1°C do +7°C
Przechowywanie olejów roślinnych w temperaturze od +10°C do +15°C jest uznawane za optymalne, ponieważ w tym zakresie zapewnia się ich stabilność chemiczną oraz minimalizuje ryzyko utleniania. Oleje te, będące źródłem kwasów tłuszczowych nienasyconych, mogą łatwo reagować na wysokie temperatury oraz światło, co prowadzi do degradacji ich jakości. Zgodnie z zaleceniami producentów oraz normami przechowywania produktów spożywczych, ważne jest, aby unikać ekstremalnych warunków, które mogą wpłynąć na ich smak, zapach i wartości odżywcze. W praktyce oznacza to, że oleje należy przechowywać w ciemnych, chłodnych pomieszczeniach, z dala od źródeł ciepła. Dodatkowo, dobrym zwyczajem jest używanie ciemnych butelek, które ograniczają dostęp światła do produktu. Dzięki tym praktykom można wydłużyć trwałość olejów, co jest szczególnie istotne w kontekście ich zastosowania kulinarnego oraz w kosmetykach.

Pytanie 6

Jakie dodatki skrobiowe powinno się wybrać do kurczaka w potrawce?

A. Frytki
B. Bliny
C. Fasola z wody
D. Kluski kładzione
Kluski kładzione to doskonały dodatek do potrawki z kurczaka, ponieważ ich tekstura i smak doskonale komponują się z delikatnym sosem, w którym przygotowuje się mięso. W tradycyjnej kuchni polskiej kluski kładzione, wykonane z mąki, jajek i soli, są często serwowane jako uzupełnienie dla dań mięsnych, co podkreśla ich rolę w harmonizowaniu smaków. Kluski te mają zdolność do absorbowania sosu, co sprawia, że każdy kęs jest bogaty w smak. Dodatkowo, z perspektywy gastronomicznej, kluski kładzione są prostym, ale efektywnym sposobem na wzbogacenie posiłku o węglowodany, które dostarczają energii. Zgodnie z zasadami symfonii smaków, dobrze zbilansowane danie powinno łączyć różnorodne tekstury i smaki, a kluski kładzione stanowią idealny element tej układanki, podnosząc walory kulinarne potrawy.

Pytanie 7

Potrawą, która nie jest wskazana dla osób stosujących dietę lekkostrawną, jest

A. kasza manna
B. marchewka oprószana
C. placek węgierski
D. rosół jarski
Placek węgierski to sycąca potrawa, ale raczej nie dla osób na diecie lekko strawnej. Jest dość ciężki, bo często ma sporo tłuszczu i składników, które mogą się źle trawić, jak mąka pszenna czy jaja. Jak ktoś ma problemy z trawieniem, lepiej unikać takich potraw jak te smażone czy pieczone na oleju. Zamiast tego, fajnie wprowadzić do menu kaszę manną, marchewkę gotowaną na parze czy rosół jarski – to wszystko jest lekkostrawne i dobrze działa na układ pokarmowy. Musisz pamiętać, że dieta lekko strawna jest często zalecana podczas rekonwalescencji, więc warto przemyśleć, co się je.

Pytanie 8

Czym jest ocena organoleptyczna?

A. sposobem wytwarzania.
B. naturalnymi ubytkami.
C. strukturą potraw.
D. metodą konserwacji.
Ocena organoleptyczna nie odnosi się do sposobu utrwalania produktów spożywczych. Proces ten dotyczy metod przedłużania trwałości żywności, takich jak pasteryzacja, suszenie czy mrożenie, które koncentrują się na eliminacji mikroorganizmów lub spowolnieniu reakcji enzymatycznych. Te metody mają kluczowe znaczenie w przemyśle spożywczym, ale nie wpływają bezpośrednio na sensoryczne odczucia konsumentów. Ubytki naturalne, takie jak zmiany w strukturze produktów podczas przechowywania, również nie są związane z oceną organoleptyczną. Ubytki te mogą dotyczyć jakości odżywczej i estetycznej, ale nie są częścią sensorycznej analizy, która ma na celu zrozumienie odczuć związanych z konsumpcją. Z kolei metody produkcji, takie jak techniki kulinarne i przemysłowe procesy produkcyjne, również nie są bezpośrednio związane z oceną organoleptyczną. Choć metody te mogą wpływać na ostateczną jakość produktu, sama ocena organoleptyczna skupia się na subiektywnych odczuciach dotyczących smaku, zapachu czy konsystencji. Powszechnym błędem myślowym w tym zakresie jest utożsamianie metod konserwacji z jakością sensoryczną, co prowadzi do mylnych wniosków o istotności tych procesów w kontekście ocen organoleptycznych.

Pytanie 9

Jakie narzędzia są przeznaczone do wstępnej obróbki mięsa?

A. kuter, tłuczek, krajalnicę
B. sito, nóż, wilk
C. tłuczek, deskę, nóż
D. płuczkę, jarzyniak, miskę
Tłuczek, deska i nóż to podstawowe narzędzia używane w obróbce wstępnej mięsa, które odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu wysokiej jakości produktu końcowego. Tłuczek służy do rozbijania mięsa, co nie tylko ułatwia jego dalszą obróbkę, ale również poprawia jego smak i teksturę. Przygotowanie mięsa za pomocą tłuczka pozwala na równomierne rozmieszczenie włókien mięśniowych, co wpływa na delikatność potraw. Deska do krojenia jest niezbędnym elementem w procesie przygotowania, zapewniając stabilną powierzchnię do cięcia oraz minimalizując ryzyko kontaminacji. Nóż, jako narzędzie precyzyjne, pozwala na dokładne i estetyczne porcjowanie mięsa, co ma znaczenie zarówno w kontekście prezentacji potrawy, jak i w kwestiach higienicznych. W zgodzie z dobrymi praktykami branżowymi, wszystkie narzędzia powinny być regularnie dezynfekowane, aby zminimalizować ryzyko przenoszenia bakterii. Przestrzeganie tych standardów pozwala na przygotowanie mięsa w sposób bezpieczny i higieniczny, co jest kluczowe w gastronomii.

