Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Technik technologii chemicznej
  • Kwalifikacja: CHM.06 - Organizacja i kontrolowanie procesów technologicznych w przemyśle chemicznym
  • Data rozpoczęcia: 4 maja 2026 13:57
  • Data zakończenia: 4 maja 2026 14:19

Egzamin zdany!

Wynik: 29/40 punktów (72,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Nowe
Analiza przebiegu egzaminu- sprawdź jak rozwiązywałeś pytania
Pochwal się swoim wynikiem!
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

Jak należy przeprowadzać pobieranie próbek materiałów sypkich z jednostkowych opakowań?

A. Próbki należy pobierać w jednym, losowo wybranym miejscu w okolicy dna opakowania, używając zgłębnika
B. Próbki należy pobierać w jednym, losowo wybranym miejscu w pobliżu środka opakowania, za pomocą wbijaka
C. Próbki należy pobierać w kilku punktach przekroju opakowania, z całej jego wysokości, za pomocą zgłębnika
D. Próbki należy pobierać w kilku punktach przekroju opakowania, z jego powierzchni, używając wbijaka
Prawidłowe pobieranie próbek materiałów sypkich z opakowań jednostkowych ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia reprezentatywności i dokładności wyników analiz laboratoryjnych. Odpowiedź wskazuje na konieczność pobierania próbek z kilku miejsc przekroju opakowania oraz z całej jego wysokości, co pozwala na uzyskanie próby, która odzwierciedla jednorodność materiału. W praktyce oznacza to, że próbki powinny być pobierane z różnych poziomów i miejsc w opakowaniu, aby uwzględnić potencjalne zróżnicowanie składu chemicznego lub fizycznego materiału. Zgłębnik, jako narzędzie do pobierania próbek, umożliwia precyzyjne zbieranie materiału z różnych warstw, co jest zgodne z zasadami dobrych praktyk laboratoryjnych, takimi jak ISO 13065, które podkreślają znaczenie systematyczności i dokładności w procesie pobierania próbek. Przykładem zastosowania tej metody może być analiza jakości materiałów wykorzystywanych w budownictwie, gdzie reprezentatywne próbki są niezbędne do oceny właściwości mechanicznych i chemicznych. Właściwe pobieranie próbek jest podstawą wszelkich badań, a jego znaczenie trudno przecenić.

Pytanie 2

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 3

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 4

Jakie dane powinny, między innymi, znaleźć się na etykiecie próbki laboratoryjnej określonej partii materiału?

A. Okres przechowywania
B. Rozmiar partii
C. Metoda pobrania próbki
D. Waga próbki wraz z opakowaniem
Wielkość partii to kluczowa informacja, która musi być zawarta na opakowaniu próbki laboratoryjnej, ponieważ umożliwia identyfikację konkretnej grupy materiału, z której próbka została pobrana. Zgodnie z międzynarodowymi standardami, takimi jak ISO 17025, oznaczenie wielkości partii jest niezbędne do zapewnienia spójności wyników badań oraz ich wiarygodności. W praktyce, kiedy laboratoria prowadzą analizy, wielkość partii stanowi odniesienie do wyników, co jest szczególnie istotne w kontekście regulacji dotyczących jakości i bezpieczeństwa w różnych branżach, takich jak farmacja czy spożywcza. Na przykład, jeśli laboratorium otrzymuje próbki z partii produkcyjnej, musi wiedzieć, ile jednostek materiału znajduje się w tej partii, aby prawidłowo interpretować wyniki badań oraz wdrażać środki zaradcze w przypadku wykrycia niezgodności. Właściwe oznakowanie wielkości partii wpływa również na przejrzystość dokumentacji i usprawnia proces traceability, co jest kluczowe dla zarządzania jakością.

Pytanie 5

W tabeli zestawiono dane dotyczące stopnia przereagowania metanu w zależności od temperatury oraz molowego stosunku zawartości pary wodnej do metanu.
Proces konwersji metanu z parą wodną należy prowadzić do momentu uzyskania maksymalnej możliwej w danych warunkach wydajności. Kontrola procesu prowadzonego w temperaturze 900°C, przy stosunku reagentów przed reakcją 2:1 wykazała, że stopień przereagowania wprowadzonego metanu wynosi 0,61. Oznacza to, że proces ten należy

Temperatura prowadzenia procesu [°C]6507007508008509009501000
Stopień przereagowania metanu, przy stosunku zawartości pary wodnej do metanu przed reakcją 2:1 [mol/mol]0,250,330,410,510,650,750,850,93
Stopień przereagowania metanu, przy stosunku zawartości pary wodnej do metanu przed reakcją 6:1 [mol/mol]0,500,610,750,850,920,960,991,00
A. zakończyć — stopień przereagowania metanu osiągnął w tych warunkach swoje maksimum.
B. zakończyć — metan już całkowicie przereagował.
C. kontynuować do osiągnięcia stopnia przereagowania metanu 0,96.
D. kontynuować do osiągnięcia stopnia przereagowania metanu 0,75.
Odpowiedzi zakładające zakończenie procesu konwersji w momencie osiągnięcia stopnia przereagowania 0,96 lub 0,75 są mylne, ponieważ nie uwzględniają kluczowej zasady efektywności procesów chemicznych. Stopień przereagowania 0,61 sugeruje, że nie wszystkie cząsteczki metanu zostały jeszcze przetworzone, a dalsze prowadzenie reakcji może skutkować uzyskaniem wyższej wydajności. Zakończenie procesu w momencie, gdy stopień przereagowania wynosi 0,61, prowadziłoby do marnotrawstwa surowców i niedostatecznej konwersji, co jest sprzeczne z zasadami efektywnego zarządzania procesami chemicznymi. Ponadto, zakończenie procesu w sytuacji, gdy stopień przereagowania wynosi 0,61, wskazuje na brak zrozumienia dynamiki reakcji chemicznych i ich optymalizacji. W rzeczywistości, wiele procesów chemicznych wymaga precyzyjnego dostosowania warunków reakcji, aby uzyskać maksymalne możliwe wyniki. W praktyce, dobrze zaplanowany proces konwersji powinien być monitorowany, aby ewaluować stopień przereagowania i dostosowywać czas reakcji w zależności od potrzeb. Takie podejście jest zgodne z nowoczesnymi standardami w inżynierii chemicznej, gdzie kluczowe jest dążenie do maksymalizacji efektywności i minimalizacji odpadów.

