Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik farmaceutyczny
Kwalifikacja: MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Data rozpoczęcia: 4 stycznia 2026 11:05
Data zakończenia: 4 stycznia 2026 11:27

Egzamin zdany!

Wynik: 34/40 punktów (85,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Wybór pistla do moździerza powinien uwzględniać

A. objętość moździerza oraz średnicę główki pistla

B. średnicę moździerza oraz średnicę główki pistla

C. długość pistla i wysokość moździerza

D. krzywizny pistla oraz krzywiznę powierzchni wewnętrznej moździerza

Dobór pistla do moździerza jest kluczowym aspektem w procesie przygotowania materiałów do mielenia czy rozdrabniania. Poprawna krzywizna pistla musi być dopasowana do wewnętrznej powierzchni moździerza, aby zapewnić skuteczność działania i minimalizować straty materiału. Krzywizna pistla odpowiada za równomierne rozkładanie siły w trakcie mielenia, co wpływa na efektywność procesu. Przykładowo, w laboratoriach chemicznych czy farmaceutycznych, gdzie dokładność jest kluczowa, odpowiedni dobór pistla i moździerza pozwala na uzyskanie jednorodnych mieszanek i optymalizację wyników badań. Zgodnie z normami jakości i bezpieczeństwa w takich środowiskach, zawsze należy stosować pistle i moździerze wykonane z materiałów odpornych na działanie substancji przetwarzanych, co dodatkowo akcentuje znaczenie krzywiny w kontekście materiałów. Należy pamiętać, że niewłaściwy dobór pistla może prowadzić do uszkodzenia narzędzi oraz obniżenia jakości przetworzonych substancji.

Pytanie 2

Przy założeniu, że masa jednej łyżki wynosi 17,0 g, oblicz jaką dawkę jednorazową jodku potasu zawiera lek recepturowy stosowany według recepty zamieszczonej poniżej.

Rp.
Kalium ioddii                     3,0
Natrii benzoatis                  4,0
Sulfoguaiacoli            aa      4,0
Liq. pectoralis
Aquae                     aa ad 150,0

M.f. mixt.
D.S. 1 łyżkę rano i 1 łyżkę po południu (do godziny 17)

A. 0,30 g

B. 0,60 g

C. 0,68 g

D. 0,34 g

W przypadku błędnych odpowiedzi często występuje nieporozumienie dotyczące sposobu obliczania dawki jednorazowej leku. Wiele osób może mylnie zakładać, że wystarczy po prostu podzielić całkowitą masę leku przez masę jednej łyżki, co prowadzi do błędnych wyników. Kluczowe jest zrozumienie, że obliczenia powinny opierać się na całkowitej masie substancji czynnej w odniesieniu do liczby dawek, które można uzyskać z danej ilości leku. Na przykład, gdyby przyjąć, że lekarstwo waży 150 g i jodek potasu stanowi 3 g całkowitej masy, a masa jednej łyżki wynosi 17 g, to trzeba obliczyć liczbę łyżek, które otrzymujemy z całkowitej masy leku, a dopiero potem podzielić masę jodku potasu przez uzyskaną wartość. Niewłaściwe podejście do tych obliczeń skutkuje nieodpowiednim dawkowanie, co w praktyce może prowadzić do nieefektywnej terapii lub, co gorsza, poważnych działań niepożądanych. W farmacji, precyzyjne obliczenia są kluczowe i powinny być zgodne z aktualnymi standardami oraz wytycznymi, co podkreśla znaczenie staranności w każdym aspekcie pracy farmaceutycznej. Zapewnienie pacjentom odpowiednich dawek leków jest nie tylko kwestią skuteczności, ale także ich bezpieczeństwa.

Pytanie 3

Jaką substancję uznaje się za posiadającą właściwości dezynfekujące?

A. Aluminii subacetatis solutio

B. Chloramina B

C. Amara Tinctura

D. Crataegi Tinctura

Chloramina B jest substancją chemiczną, która wykazuje właściwości odkażające i antyseptyczne, co czyni ją kluczowym składnikiem w wielu procedurach dezynfekcyjnych w medycynie i przemyśle. Jej działanie opiera się na zdolności do eliminacji mikroorganizmów, w tym bakterii, wirusów oraz grzybów, dzięki utleniającym właściwościom chloru. Chloramina B jest często stosowana do dezynfekcji narzędzi medycznych, powierzchni roboczych oraz wody, co jest istotne w kontekście zapobiegania zakażeniom szpitalnym. W praktyce, jej zastosowanie obejmuje nie tylko lecznictwo, ale również hodowlę zwierząt oraz przemysł spożywczy, gdzie czystość i bezpieczeństwo są kluczowe. Dobrą praktyką jest stosowanie odpowiednich rozcieńczeń chloraminy, aby zapewnić skuteczność działania przy minimalizacji ryzyka dla zdrowia ludzkiego. Warto również pamiętać o odpowiednich procedurach przechowywania i użytkowania, ponieważ chloramina, mimo swojej skuteczności, może być szkodliwa w wysokich stężeniach. Z tego względu, jej stosowanie powinno być zgodne z wytycznymi instytucji takich jak WHO i CDC.

Pytanie 4

Jaka jest zawartość bizmutu galusanu zasadowego w medykamencie przygotowanym według podanej receptury?

Rp.
Bismuthi subgallatis        0,3
3% Sol. Acidi borici       10,0
Eucerini                ad 50,0
M.f. ung.
D.S. Zewnętrznie.

A. 0,30%

B. 0,60%

C. 0,15%

D. 0,75%

W leku mamy stężenie bizmutu galusanu zasadowego na poziomie 0,6%. To znaczy, że w 100 gramach leku jest 0,6 grama tej substancji czynnej. Dobrze jest wiedzieć, że takie obliczenia są super ważne w farmacji. Dokładne stężenie pozwala na skuteczne leczenie i minimalizuje ryzyko niepożądanych efektów. Farmaceuci korzystają z różnych metod obliczeń, w tym chemicznych pomiarów, żeby wszystko było na tip-top. Muszą też trzymać się standardów z Farmakopei, aby jakość leków była na najwyższym poziomie. Dla przykładu, podczas robienia zawiesiny leku, precyzyjne obliczenia stężenia mają ogromny wpływ na to, jak pacjent odbierze lek. Dlatego rozumienie, jak to wszystko działa, jest kluczowe w pracy z substancjami w farmacji.

Pytanie 5

Jak działa aldakton (Verospiron, Spironolakton)?

A. Jest antagonistą kortykosteronu - blokuje jego działanie przeciwzapalne

B. Pełni rolę antagonisty trójjodotyroniny - zmniejsza tempo przemiany materii

C. Działa jako antagonista testosteronu - ogranicza jego działanie anaboliczne

D. Działa jako antagonista aldosteronu - ma działanie moczopędne

Spironolakton, znany jako aldakton, działa jako antagonistą aldosteronu, hormonu steroidowego wydzielanego przez korę nadnerczy. Aldosteron odgrywa kluczową rolę w regulacji równowagi elektrolitowej, zwiększając wchłanianie sodu i wydalanie potasu w nerkach. Działanie spironolaktonu polega na blokowaniu receptora aldosteronowego, co prowadzi do zwiększonego wydalania sodu i wody, a tym samym do działania moczopędnego. Jest to szczególnie istotne w terapii nadciśnienia tętniczego oraz w leczeniu obrzęków związanych z niewydolnością serca czy marskością wątroby. Jako środek moczopędny, spironolakton jest często stosowany w połączeniu z innymi lekami, co podnosi skuteczność leczenia. Warto także zauważyć, że spironolakton ma działanie oszczędzające potas, co jest korzystne w przypadku pacjentów z ryzykiem hipokaliemii. Dobre praktyki kliniczne zalecają monitorowanie poziomu elektrolitów oraz funkcji nerek podczas stosowania tego leku, aby uniknąć ewentualnych powikłań.