Pytanie 10

Kucharz z zranionym palcem, na którym występują zmiany ropne i zajmuje się przygotowaniem surówek, może stanowić źródło zakażenia dla konsumentów?

A. gronkowcem
B. salmonellą
C. włośniem
D. listerią
Gronkowce, szczególnie Staphylococcus aureus, są powszechnymi patogenami, które mogą być przenoszone przez osoby, które mają uszkodzenia skóry, takie jak skaleczenia. W przypadku kucharza z zakażonym palcem, bakterie mogą łatwo przedostać się do żywności, zwłaszcza przy produkcji surowych potraw, takich jak surówki, które nie są poddawane obróbce termicznej. Tego rodzaju kontaminacja może prowadzić do poważnych zatruć pokarmowych u konsumentów. Zgodnie z zaleceniami instytucji takich jak Światowa Organizacja Zdrowia i krajowe normy sanitarno-epidemiologiczne, wszyscy pracownicy gastronomii powinni dbać o higienę osobistą i unikać pracy z żywnością, gdy mają otwarte rany, co jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa żywności. Przykładem praktycznym może być wprowadzenie procedur stosowania rękawiczek jednorazowych oraz regularne szkolenie personelu w zakresie higieny. W ten sposób można minimalizować ryzyko zakażeń bakteryjnych związanych z nieprzestrzeganiem zasad higieny. Dodatkowo, gronkowce są oporne na wiele środków konserwujących, co czyni je szczególnie niebezpiecznymi w kontekście produkcji żywności.

Pytanie 11

Osoba jedząca krem zrobiony z surowych, nieodkażonych żółtek jaj jest narażona na zatrucie

A. pałeczkami Shigella
B. laseczką zgorzeli gazowej
C. pałeczkami okrężnicy
D. pałeczkami Salmonelli
Wybór pałeczek Salmonelli jako głównego zagrożenia dla tych, którzy jedzą surowe żółtka jaj, ma sens, bo to nie jest żadna nowość w kwestii bezpieczeństwa żywności. Salmonella to bakteria, która może być w surowych jajach, a jej zjedzenie prowadzi do poważnych problemów zdrowotnych, takich jak zatrucia. Takie jajka należy traktować jako potencjalne źródło bakterii. W gastronomii często mówi się, że surowe jaja powinny być omijane, a lepiej korzystać z jajek, które przeszły obróbkę termiczną lub są pasteryzowane. To naprawdę zmniejsza ryzyko infekcji. Wiedza o tym jest mega ważna, żeby dbać o swoje zdrowie, ale też respektować standardy higieny w gastronomii, bo każdy ma prawo do zdrowego jedzenia.

Pytanie 12

Koktajl waniliowy przygotowany z mleka niepasteryzowanego może doprowadzić u osoby pijącej do zatrucia

A. wągrzycą
B. jadem kiełbasianym
C. trychinozą
D. bakteriami Escherichia coli
Wybór trychinozy jako odpowiedzi na pytanie dotyczące zagrożeń związanych z mlekiem niepasteryzowanym jest nieadekwatny. Trychinoza jest chorobą wywołaną przez pasożytnicze larwy Trichinella, które najczęściej znajdują się w mięsie, a nie w mleku. Z kolei jad kiełbasiany, będący toksyną produkowaną przez bakterię Clostridium botulinum, również nie ma związku z mlekiem. Ta toksyna występuje głównie w źle przechowywanych lub konserwowanych produktach spożywczych. W odniesieniu do wągrzycy, która jest chorobą wywoływaną przez larwy tasiemca, nie jest związana z mlekiem, lecz głównie z nieodpowiednio przygotowanym mięsem. Zrozumienie różnicy między różnymi rodzajami patogenów oraz ich źródłami jest kluczowe w kontekście bezpieczeństwa żywności. To błędne podejście do problemu może prowadzić do fałszywego poczucia bezpieczeństwa i braku świadomości o rzeczywistych zagrożeniach. Konsumenci powinni być świadomi, że mleko niepasteryzowane może zawierać patogeny, a odpowiednie praktyki higieniczne i technologiczne w produkcji żywności są niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego.

Pytanie 13

Który rodzaj sera jest typowy dla kuchni włoskiej?

A. Oscypek
B. Bundz
C. Camembert
D. Ricotta
Ricotta to taki ser, który bardzo często spotyka się w kuchni włoskiej. Robi się go z serwatki, która zostaje po produkcji innych serów. To sprawia, że jest dość wyjątkowy. Ma naprawdę delikatną i kremową konsystencję, a smak jest łagodny, co czyni go super dodatkiem do wielu potraw, jak lasagne czy ravioli. Można go też używać w słodkich wypiekach, na przykład w tartach z ricottą. Jest wszechstronny, bo można go podawać na zimno w sałatkach albo na ciepło w zapiekankach. Jeśli chodzi o zdrowie, to jest niezłym źródłem białka i wapnia, a do tego ma mniej tłuszczu niż niektóre inne sery, więc można go uznać za zdrowszą opcję. Co ciekawe, jakość ricotty jest regulowana przez przepisy unijne, więc można mieć pewność, że jest autentyczna i dobrej jakości. Tak naprawdę to jest ważny element diety śródziemnomorskiej, która jest znana ze swoich zdrowotnych właściwości.

