Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Technik pojazdów samochodowych
  • Kwalifikacja: MOT.05 - Obsługa, diagnozowanie oraz naprawa pojazdów samochodowych
  • Data rozpoczęcia: 8 czerwca 2026 06:18
  • Data zakończenia: 8 czerwca 2026 06:24

Egzamin zdany!

Wynik: 39/40 punktów (97,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Nowe
Analiza przebiegu egzaminu- sprawdź jak rozwiązywałeś pytania
Pochwal się swoim wynikiem!
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

Maksymalna dopuszczalna różnica wskaźnika efektywności hamowania na jednej osi kół nie powinna być większa niż

A. 20 %
B. 25 %
C. 10 %
D. 30 %
Dopuszczalna różnica wskaźnika skuteczności hamowania kół na jednej osi, która nie może przekraczać 30%, jest ważnym parametrem w kontekście bezpieczeństwa i efektywności systemów hamulcowych pojazdów. W praktyce oznacza to, że różnica w sile hamowania pomiędzy kołami na jednej osi nie powinna być zbyt duża, aby uniknąć ryzyka utraty kontroli nad pojazdem w trakcie hamowania. Przy dużych różnicach wskaźników skuteczności hamowania, na przykład wynikających z uszkodzenia hamulców, może dojść do niebezpiecznych sytuacji, takich jak nieprawidłowe torowanie pojazdu czy zwiększone ryzyko poślizgu. Standardy dotyczące hamulców, takie jak te opracowane przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO) oraz obowiązujące przepisy prawa drogowego, wskazują na konieczność monitorowania i regulacji skuteczności hamowania. W praktyce, aby zapewnić, że różnica ta nie przekracza 30%, zaleca się regularne przeglądy i konserwację układu hamulcowego, szczególnie w starszych pojazdach oraz po intensywnym użytkowaniu.

Pytanie 2

Po zakończeniu naprawy systemu wydechowego w pojeździe zlecono wykonanie pomiaru poziomu hałasu. Przy jakiej prędkości obrotowej silnika należy dokonać odczytu jego poziomu w dB?

A. Przy zwiększaniu prędkości obrotowej od biegu jałowego do maksymalnej.
B. Przy prędkości 1 000-15 000 obr/min.
C. Przy maksymalnej prędkości obrotowej.
D. Przy 75% maksymalnej prędkości obrotowej.
Odczyt poziomu hałasu w dB przy 75% prędkości obrotowej mocy maksymalnej jest standardową metodą stosowaną w branży motoryzacyjnej. Tego rodzaju pomiar pozwala na uzyskanie reprezentatywnych danych dotyczących pracy układu wydechowego w warunkach, które najlepiej odwzorowują jego rzeczywiste działanie w trakcie eksploatacji. Praktyczne zastosowanie tej metody można zauważyć w procesie homologacji pojazdów, gdzie istotne jest spełnienie norm emisji hałasu narzuconych przez przepisy. Wykonywanie pomiarów przy wyższych obrotach, jak przy maksymalnej prędkości obrotowej, może prowadzić do nieadekwatnych wyników, które nie oddają rzeczywistych warunków większości sytuacji drogowych. Ponadto, pomiar przy 75% obrotów daje możliwość wykrywania potencjalnych problemów z układem wydechowym, takich jak nieszczelności czy uszkodzenia, które mogą wpływać na poziom generowanego hałasu. Takie podejście jest zgodne z normami ISO oraz z zaleceniami producentów i specjalistów w dziedzinie motoryzacji.

Pytanie 3

W wyniku przeprowadzonej próby olejowej w czasie pomiaru ciśnienia sprężania w silniku z zapłonem iskrowym stwierdzono wzrost ciśnienia w cylindrze o 0,4 MPa względem pomiaru bez oleju. Najbardziej prawdopodobny zakres uszkodzeń silnika to nieszczelność

A. uszczelki pod głowicą.
B. układu tłok-cylinder.
C. zaworu wylotowego.
D. zaworu dolotowego.
Wzrost ciśnienia sprężania po tzw. próbie olejowej bardzo wyraźnie wskazuje na nieszczelność w układzie tłok–cylinder. Zasada jest taka: do cylindra wlewa się niewielką ilość oleju silnikowego, który tworzy dodatkową warstwę uszczelniającą między pierścieniami tłokowymi a gładzią cylindra. Jeżeli po dodaniu oleju ciśnienie sprężania wyraźnie rośnie, tak jak w zadaniu o około 0,4 MPa, to znaczy, że wcześniej gazy uciekały właśnie przez zużyte pierścienie, zużytą lub porysowaną gładź cylindra, ewentualnie nieszczelne zamki pierścieni. Olej chwilowo uszczelnia te szczeliny i dlatego wynik pomiaru się poprawia. W dobrze utrzymanym silniku wzrost po próbie olejowej jest minimalny, praktycznie symboliczny. W praktyce warsztatowej przyjmuje się, że wyraźna poprawa kompresji po wlaniu oleju jest klasycznym objawem zużycia części układu korbowo–tłokowego. Mechanicy bardzo często łączą ten test z pomiarem ciśnienia w poszczególnych cylindrach oraz testem szczelności (tzw. leak-down test) – wtedy można precyzyjniej ocenić stopień zużycia. Moim zdaniem warto też pamiętać, że taki wynik próby olejowej zwykle idzie w parze z innymi objawami: większe zużycie oleju, dymienie na niebiesko, słabsza dynamika silnika. W nowoczesnej diagnostyce przyjmuje się, że przed poważną naprawą jednostki (szlif cylindra, wymiana pierścieni, remont główny) dobrze jest potwierdzić właśnie w ten sposób, czy problem leży po stronie zespołu tłok–cylinder, a nie np. zaworów czy uszczelki pod głowicą.

Pytanie 4

Prezentowany wynik badania zawieszenia metodą EUSAMA wskazuje, że skuteczność tłumienia amortyzatorów jest

Ilustracja do pytania
A. dobra.
B. bardzo dobra.
C. dostateczna.
D. niedostateczna.
Wskazanie odpowiedzi „bardzo dobra” jest zgodne z interpretacją wyniku testu EUSAMA. Na ekranie widzimy wartości skuteczności tłumienia dla lewego i prawego koła: 68% i 67%. W praktyce przyjmuje się, że powyżej ok. 60% zawieszenie pracuje bardzo dobrze, a amortyzatory zapewniają wysoki poziom przyczepności i komfortu. Niewielka różnica między stronami – tu około 2% – oznacza równomierną pracę obu amortyzatorów, co jest ważne dla stabilności toru jazdy i skutecznego hamowania. Metoda EUSAMA polega na wzbudzeniu drgań koła na płycie pomiarowej i analizie siły nacisku koła na podłoże w funkcji częstotliwości. Im wyższy jest współczynnik skuteczności tłumienia i im gładszy przebieg wykresu, tym lepszy stan elementów resorująco–tłumiących. W dobrze wyposażonych stacjach kontroli pojazdów przy takich wynikach diagnosta nie zaleca wymiany amortyzatorów, a jedynie dalszą normalną eksploatację i okresową kontrolę. Moim zdaniem warto kojarzyć te progi: ok. 40–50% to już granica „dostatecznie”, poniżej 40% robi się niebezpiecznie, natomiast wyniki w okolicach 65–70% to właśnie kategoria „bardzo dobra”, jak w tym przypadku.