Pytanie 6

Katalitycznym krakingiem zwykle zajmują się surowce takie jak

A. destylaty próżniowe z destylacji rurowo-wieżowej
B. destylaty atmosferyczne z destylacji rurowo-wieżowej
C. produkty pirolizy
D. produkty reformingu
Destylaty próżniowe z destylacji rurowo-wieżowej są preferowanym surowcem do krakingu katalitycznego, ponieważ zawierają węglowodory o różnej długości łańcucha, które można rozłożyć na bardziej wartościowe produkty, takie jak benzyna i oleje napędowe. Proces krakingu katalitycznego polega na rozkładaniu długich łańcuchów węglowodorowych w obecności katalizatora, co skutkuje zwiększeniem wydajności paliw i poprawą ich jakości. Destylaty próżniowe, uzyskiwane poprzez destylację w obniżonym ciśnieniu, zawierają wiele frakcji o wysokiej wartości, które są trudne do przetworzenia w innych procesach rafinacji, takich jak destylacja atmosferyczna. Przykładowo, w przemyśle naftowym, destylaty te stosuje się do produkcji olejów bazowych oraz komponentów paliwowych, co czyni je kluczowym surowcem w procesach wytwarzania energii. W praktyce, aby osiągnąć optymalne wyniki, ważne jest dostosowanie warunków reakcji, takich jak temperatura i ciśnienie, do charakterystyki surowca, co jest zgodne z najlepszymi praktykami branżowymi.

Pytanie 7

Zgodnie z normą gaz płynny (propan-butan) może zawierać, obok węglowodorów podstawowych, maksymalnie 1% pentanu. Która z niżej wymienionych mieszanin spełnia wymagania normowe?

MieszaninaSkład [%]
CH₄C₂H₆C₃H₈C₄H₁₀C₅H₁₂
A.5103550-
B.--5049,50,5
C.0,50,54950-
D.--5246,51,5
A. A.
B. D.
C. B.
D. C.
Mieszanina B to strzał w dziesiątkę! Zawiera 0,5% pentanu, co jest spoko, bo norma pozwala na maks 1%. Ważne, żeby główne składniki, czyli propan i butan, były ok, bo to wpływa na jakość i działanie gazu. Wiesz, w branży gazowej jakość to mega istotna sprawa – to nie tylko efektywność sprzętu grzewczego, ale też bezpieczeństwo. Dlatego dobór składników do mieszanki jest istotny i musi być zgodny z normami, na przykład PN-EN 589, które mówią, co powinno być w gazie używanym w domach i w przemyśle. Odpowiednie proporcje węglowodorów pomagają w stabilnym spalaniu i zmniejszają emisję zanieczyszczeń. A to jest ważne dla naszej planety.

Pytanie 8

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 9

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 10

Próbkę laboratoryjną należy umieścić w suchym, czystym pojemniku oraz oznaczyć etykietą. Jakie informacje, między innymi, powinny być zawarte na etykiecie?

A. Informacje o osobie pobierającej materiał oraz proporcja wielkości próbki do wielkości partii
B. Warunki atmosferyczne w trakcie pobierania materiału do analizy
C. Wielkość partii oraz data i miejsce pobrania
D. Dane dotyczące odbiorcy oraz metoda wytwarzania produktu
Właściwe oznaczenie próbki laboratoryjnej jest kluczowym elementem procedur precyzyjnej analizy. Informacje takie jak wielkość partii oraz data i miejsce pobrania próbki są niezbędne dla zapewnienia jej identyfikowalności i ścisłej kontroli jakości. W przypadku badań laboratoryjnych, zgodność z normami jakościowymi, takimi jak ISO 17025, wymaga dokumentowania wszystkich aspektów związanych z próbkowaniem i analizą. Przykładowo, w kontekście badań środowiskowych, wielkość partii może odnosić się do ilości materiału pobranego z jednego miejsca, co ma kluczowe znaczenie dla późniejszych interpretacji wyników. Dodatkowo, data i miejsce pobrania pozwalają na śledzenie zmian w próbkach w kontekście czasowym i geograficznym, co jest istotne dla naukowych badań i analiz trendów. Odpowiednie oznaczenie próbki wpływa na jakość wyników i jest fundamentem wiarygodnych wniosków analitycznych.

Pytanie 11

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 12

Ile gramów Na2CO3·10H2O należy odważyć w celu sporządzenia 500 cm3 0,2 molowego roztworu Na2CO3?

MNa2CO3·10H2O = 286 g / mol
MNa2CO3 = 106 g / mol
A. 21,2 g
B. 28,6 g
C. 10,6 g
D. 57,2 g
Aby przygotować 500 cm³ 0,2 molowego roztworu Na2CO3, niezbędne jest wyliczenie masy potrzebnego związku chemicznego, w tym przypadku Na2CO3·10H2O. Zastosowanie wzoru na molowość (C = n/V) pozwala określić liczbę moli na podstawie objętości roztworu oraz jego stężenia. Zatem, dla 0,2 molowego roztworu w objętości 0,5 L, otrzymujemy n = 0,2 mol/L * 0,5 L = 0,1 mol. Zgodnie z masą molową Na2CO3·10H2O, wynoszącą 286 g/mol, obliczamy masę: m = n * M = 0,1 mol * 286 g/mol = 28,6 g. W praktyce, takie obliczenia są kluczowe w laboratoriach chemicznych, gdzie precyzyjne przygotowanie roztworów wpływa na wyniki badań. Przykładem może być analiza chemiczna, w której stężenie reagentów ma bezpośredni wpływ na reakcje chemiczne oraz ich interpretację. Zachowanie standardów ilościowych jest istotne dla powtarzalności wyników oraz utrzymania jakości przeprowadzanych eksperymentów.