Pytanie 14

W 250 g porcji naleśników z serem zawartość masy serowej wynosi 100 g. Jaką wartość energetyczną ma ta porcja, jeśli 100 g naleśników dostarcza 180 kcal, a 100 g masy serowej 133 kcal?

A. 403 kcal
B. 583 kcal
C. 313 kcal
D. 782 kcal
Aby obliczyć wartość energetyczną porcji naleśników z serem, musimy najpierw określić, jakie składniki wchodzą w jej skład oraz ich wartość kaloryczną. W porcji 250 g mamy 100 g masy serowej oraz 150 g naleśników. Każde 100 g naleśników dostarcza 180 kcal, co oznacza, że 150 g dostarczy: (150 g / 100 g) * 180 kcal = 270 kcal. Z kolei 100 g masy serowej dostarcza 133 kcal. Zatem całkowita wartość energetyczna porcji wynosi: 270 kcal (naleśniki) + 133 kcal (masa serowa) = 403 kcal. Zastosowanie tej metody obliczania wartości energetycznej jest powszechnie stosowane w dietetyce i żywieniu, co pozwala na precyzyjne ustalanie wartości odżywczych potraw. Zrozumienie tego procesu jest kluczowe dla osób zajmujących się planowaniem diet oraz dla tych, którzy chcą kontrolować swoją wartość energetyczną w codziennej diecie.

Pytanie 15

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 16

Jakie dodatki najlepiej komponują się z zupą krem z pieczarek?

A. paluszki lub krakersy
B. grzanki lub groszek ptysiowy
C. tosty lub krokiety
D. diablotki lub paszteciki
Grzanki i groszek ptysiowy to klasyczne dodatki do zupy krem, które doskonale komponują się z jej aksamitną konsystencją i intensywnym smakiem pieczarek. Grzanki, przygotowane z chrupiącego chleba, wprowadzą do potrawy teksturalny kontrast oraz wzbogacą smak dzięki możliwości przyprawienia ich czosnkiem, ziołami czy serem. Groszek ptysiowy, z kolei, stanowi delikatną, chrupiącą alternatywę, której lekkość i neutralny smak harmonizują z intensywnością zupy, nie dominując jej profilu smakowego. Serwowanie tych dodatków zgodnie z najlepszymi praktykami kulinarnymi poprawia nie tylko walory smakowe, ale również estetykę potrawy, co jest kluczowe w gastronomii. Warto pamiętać, że dobór dodatków powinien być zgodny z charakterystyką zupy, a grzanki i groszek ptysiowy są szeroko akceptowane w gastronomii jako klasyczne połączenie z zupami kremowymi, co potwierdzają liczne przepisy i menu w restauracjach.

Pytanie 17

Jeżeli do przygotowania 5 porcji dania wykorzystano 600 g składnika, to ile należy przygotować surowca do zrobienia 3 porcji tego samego dania?

A. 0,48 kg
B. 0,36 kg
C. 0,20 kg
D. 0,12 kg
Kiedy mówimy o gotowaniu, dobrze jest mieć jasność co do proporcji składników. W tym przypadku, gdy przygotowujemy 5 porcji, wykorzystując 600 g surowca, możemy szybko policzyć, ile zaangażować na 3 porcje. Najpierw dzielimy 600 g przez 5 i wychodzi nam 120 g na jedną porcję. Potem, żeby dowiedzieć się, ile to będzie dla 3 porcji, mnożymy 120 g przez 3, co daje nam 360 g. Jak to przeliczyć na kilogramy? Po prostu dzielimy przez 1000 i mamy 0,36 kg. Takie obliczenia to podstawa dobrej kuchni, bo pomagają nam uniknąć zbędnych odpadów i lepiej zarządzać kosztami. Poza tym, umiejętność przeliczania składników to coś, co przydaje się w planowaniu menu i zarządzaniu zapasami w restauracji. To z kolei przekłada się na lepsze doświadczenie naszych klientów i sprawia, że wszystko działa sprawnie.

Pytanie 18

Aby przygotować krupniki, należy gotować kasze do odpowiedniej konsystencji?

A. półsypkiej
B. gęstej rozklejonej
C. rzadkiej rozklejonej
D. sypkiej
Odpowiedź 'rozklejonej rzadkiej' jest poprawna, ponieważ krupnik to tradycyjna zupa, w której kasza powinna być gotowana do stanu, w którym jest lekko rozgotowana, ale nie przekształca się w papkę. Kasza powinna wchłonąć odpowiednią ilość płynu, co sprawia, że zupa staje się gęsta, ale i płynna. Przykładem może być użycie kaszy jęczmiennej, która podczas gotowania staje się miękka, ale zachowuje swoją strukturę, co pozwala na uzyskanie odpowiedniej konsystencji. W praktyce, przygotowując krupnik, należy dodać odpowiednią ilość bulionu lub wody, a następnie gotować kaszę do momentu, gdy stanie się ona kremowa, ale nadal płynna. Zgodnie z dobrą praktyką kulinarną, ważne jest, aby kontrolować czas gotowania, aby uzyskać pożądaną konsystencję. Krupnik serwuje się zazwyczaj z dodatkiem warzyw oraz przypraw, co podkreśla jego smak i aromat, a odpowiednia konsystencja jest kluczem do udanego dania.