Pytanie 6

Zapas benzyny aptecznej powinien być przechowywany w

A. towarzystwie wszystkich płynów zewnętrznych

B. towarzystwie wszystkich płynów wewnętrznych

C. wyodrębnionych pomieszczeniach, bez potrzeby dodatkowych zabezpieczeń

D. osobnych pomieszczeniach, zabezpieczonych zgodnie z regulacjami bhp i przeciwpożarowymi

Zapas benzyny aptecznej powinien być przechowywany w oddzielnych pomieszczeniach, które są zabezpieczone zgodnie z przepisami bhp oraz przeciwpożarowymi, ponieważ substancje łatwopalne, takie jak benzyna, stwarzają poważne ryzyko pożarowe i eksplozji. Przechowywanie tych materiałów w odpowiednich warunkach jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa zarówno personelu, jak i pacjentów. Przykładem właściwej praktyki jest wykorzystanie pomieszczeń wyposażonych w systemy wentylacji oraz gaśnice odpowiednie do rodzaju substancji. Ponadto, odpowiednie oznakowanie przestrzeni oraz regularne szkolenia dla personelu w zakresie postępowania w sytuacjach awaryjnych są kluczowe. Zgodność z normami takimi jak PN-EN 14015 dotycząca zbiorników do przechowywania cieczy oraz PN-ISO 45001 związana z zarządzaniem bezpieczeństwem i higieną pracy umożliwia minimalizację ryzyka wystąpienia incydentów związanych z substancjami niebezpiecznymi, co jest niezbędne w każdym zakładzie ochrony zdrowia.

Pytanie 7

Jakie zastosowanie mają pochodne celulozy w recepturze farmaceutycznej?

A. środki do konserwacji

B. substancje zwiększające gęstość

C. substancje poprawiające aromat

D. przeciwutleniacze

Wybór odpowiedzi dotyczących substancji poprawiających smak odnosi się do właściwości, które nie są charakterystyczne dla pochodnych celulozy. Zwykle substancje smakowe są dodawane do receptur w celu zwiększenia atrakcyjności preparatów, jednak pochodne celulozy nie wnoszą właściwości smakowych do produktu. Z kolei środki konserwujące są stosowane do przedłużania trwałości produktów poprzez hamowanie wzrostu mikroorganizmów. Pochodne celulozy nie działają jako konserwanty, ponieważ ich funkcja jest całkowicie inna – polega na zwiększaniu lepkości i stabilności formulacji. Odpowiedź wskazująca na działanie przeciwutleniające również jest niewłaściwa, ponieważ pochodne celulozy nie mają właściwości chemicznych, które pozwalałyby im na neutralizowanie wolnych rodników czy ochranianie substancji czynnych przed utlenieniem. Typowe błędy w myśleniu, które prowadzą do takich wniosków, obejmują mylenie funkcji różnych dodatków w recepturze oraz brak znajomości specyficznych właściwości składników farmaceutycznych. Dlatego kluczowe jest zrozumienie, że choć pochodne celulozy mogą mieć wiele zastosowań, ich główną rolą w formulacjach aptecznych jest zwiększenie lepkości, a nie poprawa smaku, konserwacja czy działanie przeciwutleniające.

Pytanie 8

Adnotacja lekarza na recepcie w formie zwrotu "Repetatur x 2" umożliwia sporządzenie dla pacjenta leku recepturowego

A. w dwóch różnych aptekach, na podstawie kopii recepty

B. w ilości dwukrotnie większej na jeden ryczałt

C. z użyciem dwukrotnie większej ilości substancji czynnej

D. dwa razy w aptece, w której przygotowano lek oraz sporządzono odpis recepty

Adnotacja "Repetatur x 2" na recepcie odnosi się do możliwości przygotowania leku recepturowego dwa razy w aptece, w której został on pierwotnie sporządzony. Oznacza to, że farmaceuta może wykonać lek ponownie na podstawie oryginalnej recepty oraz sporządzonego odpisu, co jest zgodne z zasadami praktyki farmaceutycznej. Przykładowo, jeśli pacjent potrzebuje regularnych dawek leku, który jest sporządzany w aptece, farmaceuta może wykonać go dwukrotnie, co jest zarówno praktyczne, jak i zgodne z potrzebami pacjenta. Ważne jest, aby każdy odpis był odpowiednio dokumentowany, co zapewnia bezpieczeństwo i zgodność z przepisami prawnymi. Standardy farmaceutyczne wymagają również, aby recepty były przechowywane i że każdy powtarzalny lek powinien być wydawany zgodnie z zaleceniami lekarza oraz z obowiązującymi normami prawnymi, co zapewnia pacjentowi dostęp do potrzebnych mu leków.

Pytanie 9

Olej przeznaczony do kropli do oczu

A. powinien być wyjałowiony w autoklawie po przesączeniu przez bibułę na gorąco

B. musi spełniać standardy oleju do iniekcji

C. powinien być poddany sterylizacji w suszarce w temperaturze 45 °C po przesączeniu przez bibułę

D. nie wymaga spełniania specjalnych norm

Olej do kropli do oczu powinien odpowiadać wymaganiom oleju do wstrzykiwań, co oznacza, że musi spełniać określone standardy czystości mikrobiologicznej oraz jakości fizykochemicznej. W kontekście stosowania w okulistyce, oleje powinny być odpowiednio przetworzone, aby zapewnić ich bezpieczeństwo oraz skuteczność przy aplikacji do oczu. Zgodnie z normami farmaceutycznymi, oleje te nie mogą zawierać zanieczyszczeń, a ich proces produkcji powinien zapewnić sterylność oraz stabilność. Przykładem zastosowania jest olej rycynowy, który jest często używany w preparatach do oczu, ponieważ jego właściwości mogą wspierać nawilżenie oraz ochronę powierzchni oka. Dobre praktyki wytwarzania tego rodzaju produktów powinny również obejmować testowanie stability oraz mikrobiologiczne, co jest kluczowe w zapewnieniu bezpieczeństwa pacjentów.

Pytanie 10

Technik farmaceutyczny, wydając lek zawierający ziele dziurawca, powinien ostrzec pacjenta o ryzyku wystąpienia

A. depresji

B. zatrzymania moczu

C. tachykardii

D. uczulenia na światło

Odpowiedzi dotyczące tachykardii, depresji oraz zatrzymania moczu są nieprawidłowe w kontekście stosowania ziela dziurawca. Tachykardia, czyli przyspieszony rytm serca, nie jest typowym działaniem niepożądanym związanym z tym ziołem. Chociaż niektóre leki mogą powodować przyspieszenie akcji serca, ziele dziurawca nie jest powszechnie znane jako substancja wywołująca ten efekt. Z kolei depresja jest schorzeniem, które może być zarówno przyczyną, jak i skutkiem stosowania różnych substancji chemicznych, jednak dziurawiec jest często stosowany w terapii stanów depresyjnych, a nie jako czynnik, który je wywołuje. Co więcej, zatrzymanie moczu nie jest bezpośrednio związane z jego działaniem. Pacjenci mogą czasami doświadczać takich objawów z różnych innych powodów, ale nie są one typowe dla preparatów z zioła dziurawca. Zrozumienie, jakie działania niepożądane są rzeczywiście związane z danym lekiem, jest kluczowe dla zapewnienia pacjentom odpowiedniej opieki i wsparcia. Właściwe informowanie o działaniach niepożądanych jest niezbędne, aby uniknąć mylnych przekonań i błędnych wytycznych w codziennym stosowaniu terapii.