Pytanie 5

Przedstawiona na rysunku część jest elementem układu zasilania wyposażonego

Ilustracja do pytania
A. w pompowtryskiwacz.
B. w pompę rzędową.
C. w pompę wysokociśnieniową.
D. w pompę rozdzielaczową.
Na rysunku pokazano wtryskiwacz sterowany elektromagnesem z dopływem paliwa pod bardzo wysokim ciśnieniem i przelewem, typowy dla systemu Common Rail. Taki wtryskiwacz współpracuje właśnie z pompą wysokociśnieniową, która spręża olej napędowy do wartości rzędu 1000–2000 bar (a w nowszych rozwiązaniach nawet więcej) i podaje go do wspólnej listwy (rail). Z tej listwy paliwo trafia do każdego wtryskiwacza osobno. Widać tu elementy charakterystyczne: iglicę, tłoczek, końcówkę z otworkami rozpylającymi, elektromagnes sterujący oraz kanały doprowadzające i odprowadzające paliwo. W klasycznych pompach rzędowych czy rozdzielaczowych funkcję wtrysku i wytwarzania ciśnienia realizuje sama pompa, a wtryskiwacz jest prostą końcówką otwieraną tylko przez ciśnienie paliwa. W Common Rail pompa wysokociśnieniowa nie dawkuje już bezpośrednio paliwa na cylindry, jej główne zadanie to utrzymanie odpowiedniego ciśnienia w szynie. Dawkę i moment wtrysku przejął elektronicznie sterowany wtryskiwacz, co pozwala na wielofazowy wtrysk, lepsze spalanie i mniejszą emisję spalin. W praktyce, przy diagnozowaniu takich układów mierzy się ciśnienie w szynie, sprawdza przelewy wtryskiwaczy, szczelność przewodów wysokociśnieniowych i poprawność sterowania elektromagnesów. Moim zdaniem znajomość budowy wtryskiwacza Common Rail i roli pompy wysokociśnieniowej to dziś absolutna podstawa dla mechanika zajmującego się nowoczesnymi dieslami.

Pytanie 6

Pojęcia takie jak: kąt wyprzedzenia osi sworznia zwrotnicy oraz kąt nachylenia osi sworznia zwrotnicy są powiązane z systemem

A. jezdnym
B. hamulcowym
C. napędowym
D. kierowniczym
Odpowiedź "kierowniczym" jest całkiem trafna, bo kąt wyprzedzenia osi sworznia zwrotnicy oraz kąt pochylenia osi sworznia to naprawdę ważne rzeczy w układzie kierowniczym. Kąt wyprzedzenia, znany też jako kąt caster, ma wpływ na to, jak stabilny jest pojazd podczas jazdy, a także jak dokładnie reaguje na ruchy kierownicą. Jak ten kąt jest dobrze ustawiony, to auto samo zaczyna prostować kierownicę po zakręcie, co jest mega przydatne. Kąt pochylenia osi sworznia zwrotnicy, czyli kąt camber, odnosi się do tego, jak koło nachyla się w stosunku do drogi. Właściwe ustawienie tego kąta jest super ważne, żeby opony się równomiernie zużywały i żeby lepiej trzymały się drogi w zakrętach. Mechanicy na co dzień używają specjalnych narzędzi do regulacji tego układu, by wszystko działało jak należy, co jest ważne dla bezpieczeństwa i komfortu jazdy. Takie regulacje to część przeglądów, które powinny być robione regularnie.

Pytanie 7

Przekładnia ślimakowo-kulkowa stosowana jest w układzie

A. zawieszenia.
B. kierowniczym.
C. hamulcowym.
D. napędowym.
Prawidłowa odpowiedź to układ kierowniczy, bo przekładnia ślimakowo‑kulkowa (często nazywana też śrubowo‑kulkową, typu recirculating ball) jest klasycznym rozwiązaniem stosowanym właśnie w mechanizmach kierowniczych. Jej zadaniem jest zamiana ruchu obrotowego kolumny kierownicy na ruch liniowy listwy lub nakrętki, która dalej poprzez drążki kierownicze porusza zwrotnicami kół. W środku pracuje śruba z gwintem i nakrętka z obiegiem kulek – kulki zmniejszają tarcie ślizgowe do tocznego, dzięki czemu układ kierowniczy chodzi lżej, zużycie jest mniejsze, a kierowca ma lepsze wyczucie. Taki typ przekładni bywa stosowany szczególnie w pojazdach ciężarowych, terenowych, dostawczych, gdzie obciążenia na kołach są duże i zwykła przekładnia zębata listwa–zębnik mogłaby szybciej się wybić. Moim zdaniem warto kojarzyć, że w dokumentacji serwisowej producenci opisują tę przekładnię jako element układu kierowniczego, wymagający okresowej kontroli luzów, szczelności i smarowania. W praktyce warsztatowej przy diagnostyce luzów na kierownicy mechanik sprawdza m.in. stan przekładni ślimakowo‑kulkowej, jej mocowanie do ramy i wycieki z obudowy. Jeśli luzu nie da się skasować regulacją, dobra praktyka to regeneracja lub wymiana przekładni, bo ma ona kluczowy wpływ na bezpieczeństwo jazdy i stabilność prowadzenia. W pojazdach z wspomaganiem hydraulicznym czy elektryczno‑hydraulicznym ten typ przekładni często współpracuje z serwomechanizmem, ale nadal jej główną funkcją jest przeniesienie ruchu kierownicy na koła jezdne.

Pytanie 8

Na rysunku przedstawiono ściągacz, którego nie należy używać do demontażu

Ilustracja do pytania
A. przegubów kulowych.
B. sprężyn.
C. wycieraczek.
D. końcówek drążków kierowniczych.
Poprawna odpowiedź to "sprężyn". Źle dobrane narzędzie do demontażu sprężyn może prowadzić do poważnych wypadków, gdyż sprężyny generują dużą siłę, co stwarza ryzyko dla użytkownika. W przypadku sprężyn, zaleca się stosowanie specjalistycznych narzędzi, takich jak ściągacze sprężyn, które są zaprojektowane do bezpiecznego usuwania tego typu komponentów. Na przykład, użycie ściągacza sprężyn zapewnia równomierne rozłożenie siły oraz minimalizuje ryzyko poważnych obrażeń. Stosowanie niewłaściwych narzędzi, jak te pokazane na rysunku, nie tylko obniża efektywność demontażu, ale również może prowadzić do uszkodzenia elementów pojazdu lub narzędzi. W przemyśle motoryzacyjnym standardy bezpieczeństwa wymagają, aby technicy stosowali odpowiednie narzędzia do każdego etapu pracy, co jest zgodne z najlepszymi praktykami branżowymi.

Pytanie 9

Jakie ciśnienie powinno panować w zbiorniku paliwa wysokiego ciśnienia w silniku wyposażonym w system zasilania Common Rail trzeciej generacji?

A. 18 MPa
B. 180 MPa
C. 1,8 MPa
D. 1800 MPa
Odpowiedź 180 MPa jest prawidłowa, ponieważ w silnikach z układem zasilania Common Rail trzeciej generacji ciśnienie paliwa w zasobniku paliwa wysokiego ciśnienia powinno wynosić około 180 MPa. Wysokie ciśnienie paliwa jest kluczowe dla prawidłowego działania układu wtryskowego, ponieważ umożliwia precyzyjne wtryskiwanie paliwa do komory spalania, co z kolei wpływa na efektywność spalania oraz emisję spalin. Standardy branżowe, takie jak Euro 6, wymagają od producentów stosowania technologii, które redukują emisję zanieczyszczeń, co jest możliwe dzięki zastosowaniu układów zasilania o wysokim ciśnieniu. Przykładowo, w silnikach Diesla, ciśnienie na poziomie 180 MPa pozwala na optymalną atomizację paliwa, co skutkuje lepszym spalaniem i mniejszym zużyciem paliwa. Ponadto, w nowoczesnych systemach wtryskowych, takich jak piezoelektryczne wtryskiwacze, ciśnienie paliwa odgrywa kluczową rolę w szybkiej reakcji na zmiany obciążenia silnika, co przekłada się na lepsze osiągi i większą dynamikę pojazdu.

Pytanie 10

Podczas przeprowadzania głównego remontu, po całkowitym zdemontowaniu silnika, jako pierwsze

A. można przystąpić do montażu nowych elementów.
B. elementy należy poddać regeneracji.
C. elementy należy poddać ocenie.
D. części należy umyć.
W trakcie naprawy głównej silnika, umycie wszystkich części jest kluczowym krokiem, który należy podjąć po demontażu. Celem mycia jest usunięcie wszelkich zanieczyszczeń, takich jak olej, smar, pył oraz inne osady, które mogłyby zagrażać dalszej pracy silnika. W procesie mycia wykorzystuje się różne metody, takie jak mycie ultradźwiękowe, chemiczne czy za pomocą wysokociśnieniowych myjek, które są zgodne z branżowymi standardami. Na przykład, czyszczenie za pomocą myjki ciśnieniowej może skutecznie usunąć zanieczyszczenia z trudno dostępnych miejsc. Warto również zwrócić uwagę na dobór odpowiednich środków czyszczących, które nie będą miały negatywnego wpływu na materiały, z których wykonane są części. Po dokładnym umyciu, części powinny być dokładnie osuszone, aby uniknąć korozji. Taki proces mycia przed weryfikacją i regeneracją zapewnia, że inspekcja i ewentualne naprawy są przeprowadzane na czystych elementach, co zwiększa ich żywotność i efektywność całego silnika.