Pytanie 13

Jakie kationy metali są niedopuszczalne w solance, która jest podstawowym surowcem do wytwarzania sody metodą Solvaya?

A. Ca2+; K+
B. Mg2+; Na+
C. Ca2+; Mg2+
D. K+; Na+
Odpowiedź zawierająca kationy Ca2+ i Mg2+ jest poprawna, ponieważ ich obecność w solance stosowanej do produkcji sody metodą Solvaya jest niepożądana. Proces Solvaya polega na wytwarzaniu sody kalcynowanej ze soli kamiennej (NaCl) oraz amoniaku i dwutlenku węgla. Obecność jonów wapnia i magnezu może prowadzić do powstawania niepożądanych osadów, które wpływają negatywnie na efektywność procesu i jakość końcowego produktu. Stanowią one również źródło zanieczyszczeń, które mogą obniżać wydajność reakcji chemicznych. Przykładowo, jeśli w procesie produkcji sody dojdzie do reakcji z jonami wapnia, to może powstać węglan wapnia, który osadza się i wymaga dodatkowych działań w celu jego usunięcia. Dlatego w praktyce przemysłowej dąży się do ograniczenia zawartości tych jonów w solance, co zgodne jest z dobrymi praktykami i standardami branżowymi. Warto również zauważyć, że kontrola składu chemicznego surowców jest kluczowa dla zapewnienia stabilności procesu chemicznego i uzyskania wysokiej jakości produktów.

Pytanie 14

Jaką ilość izopropanolu należy dodać do 0,5 dm3 eteru naftowego oraz odpowiedniej ilości wody, aby uzyskać eluent do rozdzielenia chromatograficznego w stosunku objętościowym 10:1,5:0,3?

A. 50 cm3
B. 1,5 cm3
C. 75 cm3
D. 15 cm3
Poprawna odpowiedź to 75 cm³ izopropanolu, co wynika z analizy proporcji składników w eluenie. Wymagana proporcja to 10:1,5:0,3, co oznacza, że na każdy 10 części eteru naftowego powinno przypadać 1,5 części izopropanolu oraz 0,3 części wody. Mamy 0,5 dm³ (czyli 500 cm³) eteru naftowego. Aby obliczyć, ile izopropanolu dodać, najpierw obliczamy całkowitą ilość składników w proporcjach. 10 + 1,5 + 0,3 = 11,8 części, co przekłada się na 500 cm³. Następnie obliczamy, ile wynosi jedna część: 500 cm³ / 11,8 ≈ 42,37 cm³. Izopropanol w tej proporcji wynosi: 1,5 * 42,37 cm³ ≈ 63,56 cm³. Aby uzyskać odpowiednią ilość wody, obliczamy: 0,3 * 42,37 cm³ ≈ 12,65 cm³. Proporcjonalnie, dodając 75 cm³ izopropanolu, osiągamy wymagany skład eluentu. Praktyczna znajomość takich proporcji jest kluczowa w chromatografii, gdzie dokładność i powtarzalność są kluczowe dla uzyskania wiarygodnych wyników, zgodnie z normami ISO i dobrymi praktykami laboratoryjnymi.

Pytanie 15

Podczas przeprowadzania badań chemicznych, które dotyczą oznaczania krzemionki, fluorków, litu, potasu oraz sodu, próbki są zbierane do naczyń

A. metalowych
B. polietylenowych
C. szklanych
D. porcelanowych
Wybór naczyń polietylenowych do pobierania próbek w badaniach chemicznych, szczególnie w kontekście oznaczania krzemionki, fluorków, litu, potasu i sodu, jest zgodny z dobrą praktyką laboratoryjną. Polietylen jest materiałem, który charakteryzuje się niską reaktywnością chemiczną, co minimalizuje ryzyko zanieczyszczenia próbek. Dodatkowo, naczynia polietylenowe są odporne na działanie wielu różnych substancji chemicznych, co czyni je praktycznymi i bezpiecznymi w zastosowaniu. W przypadku badań, w których analizowane są substancje o niskiej zawartości, jak w przypadku litu czy potasu, zanieczyszczenia mogą mieć istotny wpływ na wyniki. Polietylen jest materiałem, który nie wprowadza do próbek dodatkowych jonów ani substancji, co jest kluczowe dla dokładności analizy. W laboratoriach chemicznych często korzysta się z polietylenowych pojemników do przechowywania i transportu próbek przed ich dalszą obróbką, co jest zgodne z wymaganiami metod analitycznych.

Pytanie 16

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 17

W którym wierszu tabeli przypisano poprawnie produkty przerobu ropy naftowej do wszystkich trzech rodzajów zbiorników, w których mogą być magazynowane?

Zbiorniki ciśnienioweZbiorniki ze stałym dachemZbiorniki z pływającym dachem
A.propan, butanbenzynaolej opałowy
B.benzynapaliwo lotniczeeter naftowy
C.propan, butanolej opałowybenzyna
D.eter naftowyolej opałowypaliwo lotnicze
A. C.
B. B.
C. A.
D. D.
Wybór nieprawidłowej odpowiedzi może wynikać z nieporozumień związanych z właściwym przypisaniem produktów do odpowiednich zbiorników. Należy zrozumieć, że różne substancje chemiczne mają odmienne wymagania dotyczące magazynowania. Na przykład, produkty gazowe, takie jak propan i butan, nie mogą być przechowywane w zbiornikach bez odpowiedniego ciśnienia, ponieważ ich przekształcenie w ciecz pozwala na skuteczniejsze magazynowanie. Wybór zbiorników ze stałym dachem dla oleju opałowego jest również godny uwagi, ponieważ stanowią one barierę przed zanieczyszczeniami. Każdy typ zbiornika ma swoje unikalne cechy konstrukcyjne, które są krytyczne dla integralności przechowywanych substancji. Wybór niewłaściwego zbiornika dla danego produktu może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak utrata jakości produktu, a nawet wycieki czy pożary. W praktyce, błędne przyporządkowanie zbiorników do substancji wynika często z braku wiedzy na temat specyfiki produktów oraz standardów branżowych. W związku z tym, zaleca się dokładne zaznajomienie się z wymaganiami technicznymi i normami, np. NFPA 30, które dotyczą magazynowania cieczy łatwopalnych, aby uniknąć takich pomyłek.