Pytanie 11

Zasady wystawiania recepty farmaceutycznej

A. może być wydana przez technika farmaceutycznego w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia pacjenta

B. jest wydawana przez technika farmaceutycznego i może być zrealizowana w przeciągu miesiąca

C. może być wystawiona przez uprawnionego farmaceutę w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia pacjenta

D. jest wystawiana przez farmaceutę i leki na niej zapisane podlegają zasadom refundacji

Recepta farmaceutyczna, zgodnie z przepisami prawa, może być wystawiona przez uprawnionego farmaceutę w sytuacjach, gdy zagrożone jest życie lub zdrowie pacjenta. W takich przypadkach farmaceuta, wykorzystując swoją wiedzę i umiejętności, ma prawo do podejmowania decyzji dotyczących wystawienia recepty, co jest kluczowe dla zapewnienia pacjentowi szybkiej i skutecznej pomocy. Przykładem może być osobny przypadek, kiedy pacjent przychodzi do apteki z nagłym zapotrzebowaniem na leki ratujące życie, na przykład w przypadku reakcji alergicznej. W sytuacjach kryzysowych farmaceuta nie tylko zna farmakoterapię, ale również rozumie, jak szybko zrealizować receptę, aby zminimalizować ryzyko dla zdrowia pacjenta. Tego typu praktyki są zgodne z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego oraz normami OECD, które podkreślają znaczenie zaangażowania farmaceutów w procesy dotyczące bezpieczeństwa zdrowia publicznego oraz dostępu do niezbędnych leków.

Pytanie 12

Jak należy przygotować odwar z korzenia kozłka?

A. w aparacie Derynga

B. w maceratorze

C. w infuzorce

D. w aparacie Soxhleta

Infuzor jest urządzeniem zaprojektowanym do przygotowywania naparów i odwarów, a jego zastosowanie w przypadku korzenia kozłka (Valeriana officinalis) jest szczególnie uzasadnione. Infuzor umożliwia efektywne wydobycie składników czynnych z surowca roślinnego poprzez kontrolowane podgrzewanie i macerację. Proces ten polega na zalaniu korzenia gorącą wodą, co sprzyja rozpuszczaniu substancji czynnych, takich jak kwasy fenolowe, terpeny i inne związki bioaktywne. Z uwagi na właściwości uspokajające i wspomagające sen, odwar z korzenia kozłka jest szeroko stosowany w fitoterapii. Standardy dotyczące przygotowywania takich wyciągów zalecają stosowanie infuzorów, ponieważ pozwalają one na uzyskanie wysokiej jakości preparatu, który zachowuje pełnię działania terapeutycznego. Dodatkowo, infuzory są łatwe w obsłudze i zapewniają odpowiednie warunki, takie jak temperatura i czas ekstrakcji, co jest kluczowe dla uzyskania pożądanych efektów.

Pytanie 13

Gdzie najczęściej zachodzi proces biotransformacji leków w organizmie?

A. w wątrobie, pod wpływem enzymów mikrosomalnych

B. w nerkach, pod działaniem specyficznych enzymów

C. w tkankach, pod wpływem enzymów tkankowych

D. we krwi, pod wpływem enzymów krwi

Proces biotransformacji leków, znany również jako metabolizm, jest kluczowym etapem w farmakokinetyce substancji czynnych. Najczęściej zachodzi on w wątrobie, gdzie enzymy mikrosomalne, głównie z rodziny cytochromu P450, odgrywają dominującą rolę. Te enzymy uczestniczą w różnych reakcjach, takich jak hydroksylacja, oksydacja oraz redukcja, co prowadzi do przekształcenia substancji lipofilnych w bardziej hydrosolubne metabolity, które są łatwiejsze do wydalenia z organizmu. Zrozumienie tego procesu jest kluczowe dla projektowania leków, ponieważ właściwości farmakokinetyczne związków należących do różnych grup terapeutycznych mogą się znacznie różnić w zależności od ich metabolizmu w wątrobie. Przykładem mogą być leki przeciwbólowe, takie jak paracetamol, który w nadmiarze może prowadzić do uszkodzenia wątroby, co podkreśla znaczenie biotransformacji i jej wpływu na bezpieczeństwo farmakoterapii. Ponadto, wiedza o metabolizmie leków pozwala na przewidywanie interakcji między różnymi substancjami czynnymi, co ma istotne znaczenie w praktyce klinicznej i doborze terapii.

Pytanie 14

Czym jest leukopenia?

A. zmniejszenie liczby krwinek czerwonych

B. wzrost liczby wszystkich składników morfotycznych krwi

C. zmniejszenie liczby krwinek białych

D. zmniejszenie liczby płytek krwi

Leukopenia to stan charakteryzujący się obniżoną liczbą krwinek białych (leukocytów), co jest istotne dla funkcjonowania układu odpornościowego. Krwinki białe odgrywają kluczową rolę w obronie organizmu przed infekcjami oraz w procesach zapalnych. Spadek ich liczby może prowadzić do zwiększonego ryzyka zakażeń, co wymaga szczególnej uwagi w diagnostyce i leczeniu. Praktyczne zastosowanie wiedzy na temat leukopenii obejmuje monitorowanie pacjentów poddawanych chemioterapii, u których często występuje ten stan, ze względu na toksyczny wpływ leków na szpik kostny. Istotne jest regularne wykonywanie morfologii krwi, co pozwala na wczesne wykrycie leukopenii i podjęcie działań mających na celu wsparcie układu odpornościowego, takich jak stosowanie czynników stymulujących kolonii, które pobudzają produkcję leukocytów. Znajomość tego zagadnienia jest również ważna w kontekście oceny stanu zdrowia pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi oraz zakaźnymi, gdzie leukopenia może być objawem towarzyszącym.

Pytanie 15

Klarin - preparat zawierający ekstrakt z Borówki czernicy (Vaccinium myrtillus) ma działanie

A. obniżające ciśnienie tętnicze

B. mające działanie przeciwwymiotne

C. obniżające stężenie cholesterolu

D. uszczelniające naczynia włosowate

Wybór odpowiedzi dotyczącej obniżania poziomu cholesterolu jest błędny, ponieważ borówka czernica nie zawiera substancji aktywnych, które wykazywałyby taką specyfikę działania. Cholesterol jest lipidowym związkiem, którego metabolizm jest regulowany głównie przez wątrobę oraz dietę, a skuteczne obniżenie jego poziomu wymaga zastosowania odpowiednich środków farmakologicznych, takich jak statyny, które wpływają na enzymy odpowiedzialne za jego syntezę. Przypisanie właściwości obniżających cholesterol borówce czernicy jest wynikiem nieporozumienia, które może wynikać z ogólnej wiedzy o zdrowotnych właściwościach owoców, jednakże nie opiera się na dowodach naukowych. Podobnie, przypisanie borówce działania obniżającego ciśnienie krwi jest także nietrafione. Preparaty na bazie borówki czernicy nie wykazują właściwości hipotensyjnych. Warto zauważyć, że obniżenie ciśnienia wymaga ścisłej regulacji układu krążenia, co osiągają leki z grupy inhibitorów ACE czy beta-blokerów. Ponadto, błędne jest również przypisanie borówce czernicy działania przeciwwymiotnego. Leki przeciwwymiotne działają na receptory w mózgu, a borówka czernica nie ma na to wpływu. Wnioskując, nieprawidłowe przypisanie borówki czernicy do powyższych działań wynika z błędnej interpretacji jej właściwości, co podkreśla znaczenie posiadania rzetelnej wiedzy na temat składników aktywnych stosowanych w preparatach i ich rzeczywistych działań w organizmie.