Pytanie 11

Na podstawie informacji zawartych w tabeli określ koszt brutto wymiany ogumienia letniego na zimowe wykonywane przez jednego pracownika. Stawka VAT wynosi 23%.

Lp.nazwa części/usługicena netto
1opona zimowa 1 szt.250,00 zł
2wymiana opony z wyważeniem 1 szt.25,00 zł
3wyważenie koła 1szt10,00 zł
A. 1100,00 zł
B. 1420,20 zł
C. 1140,00 zł
D. 1353,00 zł
Koszt brutto trzeba było policzyć wyłącznie dla usługi wymiany ogumienia, wykonywanej przez jednego pracownika, bez doliczania ceny samych opon. W tabeli widać, że „wymiana opony z wyważeniem 1 szt.” kosztuje 25,00 zł netto. Przyjmujemy standardowo, że chodzi o komplet 4 kół w samochodzie osobowym, więc: 4 × 25,00 zł = 100,00 zł netto za całą usługę. Następnie doliczamy podatek VAT 23%. Obliczenie wygląda tak: 100,00 zł × 23% = 23,00 zł VAT. Koszt brutto: 100,00 zł + 23,00 zł = 123,00 zł, ale to jest koszt usługi. W tym zadaniu chodzi jednak o wymianę kompletu opon letnich na zimowe, czyli najpierw trzeba policzyć koszt zakupu opon. Jedna opona zimowa kosztuje 250,00 zł netto, więc komplet 4 sztuk: 4 × 250,00 zł = 1000,00 zł netto. Razem mamy: 1000,00 zł (opony) + 100,00 zł (usługa) = 1100,00 zł netto. Teraz dopiero liczymy VAT od całości: 1100,00 zł × 23% = 253,00 zł. Suma brutto: 1100,00 zł + 253,00 zł = 1353,00 zł. To dokładnie odpowiada zaznaczonej odpowiedzi. W praktyce warsztatowej zawsze najpierw sumuje się wszystkie pozycje netto na zleceniu (części + robocizna), a dopiero potem nalicza się VAT od pełnej kwoty. Tak wygląda poprawne kosztorysowanie usługi zgodnie z zasadami fakturowania i przepisami podatkowymi. W rzeczywistej pracy mechanika lub doradcy serwisowego takie obliczenia robi się praktycznie non stop: przy przyjmowaniu auta, przy przygotowaniu oferty dla klienta czy przy rozliczaniu zlecenia. Moim zdaniem warto wyrobić sobie nawyk liczenia najpierw kompletu netto, a dopiero na końcu doliczania VAT, bo to ogranicza pomyłki i jest zgodne z typowym oprogramowaniem serwisowym.

Pytanie 12

Miganie lampki MIL na desce rozdzielczej pojazdu oznacza

A. niemożność realizacji monitorów w trakcie jazdy
B. wykonanie manewru parkowania w pojeździe z funkcją parkowania automatycznego
C. zakaz uruchamiania silnika
D. wystąpienie usterki mogącej doprowadzić do uszkodzenia układu oczyszczania spalin
Lampka MIL (Malfunction Indicator Lamp) to wskaźnik, który informuje kierowcę o problemach związanych z silnikiem lub układem oczyszczania spalin. Miganie tej lampki wskazuje na poważną usterkę, która może prowadzić do uszkodzenia układu oczyszczania spalin, co z kolei może skutkować większymi kosztami naprawy oraz negatywnym wpływem na środowisko. Przykładowo, usterki takie jak awaria katalizatora, czujnika tlenu lub uszkodzenie systemu recyrkulacji spalin mogą wywołać miganie lampki MIL. W sytuacji, gdy lampka zaczyna migać, zaleca się natychmiastowe zatrzymanie pojazdu oraz skonsultowanie się z wykwalifikowanym mechanikiem celem diagnostyki. Dobre praktyki wskazują, że ignorowanie tych sygnałów może prowadzić do poważniejszych uszkodzeń silnika oraz naruszenia norm emisji spalin. Zrozumienie znaczenia lampki MIL jest kluczowe dla utrzymania pojazdu w dobrym stanie oraz minimalizacji negatywnego wpływu na środowisko.

Pytanie 13

Na rysunku przedstawiono sprzęgło

Ilustracja do pytania
A. klasyczne.
B. podwójne.
C. dwutarczowe.
D. hydrokinetyczne.
Na zdjęciu widać typowe sprzęgło jednotarczowe suche, czyli tak zwane klasyczne. Po lewej jest tarcza sprzęgłowa z okładzinami ciernymi i sprężynami tłumiącymi drgania skrętne, po prawej docisk z tarczą dociskową i sprężyną talerzową. Takie rozwiązanie stosuje się w zdecydowanej większości samochodów osobowych z manualną skrzynią biegów, bo jest stosunkowo proste, trwałe i tanie w serwisie. Klasyczne sprzęgło przenosi moment obrotowy wyłącznie dzięki sile tarcia pomiędzy kołem zamachowym, tarczą sprzęgłową i dociskiem. Nie ma tu żadnego medium pośredniczącego, jak olej czy płyn, dlatego mówimy o sprzęgle suchym. Z mojego doświadczenia w warsztacie wynika, że przy prawidłowym użytkowaniu (bez długiego „półsprzęgła”, bez szarpania) takie sprzęgło spokojnie wytrzymuje kilkadziesiąt, a często ponad 150 tys. km. W praktyce, przy diagnostyce klasycznego sprzęgła, mechanik ocenia zużycie okładzin ciernych, stan sprężyn tłumiących, bicie tarczy oraz siłę docisku. Ważne jest też sprawdzenie ewentualnych wycieków oleju z uszczelniacza wału korbowego, bo olej na okładzinach bardzo szybko powoduje poślizg i przegrzewanie. Dobrą praktyką jest wymiana kompletu: tarcza, docisk i łożysko oporowe, a przy demontażu skrzyni – kontrola koła zamachowego. W pojazdach o większym momencie obrotowym stosuje się czasem sprzęgła dwumasowe, ale sama zasada działania sprzęgła klasycznego pozostaje podobna. Znajomość budowy takiego sprzęgła jest absolutną podstawą przy dalszej nauce o układzie napędowym.

Pytanie 14

Gdy tłok silnika spalinowego znajduje się w GMP, przestrzeń nad nim to objętość

A. komory spalania.
B. całkowita cylindra.
C. skokowasilnika.
D. skokowa cylindra.
Prawidłowo chodzi o objętość komory spalania. Gdy tłok znajduje się w GMP (górnym martwym położeniu), jest maksymalnie zbliżony do głowicy cylindra i wtedy przestrzeń, która zostaje nad tłokiem, nazywamy właśnie komorą spalania. To jest ta minimalna objętość cylindra, w której pod koniec suwu sprężania znajduje się sprężona mieszanka paliwowo-powietrzna (w silniku ZI) albo sprężone powietrze (w silniku ZS). Z tej objętości, razem z objętością skokową, wylicza się stopień sprężania – kluczowy parametr każdego silnika spalinowego. W praktyce warsztatowej, przy doborze uszczelki pod głowicę, obróbce głowicy czy planowaniu bloku, trzeba pamiętać, że każda zmiana tej przestrzeni zmienia stopień sprężania, a więc i warunki spalania, podatność na spalanie stukowe, osiągi oraz trwałość silnika. Producenci w dokumentacji serwisowej dokładnie określają kształt i objętość komory spalania, bo od tego zależy m.in. prawidłowe tworzenie się wirów w mieszance (swirl, tumble), front płomienia, emisja spalin i kultura pracy silnika. Moim zdaniem dobrze jest sobie to wyobrazić na przykładzie: gdy mierzysz objętość cylindra do obliczenia stopnia sprężania, osobno liczysz objętość skokową (ruch tłoka między GMP a DMP) i osobno właśnie objętość komory spalania przy GMP. Dopiero suma daje tzw. objętość całkowitą. Dlatego poprawne nazwanie tej przestrzeni "komorą spalania" jest ważne nie tylko teoretycznie, ale i przy realnych naprawach oraz modyfikacjach silników.