Pytanie 19

Skrót określający dobrą praktykę higieniczną to

A. BHP
B. GMP
C. GHP
D. HACCP
Dobra praktyka higieniczna (GHP) to zbiór zasad i procedur, które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa żywności poprzez kontrolowanie warunków higienicznych na każdym etapie produkcji i przetwarzania. GHP obejmuje nie tylko higienę samego produktu, ale również czystość otoczenia, w którym jest on wytwarzany, jak również odpowiednie zachowania personelu. W praktyce oznacza to m.in. regularne mycie rąk, dezynfekcję powierzchni roboczych, odpowiednie przechowywanie surowców oraz kontrolę temperatury przechowywania. Przykładem zastosowania GHP może być proces produkcji żywności w przemyśle spożywczym, gdzie każda linia produkcyjna jest systematycznie monitorowana pod kątem spełnienia norm sanitarnych. GHP jest kluczowe dla zapewnienia jakości produktów, a jego przestrzeganie jest często wymagane w celu uzyskania certyfikatów jakości takich jak ISO 22000 czy certyfikaty HACCP. Wiedza na temat GHP jest fundamentem, na którym opierają się inne bardziej szczegółowe systemy zarządzania jakością w branży spożywczej.

Pytanie 20

Który składnik kulinarny półtuszy wołowej powinien zostać wykorzystany do przygotowania potraw smażonych?

A. Ligawa
B. Polędwica
C. Pręga
D. Golonka
Polędwica to jeden z najdelikatniejszych i najcenniejszych elementów kulinarnych wołowiny, który charakteryzuje się niską zawartością tłuszczu oraz miękką strukturą. Dzięki tym właściwościom polędwica idealnie nadaje się do smażenia, co czyni ją doskonałym wyborem do potraw, gdzie liczy się kruchość i soczystość mięsa. Smażenie polędwicy, na przykład w formie steków, pozwala uzyskać doskonałą teksturę oraz smak, które są cenione przez smakoszy na całym świecie. W standardach branżowych podkreśla się znaczenie stosowania odpowiednich temperatur oraz technik, które umożliwiają zachowanie naturalnych soków mięsa, co dodatkowo podnosi jego walory smakowe. W praktyce, polędwicę można przygotować na wiele sposobów, w tym jako steki z grilla, smażoną w patelni z dodatkiem ziół i masła, co podkreśla jej delikatność i smak. Z tego powodu polędwica jest często preferowanym wyborem w restauracjach wysokiej klasy oraz w domowej kuchni.

Pytanie 21

Jak długo maksymalnie można przechowywać świeże maliny w chłodni?

A. 9 dni
B. 21 dni
C. 30 dni
D. 3 dni
Świeże maliny, ze względu na swoją delikatność i wysoką zawartość wody, są owocami, które należy przechowywać w odpowiednich warunkach, aby zachować ich świeżość i jakość. Optymalne przechowywanie malin w chłodni powinno odbywać się w temperaturze od 0 do 2 stopni Celsjusza. W takich warunkach, maliny mogą być przechowywane maksymalnie przez 3 dni. Po tym czasie zaczynają tracić swoje walory smakowe oraz wartości odżywcze, a także zwiększa się ryzyko rozwoju pleśni i innych patogenów. W praktyce oznacza to, że jeśli planujesz sprzedaż lub konsumpcję malin, najlepiej spożyć je jak najszybciej. Standardy przechowywania owoców, takie jak te określone przez organizacje zajmujące się bezpieczeństwem żywności, podkreślają znaczenie prawidłowego transportu i przechowywania owoców, aby zminimalizować straty i zapewnić ich jakość.

Pytanie 22

Jaką właściwość mąki można ocenić, przesuwając próbkę między palcami?

A. Zapach
B. Barwę
C. Granulację
D. Wilgotność
Ocena cech mąki jest zadaniem wymagającym znajomości specyfikacji i standardów dotyczących różnych rodzajów mąki, w tym ich granulacji, zapachu, wilgotności oraz barwy. Granulacja mąki jest szczególnie ważna, ponieważ ma bezpośredni wpływ na jakość wypieków. Zapach mąki, chociaż również istotny, nie może być oceniony przez przesuwanie mąki między palcami – jest to metoda sensoryczna, która wymaga innego podejścia. Wilgotność, będąca kluczowym czynnikiem w długotrwałym przechowywaniu mąki, również nie jest możliwa do oceny za pomocą dotyku. Z kolei barwa mąki jest oceniana wizualnie, a nie poprzez przesuwanie jej między palcami. Typowym błędem w tym przypadku jest mylenie aspektów dotykowych z innymi zmysłami, co może prowadzić do nieprawidłowej oceny jakości mąki. Aby właściwie ocenić mąkę, należy połączyć różne metody oceny, takie jak analiza wizualna, dotykowa oraz zapachowa, co jest zgodne z zasadami dobrej praktyki w branży spożywczej, które podkreślają wieloaspektowe podejście do jakości surowców. Właściwa ocena mąki jest kluczowa, aby zapewnić, że produkt końcowy spełnia oczekiwania konsumentów oraz standardy jakościowe.

Pytanie 23

Akryloamidy mogą być obecne w produktach spożywczych

A. smażonych
B. gotowanych
C. surowych
D. marynowanych
W kontekście akryłoamidów, często popełnianym błędem jest mylenie metod obróbki żywności oraz ich wpływu na powstawanie tych związków. W przypadku żywności surowej, akryłoamidy nie występują, gdyż procesy chemiczne odpowiedzialne za ich powstawanie wymagają wysokiej temperatury, co jest niezbędne do reakcji Maillarda. Gotowanie, które zazwyczaj odbywa się w niższych temperaturach i w wodzie, również nie sprzyja tworzeniu akryłoamidów. Wiele osób może sądzić, że marynowanie, jako forma konserwacji, wprowadza akryłoamidy, co również jest nieprawdą, ponieważ proces ten nie wiąże się z wysokotemperaturową obróbką. Często spotyka się także przekonanie, że wszystkie sposoby obróbki żywności są równoważne pod względem bezpieczeństwa, co jest złudne. Zrozumienie, że akryłoamidy powstają głównie w wyniku smażenia, a nie innych metod, jest kluczowe dla poprawnego podejścia do tematów związanych z bezpieczeństwem żywności i zdrowiem publicznym. Dlatego tak ważne jest kształcenie osób zajmujących się gastronomią oraz konsumentów w zakresie bezpiecznych praktyk kulinarnych, co pozwoli im lepiej zrozumieć, jak unikać szkodliwych substancji w diecie.

