Pytanie 1
Ile klatek o rozmiarze 6 x 6 cm zmieści się na filmie zwojowym typu 120?
A. 12 klatek
B. 24 klatek
C. 9 klatek
D. 36 klatek
W przypadku filmu zwojowego 120 liczba klatek nie jest przypadkowa ani „na oko”, tylko wynika z połączenia standaryzowanej szerokości i długości filmu oraz konkretnego formatu kadru, jaki wykorzystuje aparat. Format 6×6 cm to klasyczny średni format, w którym szerokość filmu 120 jest praktycznie w całości wykorzystana na wysokość kadru, a długość filmu jest tak dobrana, żeby przy rozsądnym odstępie między klatkami zmieściło się właśnie 12 ekspozycji. Odpowiedzi typu 9 klatek biorą się często z intuicji, że skoro średni format „zjada” dużo taśmy, to film szybko się kończy, ale w praktyce producenci aparatów dążyli do sensownego kompromisu między jakością a ekonomią, stąd przy 6×6 przyjęto 12 zdjęć, a nie mniej. Z kolei wartości 24 czy 36 klatek to typowe liczby związane z małoobrazkowym filmem 35 mm (format 24×36 mm), a nie z filmem zwojowym 120. To jest bardzo częsty błąd myślowy: przenoszenie doświadczeń z małego obrazka na średni format. Tam rzeczywiście na standardowej rolce 35 mm mieści się 24 lub 36 klatek, ale film jest znacznie węższy, a sama klatka dużo mniejsza, więc zupełnie inaczej rozkłada się długość materiału światłoczułego. W średnim formacie 120 przy 6×6 nie da się „upchnąć” 24 ani 36 kadrów, bo zabrakłoby zwyczajnie fizycznej długości filmu, a odstępy między klatkami musiałyby być nienaturalnie małe, co uniemożliwiłoby poprawny transport i numerację. Z mojego doświadczenia wiele osób myli te wartości, bo kojarzy 36 klatek jako „standard” filmu, a nie jako standard wyłącznie dla konkretnego systemu 35 mm. Dlatego dobrą praktyką w fotografii analogowej jest zapamiętanie typowych kombinacji: film 120 + 6×6 cm = 12 klatek, a dopiero potem porównywać to z innymi formatami, zamiast automatycznie zakładać te same liczby co w małym obrazku.