Pytanie 18

Tworząc harmonogram dla węzła karbonizacji w procesie produkcji sody metodą Solvaya, jakie strumienie należy uwzględnić?

A. oczyszczonej solanki nasyconej związkami wapnia i magnezu w wysokiej temperaturze oraz amoniaku krążącego w gorącej wodzie w układzie zamkniętym
B. CO2 z wypalania kamienia wapiennego i kalcynacji oraz oczyszczonej solanki nasyconej amoniakiem krążącym w układzie zamkniętym
C. CO2 z wypalania kamienia wapiennego i regeneracji oraz oczyszczonej solanki nasyconej amoniakiem pozyskiwanym z kalcynacji
D. oczyszczonej solanki nasyconej CO2, amoniaku zaabsorbowanego w mleku wapiennym oraz rozcieńczonego roztworu chlorku wapnia
Wszystkie niepoprawne odpowiedzi bazują na błędnym zrozumieniu kluczowych komponentów procesu produkcji sody metodą Solvaya. Istotnym elementem jest to, że CO2 musi pochodzić z procesu wypalania kamienia wapiennego oraz kalcynacji, co jest niezbędne do skutecznej karbonizacji. W pierwszej z nieprawidłowych odpowiedzi wspomniano o zaabsorbowanym w mleku wapiennym amoniaku, co nie ma zastosowania w tym procesie, gdyż amoniak nie jest wprowadzany w tej formie. Kolejna odpowiedź sugeruje wykorzystanie roztworu chlorku wapnia, co nie pasuje do standardowych praktyk w produkcji sody, gdzie kluczowym elementem jest amoniak w solance. W przypadku trzeciej odpowiedzi, związkami wapnia i magnezu w wysokiej temperaturze nie można efektywnie zarządzać w standardowym procesie Solvaya, gdyż prowadzi to do nierównowagi chemicznej i obniżenia efektywności reakcji. Często błędem w analizie procesów technologicznych jest pominięcie specyfiki zachodzących reakcji chemicznych oraz roli poszczególnych substancji. Kluczowe jest zrozumienie, że właściwe dobieranie surowców i ich form wpływa na całą wydajność procesu, a nieprawidłowe informacje mogą prowadzić do poważnych konsekwencji w procesach industrialnych. Wiedza ta jest niezbędna do minimalizacji wytwarzania odpadów i zwiększenia efektywności produkcji chemicznej.

Pytanie 19

W celu określenia zawartości alkaliczności całkowitej technicznego wodorotlenku sodu, wykorzystano do zobojętnienia zawarty w próbce czysty NaOH roztwór HCl o znanym stężeniu w obecności oranżu metylowego. Jaką metodę zastosowano w tym oznaczeniu?

A. kompleksometryczną
B. oksydymetryczną
C. argentometryczną
D. alkacymetryczną
Oznaczenie zawartości alkaliczności całkowitej w technicznym wodorotlenku sodu przy użyciu mianowanego roztworu HCl oraz wskaźnika oranżu metylowego jest klasycznym przykładem metody alkacymetrycznej. Metoda ta opiera się na reakcjach kwas-zasada, gdzie dokładnie mierzona ilość kwasu neutralizuje zasadowe właściwości roztworu. W praktyce oznacza to, że tytułując roztwór HCl, można precyzyjnie określić ilość wodorotlenku sodu w próbce, co jest kluczowe w wielu branżach, takich jak przemysł chemiczny, farmaceutyczny czy spożywczy. Użycie oranżu metylowego jako wskaźnika pozwala na dostrzeganie zmiany pH, co jest istotnym elementem w monitorowaniu procesu neutralizacji. Warto pamiętać, że zgodnie z normami ISO oraz ASTM, metody alkacymetryczne są uznawane za standardowe podejście w analizie chemicznej substancji zasadowych, co podkreśla ich znaczenie w badań laboratoryjnych.

Pytanie 20

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 21

Regulacja procesu destylacji rurowo-wieżowej odbywa się na podstawie wyników nieprzerwanych badań kontrolnych dotyczących parametrów różnych frakcji:

A. temperatury wrzenia, temperatury krzepnięcia, zawartości HCl
B. gęstości, temperatury wrzenia i temperatury zapłonu
C. temperatury krzepnięcia, alkaliczności, zawartości HCl
D. gęstości, temperatury krzepnięcia i kwasowości
Odpowiedź wskazująca na gęstość, temperaturę wrzenia i temperaturę zapłonu jako kluczowe parametry w procesie destylacji rurowo-wieżowej jest prawidłowa, ponieważ te trzy wskaźniki odgrywają fundamentalną rolę w efektywności separacji frakcji. Gęstość substancji pozwala na określenie, która frakcja ma wyższą lub niższą masę przy danej objętości, co jest istotne przy ocenie, jak poszczególne składniki będą się zachowywać w kolumnie destylacyjnej. Temperatura wrzenia jest kluczowa, ponieważ różnice w temperaturze wrzenia substancji umożliwiają ich oddzielanie w procesie destylacji. Temperatura zapłonu, czyli najniższa temperatura, w której opary danej substancji mogą zainicjować proces spalania, jest istotna z punktu widzenia bezpieczeństwa operacji destylacyjnych. W praktyce, odpowiednie monitorowanie tych parametrów zapewnia optymalizację procesu, zwiększając wydajność i jakość uzyskiwanych frakcji, co jest kluczowe w przemyśle naftowym oraz chemicznym.