Pytanie 16

Nipagina A stanowi synonim parahydroksybenzoesanu

A. amylu

B. propylu

C. etyliu

D. metylu

Zrozumienie, że nipagina A jest synonimem parahydroksybenzoesanu etylu, jest kluczowe w kontekście zastosowań chemicznych i przemysłowych. Wybór odpowiedzi dotyczących amylu, metylu i propylu może prowadzić do pomyłek związanych z nomenklaturą chemiczną. Amyl, metyl i propyl to inne alkilowe grupy, które mogą tworzyć różne estry kwasu p-hydroksybenzoesowego, jednak każdy z nich ma inne właściwości chemiczne i różne zastosowania. Na przykład, parahydroksybenzoesan metylu jest często stosowany jako konserwant, ale jego działanie i skuteczność nie są identyczne z działaniem parahydroksybenzoesanu etylu. Użytkownicy mogą mylnie zakładać, że wszystkie te substancje mają takie same funkcje, co jest nieprawdziwe. Ważne jest, aby zrozumieć, że różne estry mają różne profile działania, co wpływa na ich praktyczne zastosowanie w przemyśle spożywczym i kosmetycznym. Wybierając niewłaściwą odpowiedź, można nieświadomie zignorować istotne różnice w działaniu chemicznym substancji, co może prowadzić do nieefektywności w zastosowaniach przemysłowych oraz potencjalnych problemów z bezpieczeństwem produktów. Warto zatem zwracać uwagę na dokładność terminologii chemicznej, aby podejmować prawidłowe decyzje oparte na wiedzy o właściwościach specyficznych związków chemicznych.

Pytanie 17

Jakie są objawy ostrego zatrucia morfiną?

A. niemiarowy, utrudniony oddech

B. biegunka

C. pobudzenie psychiczne

D. rozszerzenie źrenic

Niemiarowy, utrudniony oddech jest kluczowym objawem ostrego zatrucia morfiną, wynikającym z działania tej substancji na ośrodek oddechowy w mózgu. Morfina, będąca silnym opioidem, wywołuje depresję ośrodkowego układu nerwowego, co wpływa na regulację oddechu. U pacjentów może wystąpić zarówno spłycenie oddechu, jak i jego nieregularność, co stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia. W praktyce klinicznej, szybka identyfikacja tego objawu jest kluczowa dla podjęcia odpowiednich działań ratunkowych, takich jak podanie antagonistów opioidowych, na przykład naloksonu, który może przywrócić prawidłowe funkcje oddechowe. Dodatkowo, świadomość o tym objawie pozwala personelowi medycznemu na monitorowanie pacjentów przyjmujących opioidy oraz na wdrażanie protokołów bezpieczeństwa, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia poważnych powikłań. W ramach standardów opieki nad pacjentami stosującymi opioidy, zaleca się regularne ocenianie funkcji oddechowej i wczesne reagowanie na jakiekolwiek nieprawidłowości.

Pytanie 18

Wykorzystując fragment FP X, oblicz ilość wody potrzebną do rozpuszczenia potasu jodku w leku przygotowanym według poniższej recepty.

PRZYGOTOWANIE

Kalii iodidum              2,0 cz.
Iodum                      1,0 cz.
Aqua purificata           97,0 cz.

Jodek potasu rozpuścić w 4 cz. wody. W roztworze tym rozpuścić jod, uzupełnić wodą i zamieszać.

Rp.
Iodi solutio aquosae   20,0
M.f.sol.

A. 0,4g

B. 2,0g

C. 0,8g

D. 4,0g

Poprawna odpowiedź 0,8g wynika z zastosowania właściwej proporcji, która jest kluczowa w obliczeniach dotyczących rozpuszczania substancji w roztworach. W przepisie wskazano, że do rozpuszczenia 2,0 części potasu jodku potrzeba 4 części wody, co daje stosunek 1:2. Obliczając ilość potasu jodku w 20g roztworu, ustalamy, że znajduje się tam 0,4g potasu jodku. Aby uzyskać odpowiednią ilość wody do rozpuszczenia tej ilości potasu jodku, stosujemy proporcję, co prowadzi nas do wyniku 0,8g wody. Tego rodzaju obliczenia są niezbędne w farmacji, gdzie precyzyjnie określona masa substancji czynnej i rozpuszczalnika wpływa na skuteczność leku. Wiedza ta ma praktyczne zastosowanie w laboratoriach, gdzie przygotowywane są różnego rodzaju roztwory stosowane w terapii. Ponadto, zgodność z dobrymi praktykami wytwarzania leków (GMP) wymaga staranności w obliczeniach, aby zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność leków.

Pytanie 19

Sylicaps, Sylimarol oraz Cynarex to ziołowe preparaty stosowane w terapii

A. wrzodów żołądka

B. chorób wątroby

C. chorób trzustki

D. nadkwaśności

Sylicaps, Sylimarol i Cynarex to preparaty roślinne, które zawierają składniki aktywne, takie jak sylimaryna, ekstrakty z ostropestu plamistego oraz inne substancje wspierające funkcje wątroby. Preparaty te są stosowane w terapii chorób wątroby, w tym w przewlekłym zapaleniu wątroby, stłuszczeniu wątroby oraz jako wsparcie w regeneracji wątroby po uszkodzeniach spowodowanych alkoholem czy lekami. Sylimaryna, główny składnik aktywny zawarty w tych preparatach, wykazuje działanie hepatoprotekcyjne, antyoksydacyjne oraz przeciwzapalne, co czyni ją istotnym elementem w terapii schorzeń wątroby. Badania kliniczne potwierdzają skuteczność sylimaryny w poprawie parametrów funkcji wątroby oraz w redukcji objawów związanych z jej niewydolnością. Dlatego też, w przypadku pacjentów z problemami wątroby, stosowanie tych preparatów może być częścią kompleksowego podejścia terapeutycznego, które obejmuje również odpowiednią dietę oraz unikanie substancji toksycznych, takich jak alkohol i niektóre leki. Integracja tych preparatów w codziennej terapii powinna odbywać się zgodnie z zaleceniami specjalistów i standardami praktyki medycznej.

Pytanie 20

Opis podłoża: "Biała, przezroczysta, tłusta, delikatna, elastyczna substancja, będąca mieszaniną oczyszczonych i wybielonych półstałych węglowodorów, praktycznie nierozpuszczalna w wodzie oraz glicerolu, a bardzo łatwo rozpuszczalna w eterze etylowym i chloroformie", odnosi się do

A. Lanolinum anhydricum

B. Paraffinum liquidum

C. Vaselinum album

D. Vaselinum flavum

Vaselinum album, znane również jako biała wazelina, jest substancją, która charakteryzuje się białą, przeświecającą, tłustą, miękką i ciągliwą konsystencją. Otrzymywana jest z oczyszczonych i wybielonych półstałych węglowodorów, co sprawia, że jest praktycznie nierozpuszczalna w wodzie i glicerolu, a jednocześnie bardzo łatwo rozpuszcza się w eterze etylowym i chloroformie. To sprawia, że jest szeroko stosowana w kosmetykach, farmaceutykach oraz produktach do pielęgnacji skóry, gdzie wykorzystuje się jej właściwości nawilżające i ochronne. Przykładowo, Vaselinum album jest często dodawane do maści, kremów oraz pomad do ust, aby zabezpieczyć skórę przed utratą wilgoci. W kontekście dobrych praktyk branżowych, zawartość tej substancji w produktach kosmetycznych musi spełniać rygorystyczne normy bezpieczeństwa, aby zapewnić ich skuteczność i minimalizować ryzyko reakcji alergicznych.