Pytanie 24

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 25

Ile gramów mąki ziemniaczanej powinno się przygotować do wyrobu klusek śląskich z 1,5 kg ugotowanych ziemniaków, jeśli stosunek mąki ziemniaczanej do ziemniaków w cieście wynosi 1:5?

A. 500 g mąki
B. 400 g mąki
C. 300 g mąki
D. 200 g mąki
Aby przygotować kluski śląskie z 1,5 kg ugotowanych ziemniaków, stosując proporcję mąki ziemniaczanej do ziemniaków wynoszącą 1:5, należy obliczyć ilość potrzebnej mąki. Wzór to: ilość ziemniaków (w gramach) podzielona przez 5. W przypadku 1,5 kg ziemniaków, co odpowiada 1500 g, obliczenia wyglądają następująco: 1500 g ziemniaków / 5 = 300 g mąki ziemniaczanej. Kluski śląskie to tradycyjna potrawa, której jakość zależy od precyzyjnego stosowania proporcji składników, co jest kluczowe w procesie kulinarnym. W praktyce, zbyt mała ilość mąki może prowadzić do kleistej konsystencji, zaś nadmiar mąki sprawi, że kluski będą twarde. Dlatego znajomość prawidłowych proporcji jest niezbędna do osiągnięcia odpowiedniej tekstury i smaku. Takie podejście, oparte na precyzyjnych obliczeniach, jest zgodne z najlepszymi praktykami kulinarnymi, które uwzględniają nie tylko smak, ale także wygląd i konsystencję potrawy.

Pytanie 26

Jakiego czynnika należy użyć do suszenia żywności przy zastosowaniu metody konwekcyjnej?

A. Kwas mlekowy
B. Gorącą parę wodną w autoklawie
C. Gorące powietrze
D. Niską temperaturę i wysoką próżnię
Stosowanie kwasu mlekowego jako czynnika do suszenia produktów spożywczych jest koncepcją nieadekwatną, ponieważ kwas ten nie pełni roli odwadniającej, lecz silnie wpływa na proces fermentacji. Kwas mlekowy, powstający w wyniku fermentacji, jest używany głównie w konserwacji żywności, co ma na celu przedłużenie trwałości, a nie jej suszenie. W przypadku niskiej temperatury i wysokiej próżni, choć ta metoda, znana jako liofilizacja, jest skuteczna w usuwaniu wilgoci, nie jest to technika konwekcyjna. Liofilizacja wymaga skomplikowanego sprzętu i jest stosunkowo kosztowna, co czyni ją mniej dostępną dla powszechnego użytku w przemyśle spożywczym w porównaniu do konwencjonalnych metod. Używanie gorącej pary wodnej w autoklawie również nie jest odpowiednie dla procesu suszenia, ponieważ autoklaw działa na zasadzie sterylizacji przy wysokich temperaturach i ciśnieniach, co jest przeciwieństwem procesu suszenia, który wymaga cyrkulacji gorącego powietrza dla efektywnego odparowania wody. Takie nieporozumienia mogą wynikać z mylenia różnych procesów technologicznych, dlatego ważne jest zrozumienie specyfiki każdej metody i jej zastosowania w kontekście przetwórstwa żywności.

Pytanie 27

Podczas stopniowego zamrażania surowców powstaje

A. małe kryształy lodu
B. tworzenie dużych kryształów lodu
C. zmniejszenie ciśnienia osmotycznego
D. redukcja ich objętości
Tworzenie dużych kryształów lodu podczas powolnego zamrażania surowców jest wynikiem kontrolowanego procesu krystalizacji, który zachodzi, gdy temperatura spada w sposób stopniowy. W takim przypadku cząsteczki wody mają wystarczająco dużo czasu na uporządkowanie się i tworzenie większych struktur krystalicznych, co prowadzi do powstawania dużych kryształów lodu. Taki proces można zaobserwować w zastosowaniach przemysłowych, gdzie istotne jest zachowanie struktury produktu po zamrożeniu, na przykład w przemyśle spożywczym, podczas mrożenia owoców lub warzyw. Powolne zamrażanie, np. w temperaturze -1°C do -5°C, pozwala również na minimalizację uszkodzeń komórek i utrzymanie jakości produktowej, co jest zgodne z dobrymi praktykami w zakresie technologii mrożenia. Dodatkowo, duże kryształy lodu charakteryzują się mniejszą powierzchnią kontaktu z powietrzem, co zmniejsza ryzyko sublimacji i poprawia długoterminowe przechowywanie produktów. Warto również zauważyć, że w procesach takich jak kriokonserwacja komórek, kontrolowane zamrażanie jest kluczowe dla zachowania ich integralności oraz funkcjonalności.