Pytanie 22

Do szybowego pieca wapiennego ładuje się w ciągu godziny 4 tony kamienia wapiennego zawierającego 95% CaCO3, 2% MgCO3, 2% H2O i 1% SiO2. Oblicz ilość otrzymanego CO2 zakładając całkowity rozkład surowca w warunkach prowadzenia procesu.

MCa = 40 g/mol;MMg = 24 g/mol;MSi = 28 g/mol
MC = 12 g/mol;MO = 16 g/mol
A. 1760 kg/h
B. 1672 kg/h
C. 1714 kg/h
D. 420 kg/h
Odpowiedź 1714 kg/h jest prawidłowa, ponieważ wynika z dokładnych obliczeń opartych na składzie chemicznym kamienia wapiennego oraz jego rozkładzie w procesie ogrzewania. Kamień wapienny zawiera 95% CaCO3, który podczas rozkładu termicznego uwalnia dwutlenek węgla (CO2). Obliczając ilość uwolnionego CO2, uwzględnia się masy molowe oraz proporcje składników. W przypadku CaCO3, na każdy 100 g tego związku powstaje około 44 g CO2, co stanowi istotny czynnik w obliczeniach. Zastosowanie powyższej zasady umożliwia dokładne przewidywanie ilości gazu powstającego w wyniku reakcji chemicznych, co jest kluczowe w procesach przemysłowych. W praktyce inżynieryjnej, znajomość tych obliczeń jest niezbędna dla optymalizacji procesów reakcjami chemicznymi oraz minimalizacji strat materiałowych. Takie obliczenia są również fundamentem przy projektowaniu pieców wapiennych, aby zapewnić efektywność energetyczną i ochronę środowiska poprzez kontrolę emisji CO2.

Pytanie 23

Jak należy przechowywać metanol?

A. W stalowych beczkach z gumową wykładziną przechowywanych w wentylowanych pomieszczeniach
B. W stalowych butlach ciśnieniowych, które powinny być umieszczone pod wiatami
C. W balonach szklanych lub stalowych beczkach w magazynach materiałów łatwopalnych
D. W szklanych lub polietylenowych naczyniach w odrębnych magazynach z dala od materiałów łatwopalnych
Przechowywanie metanolu w butlach stalowych ciśnieniowych jest nieodpowiednie, ponieważ metanol nie powinien być przechowywany pod ciśnieniem, co może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji, takich jak eksplozje. Naczynia ciśnieniowe są zaprojektowane do przechowywania gazów lub cieczy w wysokim ciśnieniu, a metanol, jako ciecz łatwopalna, nie wymaga takich warunków. Przechowywanie go w takich pojemnikach stwarza ryzyko, które może prowadzić do awarii i wypadków. Wykładziną gumową w stalowych beczkach nie zapewnia się odpowiedniej ochrony przed korozją, a także nie jest to standardowa praktyka przechowywania substancji chemicznych. W przewiewnych pomieszczeniach również należy zachować szczególną ostrożność, gdyż opary metanolu mogą być niebezpieczne w dużych stężeniach. Przechowywanie metanolu w naczyniach szklanych lub polietylenowych w osobnych magazynach, chociaż lepsze niż inne opcje, również nie jest wystarczające, jeśli nie są one odpowiednio wentylowane i zabezpieczone przed innymi substancjami palnymi. Kluczowe jest, aby stosować się do wytycznych dotyczących przechowywania substancji chemicznych, które przewidują separację substancji niebezpiecznych od materiałów, które mogą ułatwić pożar lub inne incydenty.",

Pytanie 24

Jakie są etapy przygotowania próbki do kompleksometrycznego oznaczenia obecności wapnia?

A. Na zakwaszeniu próbki stężonym kwasem chlorowodorowym
B. Na separacji od próbki przed miareczkowaniem jonów innych metali grup analitycznych I ÷ III
C. Na separacji od próbki przed miareczkowaniem jonów innych metali grup analitycznych IV ÷ V
D. Na zakwaszeniu próbki stężonym kwasem siarkowym(VI)
Wiesz, przygotowanie próbki do oznaczania wapnia metodą kompleksometryczną to ważna sprawa. Musisz najpierw oddzielić jony innych metali, bo inaczej mogą Ciieskrzywdzić wyniki podczas miareczkowania. Metale takie jak sód czy potas, a także ciężkie metale, potrafią się łączyć z ligandami, co sprawia, że wyniki analizy mogą być zafałszowane. Dlatego, kluczem jest to, żeby wyeliminować te jony. W praktyce, zanim zaczniesz miareczkowanie, warto poddać próbki filtracji lub wytrącaniu, na przykład dodając odpowiednie substancje, które pomogą usunąć te „złodzieje”. Takie podejście jest zgodne z najlepszymi praktykami laboratoriami, a to jest ważne dla jakości analizy.

Pytanie 25

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 26

W jaki sposób powinno się przeprowadzać pobieranie próbki pierwotnej z materiału umieszczonego w workach?

A. Z losowo wybranych worków w liczbie wcześniej ustalonej
B. Z każdego drugiego worka
C. Ze wszystkich dostarczonych worków
D. Z jednego losowo wybranego worka w kilku lokalizacjach
Wszystkie pozostałe podejścia do pobierania próbek mają swoje ograniczenia, które mogą prowadzić do nieprawidłowych wniosków lub zafałszowania wyników. Na przykład, pobieranie próbki ze wszystkich dostarczonych worków, choć może wydawać się logiczne, jest niepraktyczne w sytuacjach, gdzie ilość materiału jest duża, co może skutkować wydłużeniem czasu analizy oraz zwiększeniem kosztów. Z kolei wybranie co drugiego worka również nie gwarantuje, że próbka będzie reprezentatywna, ponieważ może prowadzić do systematycznego biasu, w przypadku gdy wszystkie worki są podobne lub podzielone na grupy. Natomiast losowe pobieranie próbki z jednego worka w kilku miejscach nie jest wystarczającym podejściem, ponieważ nie odzwierciedla całej partii materiału. Może to prowadzić do błędów, gdyż losowanie z jednego źródła nie uwzględnia zmienności, która może występować w całkowitej partii. Ostatecznie, ważne jest, aby pamiętać, że odpowiednie podejście do pobierania próbek jest kluczowe dla uzyskania wiarygodnych wyników analizy, co ma bezpośrednie przełożenie na jakość produktów, bezpieczeństwo i zgodność z regulacjami prawnymi.