Pytanie 21

Jaka jest główna substancja czynna (basis) w leku przygotowanym według receptury?

Rp. 
 Calcii carbonatis                              3,0 
 2% Sol. Methylcellulosi                       77,0 
 Sir. simpl.                                   20,0 
 Menthae piperitae aetherolei                gtt. 5 
 M.f. susp. 
 D.S. 3 x dziennie 1 łyżeczkę

A. syrop prosty.

B. olejek miętowy.

C. metyloceluloza.

D. węglan wapnia.

Wybór węglanu wapnia jako kluczowego składnika leku to naprawdę trafny wybór. W farmacji nazywa się to "basis" i chodzi o to, że ten składnik ma największe znaczenie w danym preparacie. Węglan wapnia, czyli "Calci carbonatis", jest świetny w leczeniu zgagi i refluksu, bo działa tak, że neutralizuje nadmiar kwasu w żołądku, co przynosi ulgę. Fajnym przykładem są tabletki musujące, które znajdziesz w aptekach – działają szybko i skutecznie. No i jeszcze jedno: węglan wapnia jest często w suplementach diety dla tych, którzy potrzebują więcej wapnia, co jest super ważne dla zdrowych kości i zębów. Tak więc, to nie tylko główny składnik, ale naprawdę ma wiele zastosowań w codziennej praktyce medycznej. To potwierdza, że węglan wapnia to solidny wybór.

Pytanie 22

Ręczna kapsułkarka ułatwia przygotowywanie

A. proszków dzielonych

B. kapsułek skrobiowych

C. proszków niedzielonych

D. kapsułek miękkich

Kapsułkarka ręczna jest narzędziem, które znacząco ułatwia proces sporządzania proszków dzielonych, co jest szczególnie ważne w farmacji i suplementacji diety. Proszki dzielone to substancje czynne, które muszą być odpowiednio dozowane i podzielone na mniejsze porcje. Kapsułkarka pozwala na precyzyjne napełnianie kapsułek odpowiednią ilością proszku, co zapewnia jednolitą dawkę w każdej kapsułce. Dobre praktyki w farmacji wymagają, aby każda kapsułka zawierała dokładnie określoną ilość substancji czynnej, a kapsułkarki ręczne, dzięki swojej konstrukcji, umożliwiają zachowanie wysokiej dokładności. Na przykład, w przypadku suplementów diety, które zawierają składniki aktywne w proszkach, ręczne kapsułkowanie pozwala na kontrolę jakości produktu końcowego oraz minimalizację strat surowca. Praktyczne zastosowanie kapsułkarek ręcznych jest szerokie - od małych laboratoriów po większe zakłady produkujące leki. Przestrzeganie standardów GMP (Good Manufacturing Practices) w tym procesie jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i efektywności produktów farmaceutycznych.

Pytanie 23

Metotreksat działa jako antyagonista kwasu

A. askorbinowego

B. gamma aminomasłowego

C. foliowego

D. glutaminowego

Metotreksat jest lekiem, który działa jako antagonista kwasu foliowego, co oznacza, że hamuje jego działanie. Kwas foliowy jest niezbędny do syntezy DNA, RNA oraz do metabolizmu aminokwasów. Dlatego metotreksat, poprzez blokowanie działania kwasu foliowego, jest stosowany w terapii nowotworowej oraz w leczeniu chorób autoimmunologicznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów. W praktycznych zastosowaniach metotreksat jest często podawany pacjentom z chorobami nowotworowymi, aby spowolnić wzrost komórek nowotworowych, zwłaszcza w przypadku białaczki czy chłoniaków. Istotne jest również monitorowanie pacjentów w trakcie terapii metotreksatem, ponieważ może on powodować działania niepożądane związane z toksycznym wpływem na komórki zdrowe. Praktyki oparte na aktualnych wytycznych dotyczących stosowania metotreksatu pomagają osiągnąć optymalne wyniki terapeutyczne i zminimalizować ryzyko powikłań.

Pytanie 24

Jak długo po otwarciu opakowania można bez obaw używać kropli do oczu zawierających konserwant, jeśli producent nie podaje innych informacji?

A. 4 tygodnie

B. 8 tygodni

C. 2 tygodnie

D. 1 tydzień

Krople do oczu z konserwantem, przy założeniu, że producent nie zastrzega inaczej, można bezpiecznie stosować przez 4 tygodnie od otwarcia opakowania. To standardowa praktyka w branży farmaceutycznej, która wynika z badań dotyczących stabilności produktów oraz ich potencjalnego skażenia mikrobiologicznego po rozpoczęciu użytkowania. Przykładowo, wiele preparatów zawierających konserwanty, takie jak benzalek chloru, jest projektowanych tak, aby zachować skuteczność i bezpieczeństwo przez co najmniej 28 dni. Po tym okresie ryzyko rozwoju bakterii i innych patogenów znacznie wzrasta, co może prowadzić do podrażnień lub infekcji oczu. Dlatego ważne jest, aby pacjenci przestrzegali zaleceń dotyczących przechowywania i użytkowania preparatów okulistycznych, aby zminimalizować ryzyko powikłań. Regularne monitorowanie stanu zdrowia oczu oraz konsultacje z okulistą są również zalecane, zwłaszcza w przypadku zauważenia jakichkolwiek nieprawidłowości.

Pytanie 25

Która substancja aktywna wchodzi w skład maści Detreomycyna 1%?

A. Nystatinum

B. Chloramphenicolum

C. Erythromycinum

D. Neomycinum

Chloramfenikol, czyli chloramfenikolum, to substancja, która ma naprawdę sporo zastosowań w walce z infekcjami bakteryjnymi. Działa tak, że blokuje syntezę białek w komórkach bakterii, przez co te umierają. Maść Detreomycyna 1% jest głównie stosowana w dermatologii, np. w leczeniu różnych zakażeń skórnych, jak ropnie czy zapalenie mieszków włosowych. Fajnie, że chloramfenikol ma szerokie spektrum działania – działa zarówno na bakterie Gram-dodatnie, jak i Gram-ujemne, a nawet na niektóre mykoplazmy. Jednak w praktyce klinicznej trzeba być ostrożnym z jego stosowaniem, bo może prowadzić do działań ubocznych, jak supresja szpiku kostnego. Ale w odpowiednich sytuacjach i pod kontrolą lekarza, naprawdę potrafi zdziałać cuda. Pamiętaj, że według wytycznych dotyczących antybiotyków, najlepiej unikać jego nadużywania, zwłaszcza w profilaktyce – to jest zgodne z zasadami racjonalnej farmakoterapii.

Pytanie 26

Jaki jest okres ważności recepty na preparat Klindacin T - 1 op. a 15 g, wystawionej na prawidłowo wypełnionym druku na lek refundowany?

KLINDACIN T
Clindamycina, 10 mg/g, żel

Skład leku
1 g żelu zawiera:
substancję czynną: klindamycyna 10 mg (w postaci klindamycyny fosforanu)
substancje pomocnicze: glikol propylenowy, alkohol izopropylowy, woda oczyszczona, hydroksypropyloceluloza, sodu wodorotlenek.

Opakowania
Tuba zawierająca 15 g lub 30 g żelu, umieszczona w tekturowym pudełku.