Pytanie 15

Ciśnienie powietrza w oponach pojazdu określane jest

A. dla określonego rozmiaru opon.
B. przez wytwórcę pojazdu.
C. w zależności od wzoru bieżnika.
D. w zależności od sezonu.
Ciśnienie powietrza w oponach to naprawdę ważna sprawa. Wiesz, jak to jest – odpowiednie ciśnienie wpływa na to, jak jeździsz, pożerasz paliwo i czy podróż jest wygodna. Producenci aut ustalają te wartości, bo robią różne testy i mają swoje normy dla każdego modelu. Ważne, żeby trzymać się tych zalecanych ciśnień, bo wtedy opony dobrze przylegają do drogi, co oznacza lepszą przyczepność i stabilność. Na przykład, niskie ciśnienie może sprawić, że opony szybciej się zużywają, a nawet mogą pęknąć. Z kolei zbyt wysokie ciśnienie może być niebezpieczne, bo opony mogą gorzej trzymać się drogi, zwłaszcza w deszczu. Z mojego doświadczenia wynika, że kierowcy powinni regularnie kontrolować ciśnienie w oponach, szczególnie przed dłuższymi trasami, bo to naprawdę się opłaca. Warto też pamiętać o zaleceniach różnych organizacji, jak ETRTO czy ANSI.

Pytanie 16

Gdzie wykorzystywana jest przekładnia planetarna?

A. w pompie wtryskowej
B. w alternatorze
C. w rozruszniku
D. w prądnicy
Przekładnia planetarna jest kluczowym elementem stosowanym w rozrusznikach, pozwalającym na efektywne przekształcanie momentu obrotowego oraz zwiększenie prędkości obrotowej silnika. W konstrukcji rozrusznika, przekładnia planetarna działa jako mechanizm redukcyjny, który wspomaga uruchamianie silnika spalinowego, zapewniając odpowiednią moc podczas rozruchu. Dzięki zastosowaniu przekładni planetarnej możliwe jest uzyskanie dużego momentu obrotowego przy niewielkich wymiarach i masie urządzenia. W praktyce oznacza to, że rozrusznik osiąga wysoką wydajność, co jest niezbędne w sytuacjach, gdy silnik wymaga dużej energii startowej. Przekładnie planetarne charakteryzują się także wysoką niezawodnością oraz trwałością, co jest zgodne z najlepszymi praktykami inżynieryjnymi w dziedzinie motoryzacji. Dodatkowo, ich budowa pozwala na zmniejszenie hałasu i wibracji podczas pracy, co zwiększa komfort użytkowania pojazdu.

Pytanie 17

Gdy zauważysz zbyt niską temperaturę pracy silnika (cieczy chłodzącej), w pierwszej kolejności powinieneś skontrolować

A. temperaturę zamarzania cieczy chłodzącej
B. sprawność termostatu
C. funkcjonowanie pompy cieczy
D. działanie wentylatora
Działanie termostatu jest kluczowym elementem zarządzania temperaturą silnika. Termostat reguluje przepływ cieczy chłodzącej w obiegu, co pozwala na szybkie osiągnięcie optymalnej temperatury roboczej silnika. Gdy silnik jest zimny, termostat pozostaje zamknięty, co pozwala na szybkie nagrzanie się jednostki napędowej. W momencie, gdy temperatura osiągnie odpowiedni poziom, termostat otwiera się, umożliwiając przejście cieczy chłodzącej przez chłodnicę. Dzięki temu silnik nie przegrzewa się, a temperatura pozostaje w zalecanym zakresie. Przykładowo, w standardowych silnikach spalinowych temperatura pracy powinna wynosić od 80 do 100 stopni Celsjusza. Niewłaściwe działanie termostatu, tj. jego zablokowanie w pozycji otwartej lub zamkniętej, może prowadzić do zbyt niskiej lub zbyt wysokiej temperatury silnika, co może skutkować poważnymi uszkodzeniami. W praktyce, każda diagnostyka powinna zaczynać się od weryfikacji działania termostatu, co jest zgodne z zaleceniami producentów oraz standardami branżowymi.

Pytanie 18

Przed przystąpieniem do diagnostyki oraz regulacji zbieżności kół osi przedniej pojazdu, nie jest konieczne przeprowadzenie dokładnej oceny stanu technicznego

A. kierowniczego.
B. opon.
C. napędu.
D. zawieszenia.
Wybór układu napędowego jako odpowiedzi prawidłowej wynika z faktu, że przed diagnostyką i regulacją zbieżności kół osi przedniej samochodu, nie ma bezpośredniej potrzeby weryfikacji stanu technicznego układu napędowego. Regulacja zbieżności koncentruje się głównie na elementach zawieszenia i układu kierowniczego, ponieważ to one mają kluczowy wpływ na geometrię kół oraz właściwości jezdne pojazdu. Przykładowo, odpowiednie ustawienie zbieżności kół wpływa na równomierne zużycie ogumienia oraz stabilność jazdy, co jest istotne dla bezpieczeństwa. Normy branżowe, takie jak te ustalane przez organizacje motoryzacyjne, podkreślają znaczenie regularnych kontroli stanu zawieszenia i układu kierowniczego przed przystąpieniem do regulacji zbieżności. Rekomendacje dotyczące okresowych przeglądów technicznych samochodów wskazują na konieczność regularnego sprawdzania elementów, które bezpośrednio wpływają na zbieżność, takich jak końcówki drążków kierowniczych czy amoryzatory. Wiedza na temat tych aspektów jest niezbędna dla każdego mechanika pojazdowego, aby zapewnić bezpieczeństwo i wydajność pojazdu.

Pytanie 19

Podczas diagnostyki układu elektrycznego pojazdu, mechanik powinien w pierwszej kolejności sprawdzić:

A. Zawory dolotowe
B. Bezpieczniki
C. Pasy bezpieczeństwa
D. Przewody paliwowe
Sprawdzenie bezpieczników jest kluczowym krokiem podczas diagnostyki układu elektrycznego pojazdu. Bezpieczniki pełnią funkcję ochronną, zabezpieczając układ przed przeciążeniem i uszkodzeniami spowodowanymi zwarciami. W przypadku awarii jakiegokolwiek elementu elektrycznego, sprawdzenie bezpieczników to jedna z pierwszych czynności, którą należy wykonać. Jest to szybki i prosty sposób na zidentyfikowanie problemu, zanim przystąpi się do bardziej zaawansowanej diagnostyki. Bezpieczniki mogą ulec przepaleniu z różnych powodów, takich jak przeciążenie obwodu lub zwarcie, co powoduje przerwanie obwodu i ochronę reszty systemu przed uszkodzeniem. Profesjonalni mechanicy zawsze najpierw sprawdzają bezpieczniki, ponieważ ich wymiana jest szybka i stosunkowo tania, co może natychmiast rozwiązać problem bez konieczności dalszej, czasochłonnej diagnostyki. To podejście jest zgodne z dobrą praktyką warsztatową i standardami w branży motoryzacyjnej, które promują efektywność i skuteczność w diagnozowaniu problemów.

Pytanie 20

Na ilustracji przedstawiono silnik typu

Ilustracja do pytania
A. rzędowego.
B. Wankla.
C. bokser.
D. dwusuwowego.
Silnik Wankla, który znajduje się na ilustracji, jest unikalnym rodzajem silnika rotacyjnego, w którym wirnik porusza się w kształcie elipsy w obrębie statora. Jest to rozwiązanie, które zapewnia mniejsze wymiary i niższą masę w porównaniu do tradycyjnych silników tłokowych, takich jak bokser czy rzędowy. Silniki Wankla charakteryzują się również gładkim działaniem i wysoką mocą w stosunku do ich objętości, co sprawia, że są szeroko stosowane w branży motoryzacyjnej, na przykład w niektórych modelach Mazdy. Ponadto silniki te mają prostszą konstrukcję z mniejszą liczbą ruchomych części, co przekłada się na mniejsze zużycie materiałów i niższe koszty produkcji. Warto również zwrócić uwagę na problem emisji spalin, ponieważ silniki Wankla mają tendencję do większego spalania paliwa, co skutkuje wyższymi emisjami. Praktyczne zastosowanie tej technologii wymaga zatem zrozumienia jej zalet i wad oraz odpowiednich działań w zakresie ochrony środowiska.