Pytanie 28

Na podstawie zamieszczonego sposobu wykonania należy sporządzić

Sposób wykonania
  • Połącz rozgrzany tłuszcz z mąką w proporcji 1:1.
  • Ogrzewaj mieszaninę do utraty zapachu surowej mąki, bez zmiany wyraźnej koloru.
A. zasmażkę II stopnia.
B. zawiesinę z mąki.
C. zasmażkę I stopnia.
D. podprawę zacieraną.
Zasmażka I stopnia jest kluczowym elementem w kuchni, wykorzystywanym często jako baza do sosów czy zup. Jej przygotowanie polega na połączeniu równych części mąki i tłuszczu, które są następnie podgrzewane na małym ogniu do momentu, aż mąka przestanie pachnieć surowo, ale nie zmieni znacząco koloru. Taki sposób obróbki termicznej pozwala na uzyskanie gładkiej konsystencji, która idealnie wiąże składniki w potrawach. W praktyce, zasmażka I stopnia znajduje zastosowanie w wielu klasycznych recepturach, takich jak zupa pomidorowa czy sos beszamelowy. Zasadniczo, jest to technika, która - stosowana w odpowiednich proporcjach - pozwala na kontrolowanie gęstości oraz smaku potraw, co jest zgodne z dobrymi praktykami kulinarnymi. Wiedza o różnicach między zasmażką I a II stopnia, która charakteryzuje się bardziej intensywnym kolorze i smaku, może być pomocna w dostosowywaniu potraw do indywidualnych preferencji smakowych.

Pytanie 29

Korpusy ptysi powinny być przygotowywane z ciasta

A. francuskiego
B. biszkoptowego
C. drożdżowego
D. parzonego
Korpusy ptysi przygotowuje się z ciasta parzonego, co jest kluczowe dla uzyskania odpowiedniej tekstury i struktury wypieku. Ciasto parzone, znane również jako pâte à choux, charakteryzuje się wysoką zawartością wody, co w trakcie pieczenia powoduje, że para wodna unosi ciasto, tworząc pustą przestrzeń wewnątrz. To właśnie ta pustka pozwala na napełnienie ptysi różnorodnymi kremami czy nadzieniami. Ważne jest również, aby ciasto parzone było odpowiednio wymieszane, co zapewnia właściwą emulsję tłuszczu i wody, a jego przygotowanie wymaga precyzyjnego podejścia. W praktyce, wiele renomowanych cukierni stosuje techniki polegające na schładzaniu ciasta przed dodaniem jajek, co ułatwia kontrolowanie konsystencji. Czasem dodawane są także składniki takie jak skrobia, które poprawiają strukturę ciasta. Wiedza na temat ciasta parzonego jest niezbędna w branży cukierniczej, aby móc tworzyć różnorodne desery, takie jak eklerki czy profiterole, które są popularne w wielu kuchniach świata.

Pytanie 30

Przyprawy, które mają zdolność nadawania koloru potrawom, to:

A. kurkuma i szafran
B. estragon i anyż
C. imbir i jałowiec
D. oregano i kardamon
Imbir i jałowiec, estragon i anyż, oraz oregano i kardamon to zestawienia przypraw, które chociaż mają swoje unikalne właściwości smakowe, nie są znane z ich zdolności do barwienia potraw. Imbir, choć popularny w kuchniach azjatyckich, dodaje potrawom przede wszystkim ostrości i świeżości, a jego kolor jest zbliżony do beżowego. Jałowiec, znany głównie z zastosowania w marynatach i daniach mięsnych, nie wnosi znaczącego koloru do potraw, a jego właściwości aromatyczne są o wiele bardziej wyczuwalne niż ewentualna zmiana barwy. Estragon i anyż, mimo że są cenione za swoje intensywne smaki, również nie mają właściwości barwiących. Estragon jest popularny w kuchni francuskiej, a anyż nadaje potrawom słodkawy posmak, ale ich kolor nie wpływa na wizualny aspekt dań. Oregano i kardamon również nie są przyprawami, które wpływają na kolor potraw. Oregano, znane z kuchni śródziemnomorskiej, dodaje potrawom charakterystycznego smaku, a kardamon, chociaż bogaty w aromat, ma odcień zbliżony do brązowego, co nie przyczynia się do efektów wizualnych. Właściwe rozumienie właściwości przypraw jest kluczowe w sztuce kulinarnej. Warto zwrócić uwagę na to, jak niektóre przyprawy mogą być mylone z innymi, co prowadzi do niewłaściwych wniosków i wyborów kulinarnych. Zrozumienie ich zastosowania pozwala na bardziej świadome gotowanie i tworzenie potraw, które nie tylko smakują, ale również zachwycają wizualnie.

Pytanie 31

Wskaż optymalne warunki przechowywania mąki.

warunkiTemperatura
w °C
Wilgotność
w %
I.0 ÷ 390
II.4 ÷ 880
III.10 ÷ 1270
IV.15 ÷ 1860
A. IV
B. I
C. II
D. III
Optymalne warunki przechowywania mąki są kluczowe dla zachowania jej świeżości oraz wartości odżywczych. Wybór odpowiednich parametrów, takich jak niska wilgotność oraz umiarkowana temperatura, jest niezbędny, aby zapobiec psuciu się mąki i rozwojowi szkodników. Warunki IV, które rekomendują temperaturę w przedziale 15-18°C oraz wilgotność na poziomie 60%, są najbliższe zalecanym standardom – idealna wilgotność dla przechowywanej mąki powinna wynosić poniżej 15%, a temperatura około 10°C. Taki sposób przechowywania mąki przyczynia się do minimalizacji ryzyka wystąpienia pleśni, a także zapobiega rozwojowi owadów, jak mole spożywcze. Na przykład, w piekarniach i zakładach produkcyjnych stosuje się specjalne pojemniki z odpowiednią wentylacją oraz kontrolą temperatury i wilgotności, co pozwala na długoterminowe przechowywanie surowców. Stosowanie powyższych zasad nie tylko przedłuża trwałość mąki, ale także wpływa na jakość finalnych wyrobów piekarniczych, co jest zgodne z najlepszymi praktykami branżowymi.