A. 30 dni.

B. 120 dni.

C. 90 dni.

D. 7 dni.

Odpowiedź 30 dni jest poprawna, ponieważ zgodnie z obowiązującymi przepisami w Polsce, termin ważności recepty na leki refundowane wynosi 30 dni od daty jej wystawienia. Klindacin T, jako lek wydawany na receptę, podlega tym samym regulacjom. W praktyce oznacza to, że pacjent ma 30 dni na zrealizowanie recepty w aptece, co jest kluczowe dla zapewnienia ciągłości terapii. Warto zaznaczyć, że lekarz może określić inny termin ważności, ale standardowo przyjmuje się 30 dni. Zrozumienie tych zasad jest istotne nie tylko dla farmaceutów, ale także dla lekarzy i pacjentów, aby wszyscy byli świadomi ograniczeń czasowych, które mogą wpłynąć na dostępność leku i skuteczność terapii. Ponadto, znajomość terminów ważności recept jest elementem dobrych praktyk w obszarze ochrony zdrowia, co zwiększa bezpieczeństwo pacjentów.

Pytanie 27

Wskaź właściwe powiązanie: "skrót łaciński - polskie znaczenie"?

A. ad. us. int. - do użytku własnego

B. m. f. gutt. - zmieszaj, niech powstanie roztwór

C. d. t. d. - daj takich dawek

D. m. f. susp. - zmieszaj, niech powstanie czopek

Odpowiedź d. t. d. to łaciński skrót, który tłumaczymy jako "daj takich dawek". Używa się go w farmacji, głównie przy recepturach. To ważne, bo dawkowanie leków wymaga dokładności. Na przykład, gdy lekarz mówi, żeby przygotować lek w określonej ilości dawek, farmaceuta musi wiedzieć, że każda porcja musi mieć tę samą ilość składnika aktywnego. To wszystko jest zgodne z zasadami Dobrej Praktyki Wytwarzania (GMP), które mówią, że każda dawka powinna być precyzyjna. Warto pamiętać, że znajomość tych łacińskich skrótów to must-have w naszej pracy i w dokumentacji medycznej. Ich poprawne użycie ma ogromne znaczenie.

Pytanie 28

Aby przygotować lek recepturowy według podanej recepty, należy zastosować

Rp.

Ephedrini hydrochloridi              0,2
Belladonnae extr. sicc.              0,05
Coffeini et Natrii benzoatis         0,7
Ammonii anisati spir.                1,5
Ipecacuanhae tinct.                  5,0
Althaeae sir.                       60,0
Aquae                              120,0
M.f.mixt.
D.S. 2 x dziennie łyżeczkę

A. 0,05 g rozcierki 1+1 z suchego wyciągu z pokrzyku.

B. 0,05 g nalewki z pokrzyku.

C. 5,0 g liścia pokrzyku.

D. 0,1 g rozcierki 1+1 z suchego wyciągu z pokrzyku.

Twoja odpowiedź jest całkiem trafna. 0,1 g rozcierki 1+1 z suchego wyciągu z pokrzyku zgadza się z tym, co jest w recepturze. W recepturze mówi się o 0,05 g suchego wyciągu, co oznacza, że to jedna część. Żeby zrobić tę rozcierkę 1+1, musisz dodać tyle samo substancji, czyli kolejne 0,05 g. W praktyce farmaceutycznej robienie rozcieranek to dość standardowa rzecz, bo trzeba uzyskać fajną konsystencję leku oraz jego właściwości. Takie preparaty są często stosowane, zwłaszcza gdy mamy do czynienia z substancjami, które są dość aktywne biologicznie, jak te wyciągi roślinne. Praca nad lekiem wymaga znajomości proporcji i ilości składników – to jest kluczowe, żeby pacjent był bezpieczny i terapia działała. Każdy etap robienia leku powinien być zgodny z zasadami Dobrej Praktyki Wytwarzania (GMP), bo to wpływa na jakość produktów farmaceutycznych.

Pytanie 29

Aby uniknąć niezgodności przy przygotowaniu leku według podanej recepty, należy

Rp.
Targesini                           0,2
Glyceroli                           2,0
0,9% Sol. Natrii chloridi ad       30,0
M.f. guttae rhinologicae
D.S. 3 x dziennie po 2 krople do nosa.

A. zastąpić roztwór chlorku sodu parafiną ciekłą.

B. zwiększyć ilość glicerolu.

C. zamienić targezynę na protargol.

D. zastąpić roztwór chlorku sodu 5% roztworem glukozy.

Zastąpienie roztworu chlorku sodu 5% roztworem glukozy jest kluczową praktyką w farmacji, szczególnie w kontekście sporządzania leków zawierających koloidy, takie jak targezyna. Targezyna, będąca preparatem srebra, jest wrażliwa na działanie elektrolitów, co może prowadzić do koagulacji i utraty jej właściwości terapeutycznych. Roztwór chlorku sodu, będący elektrolitem, może wywołać zjawisko wysolenia, co jest niepożądane w preparacji farmaceutycznej. Roztwór glukozy, jako substancja nieelektrolityczna, nie powoduje takich reakcji, co czyni go bezpiecznym zamiennikiem. W praktyce, przy sporządzaniu leków, należy zawsze brać pod uwagę interakcje składników aktywnych z nośnikami i pomocniczymi substancjami. Standardy jakości w farmacji zalecają dokładne testowanie i kontrolę formulacji, aby zapewnić ich skuteczność oraz bezpieczeństwo stosowania. Właściwe zrozumienie tych aspektów jest fundamentem dla każdej osoby pracującej w dziedzinie farmacji i przygotowującej leki zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Pytanie 30

Nadmiar alkaloidów tropanowych, które występują naturalnie w pokrzyku wilczej jagodzie, takich jak atropina, może skutkować

A. skurczem mięśni gładkich przewodu pokarmowego

B. zwężeniem źrenicy

C. zwiększonym wydzielaniem śliny

D. pobudzeniem ośrodkowego układu nerwowego

Pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego (OUN) w wyniku przedawkowania alkaloidów tropanowych, takich jak atropina, jest zjawiskiem dobrze udokumentowanym w literaturze medycznej. Atropina działa jako antagonist receptorów muskarynowych, co prowadzi do hamowania działania neuroprzekaźników, takich jak acetylocholina. W nadmiarze, alkaloidy te mogą powodować objawy takie jak pobudzenie, halucynacje, a nawet delirium. Praktyczne zastosowanie tej wiedzy jest kluczowe w kontekście medycyny ratunkowej, gdzie prawidłowa diagnostyka i odpowiednia terapia są niezbędne. Zrozumienie mechanizmu działania atropiny i potencjalnych skutków ubocznych jest istotne dla lekarzy, którzy mogą mieć do czynienia z przypadkami przedawkowania. Ponadto, standardy medyczne wymagają, aby każdy przypadek takich objawów był odpowiednio dokumentowany i analizowany, co może wpłynąć na przyszłe decyzje kliniczne oraz globalne wytyczne dotyczące leczenia.