Pytanie 21

Kompletne oddzielenie współdziałających elementów za pomocą środka smarowego ma miejsce

A. w trakcie docierania wstępnego
B. w przypadku tarcia suchego
C. w momencie tarcia płynnego
D. w sytuacji tarcia granicznego
Tarcie płynne to coś, co dobrze znasz. W takim stanie wszystkie części są oddzielone smarem, co jest super ważne. Smar nie tylko zmniejsza tarcie, ale też tworzy warstwę ochronną, która chroni przed bezpośrednim kontaktem. To naprawdę kluczowe, żeby urządzenia działały długo i bez problemów. Na przykład w silnikach spalinowych olej silnikowy robi dokładnie to, tworzy film ochronny i zmniejsza zużycie części. Jak korzystasz z oleju, warto zwrócić uwagę na oznaczenia, takie jak API, bo to daje pewność, że wszystko działa jak należy. Regularna wymiana oleju i dobór smarów zgodnych z zaleceniami producenta jest mega istotne, żeby zminimalizować ryzyko awarii, które mogą się zdarzyć, jeśli tarcie będzie źle dobrane. W końcu, tarcie płynne to temat, który naprawdę ma znaczenie w inżynierii mechanicznej, bo wpływa na efektywność i trwałość maszyn.

Pytanie 22

Oznaczenie 7 1/2 J x 15 umieszczone na obręczy koła samochodowego wskazuje na obręcz

A. wklęsłą o szerokości 15 cali, średnicy 7,5 cala, z obrzeżem J
B. wypukłą o szerokości 7,5 cala, średnicy 15 cali, z obrzeżem J
C. wypukłą o szerokości 15 cali, średnicy 7,5 cala, z obrzeżem J
D. wklęsłą o szerokości 7,5 cala, średnicy 15 cali, z obrzeżem J
Ta odpowiedź z obręczą wklęsłą o szerokości 7,5 cala i średnicy 15 cali jest naprawdę na miejscu. Symbol 7 1/2 J x 15 dokładnie odnosi się do rozmiaru i budowy obręczy w kontekście kół samochodowych. Szerokość 7,5 cala to typowe wklęsłe kształty, co wpływa na stabilność samochodu i jego zdolność do montażu opon. 15 cali to dość standardowy rozmiar, więc nie powinno być problemów z doborem odpowiednich opon. Obrzeże J też jest ważne, bo to wpływa na to, jak auto się prowadzi oraz jego aerodynamikę. Warto wiedzieć, że znajomość tych oznaczeń ma duże znaczenie, bo pozwala na dobrze dobranie części zamiennych, a to dalej przekłada się na bezpieczeństwo na drodze i komfort jazdy. Przykładowo, dobór opon do obręczy z takimi parametrami jest kluczowy dla osiągów pojazdu. Odpowiednie dobieranie obręczy i opon to podstawa, żeby auto właściwie się prowadziło i było bezpieczne.

Pytanie 23

Frenotest to przyrząd wykorzystywany do pomiaru

A. ciśnienia oleju w silniku
B. ciśnienia w oponach
C. poziomu wody w elektrolicie
D. opóźnienia hamowania
Frenotest to specjalistyczne urządzenie wykorzystywane do pomiaru opóźnienia hamowania, które jest kluczowym parametrem w ocenie skuteczności systemów hamulcowych pojazdów. Pomiar ten jest niezwykle istotny dla bezpieczeństwa jazdy, ponieważ pozwala na weryfikację, czy układ hamulcowy działa prawidłowo i jest w stanie zapewnić odpowiednie zatrzymanie pojazdu w różnych warunkach. Przykładowo, w testach drogowych, inżynierowie motoryzacyjni mogą korzystać z Frenotestu, aby dokładnie zmierzyć czas, jaki zajmuje pojazdowi zatrzymanie się z określonej prędkości. Tego typu pomiary są zgodne z normami ISO oraz regulacjami bezpieczeństwa w motoryzacji, które wymagają regularnych testów hamulców w celu zapewnienia ich efektywności. Dodatkowo, stosowanie Frenotestu pozwala na identyfikację ewentualnych problemów z układem hamulcowym, takich jak zużycie komponentów czy niewłaściwe ustawienie, co jest kluczowe dla utrzymania wysokich standardów bezpieczeństwa w pojazdach.

Pytanie 24

Gdzie znajduje się filtr kabinowy w systemie?

A. w systemie chłodzenia
B. w systemie klimatyzacji
C. w systemie smarowania
D. w systemie paliwowym
Filtr kabinowy, znany również jako filtr powietrza kabinowego, pełni kluczową funkcję w systemie klimatyzacji pojazdu. Jego głównym zadaniem jest oczyszczanie powietrza, które dostaje się do wnętrza kabiny, eliminując kurz, pyłki, zanieczyszczenia oraz nieprzyjemne zapachy. Użycie filtra kabinowego poprawia jakość powietrza, co jest szczególnie istotne dla osób cierpiących na alergie czy astmę. W kontekście standardów branżowych, regularna wymiana filtra kabinowego jest zalecana co 15 000 do 30 000 kilometrów, w zależności od warunków eksploatacji oraz typu pojazdu. Dbanie o filtr kabinowy przyczynia się nie tylko do komfortu pasażerów, ale także do efektywności pracy systemu klimatyzacji, który może być obciążony przez zanieczyszczony filtr, prowadząc do wyższych kosztów eksploatacji. Regularna konserwacja systemu klimatyzacji, w tym wymiana filtra kabinowego, wpisuje się w najlepsze praktyki utrzymania pojazdu, co może przedłużyć jego żywotność oraz zwiększyć bezpieczeństwo podróżowania.

Pytanie 25

Regulator odśrodkowy oraz regulator podciśnieniowy stanowią składniki systemu

A. zasilania z wtryskiem jednopunktowym
B. rozrządu
C. zapłonowego
D. zasilania z wtryskiem wielopunktowym
Regulator odśrodkowy i regulator podciśnieniowy są kluczowymi elementami systemu zapłonowego wykorzystywanego w silnikach spalinowych. Regulator odśrodkowy dostosowuje kąt wyprzedzenia zapłonu w zależności od prędkości obrotowej silnika, co zapewnia optymalną pracę jednostki napędowej w różnych warunkach. Z kolei regulator podciśnieniowy reaguje na zmiany ciśnienia w kolektorze ssącym, co pozwala na dostosowanie zapłonu do obciążenia silnika. Dzięki tym regulacjom silnik pracuje bardziej efektywnie, co przekłada się na lepsze osiągi oraz mniejsze zużycie paliwa. W praktyce, odpowiednie ustawienie parametrów zapłonu jest kluczowe dla uzyskania pożądanej mocy oraz momentu obrotowego. Przykładem zastosowania tych regulatorów jest ich obecność w silnikach z systemem zapłonowym punktowym lub elektronicznym, gdzie ich działanie ma bezpośredni wpływ na spalanie mieszanki paliwowo-powietrznej i emisje spalin, zgodnie z normami EURO. Ponadto, zrozumienie ich funkcji jest niezbędne przy diagnostyce układu zapłonowego, co jest istotne dla mechaników i techników zajmujących się naprawą pojazdów.

Pytanie 26

W trakcie weryfikacji czopów głównych wału korbowego stwierdzono, że wymiary czopów I, II i IV są bliskie wymiarom nominalnym, a czop III został zakwalifikowany do szlifowania na wymiar naprawczy. Jak powinna wyglądać dalsza naprawa?

A. Szlifowanie czopów I, II, III i IV na wymiar naprawczy i montaż z nadwymiarowymi panewkami.
B. Szlifowanie czopa III na wymiar naprawczy i montaż z nominalnymi panewkami.
C. Szlifowanie czopów II i III (współbieżnych) na wymiar naprawczy i montaż z nadwymiarowymi panewkami.
D. Szlifowanie czopa III na wymiar naprawczy i montaż z nadwymiarowymi panewkami.
Prawidłowa odpowiedź wynika z zasady, że czopy główne jednego wału korbowego powinny mieć jednakowy wymiar i klasę naprawczą. Jeżeli choć jeden czop zostaje zakwalifikowany do szlifu na wymiar naprawczy, to w praktyce warsztatowej szlifuje się komplet czopów głównych na ten sam wymiar i montuje odpowiedni komplet panewek nadwymiarowych (naprawczych). Dzięki temu zachowuje się prawidłową współosiowość, równomierne podparcie wału w bloku oraz równomierne ciśnienie filmu olejowego na wszystkich czopach. Moim zdaniem to jest jedna z tych zasad, które po prostu trzeba zapamiętać, bo później ratuje skórę przy poważniejszych remontach. Gdyby tylko jeden czop miał inny wymiar, pojawia się ryzyko zakłócenia rozkładu obciążeń, szybszego zużycia panewek, problemów z luzem łożyskowym i nawet mikropęknięć wału. W standardach regeneracji wałów (czy to w literaturze producentów silników, czy w instrukcjach technologicznych zakładów szlifierskich) wyraźnie podkreśla się konieczność obróbki wszystkich czopów głównych na ten sam stopień naprawczy. W praktyce wygląda to tak, że wał ustawia się na szlifierce, sprawdza bicie promieniowe, prostuje jeśli trzeba, a potem szlifuje komplet czopów głównych na wymiar np. –0,25 mm lub –0,50 mm. Dopiero do tak obrobionego wału dobiera się komplet panewek nadwymiarowych z jednej serii, mierzy się luz łożyskowy plastigauge’em lub mikrometrem wewnętrznym i dopiero wtedy składa silnik. To podejście zmniejsza ryzyko zatarcia, hałasu łożyskowego i wibracji. W dobrze prowadzonym serwisie nikt nie zostawi jednego czopa w nominale, a reszty w naprawczym, bo to po prostu proszenie się o kłopoty przy dalszej eksploatacji.

Pytanie 27

Na przedstawionym rysunku numerem 14 oznaczony jest pierścień

Ilustracja do pytania
A. sworznia tłokowego.
B. uszczelniający.
C. odprowadzający temperaturę.
D. zgarniający.
Pierścień zgarniający, oznaczony na rysunku numerem 14, odgrywa kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu silnika spalinowego. Jego głównym zadaniem jest usuwanie nadmiaru oleju z powierzchni cylindra, co jest niezbędne dla zapewnienia optymalnego smarowania i minimalizacji zużycia oleju. Stosowanie pierścieni zgarniających zgodnie z normami przemysłowymi, takimi jak ISO 9001, jest istotne dla osiągnięcia wysokiej efektywności i niezawodności jednostek napędowych. Dobrze zaprojektowany pierścień zgarniający minimalizuje ryzyko przedostawania się oleju do komory spalania, co mogłoby prowadzić do niepożądanych efektów, takich jak dymienie silnika czy obniżona wydajność spalania. W praktyce, pierścienie zgarniające są często wykorzystywane w silnikach wysokoprężnych, gdzie ich zadanie ma kluczowe znaczenie dla kontroli emisji spalin oraz zachowania odpowiednich parametrów pracy silnika. Przyczyniają się one również do dłuższej żywotności silnika przez ograniczenie ryzyka awarii związanych z nadmiernym zużyciem oleju.

Pytanie 28

Definicja AQUAPLANING odnosi się do

A. utraconej przyczepności opony na mokrej nawierzchni
B. niewystarczająco niskiej temperatury opony
C. zwiększonej przyczepności opony
D. zbyt wysokiej temperatury opony
Pojęcie aquaplaning odnosi się do zjawiska, które występuje, gdy opona nie jest w stanie odprowadzić wody z powierzchni drogi, co prowadzi do utraty przyczepności. W momencie, gdy warstwa wody na drodze jest zbyt gruba, a prędkość pojazdu jest wystarczająco wysoka, opona unosi się na wodzie, co skutkuje brakiem kontaktu z nawierzchnią. W praktyce oznacza to, że kierowca traci kontrolę nad pojazdem, co może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji. Aby zminimalizować ryzyko aquaplaningu, ważne jest regularne sprawdzanie stanu opon, w tym głębokości bieżnika, oraz dostosowywanie prędkości do warunków panujących na drodze. Zgodnie z przepisami i zaleceniami producentów, minimalna głębokość bieżnika powinna wynosić co najmniej 1,6 mm, jednak dla zachowania maksymalnego bezpieczeństwa wskazane jest, aby bieżnik miał co najmniej 3 mm. Warto również pamiętać o technikach jazdy, takich jak unikanie nagłych manewrów w trudnych warunkach, co może znacząco poprawić bezpieczeństwo na drodze.

Pytanie 29

Parametrem geometrii kół nie jest

A. ciśnienie w ogumieniu.
B. kąt wyprzedzenia sworznia zwrotnicy.
C. zbieżność kół.
D. kąt pochylenia sworznia zwrotnicy.
Poprawnie wskazane, że ciśnienie w ogumieniu nie jest parametrem geometrii kół. Geometria kół to wyłącznie ustawienie elementów układu kierowniczego i zawieszenia względem siebie i względem nadwozia, mierzone w kątach i odległościach. Do typowych parametrów zaliczamy zbieżność (toe), kąt pochylenia koła (camber), kąt pochylenia sworznia zwrotnicy (SAI/KPI), kąt wyprzedzenia sworznia zwrotnicy (caster), czasem także rozstaw osi czy różnicę kątów skrętu kół. Wszystko to mierzy się na urządzeniach do ustawiania geometrii, zgodnie z danymi producenta pojazdu. Ciśnienie w oponach jest parametrem eksploatacyjnym ogumienia, a nie ustawieniem mechanicznym zawieszenia. Oczywiście, z praktyki warsztatowej wiadomo, że niewłaściwe ciśnienie w oponach wpływa na prowadzenie auta, zużycie bieżnika i komfort jazdy. Dlatego przed pomiarem i regulacją geometrii dobrą praktyką jest ustawienie prawidłowego ciśnienia według tabliczki znamionowej pojazdu. Ale dalej – mimo że ma wpływ pośredni – nie zalicza się go do parametrów „geometrii kół”. Moim zdaniem warto to sobie jasno oddzielić: geometria to kąty i ustawienia zawieszenia, a ciśnienie to obsługa ogumienia i komfort jazdy. W warsztacie diagnosta najpierw sprawdza stan mechaniczny zawieszenia, ciśnienie w oponach, a dopiero potem przechodzi do właściwego pomiaru i regulacji kątów zgodnie z normą producenta.

Pytanie 30

Na ilustracji przedstawiono

Ilustracja do pytania
A. czujnik temperatury.
B. wtryskiwacz oleju napędowego.
C. wtryskiwacz benzyny.
D. sondę lambda.
Wtryskiwacz oleju napędowego, który przedstawiono na ilustracji, odgrywa kluczową rolę w pracy silnika Diesla. Jego głównym zadaniem jest precyzyjne dostarczanie paliwa do komory spalania pod wysokim ciśnieniem, co umożliwia efektywną pracę silnika. Konstrukcja wtryskiwacza oleju napędowego jest bardziej skomplikowana niż wtryskiwaczy benzyny, ponieważ musi wytrzymywać wyższe ciśnienia oraz operować w bardziej wymagających warunkach. W praktyce, takie wtryskiwacze są często stosowane w pojazdach ciężarowych oraz maszynach rolniczych, gdzie optymalizacja spalania oleju napędowego jest kluczowa dla efektywności energetycznej i redukcji emisji spalin. Warto również zauważyć, że wtryskiwacze oleju napędowego są zgodne z normami emisji, takimi jak Euro 6, co oznacza, że są projektowane z myślą o minimalizacji wpływu na środowisko. Właściwa konserwacja i diagnostyka tych elementów są istotne dla zapewnienia długotrwałej i bezawaryjnej pracy silnika.

Pytanie 31

Pierwszym krokiem przed przeprowadzeniem badania okresowego w Stacji Kontroli Pojazdów jest

A. pobranie informacji o badanym pojeździe z Centralnej Ewidencji Pojazdów
B. sprawdzenie indeksu tłumienia amortyzatorów osi przedniej
C. sprawdzenie oraz regulacja ciśnienia w oponach do wartości nominalnych
D. pomiar zadymienia spalin silnika ZI
Prawidłowa odpowiedź to pobranie danych badanego pojazdu z Centralnej Ewidencji Pojazdów (CEP). Jest to kluczowy krok w procesie przeprowadzania badania okresowego, ponieważ pozwala na weryfikację tożsamości pojazdu oraz jego historii. Centralna Ewidencja Pojazdów zawiera dane dotyczące właścicieli, zarejestrowanych pojazdów, a także informacje o ich stanie technicznym oraz ewentualnych stłuczkach czy wypadkach. Praktyczne zastosowanie tego kroku polega na unikaniu nieporozumień związanych z identyfikacją pojazdu, co jest nie tylko zgodne z przepisami prawa, ale również zwiększa bezpieczeństwo podczas przeprowadzania badań. Zgodnie z dobrą praktyką branżową, każda stacja kontroli pojazdów powinna mieć dostęp do CEP, aby móc sprawdzić, czy pojazd spełnia wymogi stawiane przez prawo. Dodatkowo, pozyskanie danych z CEP pozwala na ocenę, czy pojazd został poddany wcześniejszym badaniom, co może wskazywać na jego stan techniczny oraz potrzebne naprawy.

Pytanie 32

Jaką substancję można uznać za potencjalne źródło wybuchu oraz pożaru?

A. Spaliny wydobywające się z układu wydechowego
B. Uciekający płyn z systemu chłodzenia
C. Uciekający płyn hamulcowy
D. LPG wyciekające z nieszczelnego systemu zasilania gazem
LPG, czyli gaz płynny, jest substancją wysoce łatwopalną, co czyni go potencjalnym zagrożeniem w kontekście wybuchu i pożaru. W przypadku nieszczelnego układu zasilania gazem, LPG może wydobywać się do otoczenia, gdzie w obecności źródła zapłonu, takiego jak iskra lub wysoka temperatura, może dojść do zapłonu. W przemyśle i pojazdach zasilanych gazem, ważne jest, aby regularnie przeprowadzać kontrole szczelności instalacji gazowych oraz stosować odpowiednie materiały i technologie, które minimalizują ryzyko wycieków. Przykładem może być zastosowanie złączek i uszczelek wykonanych z materiałów odpornych na wysokie ciśnienie i temperaturę. Ponadto, w budynkach, gdzie wykorzystywane jest LPG, powinny być zainstalowane czujniki gazu, które w przypadku wycieku natychmiast alarmują użytkowników, co umożliwia podjęcie szybkich działań zapobiegających pożarowi. Zgodnie z normami bezpieczeństwa, takimi jak PN-EN 13786, instalacje gazowe powinny być projektowane i montowane przez wykwalifikowanych specjalistów, co zwiększa bezpieczeństwo użytkowania.

Pytanie 33

Dokument, który jest wymagany do przyjęcia pojazdu na diagnostykę, to

A. zlecenie wstępne
B. faktura VAT
C. kosztorys realizacji zlecenia
D. protokół naprawy
Zlecenie wstępne jest kluczowym dokumentem, który pozwala na formalne przyjęcie pojazdu do diagnostyki i naprawy. Zawiera ono istotne informacje dotyczące rodzaju usługi, jaką ma przejść pojazd, oraz szczegóły dotyczące problemów zgłoszonych przez właściciela. Umożliwia to diagnostom i mechanikom skuteczne ustalenie priorytetów oraz planu działania. W praktyce, zlecenie wstępne pomaga w organizacji pracy warsztatu, umożliwiając przypisanie odpowiednich zasobów i czasu do konkretnego zlecenia. Jest także dokumentem, który stanowi dowód na zlecenie wykonania pracy, co jest istotne z perspektywy rozliczeń oraz ewentualnych reklamacji. Przyjęcie pojazdu bez zlecenia wstępnego narusza standardy zarządzania jakością w warsztatach samochodowych, co może prowadzić do nieefektywności i problemów w komunikacji z klientami.

Pytanie 34

Na rysunku przedstawiono

Ilustracja do pytania
A. rzędową pompę wtryskową.
B. zębatą pompę oleju.
C. promieniową pompę wtryskową.
D. łopatkową pompę oleju.
Promieniowa pompa wtryskowa, którą widzisz na rysunku, to naprawdę fajne urządzenie do precyzyjnego wtrysku paliwa w silnikach spalinowych. Jej budowa jest taka, że tłoki są poukładane promieniowo, co sprawia, że efektywnie rozkłada paliwo do cylindrów. W porównaniu do innych typów, jak zębate czy łopatkowe, te promieniowe są znane z wyższej wydajności i lepszej kontroli nad tym, ile paliwa się wtryskuje. Ciekawostka – używa się ich często w silnikach diesla, gdzie dokładny dobór ilości paliwa jest mega ważny dla optymalnego spalania i mniejszej emisji. No i oczywiście, promieniowe pompy są projektowane tak, by spełniać różne normy techniczne, co jest istotne w motoryzacji, bo chodzi o niezawodność i efektywność.

Pytanie 35

Na szczelność przestrzeni roboczej cylindrów nie oddziałuje

A. szczelność przylegania zaworów
B. szczelność układu wylotowego
C. luz tłok-pierścienie-cylinder
D. szczelność połączenia bloku cylindra z głowicą
Szczelność układu wylotowego rzeczywiście nie ma wpływu na szczelność przestrzeni roboczej cylindrów. Układ wylotowy odpowiada za odprowadzanie spalin z silnika, a jego szczelność dotyczy jedynie utrzymania ciśnienia i kontroli emisji. Z punktu widzenia pracy silnika, szczelność cylindrów jest bezpośrednio związana z zjawiskami zachodzącymi wewnątrz samego cylindra, takimi jak luz tłok-pierścienie-cylinder czy szczelność zaworów. Dobre praktyki w zakresie konserwacji silnika wymagają regularnego sprawdzania stanu pierścieni tłokowych, co pozwala na utrzymanie odpowiedniego ciśnienia sprężania. Przykładem zastosowania tej wiedzy jest wymiana uszkodzonych pierścieni tłokowych w silniku, co znacznie poprawia jego osiągi i efektywność paliwową. W sytuacji, gdy układ wylotowy jest nieszczelny, może to prowadzić do zwiększenia emisji spalin, ale nie wpłynie to bezpośrednio na ciśnienie robocze w cylindrze.

Pytanie 36

Oblicz koszt wymiany oleju silnikowego. Pojemność układu smarowania wynosi 5,0 dm3, koszt 1 dm3 oleju wynosi 25,00 zł, filtra oleju 35,00 zł. Czas potrzebny na wykonanie usługi to 0,5 godziny, a koszt 1 roboczogodziny wynosi 80 zł. Należy doliczyć podatek VAT w wysokości 23% dla części zamiennych i usług.

A. 175,00 zł
B. 140,00 zł
C. 264,45 zł
D. 217,25 zł
W tego typu zadaniu kluczowe jest poprawne rozdzielenie trzech elementów: kosztu części, kosztu robocizny oraz podatku VAT. Jeśli wybrałeś inną odpowiedź niż 217,25 zł, to prawdopodobnie na którymś z tych etapów coś się rozjechało. Typowy błąd polega na tym, że ktoś liczy tylko olej i filtr, zupełnie pomijając robociznę. Wtedy wychodzi mu 160 zł, ewentualnie dolicza VAT tylko do części i ląduje w okolicach 197 zł. To jest nierealne z punktu widzenia praktyki warsztatowej – usługa wymiany oleju zawsze obejmuje pracę mechanika, zajętość stanowiska, korzystanie z podnośnika, utylizację starego oleju. Kolejna pułapka to nieuwzględnienie podatku VAT albo doliczenie go tylko do jednego z elementów. W rzeczywistości i w zadaniach egzaminacyjnych VAT nalicza się od całej wartości netto, czyli razem od części i od robocizny, bo tak wygląda faktura w normalnym serwisie. Z mojego doświadczenia uczniowie często mnożą stawkę VAT tylko przez koszt oleju, zapominając o filtrze i roboczogodzinach, przez co wynik bywa zbyt niski. Zdarza się też odwrotna sytuacja: ktoś najpierw dolicza VAT do każdej pozycji osobno, potem znowu do całości, czyli de facto opodatkowuje tę samą kwotę dwa razy. To już w ogóle robi chaos. Dobra praktyka jest prosta: najpierw liczysz wartość netto materiałów (olej + filtr), potem wartość netto robocizny (czas × stawka), sumujesz to jako wartość netto całej usługi i dopiero na końcu mnożysz przez 1,23, żeby otrzymać kwotę brutto. Taki schemat przydaje się nie tylko przy wymianie oleju, ale przy każdej naprawie – od sprzęgła po układ hamulcowy. W zawodzie mechanika umiejętność poprawnego kosztorysowania jest równie ważna jak sama umiejętność wymiany części, bo klient musi dostać jasną, logiczną i zgodną z przepisami wycenę.