Pytanie 27

Synteza metanolu przebiega w temperaturze 620-660 K oraz pod ciśnieniem 10:30 MPa. Który pomiar parametrów procesowych wskazuje na prawidłowy przebieg monitorowanego procesu?

PomiarTemperatura [°C]Ciśnienie [kPa]
A.93020·102
B.93025·103
C.37015·103
D.37017·103
A. A.
B. D.
C. B.
D. C.
Odpowiedź C to strzał w dziesiątkę. Parametry do syntezy metanolu muszą być w pewnych granicach, żeby cała reakcja działała jak należy. Kiedy mamy temperaturę w przedziale 620-660 K i ciśnienie między 10 a 30 MPa, to wszystko idzie sprawnie, a to jest mega ważne, jeśli chcemy uzyskać dobrą wydajność. Trzeba na to zwracać uwagę, bo jak coś pójdzie nie tak, to może się okazać, że produkt nie spełnia norm, a do tego mogą nam się zwiększyć koszty. W praktyce często używa się różnych systemów, które automatycznie monitorują te parametry, dzięki czemu można szybko reagować, jak coś się zmieni. Warto wiedzieć, jakie to ma znaczenie, bo przestrzeganie tych zasad jest kluczowe, żeby wszystko działało bezpiecznie i wydajnie w przemyśle chemicznym.

Pytanie 28

Na podstawie fragmentu opisu procedury technologicznej proces produkcji saletry amonowej można scharakteryzować jako

Otrzymywanie saletry amonowej
Produkt powstaje w procesie zobojętniania kwasu azotowego(V) amoniakiem zgodnie z reakcją przedstawioną równaniem
HNO3 + NH3 ⟶ NH4NO3 ΔH = -146 kJ
W temperaturze 169,6°C saletra dysocjuje na amoniak i kwas, a w wyższych temperaturach na azot i tlen.
A. katalityczny i wysokotemperaturowy.
B. egzotermiczny i niskotemperaturowy.
C. katalityczny i endotermiczny.
D. endotermiczny i wysokociśnieniowy.
Odpowiedź "egzotermiczny i niskotemperaturowy" jest prawidłowa, ponieważ proces produkcji saletry amonowej jest reakcją chemiczną, która wydziela ciepło, co oznacza, że jest egzotermiczna. W praktyce, zwłaszcza w przemyśle chemicznym, reakcje egzotermiczne są wykorzystywane, aby efektywnie zarządzać energią oraz obniżać koszty produkcji. Ponadto, temperatura reakcji wynosząca 169,6°C jest uznawana za niską w kontekście wielu procesów przemysłowych, co pozwala na oszczędności związane z materiałami odpornymi na wysokie temperatury oraz zmniejsza ryzyko wystąpienia niebezpiecznych sytuacji. W zastosowaniach przemysłowych, gdzie saletra amonowa jest używana jako nawóz lub składnik w produkcie chemicznym, zrozumienie charakterystyki procesu produkcji jest kluczowe dla optymalizacji wydajności oraz minimalizacji wpływu na środowisko. W związku z tym, przestrzeganie standardów dotyczących bezpieczeństwa i efektywności energetycznej jest niezwykle ważne.

Pytanie 29

Na podstawie danych przedstawionych w tabeli minimalna masa próbki pierwotnej o granulacji materiału w zakresie 28 mm wynosi

Tabela. Zależność minimalnej masy próbki od wielkości ziarna
Wielkość ziarna próbki [mm]< 11-1011-50> 50
Minimalna masa próbki pierwotnej [kg]0,10,21,02,5
A. 2 500 g
B. 200 g
C. 1 000 g
D. 100 g
Odpowiedź 200 g jest poprawna, ponieważ zgodnie z danymi zawartymi w tabeli, minimalna masa próbki pierwotnej dla granulacji materiału w zakresie 28 mm wynosi 200 g, co odpowiada 0,2 kg. Odczytując wartość z tabeli, należy zwrócić uwagę na precyzyjne przypisanie masy do konkretnego przedziału granulacji. Dobrze przygotowana próbka jest kluczowa w procesach badawczych i technologicznych, ponieważ zbyt mała ilość materiału może prowadzić do niedokładnych wyników analizy. W branży budowlanej, na przykład, zgodność z odpowiednimi normami jakości w zakresie badań materiałów budowlanych, takich jak PN-EN 932-1, wskazuje na znaczenie właściwego przygotowania próbek, co ma bezpośredni wpływ na ocenę właściwości mechanicznych i chemicznych materiałów. Stosowanie się do tych standardów pozwala nie tylko na uzyskanie miarodajnych wyników, ale również na porównywanie danych z innymi badaniami, co jest niezbędne w kontekście certyfikacji i badań laboratoryjnych.

Pytanie 30

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 31

Jak należy oczyścić próbkę gazów pobraną z elektrociepłowni przed jej analizą chemiczną?

A. Przedmuchać przez U-rurkę z zewnętrznym podgrzewaniem
B. Przedmuchać przez zestaw z chłodnicą zwrotną
C. Przepuścić przez U-rurkę wypełnioną suchą substancją absorbującą
D. Przepuścić przez aparat aspiracyjny
Przepuszczenie próbki gazów przez U-rurkę wypełnioną suchą substancją absorbującą jest kluczowym procesem w oczyszczaniu gazów przed analizą chemiczną. Tego rodzaju substancje absorbujące, jak na przykład żel krzemionkowy lub węgiel aktywny, skutecznie usuwają wilgoć oraz zanieczyszczenia chemiczne, co jest niezbędne do uzyskania wiarygodnych wyników analitycznych. Wilgoć w próbce gazu może prowadzić do reakcji chemicznych, które zafałszują wyniki analizy, dlatego przemyślane przygotowanie próbki jest kluczowe. Przykładem zastosowania tej metody może być analiza składu spalin z pieców przemysłowych, gdzie obecność pary wodnej może znacząco wpłynąć na pomiar stężenia toksycznych związków, takich jak SO2 czy NOx. Zgodnie z zaleceniami norm ISO, przed przeprowadzeniem analizy chemicznej próbek gazów, należy zawsze stosować metody oczyszczania, które minimalizują ryzyko wystąpienia błędów pomiarowych. Oczyszczanie próbki gazu za pomocą substancji absorbujących jest zatem uznawane za standardową praktykę w laboratoriach zajmujących się monitorowaniem emisji zanieczyszczeń.

Pytanie 32

Jakie działania powinny być podjęte w celu zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego w zakładzie przemysłu chemicznego?

A. Uziemić wszystkie urządzenia zasilane prądem elektrycznym, umieścić gaśnice w oznaczonych miejscach, ustawić pojemniki z piaskiem
B. Wyłączyć wszystkie urządzenia zasilane prądem elektrycznym, ustawić pojemniki z węglem aktywnym, wyznaczyć trasy ewakuacyjne
C. Odłączyć wszystkie nieużywane urządzenia od sieci elektrycznej, ustawić pojemniki z kocami azbestowymi, okresowo uruchamiać kurtyny wodne
D. Pozostawić wszystkie nieużywane urządzenia w trybie jałowym, stosować odzież ognioodporną, wykorzystywać czujniki dymu
Uziemienie sprzętów, które działają na prąd, to naprawdę ważny temat, zwłaszcza w zakładach chemicznych. To zabezpieczenie zapobiega gromadzeniu się ładunków, co mogłoby prowadzić do nieprzyjemnych sytuacji, jak iskrzenie czy nawet pożar. Warto też pamiętać, żeby gaśnice były w łatwo dostępnych miejscach, bo w razie potrzeby każda sekunda się liczy. To wszystko jest zgodne z przepisami BHP, więc naprawdę warto to mieć na uwadze. Pojemniki z piaskiem też są świetnym pomysłem – pomagają w gasić małe pożary i wchłaniają substancje chemiczne, co ogranicza rozprzestrzenianie się ognia. Przykładowo w laboratoriach chemicznych regularne kontrole i dostępność gaśnic to klucz do bezpieczeństwa. Dlatego te działania są naprawdę istotne, żebyśmy czuli się bezpieczni w miejscu pracy.

Pytanie 33

Utlenianie etenu (etylenu) to proces silnie wydzielający ciepło, który zachodzi w zakresie temperatur 180-250°C i pod ciśnieniem 2-3 MPa. Która substancja powinna być używana w obiegu chłodzenia reaktora?

A. Dowtherm
B. Freon
C. Sprężone powietrze
D. Stopione sole nieorganiczne
Dowtherm to mieszanina dietylenoglikolu i glikolu etylenowego, która jest powszechnie stosowana jako czynnik chłodzący w procesach przemysłowych, w tym w reaktorach chemicznych. Jego właściwości, takie jak wysoka stabilność termiczna oraz niskie ciśnienie pary, sprawiają, że jest idealnym wyborem w wysokotemperaturowych reakcjach egzotermicznych, jak utlenianie etenu. Dowtherm efektywnie odprowadza ciepło generowane w trakcie reakcji, co zapobiega przegrzewaniu reaktora oraz potencjalnym uszkodzeniom konstrukcji. W praktyce, stosowanie Dowthermu pozwala na utrzymanie optymalnych warunków procesowych, co jest kluczowe dla uzyskania wysokiej wydajności oraz selektywności reakcji. W branży chemicznej i petrochemicznej standardem jest stosowanie cieczy roboczych, które zapewniają efektywne chłodzenie w różnych warunkach operacyjnych, a Dowtherm spełnia te wymagania, oferując jednocześnie bezpieczeństwo i efektywność energetyczną.

Pytanie 34

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 35

Jakiego przyrządu należy użyć do określenia lepkości cieczy?

A. Piknometru
B. Anemometru
C. Wiskozymetru
D. Areometru
Anemometr, piknometr i areometr to urządzenia, które mają swoje konkretne zastosowanie, ale z lepkością cieczy nie mają nic wspólnego. Anemometr mierzy prędkość powietrza, co jest kluczowe w meteorologii i wentylacji, ale nie ma to nic wspólnego z lepkością. Piknometr z kolei służy do określania gęstości cieczy, co to też inny temat. Wg mnie, mylenie gęstości z lepkością to dość powszechny błąd. Areometr działa w podobny sposób, bo mierzy gęstość cieczy przez zanurzenie w niej, więc też nie dotyczy lepkości. Warto pamiętać, że te różne właściwości fizyczne cieczy się różnią i do ich pomiaru potrzebujemy odpowiednich instrumentów. Używanie niewłaściwego przyrządu do mierzenia lepkości może prowadzić do błędnych wniosków, co w dłuższej perspektywie może się naprawdę źle skończyć.

Pytanie 36

Podczas określania stężenia roztworu sacharozy z wykorzystaniem metody refraktometrycznej przeprowadza się pomiar

A. kąta skręcenia płaszczyzny polaryzacji światła po przejściu przez roztwór
B. natężenia światła rozproszonego przez roztwór
C. współczynnika załamania promieni świetlnych o określonej długości fali
D. natężenia światła przechodzącego przez roztwór
Odpowiedź dotycząca pomiaru współczynnika załamania promienia światła o danej długości fali jest poprawna, ponieważ refraktometria opiera się na zasadzie, że każdy roztwór optycznie aktywny, taki jak roztwór sacharozy, zmienia kąt załamania światła w zależności od jego stężenia. Współczynnik załamania dla sacharozy jest bezpośrednio związany z jej stężeniem, co pozwala na dokładne określenie tego parametru. Praktyczne zastosowanie tej metody znajduje się w laboratoriach chemicznych i przemysłowych, gdzie kontrola jakości wymaga ciągłego monitorowania stężenia substancji. W refraktometrii często korzysta się z wzorów kalibracyjnych, które tłumaczą, jak przeliczać zmierzone wartości współczynnika załamania na stężenie sacharozy w roztworze. Dobre praktyki w tej dziedzinie obejmują regularne kalibracje urządzeń, używanie wzorców oraz dokładne pomiary temperatury, ponieważ współczynnik załamania światła jest również funkcją temperatury. W rezultacie, refraktometria staje się nie tylko techniką pomiarową, ale także narzędziem do monitorowania i zapewnienia zgodności z normami branżowymi.

Pytanie 37

Jakie wskaźniki powinny być obserwowane w magazynach, gdzie przechowywana jest 24% wodna roztwór amoniaku?

A. Temperaturę powietrza oraz poziom amoniaku w otoczeniu
B. Szczelność pomieszczeń oraz ciśnienie w powietrzu
C. Temperaturę i ciśnienie powietrza
D. Szczelność pomieszczeń oraz poziom amoniaku w otoczeniu
Szczelność pomieszczeń oraz ciśnienie powietrza są istotnymi aspektami w kontekście przechowywania substancji chemicznych, jednak nie stanowią one kluczowych parametrów w monitorowaniu pomieszczeń z 24% wodą amoniakalną. Owszem, szczelność pomieszczenia jest istotna, aby zminimalizować ryzyko wycieku amoniaku do atmosfery, ale sama w sobie nie dostarcza wystarczających informacji o bezpieczeństwie przechowywanych substancji. Ciśnienie powietrza również nie jest bezpośrednim wskaźnikiem, który mógłby pomóc w ocenie stężenia amoniaku czy warunków przechowywania. Monitorowanie tylko tych dwóch parametrów może prowadzić do niepotrzebnych zaniechań, które w kontekście substancji takich jak amoniak mogą być ekstremalnie niebezpieczne. Na przykład, w sytuacji, gdy ciśnienie jest stabilne, ale temperatura wzrasta, stężenie amoniaku może przekroczyć dopuszczalne normy, co prowadzi do poważnych zagrożeń zdrowotnych. Dlatego kluczowe jest, aby zwracać uwagę na konkretne wskaźniki, które mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo, takie jak temperatura i stężenie amoniaku w atmosferze, zamiast skupiać się jedynie na szczelności i ciśnieniu, które są zaledwie elementami szerszej strategii zarządzania ryzykiem.

Pytanie 38

Jakie urządzenie powinno być użyte do ciągłego oddzielania ciała stałego od cieczy?

A. Filtr świecowy
B. Nuczę filtracyjną
C. Obrotowy filtr bębnowy
D. Prasę filtracyjną ramową
Obrotowy filtr bębnowy jest idealnym rozwiązaniem do ciągłego oddzielania ciał stałych od cieczy w różnych zastosowaniach przemysłowych, szczególnie w branży chemicznej i spożywczej. Jego konstrukcja pozwala na efektywne odseparowanie osadów, co jest kluczowe w procesach, gdzie czystość cieczy jest niezbędna. W obrotowym filtrze bębnowym, materiał filtracyjny jest umieszczony na cylindrycznym bębnie, który obraca się w zbiorniku z cieczą. Ciało stałe osadza się na filtrze, a czysta ciecz wypływa z bębna. Ten proces jest nie tylko efektywny, ale również zautomatyzowany, co pozwala na ciągłą produkcję bez przestojów. W praktyce zastosowanie obrotowego filtra bębnowego można zobaczyć w oczyszczalniach ścieków, produkcji soków owocowych czy w przemyśle farmaceutycznym. Dzięki jego wysokiej wydajności i zdolności do przetwarzania dużych objętości cieczy, obrotowy filtr bębnowy jest zgodny z najlepszymi praktykami branżowymi, które wymagają efektywnego zarządzania odpadami i optymalizacji procesów produkcyjnych.

Pytanie 39

Zgodnie z zasadą optymalnego wykorzystania energii, zmniejszenie strat ciepła w procesach technologicznych uzyskuje się przez zastosowanie

A. niewielkich urządzeń dla przeprowadzania reakcji egzotermicznych wtedy, gdy konieczne jest utrzymanie wysokiej temperatury w obszarze reakcji
B. współprądu cieplnego, ponieważ pozwala nam to na podgrzanie medium w wymienniku ciepła do wyższej temperatury niż w przypadku zastosowania przeciwprądu
C. minimalnych różnic temperatur pomiędzy strefą procesową a otoczeniem
D. niedoboru reagentów oraz efektywne wykorzystanie produktów ubocznych
Ograniczanie strat cieplnych w procesach technologicznych poprzez stosowanie niewielkich różnic temperatur pomiędzy przestrzenią procesową a otoczeniem jest kluczowym aspektem efektywności energetycznej. W praktyce oznacza to, że wszelkie urządzenia i instalacje powinny być projektowane w taki sposób, aby minimalizować straty ciepła do otoczenia, co można osiągnąć dzięki izolacji termicznej i zastosowaniu technologii o wysokiej sprawności. Przykładem mogą być systemy grzewcze, gdzie optymalizacja różnic temperatur pozwala na bardziej efektywne wykorzystanie energii. W standardach branżowych, takich jak ISO 50001, zaleca się analizowanie i monitorowanie zużycia energii, co pomaga identyfikować obszary do poprawy. Dobrą praktyką jest również stosowanie wymienników ciepła o wysokiej sprawności, które pozwalają na odzysk ciepła z procesów przemysłowych, co dodatkowo ogranicza straty energetyczne. Takie podejście jest nie tylko zgodne z zasadą zrównoważonego rozwoju, ale również przyczynia się do obniżenia kosztów operacyjnych w przedsiębiorstwie.

Pytanie 40

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.