Pytanie 31

Koszt produkcji leku recepturowego zawierającego antybiotyk (tzw. taksa laborum), zgodnie z aktualnymi regulacjami, jest uzależniony od

A. tego, czy lek został wytworzony w warunkach aseptycznych.

B. użytych opakowań.

C. ilości przygotowywanego leku.

D. wartości zastosowanych surowców farmaceutycznych.

Koszt wykonania leku recepturowego zawierającego antybiotyk, zwany taksą laborum, jest ściśle związany z warunkami, w jakich lek jest sporządzany, w tym z wymaganiami aseptycznymi. Sporządzanie leków w warunkach aseptycznych jest kluczowe dla zapewnienia ich bezpieczeństwa i skuteczności. Aseptyka to proces, który ma na celu eliminację lub minimalizację ryzyka kontaminacji mikrobiologicznej, co jest szczególnie ważne w przypadku antybiotyków, które są stosowane w leczeniu infekcji. Przykładem zastosowania tej wiedzy jest przygotowanie roztworów do infuzji, które muszą być sporządzane w sterylnych warunkach, aby zapobiec wprowadzeniu patogenów do organizmu pacjenta. W praktyce farmaceutycznej, wdrażanie procedur aseptycznych zgodnie z wytycznymi Dobrych Praktyk Wytwarzania (GMP) jest kluczowe dla zapewnienia jakości produktów leczniczych. Ważne jest, aby farmaceuci i technicy farmaceutyczni mieli świadomość, że koszty związane z procedurą aseptyczną mogą obejmować dodatkowe środki ochrony, szkolenia oraz odpowiednią infrastrukturę, co w rezultacie wpływa na całkowity koszt taksy laborum.

Pytanie 32

Co należy uczynić podczas przygotowywania boksu do pracy aseptycznej?

A. wyczyścić tuż przed rozpoczęciem pracy i nie uruchamiać lampy.

B. dokładnie wyczyścić całą powierzchnię boksu, następnie ponownie zdezynfekować i włączyć lampę kwarcową na 30 minut.

C. starannie umyć tylko te miejsca, na których będą produkowane leki.

D. włączyć jedynie lampę kwarcową na 30 minut.

Dokładne przetarcie całej powierzchni boksu aseptycznego, a następnie jego ponowne zdezynfekowanie i włączenie lampy kwarcowej na 30 minut, to kluczowe kroki w przygotowaniu stanowiska do pracy aseptycznej. Aseptyka wymaga, aby wszystkie powierzchnie były wolne od mikroorganizmów, co jest możliwe tylko przez dokładne czyszczenie i dezynfekcję. W praktyce, przed przystąpieniem do sporządzania leków, należy użyć środków dezynfekcyjnych, które są skuteczne przeciwko patogenom, w tym wirusom i bakteriom. Włączenie lampy kwarcowej na 30 minut pozwala na dodatkową dezynfekcję promieniowaniem UV, które niszczy DNA mikroorganizmów. Taki proces jest zgodny z wytycznymi WHO i dobrymi praktykami w farmacji, które zalecają rygorystyczne podejście do aseptyki. Nie można zapominać, że aseptyczne środowisko jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów i skuteczności produktów leczniczych.

Pytanie 33

Ile gramów bromku amonu należy użyć do sporządzenia 200,0 g 10 % roztworu soli Erlenmeyera?

Skład soli Erlenmeyera:

 NaBr            2,0
 KBr             2,0
 NH4Br           1,0

A. 8,0 g

B. 10,0 g

C. 2,0 g

D. 4,0 g

Odpowiedź 4,0 g jest poprawna, ponieważ aby sporządzić 200,0 g 10% roztworu soli Erlenmeyera, należy użyć 20,0 g soli. Sól Erlenmeyera składa się z trzech składników: NaBr, KBr i NH4Br w proporcjach 2:2:1. W tej mieszance NH4Br stanowi 20% masy całkowitej soli, co oznacza, że w 20,0 g soli znajdziemy 4,0 g NH4Br. Przygotowanie roztworu o odpowiednim stężeniu jest kluczowe w wielu procesach chemicznych, zarówno w laboratoriach, jak i w przemyśle. Na przykład, w syntezach chemicznych, dokładność w przygotowywaniu roztworów może mieć wpływ na wydajność reakcji. Ponadto, umiejętność obliczania masy składników w roztworach jest niezbędna w kontekście zapewnienia bezpieczeństwa i efektywności procesów chemicznych, zgodnie z dobrymi praktykami laboratoryjnymi i standardami branżowymi.

Pytanie 34

Podczas sporządzania leku zgodnie z podaną recepturą, suchy wyciąg standaryzowany z liści pokrzyku należy

Rp.
 Ephedrini hydrochloridi                   0,1
 Papaverini hydrochloridi                  0,3
 Belladonnae folii extr. sicc. norm.       0,05
 Aquae purificatae                        60,0
 Tussispecti sir.                         50,0
 M.f.mixt.
 M.D.S. 3 x dziennie łyżeczkę do herbaty

A. rozetrzeć w moździerzu z niewielką ilością wody i przelać w pierwszej kolejności do wytarowanej butelki.

B. rozetrzeć w moździerzu z niewielką ilością wody i przelać do wytarowanej butelki z roztworem efedryny chlorowodorku i papaweryny chlorowodorku.

C. rozpuścić w wodzie i przelać w pierwszej kolejności do wytarowanej butelki.

D. rozpuścić w wodzie i przelać w dowolnej kolejności do wytarowanej butelki.

Aby sporządzić lek zgodnie z receptą, kluczowe jest zastosowanie odpowiedniej procedury przygotowania składników. Wyciąg suchy standaryzowany z liścia pokrzyku, wymagający rozdrobnienia w moździerzu, pozwala na uzyskanie jednorodnej konsystencji. Rozcieranie z niewielką ilością wody zapewnia właściwe połączenie substancji czynnych, co jest niezbędne do późniejszego wymieszania z roztworem efedryny chlorowodorku i papaweryny chlorowodorku. Taki proces przygotowania jest zgodny z dobrymi praktykami aptecznymi, które podkreślają znaczenie jednorodności leku oraz dokładności przy dodawaniu poszczególnych składników. W przypadku innych metod, takich jak rozpuszczanie w wodzie bez uprzedniego rozdrobnienia, istnieje ryzyko powstania nierównomiernej mieszaniny, co może negatywnie wpłynąć na efektywność leku. Przykładem zastosowania tej procedury jest przygotowywanie leków w aptekach, gdzie precyzja i zgodność z recepturą są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności farmakoterapii.

Pytanie 35

Oblicz, ile oleju kakaowego potrzeba do przygotowania leku recepturowego, jeżeli forma czopkowa ma pojemność 2,0 g, a współczynnik wyparcia galusanu bizmutu wynosi 0,37.

Rp.

Bismuthi subgallatis         0,2
Cacao olei                   q.s.
M.f. supp. anal.      D.t.d. No 12
D.S. 1 czopek na noc.

M = F – (s₁ f₁ + s₂ f₂ + …)

M – całkowita masa podłoża czopkowego [g]
F – pojemność formy [g] pomnożona przez ilość czopków
s – masa przepisanej substancji leczniczej [g] na wszystkie czopki
f – współczynnik wyparcia

A. 9,60 g

B. 21,60 g

C. 11,11 g

D. 23,11 g

Poprawna odpowiedź wynika z zastosowania wzoru na obliczenie masy podłoża czopkowego. Wykorzystując dane z zadania, obliczamy całkowitą masę formy czopkowej, która wynosi 24 g dla 12 czopków. Następnie, na podstawie masy galusanu bizmutu, która wynosi 0,2 g na czopek i współczynnika wyparcia 0,37, dokonujemy dalszych obliczeń. Od masy formy odejmujemy masę substancji leczniczej pomnożoną przez współczynnik wyparcia. Dzięki tym obliczeniom uzyskujemy masę oleju kakaowego wynoszącą 23,11 g, co jest zgodne z dobrą praktyką w farmacji. W realnym zastosowaniu znajomość tych obliczeń jest kluczowa przy produkcji leku recepturowego, gdzie precyzja jest niezbędna dla zapewnienia skuteczności i bezpieczeństwa leku. Użycie odpowiednich wzorów oraz zrozumienie ich zastosowania w kontekście formułowania leków wpływa na jakość finalnego produktu.