Pytanie 32

Specyficzną barwę barszczu czerwonego uzyskuje się, dodając do barszczu

A. pieprz ziołowy
B. kwasek cytrynowy
C. cukier
D. majeranek
Wybór majeranku, cukru czy pieprzu ziołowego jako dodatków do barszczu czerwonego nie jest związany z uzyskiwaniem charakterystycznej barwy potrawy. Majeranek to zioło, które najczęściej stosuje się w celu wzbogacenia smaku dań, a nie zmiany ich koloru. Choć może nadać barszczowi delikatny aromat, nie wpływa na intensywność czerwonego odcienia, który jest kluczowy dla tego typu zupy. Podobnie, dodanie cukru, które może wydawać się logiczne z perspektywy zbalansowania kwasowości, w rzeczywistości nie wpłynie na barwę. Cukier ma tendencję do maskowania smaków, co może prowadzić do zubożenia finalnego profilu smakowego potrawy. Z kolei pieprz ziołowy, chociaż dodaje aromatu, również nie jest w stanie zmienić koloru barszczu. Typowe błędy myślowe przy wyborze tych dodatków często wynikają z niepełnego zrozumienia roli kwasów i związków chemicznych w gotowaniu. W gastronomii, zrozumienie interakcji pomiędzy składnikami jest kluczowe, aby móc osiągnąć pożądany efekt zarówno smakowy, jak i wizualny. Właściwe dobieranie przypraw i dodatków opiera się na znajomości ich właściwości, co jest niezbędne do tworzenia potraw o wysokiej jakości.

Pytanie 33

Nadzór nad temperaturą pieczonego mięsa ma na celu usunięcie ryzyk związanych z obecnością w produkcie

A. ciał obcych
B. drobnoustrojów
C. metali ciężkich
D. pestycydów
Monitorowanie temperatury pieczonego mięsa jest kluczowym elementem zapewnienia bezpieczeństwa żywności, szczególnie w kontekście eliminacji drobnoustrojów. W trakcie obróbki termicznej, odpowiednia temperatura wewnętrzna mięsa jest niezbędna, aby zabić potencjalnie niebezpieczne bakterie, takie jak Salmonella czy E. coli. Zgodnie z zaleceniami instytucji takich jak Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oraz Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), mięso powinno być gotowane do określonej temperatury, aby zapewnić, że wszystkie patogeny zostały skutecznie zneutralizowane. Na przykład, wieprzowina powinna być gotowana do minimum 71°C. Monitorowanie temperatury można przeprowadzać za pomocą termometrów kuchennych, co jest standardową praktyką w gastronomii oraz w domowych warunkach. Ponadto, odpowiednie przechowywanie i przygotowywanie mięsa, w tym unikanie krzyżowego skażenia, również przyczynia się do zminimalizowania ryzyka obecności drobnoustrojów. Dobre praktyki higieniczne w kuchni są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa żywności.

Pytanie 34

Aby przygotować potrawkę, należy wykorzystać mięso

A. cielece lub drobiowe
B. wołowe lub cielęce
C. wieprzowe lub drobiowe
D. wołowe lub wieprzowe
Wybór mięs wołowego i wieprzowego do potrawki może wydawać się atrakcyjny, jednak w kontekście tradycyjnych przepisów na potrawki, te rodzaje mięsa są zazwyczaj mniej pożądane. Wołowina, mimo że ma intensywniejszy smak, wymaga dłuższego czasu gotowania, aby stała się miękka, co może wpływać na końcową teksturę potrawy. Dla potrawki kluczowe jest, aby mięso było delikatne i łatwe do przeżuwania, co często osiąga się poprzez wykorzystanie drobniejszego mięsa, jak cielęcina lub drób. Wieprzowina, z uwagi na swoją tłustość, może również zmieniać smak potrawki, co nie zawsze jest pożądane. Często spotyka się przekonania, że każdy rodzaj mięsa nadaje się do potrawki, co jest uproszczonym podejściem do przygotowania tego dania. Należy pamiętać, że każda kategoria mięsa ma swoje specyficzne cechy kulinarne, a wybór odpowiedniego składnika ma kluczowe znaczenie dla ostatecznego efektu potrawy. W praktyce kucharskiej stosowanie odpowiednich mięs, takich jak cielęcina czy drób, podnosi jakość dania i pozwala na uzyskanie właściwej konsystencji oraz smaku, co jest zgodne z najlepszymi praktykami kulinarnymi.

Pytanie 35

Głównym składnikiem do wytwarzania musztardy jest

A. kolendra
B. gorczyca
C. kminek
D. jałowiec
Gorczyca to podstawowy surowiec stosowany w produkcji musztardy, który pochodzi z nasion roślin z rodziny kapustowatych (Brassicaceae). Wyróżniamy dwa główne rodzaje gorczycy: białą (Sinapis alba) oraz czarną (Brassica nigra). Nasiona gorczycy są mielone na proszek, a następnie mieszane z wodą, octem i innymi przyprawami, co prowadzi do powstania popularnej przyprawy - musztardy. Na rynku dostępne są różne rodzaje musztardy, w tym musztarda francuska, angielska czy dijon, które różnią się smakiem i intensywnością. Gorczyca nie tylko nadaje musztardzie charakterystyczny smak, ale również jest źródłem cennych składników odżywczych, takich jak błonnik, witaminy z grupy B, oraz minerały jak magnez czy wapń. W przemyśle spożywczym, gorczyca jest często stosowana jako konserwant i aromat, co czyni ją niezwykle ważnym składnikiem w produkcji wielu wyrobów spożywczych, od sosów po marynaty. Poznanie właściwości gorczycy jest istotne nie tylko dla producentów, ale także dla konsumentów, którzy poszukują zdrowych i smacznych alternatyw w swojej diecie.

Pytanie 36

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 37

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 38

Jakiego składnika spulchniającego powinno się użyć do przygotowania sufletów?

A. Utarte żółtka
B. Sodę oczyszczoną
C. Proszek do pieczenia
D. Pianę z białek
Piana z białek jest kluczowym składnikiem wykorzystywanym do przygotowania sufletów, ponieważ nadaje im lekkość i puszystość. Kiedy białka są ubijane na sztywną pianę, powstają pęcherzyki powietrza, które w trakcie pieczenia rozprężają się, co sprawia, że suflet rośnie. Użycie piany z białek jest standardową techniką w piekarnictwie, szczególnie w przypadku dań wymagających delikatnej struktury. Dobrym przykładem jest suflet czekoladowy, gdzie połączenie ubitych białek z masą czekoladową pozwala uzyskać niezwykle lekką i aromatyczną konsystencję. Ważne jest, aby białka były ubijane w odpowiedniej temperaturze oraz w czystych naczyniach, ponieważ jakiekolwiek zanieczyszczenia mogą uniemożliwić osiągnięcie odpowiedniej objętości. Ponadto, w branży gastronomicznej, zaleca się stosowanie świeżych jaj, ponieważ ich jakość ma bezpośredni wpływ na stabilność piany. Dlatego piana z białek jest niezastąpiona w procesie tworzenia sufletów, będąc elementem, który determinuje ich końcowy efekt.

Pytanie 39

Pracownik jednostki zajmującej się żywieniem zbiorowym doświadczył porażenia prądem. Co powinno być zrobione w pierwszej kolejności?

A. wykonać poszkodowanemu sztuczne oddychanie
B. podać poszkodowanemu środki uspokajające
C. zadzwonić po pogotowie ratunkowe dla poszkodowanego
D. przerwać kontakt poszkodowanego z prądem
Wezwanie pogotowia ratunkowego bez przerwania kontaktu z prądem może okazać się nieodpowiednim i niebezpiecznym działaniem. W przypadku porażenia prądem, najważniejsze jest najpierw uwolnienie poszkodowanego od źródła prądu, gdyż pozostawienie go w kontakcie z prądem może prowadzić do dalszych obrażeń, a nawet do śmierci. Wzywanie pomocy medycznej powinno nastąpić po zapewnieniu bezpieczeństwa zarówno dla poszkodowanego, jak i dla osoby udzielającej pierwszej pomocy. W przypadku podania środków uspokajających, może to nie tylko nie zadziałać w sytuacji kryzysowej, ale także wprowadzić dodatkowe ryzyko w postaci depresji oddechowej, co przy porażeniu prądem, gdzie mogą występować już problemy z oddychaniem, może być szczególnie niebezpieczne. Zastosowanie sztucznego oddychania przed przerywaniem kontaktu z prądem jest również niewłaściwe, ponieważ niezbędne jest najpierw usunięcie zagrożenia. Kluczowym błędem myślowym jest założenie, że pomoc można rozpocząć bez zapewnienia podstawowego bezpieczeństwa; każdy plan ratunkowy powinien być najpierw przemyślany i skonstruowany w oparciu o zasady ochrony osób, które mogą być w niebezpieczeństwie.

Pytanie 40

Korzystając z informacji zamieszczonych w tabeli oblicz, ile kilogramów masła należy przygotować do sporządzenia 75 porcji wątroby wieprzowej saute.

Normatyw surowcowy na 5 porcji wątroby wieprzowej saute
Nazwa surowcaIlość
Wątroba wieprzowa500 g
Olej50 ml
Mąka pszenna30 g
Masło ekstra25 g
Cebula100 g
A. 1,875 kg
B. 3,750 kg
C. 0,375 kg
D. 0,188 kg
Dane w tabeli podają normatyw surowcowy na 5 porcji wątroby wieprzowej saute. Dla masła ekstra jest to 25 g na 5 porcji. Żeby obliczyć ilość masła na 75 porcji, najpierw ustalamy, ile razy zwiększa się liczba porcji: 75 : 5 = 15. To znaczy, że wszystkie surowce trzeba pomnożyć razy 15. Dla masła mamy więc: 25 g × 15 = 375 g, czyli po przeliczeniu jednostek 0,375 kg. I to właśnie jest prawidłowy wynik. W praktyce gastronomicznej takie przeliczanie normatywów to codzienność – kucharz musi umieć szybko skalować recepturę z 5 porcji na 20, 50 czy 100, nie zmieniając proporcji technologicznych. Dzięki temu zachowuje się właściwą strukturę potrawy, smak, soczystość i powtarzalność jakości. Wątroba wieprzowa saute wymaga odpowiedniej ilości tłuszczu, tutaj masła, aby uzyskać właściwe zrumienienie i aromat, ale jednocześnie nie może być go zbyt dużo, bo danie stanie się ciężkie i tłuste. Dlatego w normach surowcowych ilość masła jest ściśle określona na porcję, a kucharz ma obowiązek dokładnie ważyć masło na wadze gastronomicznej i trzymać się receptury. Moim zdaniem warto też pamiętać, że przy większych produkcjach dobrze jest doliczyć minimalny zapas technologiczny, ale w obliczeniach egzaminacyjnych zawsze trzymamy się czystego przelicznika z normatywu, tak jak tu: 25 g × 15.