Pytanie 37

Maksymalna dopuszczalna różnica sił hamowania pomiędzy kołami tej samej osi wynosi

A. 30%
B. 40%
C. 10%
D. 20%
Maksymalna dopuszczalna różnica sił hamowania między kołami tej samej osi wynosi około 30% i właśnie dlatego odpowiedź 2 jest uznawana za prawidłową. Chodzi o to, żeby podczas hamowania pojazd zachowywał stabilność kierunkową – jeśli jedno koło na osi hamuje dużo mocniej niż drugie, auto ma tendencję do ściągania na bok, co w sytuacji awaryjnego hamowania może skończyć się utratą panowania nad pojazdem. W praktyce na stacji kontroli pojazdów diagnosta bada siły hamowania na rolkach i porównuje wartości dla lewego i prawego koła tej samej osi. Jeżeli różnica przekracza dopuszczalne 30%, układ hamulcowy uznaje się za niesprawny i pojazd nie przechodzi badania technicznego. Moim zdaniem to jest taki rozsądny kompromis: z jednej strony uwzględnia się, że układ hamulcowy nigdy nie będzie idealnie symetryczny, z drugiej – nie dopuszcza się do sytuacji realnie zagrażającej bezpieczeństwu. W praktyce mechanik, widząc różnicę zbliżoną do tego progu, i tak powinien szukać przyczyny: zapieczony tłoczek w zacisku, nierówno zużyte klocki, zapieczone prowadnice, uszkodzony przewód elastyczny czy różne współczynniki tarcia okładzin. Dobrą praktyką warsztatową jest nie tylko „zmieścić się w normie”, ale dążyć do jak najmniejszej różnicy sił hamowania, bo to przekłada się na pewniejsze prowadzenie pojazdu, szczególnie na mokrej nawierzchni albo przy nagłym hamowaniu z większej prędkości. Warto też pamiętać, że systemy ABS i ESP lepiej działają, gdy hamulce po obu stronach osi są w podobnej kondycji, więc ten 30‑procentowy limit to absolutne maksimum, a nie coś, do czego powinniśmy dążyć.

Pytanie 38

Technologię stosowaną w produkcji opon, pozwalającą na jazdę po utracie ciśnienia, oznacza się symbolem

A. PAX
B. ICC
C. PDC
D. AFS
Symbol PAX oznacza konkretną technologię opon umożliwiających jazdę po utracie ciśnienia, czyli tzw. system run-flat w specyficznym wydaniu opracowanym m.in. przez Michelin. W praktyce chodzi o kompletny system: specjalnie zaprojektowaną oponę, felgę o innym profilu osadzenia oraz pierścień nośny, który przejmuje obciążenie po spadku ciśnienia. Dzięki temu pojazd może kontynuować jazdę z ograniczoną prędkością i na określony dystans, zwykle kilkadziesiąt kilometrów, bez natychmiastowego zatrzymania. Z punktu widzenia warsztatu ważne jest, że opony PAX wymagają dedykowanych urządzeń do montażu i demontażu, a także przestrzegania zaleceń producenta co do ciśnienia, prędkości maksymalnej po awarii i sposobu naprawy. W nowoczesnych pojazdach system PAX współpracuje z czujnikami ciśnienia TPMS – kierowca dostaje informację o utracie ciśnienia, ale może jeszcze bezpiecznie dojechać do serwisu, zamiast zmieniać koło na poboczu, co z punktu widzenia BHP i bezpieczeństwa ruchu drogowego jest ogromnym plusem. W praktyce w serwisie trzeba pamiętać o prawidłowym oznaczaniu tych opon, stosowaniu odpowiednich momentów dokręcania śrub kół oraz o kontroli stanu pierścienia nośnego. Moim zdaniem znajomość takich oznaczeń jak PAX, RFT, SSR czy ZP to już standard w dobrym zakładzie wulkanizacyjnym – bez tego łatwo o pomyłkę przy doborze ogumienia albo niewłaściwej obsłudze, co może potem skutkować reklamacjami klienta lub nawet zagrożeniem dla bezpieczeństwa jazdy.

Pytanie 39

Źródłem stuków występujących w układzie napędowym pojazdu i nasilających się w czasie skręcania lub zawracania pojazdu jest uszkodzenie

A. przekładni kierowniczej.
B. skrzyni biegów.
C. przegubu napędowego.
D. sprzęgła.
Prawidłowe skojarzenie stuków nasilających się przy skręcaniu z uszkodzonym przegubem napędowym to w praktyce warsztatowej absolutna podstawa. Przegub napędowy (najczęściej przegub równobieżny, tzw. homokinetyczny) przenosi moment obrotowy z półosi na koło przy jednoczesnym skręceniu zwrotnicy i pracy zawieszenia. Kiedy zużyją się bieżnie, kulki albo osłona gumowa pęknie i wpuści brud oraz wilgoć, pojawia się charakterystyczne, rytmiczne „cykanie”, „stukot” podczas ostrego skrętu, szczególnie przy przyspieszaniu na skręconych kołach. Im większy skręt i obciążenie, tym dźwięk bardziej wyraźny. W praktyce mechanicy robią prosty test: na placu, mała prędkość, skręt kierownicy maksymalnie w lewo lub w prawo i spokojne dodawanie gazu – jeśli wyraźnie słychać stuki z okolic koła, to w 90% przypadków zewnętrzny przegub napędowy. Z mojego doświadczenia warto też od razu obejrzeć stan osłon gumowych, bo zgodnie z dobrą praktyką serwisową wymienia się przegub lub co najmniej osłonę zanim dojdzie do całkowitego rozsypania elementu i utraty napędu. W podręcznikach do technikum i normach producentów pojazdów wyraźnie podkreśla się, że wszelkie nietypowe odgłosy z układu napędowego przy skręcaniu traktuje się jako sygnał do diagnostyki przegubów i półosi, a nie na przykład skrzyni biegów. Regularne przeglądy, smarowanie zgodne z zaleceniami i niedopuszczanie do jazdy z rozerwaną manszetą to po prostu dobra praktyka warsztatowa, która oszczędza klientowi sporych kosztów.

Pytanie 40

Do warsztatu zgłosił się klient w celu wymiany łożysk tylnych kół w samochodzie. W tabeli zamieszczono ceny części na 1 koło. Jeżeli cena roboczogodziny wynosi 40 zł netto, podatek VAT 23%, a czas wykonania naprawy 2 godziny, to koszt naprawy wyniesie

CzęśćCena
zł netto
komplet łożysk35,00
pierścień uszczelniający – 1szt.8,00
nakrętka zabezpieczająca2,00
A. 196,80 zł
B. 153,75 zł
C. 209,10 zł
D. 170,00 zł
Żeby dobrze obliczyć całkowity koszt naprawy, trzeba wziąć pod uwagę kilka rzeczy. Po pierwsze, cena za łożyska tylnych kół, która jest podana w tabeli, dotyczy tylko jednego koła. Więc jak wymieniamy łożyska w obu kołach, to musimy tę kwotę podwoić. Kolejna rzecz, koszt robocizny to 40 zł na godzinę, a czas naprawy to 2 godziny, więc robi się 80 zł. Jak już zsumujemy koszt części i robocizny, mamy kwotę przed VAT. Na koniec dodajemy VAT, który wynosi 23%, bo taka to jest standardowa stawka w Polsce. Jak na przykład całkowity koszt bez VAT to 196,75 zł, to po doliczeniu podatku wychodzi 209,10 zł. Taki sposób liczenia jest zgodny z tym, co się robi w branży, więc można dokładnie określić koszty napraw i być przejrzystym wobec klientów.