Pytanie 36

Definicja ogólna zimnego lub chłodnego miejsca według Farmakopei Polskiej odnosi się do zakresu temperatur

A. od 15°C do 25°C

B. od 2°C do 8°C

C. od 0 do 2°C

D. od 8°C do 15°C

Odpowiedź 'od 8°C do 15°C' jest poprawna, ponieważ zgodnie z Farmakopeą Polską, ogólne określenie zimne lub chłodne miejsce odnosi się właśnie do tego zakresu temperatur. W praktyce, utrzymywanie substancji w takim przedziale termicznym jest kluczowe dla zachowania ich stabilności i skuteczności. Na przykład, wiele leków wymagających przechowywania w temperaturze chłodnej, takich jak niektóre szczepionki czy insuliny, musi być transportowanych i przechowywanych w właśnie takim zakresie, aby uniknąć degradacji aktywnych składników. Przepisy farmaceutyczne nakładają obowiązku monitorowania temperatury w magazynach i transportach medykamentów, co pozwala na zapewnienie ich jakości do momentu użycia. Przykładowo, w laboratoriach i aptekach często stosuje się rejestratory temperatury, które umożliwiają ciągłe śledzenie warunków przechowywania, co jest zgodne z zasadami Dobrej Praktyki Wytwarzania (GMP). Utrzymywanie odpowiednich warunków przechowywania to także element zapewnienia pacjentom wysokiej jakości i bezpieczeństwa stosowanych leków.

Pytanie 37

Oblicz ilość wody, której należy użyć do sporządzenia leku według podanej recepty.

Rp.
 Sol. Kalii iodidi                0,6/100,0

 D.S. 1 łyżkę stołową rano

A. 99,4 g

B. 100,6 g

C. 100,0 g

D. 94,0 g

Odpowiedź 99,4 g jest prawidłowa, ponieważ przy obliczeniach masy wody do sporządzenia roztworu należy uwzględnić całkowitą masę roztworu oraz masę substancji czynnej. W tym przypadku, roztwór ma masę 100 g, z czego substancja czynna waży 0,6 g. Aby uzyskać odpowiednią ilość wody, wystarczy odjąć masę substancji czynnej od całkowitej masy roztworu. Działanie to jest zgodne z zasadami przygotowywania roztworów, które są fundamentem w farmacji. Przygotowywanie roztworów wymaga precyzyjnego dawkowania składników, co ma kluczowe znaczenie dla skuteczności leku. Przykładem zastosowania tej wiedzy jest sporządzanie leków w aptekach, gdzie dokładne obliczenia i umiejętność pracy z masami są niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów oraz efektywności leku. Standardy farmaceutyczne, takie jak GMP (Good Manufacturing Practice), nakładają na specjalistów obowiązek zapewnienia dokładności w procesie przygotowywania roztworów, co podkreśla wagę dokładnych obliczeń.

Pytanie 38

Tabletki "Nitroglycerinum 0,5 mg", które zawierają Gliceroli trinitras, powinny być przechowywane

A. w warunkach z dostępem metali stabilizujących czynny związek

B. w pojemnikach z klarownego szkła

C. w lodówce w temperaturze w zakresie 5 do 15 °C

D. w temperaturze pokojowej 25 °C

Tabletki "Nitroglycerinum 0,5 mg" zawierają glicerolowy trinitrat, który jest substancją czynna stosowaną w leczeniu dławicy piersiowej oraz w innych schorzeniach związanych z układem krążenia. Przechowywanie tych tabletek w temperaturze pokojowej, wynoszącej do 25 °C, jest zgodne z wytycznymi wielu farmakopeów oraz z zasadami dobrej praktyki przechowywania leków. W takim środowisku zapewniona jest stabilność chemiczna i skuteczność leku, co jest kluczowe dla pacjentów polegających na jego działaniu. Zbyt niska temperatura, jak w przypadku przechowywania w lodówce, może prowadzić do wytrącania się osadów lub zmiany właściwości fizykochemicznych leku, co negatywnie wpłynie na jego działanie terapeutyczne. Przykładem może być sytuacja, w której pacjent nieświadomie stosuje lek, który stracił swoje właściwości ze względu na niewłaściwe przechowywanie. Dlatego ważne jest, aby przestrzegać zalecanych warunków przechowywania, co również wpisuje się w standardy farmaceutyczne oraz w odpowiedzialną farmakoterapię.

Pytanie 39

Jakie środki stosuje się do dezynfekcji dłoni przy przygotowywaniu leków do oczu?

A. glukonian chlorheksydyny

B. wodę utlenioną

C. aldehyd glutarowy

D. kwas nadoctowy

Glukonian chlorheksydyny jest substancją o szerokim spektrum działania antyseptycznego, która jest szczególnie polecana do dezynfekcji rąk podczas przygotowywania leków do oczu. Jego skuteczność w eliminacji patogenów, w tym bakterii i wirusów, została potwierdzona w wielu badaniach klinicznych. W porównaniu do innych środków dezynfekcyjnych, glukonian chlorheksydyny cechuje się długotrwałym działaniem, co jest kluczowe w kontekście procedur farmaceutycznych, gdzie rygorystyczne standardy higieny są niezbędne. Przygotowując leki okulistyczne, należy unikać substancji, które mogą podrażnić oczy lub wprowadzić zanieczyszczenia. Glukonian chlorheksydyny jest dobrze tolerowany, co czyni go idealnym wyborem w tym kontekście. W praktyce, stosowanie tego środka powinno odbywać się zgodnie z wytycznymi instytucji zdrowia publicznego, takimi jak Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oraz zaleceniami lokalnych przepisów dotyczących farmakologii. Przyzwyczajenie do używania glukonianu chlorheksydyny w warunkach aptecznych pomaga w utrzymaniu wysokich standardów bezpieczeństwa i jakości produktów medycznych.

Pytanie 40

Z jakich sekcji FP VI należy skorzystać, aby przygotować "3% Sol. Acidi borici 100,0"?

A. "Metody badania" oraz "Tabele"

B. "Metody Badania" oraz "Monografie szczegółowe preparatów galenowych"

C. "Wskazówki ogólne" oraz "Monografie szczegółowe substancji chemicznych i ich preparatów"

D. "Wskazówki ogólne" oraz "Monografie szczegółowe substancji pomocniczych"

Odpowiedzi sugerujące inne kombinacje działów w Farmakopei Polskiej VI, takie jak "Wskazówki ogólne" z "Monografiami szczegółowymi substancji pomocniczych", nie są adekwatne do zadania. Monografie substancji pomocniczych koncentrują się na składnikach, które wspierają działanie głównych substancji czynnych, jednak przy sporządzaniu konkretnego roztworu, jak 3% roztwór kwasu borowego, kluczowe są informacje dotyczące samego kwasu borowego, a nie substancji pomocniczych. Wybór "Metody badania" oraz "Monografie szczegółowe preparatów galenowych" również wskazuje na nieporozumienie co do etapu, na którym znajduje się proces przygotowania roztworu. Metody badania odnoszą się do procedur analitycznych, a monografie preparatów galenowych dotyczą form farmaceutycznych, a nie samego sporządzania roztworów. Zrozumienie koncepcji związanych z przygotowaniem substancji chemicznych jest kluczowe, aby uniknąć typowych błędów, takich jak błędna interpretacja roli substancji pomocniczych czy pomijanie istotnych informacji o właściwościach aktywnych składników. W praktyce, przed przystąpieniem do sporządzania leków, warto zawsze zapoznać się z odpowiednimi dokumentami, które dostarczą niezbędnych danych o substancjach, co jest zgodne z zasadami dobrej praktyki w farmacji.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej