Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik elektryk
Kwalifikacja: ELE.05 - Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych
Data rozpoczęcia: 28 kwietnia 2026 11:31
Data zakończenia: 28 kwietnia 2026 11:35

Egzamin niezdany

Wynik: 2/40 punktów (5,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Nowe

Analiza przebiegu egzaminu- sprawdź jak rozwiązywałeś pytania

Przebieg egzaminu

Udostępnij swój wynik

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Do wykonania pomiarów impedancji pętli zwarciowej metodą spadku napięcia, zgodnie ze schematem przedstawionym na rysunku, wykorzystano impedancję Z = 50 Ω i otrzymano wyniki:
-wyłącznik otwarty, U₁ = 230 V
-wyłącznik zamknięty, U₂ = 200 V, I = 4,0 A
Impedancja badanej pętli zwarciowej wynosi

A. 57,5 Ω

B. 42,3 Ω

C. 3,7 Ω

D. 7,5 Ω

Często pojawiającą się trudnością w obliczaniu impedancji pętli zwarciowej jest nieuwzględnienie kluczowych parametrów podczas analizy danych pomiarowych. Odpowiedzi, które zwracają uwagę na wartości takie jak 42,3 Ω czy 57,5 Ω, mogą wynikać z nieprawidłowego zrozumienia różnicy napięć. W zadaniu przedstawiono różnicę między napięciem przy otwartym wyłączniku a napięciem przy zamkniętym, co wskazuje na spadek napięcia, który należy brać pod uwagę w dalszych obliczeniach. Wartości te mogą być mylące, gdyż może wystąpić tendencja do pomijania ważnych kroków matematycznych lub błędnego stosowania wzorów. Na przykład, wyliczając impedancję, niektórzy mogą niefortunnie wziąć pod uwagę jedynie jedno z napięć zamiast obliczyć jego różnicę, co prowadzi do zaniżenia lub zawyżenia rzeczywistej wartości impedancji. Ponadto, mogą wystąpić błędy związane z zastosowaniem nieodpowiednich jednostek lub pomijania istotnych czynników, takich jak rezystancja obwodu, co również wpływa na ostateczny wynik. Zrozumienie związku między napięciem, prądem i impedancją jest kluczowe dla efektywnego diagnozowania i naprawy problemów w instalacjach elektrycznych, a także dla zapewnienia ich bezpieczeństwa i niezawodności.

Pytanie 2

Funkcją układu przedstawionego na schemacie jest prostowanie

A. trójpulsowe napięcia.

B. sześciopulsowe napięcia.

C. jednopulsowe napięcia.

D. dwupulsowe napięcia.

Na rysunku mamy trójfazowy prostownik mostkowy z sześciu diod, czyli klasyczny układ, w którym każda faza jest podłączona do dwóch diod: jednej do bieguna dodatniego i jednej do bieguna ujemnego. Taki typ połączenia nie może dawać ani prostowania jednopulsowego, ani dwupulsowego, ani trójpulsowego, bo te nazwy odnoszą się do zupełnie innych konfiguracji prostowników. Jednopulsowe prostowanie występuje w najprostszym układzie z jedną diodą i jednofazowym źródłem – napięcie na obciążeniu ma tylko jeden „garb” na okres, połowę sinusoidy. Dwupulsowe prostowanie kojarzy się z klasycznym mostkiem Graetza jednofazowym lub układem z transformatorem z odczepem środkowym; tam w jednym okresie mamy dwa maksima napięcia wyprostowanego. Trójpulsowe prostowanie pojawia się w mniej typowych układach trójfazowych z trzema diodami (lub tyrystorami), np. przy połączeniu w gwiazdę bez pełnego mostka, gdzie w jednym okresie mamy trzy pulsy. Błąd w rozumowaniu często bierze się z tego, że ktoś patrzy tylko na liczbę faz (trzy fazy → „trójpulsowe”) albo tylko na kształt napięcia, a pomija liczbę elementów prostujących i sposób ich połączenia. Tymczasem w mostku trójfazowym, takim jak na schemacie, pracuje sześć diod i w każdym przedziale 60 stopni elektrycznych przewodzi inna para, co daje sześć odcinków, czyli sześć pulsów napięcia wyprostowanego na okres. W praktyce, kiedy uczysz się rozpoznawać układy prostownicze w dokumentacji technicznej czy na schematach rozdzielnic, warto od razu liczyć: ile jest diod/tyrystorów i jak są połączone. Układ z trzema diodami daje trójpulsowe, z czterema w jednofazie – dwupulsowe, z sześcioma w trójfazie – sześciopulsowe. Taka systematyka jest zgodna z opisami w katalogach producentów napędów i prostowników oraz z typową terminologią branżową stosowaną w normach dotyczących przekształtników energoelektronicznych.

Pytanie 3

Jakie czynności oraz w jakiej kolejności powinny zostać dokonane podczas wymiany uszkodzonego łącznika elektrycznego?

A. Załączyć zasilanie, sprawdzić ciągłość połączeń, wymontować uszkodzony łącznik

B. Odłączyć zasilanie, wymontować uszkodzony łącznik, sprawdzić ciągłość połączeń

C. Wymontować uszkodzony łącznik, odłączyć zasilanie, sprawdzić ciągłość połączeń

D. Odłączyć zasilanie, sprawdzić brak napięcia, wymontować uszkodzony łącznik

Odpowiedź "Odłączyć napięcie, sprawdzić brak napięcia, wymontować uszkodzony łącznik" jest prawidłowa, ponieważ obejmuje kluczowe kroki niezbędne do bezpiecznej wymiany łącznika elektrycznego. Pierwszym krokiem jest odłączenie napięcia, co jest absolutnie konieczne, aby zapobiec porażeniu prądem. Takie działanie jest zgodne z zasadą bezpieczeństwa elektrycznego, zgodnej z normą PN-IEC 60364. Następnie, sprawdzenie braku napięcia za pomocą odpowiednich narzędzi, takich jak wskaźnik napięcia, pozwala upewnić się, że instalacja jest całkowicie bezpieczna do pracy. To kluczowy krok, który chroni technika przed niebezpieczeństwem. Po potwierdzeniu braku napięcia można przystąpić do demontażu uszkodzonego łącznika. Dobrą praktyką jest również sprawdzenie stanu przewodów, co zapewnia, że nowy łącznik będzie poprawnie funkcjonować. Przykład zastosowania tej procedury można zaobserwować podczas serwisów i konserwacji instalacji elektrycznych w domach i biurach, gdzie przestrzeganie zasad bezpieczeństwa może zapobiec poważnym wypadkom.

Pytanie 4

Która z poniższych przyczyn powoduje, że przekaźnik Buchholza działa na wyłączenie transformatora?

A. Niesymetryczne obciążenie transformatora

B. Zwarcie między uzwojeniem pierwotnym a wtórnym

C. Brak w uzwojeniu pierwotnym

D. Brak uziemienia punktu neutralnego

Przerwa w uziemieniu punktu neutralnego, niesymetryczne obciążenie transformatora oraz przerwa w uzwojeniu pierwotnym to problemy, które mogą wpływać na funkcjonowanie transformatora, ale nie są bezpośrednimi przyczynami, które aktywują przekaźnik Buchholza. Przerwa w uziemieniu punktu neutralnego może prowadzić do przyrostu napięcia w systemie, co może stwarzać ryzyko dla sprzętu, jednak nie powoduje to od razu zwarcia, które jest kluczowe dla działania przekaźnika. Niesymetryczne obciążenie może prowadzić do przegrzewania się uzwojeń, a w dłuższej perspektywie do ich uszkodzenia, ale również nie jest to sytuacja, która bezpośrednio aktywuje przekaźnik Buchholza. Przerwa w uzwojeniu pierwotnym z kolei, chociaż może powodować zakłócenia w pracy transformatora, nie prowadzi do gwałtownych zmian przepływu oleju, co jest kluczowe dla reakcji przekaźnika. Istotnym błędem myślowym jest pomylenie symptomów uszkodzeń transformatora z jego przyczynami. Dobrą praktyką jest regularne monitorowanie parametrów pracy transformatora oraz wdrażanie systemów zabezpieczeń, takich jak przekaźnik Buchholza, które są projektowane do reakcji na konkretne i krytyczne warunki, a nie na ogólne problemy. Zrozumienie, jakie konkretne sytuacje powodują działanie zabezpieczeń, jest kluczowe w skutecznej diagnostyce i konserwacji urządzeń elektroenergetycznych.

Pytanie 5

Na podstawie wyników pomiarów rezystancji wykonanych na zaciskach L1 i N grzejnika jednofazowego, którego schemat przedstawiono na rysunku, określ stan techniczny jego grzałek.

Położenie przełącznika P1	Położenie przełącznika P2	Rezystancja między zaciskami L1 i N w Ω
1	3	∞
1	4	∞
2	3	44
2	4	53

A. Sprawna jest tylko grzałka G3.

B. Wszystkie grzałki są sprawne.

C. Uszkodzona jest tylko grzałka G1.

D. Wszystkie grzałki są uszkodzone.

Przy ocenie stanu technicznego grzałek oparcie się na błędnych przesłankach może prowadzić do niebezpiecznych konsekwencji. Odpowiedzi sugerujące, że sprawna jest tylko grzałka G3, są oparte na mylnym założeniu, że wystarczy prawidłowa rezystancja jednej z grzałek, aby całość urządzenia mogła działać. W rzeczywistości, jeśli jedna z grzałek jest uszkodzona, może to znacząco wpłynąć na efektywność grzania oraz bezpieczeństwo użytkowania, co jest kluczowe w przypadku urządzeń grzewczych. Twierdzenie, że wszystkie grzałki są uszkodzone, jest równie mylne, ponieważ pomiary wskazują na sprawność G2 i G3. To z kolei może prowadzić do niepotrzebnych kosztów wymiany sprawnych elementów. W praktyce, takich pomyłek należy unikać, stosując metodykę oceny stanu technicznego opartą na dowodach pomiarowych oraz analizie wyników. Warto również pamiętać, że przeglądy techniczne powinny uwzględniać nie tylko pomiary rezystancji, ale także inne aspekty, jak kontrola wizualna, a także pomiary temperatury i ciśnienia, aby w pełni ocenić stan urządzenia oraz zminimalizować ryzyko awarii.

Pytanie 6

Na rysunku przedstawiono silnik

A. klatkowy trójfazowy prądu przemiennego.

B. pierścieniowy trójfazowy prądu przemiennego.

C. bocznikowy prądu stałego.

D. szeregowy prądu stałego.

Wybór odpowiedzi dotyczącej silnika szeregowego prądu stałego, bocznikowego prądu stałego lub pierścieniowego trójfazowego prądu przemiennego, wskazuje na pewne nieporozumienia dotyczące budowy oraz zasad działania silników elektrycznych. Silniki szeregowe prądu stałego są projektowane głównie do pracy ze zmiennym obciążeniem, gdzie ich moment obrotowy wzrasta przy zwiększeniu prądu. Tego typu silniki nie są odpowiednie w przypadku aplikacji wymagających stabilności prędkości, co jest typowe dla silników klatkowych, które charakteryzują się stałą prędkością obrotową niezależnie od obciążenia. Z kolei silniki bocznikowe prądu stałego, mimo że oferują lepszą regulację prędkości, nie mają konstrukcji klatki wirnika. Natomiast silniki pierścieniowe trójfazowe prądu przemiennego, chociaż wykorzystywane w bardziej wymagających aplikacjach, nie są tak powszechnie stosowane jak silniki klatkowe i mają bardziej skomplikowaną budowę oraz wymagają więcej konserwacji. Kluczowe jest zrozumienie, że wybór odpowiedniego typu silnika powinien opierać się na jego zastosowaniu, wymaganiach dotyczących momentu obrotowego oraz charakterystyki pracy. Błędy w ocenie typu silnika mogą prowadzić do nieskutecznego doboru urządzeń w zastosowaniach przemysłowych.

Pytanie 7

Który z wymienionych zestawów narzędzi jest niezbędny do wymiany łożysk silnika przedstawionego na rysunku?

A. Komplet kluczy, komplet wkrętaków, ściągacz łożysk, tuleja do łożysk, młotek.

B. Komplet kluczy, komplet wkrętaków płaskich, szczypce boczne, ściągacz łożysk, młotek.

C. Komplet wkrętaków, młotek, przecinak, tuleja do łożysk.

D. Klucz francuski nastawny, komplet wkrętaków, młotek gumowy, nóż monterski.

Wybór zestawu narzędzi numer 4 jest trafny, ponieważ zawiera wszystkie niezbędne elementy do wymiany łożysk w silniku elektrycznym. Komplet kluczy i wkrętaków pozwala na rozkręcenie obudowy silnika, co jest kluczowe dla dostępu do łożysk. Ściągacz łożysk jest istotnym narzędziem, które umożliwia bezpieczne i efektywne usunięcie łożysk, minimalizując ryzyko uszkodzenia komponentów silnika. Tuleja do łożysk oraz młotek są konieczne do właściwego montażu nowych łożysk, co zapewnia ich długotrwałe i bezawaryjne działanie. Wymiana łożysk powinna być przeprowadzana zgodnie z zaleceniami producenta oraz branżowymi standardami, aby zapewnić maksymalną wydajność i bezpieczeństwo urządzenia. Znajomość odpowiednich narzędzi i technik jest kluczowa w pracy technika, co podkreśla znaczenie poprawnego doboru zestawu narzędzi do konkretnej operacji serwisowej.

Pytanie 8

Do pomiaru całkowitego natężenia prądu w pełni obciążonej instalacji, której schemat przedstawiono na rysunku, należy użyć

A. amperomierza o zakresie 5 A i przekładnika prądowego o przekładni 50/5

B. amperomierza o zakresie 20 A

C. amperomierza o zakresie 10 A

D. amperomierza o zakresie 5 A i przekładnika prądowego o przekładni 20/5

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wybór amperomierza o zakresie 5 A i przekładnika prądowego o przekładni 50/5 jest prawidłowym rozwiązaniem w sytuacji, gdy przewidujemy, że całkowite natężenie prądu w instalacji może być znacznie większe niż 5 A, ale nie przekracza 50 A. Przekładnik prądowy pozwala na pomiar wyższych prądów przy użyciu amperomierza o niższym zakresie, co zwiększa bezpieczeństwo oraz dokładność pomiarów. Dzięki zastosowaniu przekładnika, można monitorować działanie instalacji w różnych warunkach obciążeniowych, co jest kluczowe w kontekście zarządzania energią. Dodatkowo, stosowanie przekładników prądowych jest zgodne z najlepszymi praktykami w branży elektroenergetycznej, co zapewnia zgodność z normami bezpieczeństwa oraz efektywności energetycznej. Przykładowo, w sytuacjach, gdzie instalacje są narażone na zmienne obciążenia, zastosowanie tego typu rozwiązania umożliwia precyzyjne szkolenie oraz identyfikację potencjalnych problemów w działaniu systemu. Poprawne pomiary są niezbędne w diagnostyce oraz serwisie, co w efekcie przekłada się na dłuższą żywotność urządzeń i systemów.

Pytanie 9

Do którego z wymienionych pomieszczeń przeznaczona jest oprawa oświetleniowa przedstawiona na ilustracji?

A. Do hali sportowej.

B. Do magazynu spożywczego.

C. Do młyna zbożowego.

D. Do serwerowni.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oprawa oświetleniowa przedstawiona na ilustracji jest idealnie przystosowana do zastosowania w młynie zbożowym, co wynika z jej konstrukcji oraz materiałów, z których została wykonana. Młyny zbożowe charakteryzują się obecnością dużych ilości pyłu, co stawia wyzwania dla standardowego oświetlenia, które może być narażone na uszkodzenia lub ma mniejszą wydajność w trudnych warunkach. Oprawy odporne na pył, a także na potencjalne uszkodzenia mechaniczne są kluczowe w takich miejscach, aby zapewnić bezpieczeństwo i efektywność pracy. Dodatkowo, zgodnie z normami dotyczącymi oświetlenia przemysłowego, takimi jak PN-EN 12464-1, ważne jest, aby oświetlenie w miejscach o dużym zanieczyszczeniu pyłem miało odpowiednią klasę ochrony IP, co zapewnia długotrwałość i niezawodność. Przykłady zastosowania takich opraw można znaleźć w przemyśle spożywczym, gdzie wymagane są odpowiednie warunki sanitarno-epidemiologiczne. Dlatego też, wybór oprawy oświetleniowej dostosowanej do młyna zbożowego nie tylko zwiększa bezpieczeństwo, ale także przyczynia się do efektywności procesu produkcyjnego.

Pytanie 10

Na jaką wielkość prądu nominalnego silnika klatkowego trójfazowego, który napędza hydrofor w gospodarstwie domowym, powinno się ustawić zabezpieczenie termiczne?

A. 0,8·In

B. 1,1·In

C. 2,2·In

D. 1,4·In

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź 1,1·In jest prawidłowa, ponieważ dla silników klatkowych trójfazowych, zwłaszcza w przypadku napędu pomp hydroforowych, ustalenie odpowiedniej wartości zabezpieczenia termicznego jest kluczowe dla ich poprawnej pracy. Ustawienie termika na poziomie 1,1·In oznacza, że zabezpieczenie termiczne toleruje przeciążenie do 10% powyżej prądu znamionowego silnika, co jest zgodne z normami zawartymi w standardzie IEC 60947-4-1. W praktyce, takie ustawienie pozwala na chwilowe przeciążenia, które mogą wystąpić przy rozruchu lub w przypadku chwilowego wzrostu ciśnienia w systemie, jednocześnie chroniąc silnik przed nadmiernym przegrzaniem. Zbyt niskie ustawienie zabezpieczenia może skutkować częstymi wyłączeniami silnika, podczas gdy zbyt wysokie może nie zapewnić odpowiedniej ochrony. W związku z tym, dla silników napędzających pompy, które są obciążone zmiennymi warunkami pracy, wartość 1,1·In jest często uznawana za optymalną dla ochrony oraz efektywności operacyjnej.

Pytanie 11

Który z wymienionych pomiarów instalacji należy wykonać w celu sprawdzenia ochrony przeciwporażeniowej podstawowej?

A. Pomiar rezystancji uziemienia.

B. Pomiar czasu zadziałania wyłącznika RCD.

C. Pomiar prądu zadziałania wyłącznika RCD.

D. Pomiar rezystancji izolacji.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowo – w celu sprawdzenia ochrony przeciwporażeniowej podstawowej wykonuje się przede wszystkim pomiar rezystancji izolacji. Ochrona podstawowa to nic innego jak zabezpieczenie przed dotykiem części czynnych w normalnych warunkach pracy instalacji. Czyli sprawdzamy, czy izolacja przewodów, aparatów, opraw, rozdzielnic jest na tyle dobra, że prąd nie ma „drogi ucieczki” tam, gdzie nie powinien płynąć. W praktyce robi się to miernikiem rezystancji izolacji, który podaje na badany obwód napięcie probiercze (np. 500 V DC dla instalacji niskiego napięcia) i mierzy rezystancję między żyłą fazową a ochronną, fazową a neutralną, oraz między żyłami między sobą. Im wyższa wartość, tym lepiej – normy PN-HD 60364 i związane z nimi wytyczne mówią o minimalnych wartościach rzędu megaomów, w zależności od typu instalacji. Moim zdaniem to jeden z kluczowych pomiarów odbiorczych i okresowych, bo od razu pokazuje stan izolacji przewodów, uszkodzenia mechaniczne, zawilgocenia, starzenie się kabli. W praktyce, gdy masz np. starą instalację w budynku mieszkalnym, pomiar rezystancji izolacji często ujawnia „przebicia” w puszkach, zgniecione przewody, albo izolację nadpaloną przy źle dokręconych zaciskach. To właśnie te uszkodzenia mogą doprowadzić do pojawienia się napięcia na obudowie metalowej i zwiększyć ryzyko porażenia. Dlatego w dobrych praktykach branżowych pomiar rezystancji izolacji wykonuje się zawsze przed załączeniem instalacji do sieci, po większych przeróbkach oraz okresowo w trakcie eksploatacji. Dodatkowo, dobrze wykonany pomiar z odpowiednim udokumentowaniem w protokole pomiarowym jest podstawą do oceny, czy instalacja spełnia wymagania ochrony podstawowej i czy można ją bezpiecznie użytkować.

Pytanie 12

Jakie prace są dozwolone w instalacjach elektrycznych, które nie są wyłączone spod napięcia w sieci TN?

A. Wykonywanie pomiaru rezystancji izolacji instalacji.

B. Wymiana wkładek bezpiecznikowych.

C. Zamiana gniazdek.

D. Dokręcanie przewodów w złączach.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wymiana wkładek bezpiecznikowych w instalacjach elektrycznych niewyłączonych spod napięcia w układzie sieciowym TN jest dozwolona, ponieważ ta czynność nie wiąże się z bezpośrednim narażeniem pracownika na kontakt z elementami pod napięciem. Wkładki bezpiecznikowe są elementami, które można wymieniać bez rozłączania obwodu, co jest zgodne z zasadami bezpieczeństwa określonymi w normach PN-IEC 60364. W praktyce, wymiana wkładek bezpiecznikowych jest powszechnie stosowaną procedurą, która może być przeprowadzana przez przeszkolonych pracowników elektrycznych, co pozwala na kontynuowanie pracy urządzeń w przypadku awarii. W kontekście dobrych praktyk, istotne jest, aby personel posiadał odpowiednie kwalifikacje oraz znał zasady BHP, co zapewnia bezpieczeństwo podczas takich operacji. Zastosowanie odpowiednich narzędzi oraz przestrzeganie procedur operacyjnych pozwala na zminimalizowanie ryzyka i zapewnienie ciągłości zasilania w instalacjach elektrycznych.

Pytanie 13

Badania instalacji odgromowej w obiekcie budowlanym ujawniły rezystancję uziomu równą 35 Ω. Aby uzyskać zalecaną rezystancję uziomu na poziomie 10 Ω, należy

A. powiększyć średnicę przewodu odgromowego

B. usunąć zaciski probiercze

C. wydłużyć uziom szpilkowy

D. zwiększyć średnicę zwodów w instalacji odgromowej

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydłużenie uziomu szpilkowego jest kluczowym działaniem zmierzającym do obniżenia rezystancji uziomu do zalecanych 10 Ω. Uziom szpilkowy, umieszczony w gruncie, działa jako przewodnik, który odprowadza prąd do ziemi. Jego efektywność zależy od długości, średnicy oraz rodzaju gruntu. Zwiększenie długości uziomu pozwala na większy kontakt z różnymi warstwami gleby, co zmniejsza opór elektryczny. Zgodnie z normą PN-EN 62305, zaleca się, aby długość uziomów wynosiła co najmniej 2 m, a w przypadku odporności na wyładowania atmosferyczne długość uziomu powinna być jeszcze większa. W praktyce, jeśli standardowa szpilka ma długość 1,5 m, przedłużenie jej o kolejne 1,5 m lub zastosowanie kilku szpilek połączonych ze sobą w odpowiednich miejscach przyczynia się do znaczącego obniżenia rezystancji. Warto również pamiętać, że jakość uziomu wpływa na bezpieczeństwo instalacji odgromowej, a jego odpowiednia rezystancja jest kluczowa dla skutecznego działania całego systemu ochrony przed wyładowaniami atmosferycznymi.

Pytanie 14

Określ rodzaj uszkodzenia w obwodzie oświetleniowym układu, o przedstawionym schemacie, jeśli wiadomo, że nie da się załączyć wyłącznika różnicowoprądowego mimo otwartego wyłącznika instalacyjnego B6.

A. Przerwa w przewodzie N

B. Zwarcie przewodu N i PE

C. Przerwa w przewodzie PE

D. Zwarcie przewodu L i PE

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zwarcie przewodu neutralnego (N) z przewodem ochronnym (PE) to problem, który blokuje załączenie wyłącznika RCD. W normalnych warunkach RCD sprawdza, czy prąd płynie w przewodzie L i N. Jak są zwarte, to nawet jak wyłącznik B6 jest wyłączony, RCD może to wykryć i nie pozwolić na włączenie. Na przykład, w budynkach, gdzie sporo ludzi korzysta z różnych urządzeń elektrycznych, trzeba regularnie testować i dbać o RCD zgodnie z normami, jak PN-EN 61008-1. Dobre praktyki, takie jak właściwe uziemienie i porządne segregowanie przewodów, mogą pomóc uniknąć takich problemów. Wiedza o tym, jak działa RCD i jak go stosować, jest ważna dla bezpieczeństwa i prawidłowego funkcjonowania elektryki.

Pytanie 15

W obwodzie gniazd jednofazowych zabezpieczonym wyłącznikiem nadprądowym CLS6 B20, zmierzona impedancja pętli zwarcia Z_L-N wynosi 0,1 Ω. Na podstawie zamieszczonej tabeli dobierz najmniejszy prąd znamionowy poprzedzającego wyłącznik zabezpieczenia topikowego tak, aby była zachowana selektywność zadziałania zabezpieczeń.

A. 80 A

B. 50 A

C. 63 A

D. 35 A

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wybór prądu znamionowego 63 A dla zabezpieczenia topikowego w obwodzie gniazd jednofazowych, zabezpieczonym wyłącznikiem nadprądowym CLS6 B20, jest prawidłowy z punktu widzenia zapewnienia selektywności zadziałania zabezpieczeń. Selektywność oznacza, że w przypadku wystąpienia zwarcia, zadziała tylko najbliższe zabezpieczenie, co minimalizuje ryzyko przerwy w zasilaniu dla innych obwodów. Prąd zwarcia, który można obliczyć na podstawie zmierzonej impedancji pętli 0,1 Ω, wynosi 230 A przy standardowym napięciu 230 V, co jest wystarczające do wyzwolenia wyłącznika nadprądowego CLS6 B20, którego charakterystyka wyzwalania to 20 A. Wybierając prąd 63 A dla zabezpieczenia topikowego, zapewniamy, że wyłącznik nadprądowy zareaguje na zwarcie, zanim zadziała zabezpieczenie topikowe, co jest zgodne z zasadami ochrony obwodów elektrycznych. Przykłady zastosowania tej zasady można znaleźć w projektach instalacji elektrycznych, gdzie kluczowe jest zapewnienie bezpieczeństwa oraz minimalizacja skutków awarii. Zgodnie z normą PN-EN 60947-2, dobór odpowiednich zabezpieczeń jest kluczowy dla zapewnienia bezpieczeństwa instalacji elektrycznych.

Pytanie 16

Jaką wielkość fizyczną w układzie pracy silnika elektrycznego mierzy się przyrządem przedstawionym na rysunku?

A. Moment rozruchowy.

B. Prąd pobierany z sieci.

C. Prędkość obrotową.

D. Rezystancję izolacji.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź 'Prąd pobierany z sieci' jest poprawna, ponieważ cęgowy miernik prądu, przedstawiony na rysunku, jest specjalistycznym urządzeniem przeznaczonym do pomiaru natężenia prądu elektrycznego w obwodach elektrycznych. Działa on na zasadzie pomiaru pola magnetycznego generowanego przez przepływający prąd, co pozwala na bezinwazyjny pomiar bez konieczności przerywania obwodu. W praktyce, cęgowy miernik prądu jest szeroko stosowany w diagnostyce i serwisie urządzeń elektrycznych, gdzie monitorowanie poboru prądu jest kluczowe dla oceny stanu urządzenia i jego efektywności energetycznej. Przykładowo, podczas analizy obciążenia silników elektrycznych lub w instalacjach przemysłowych, gdzie znajomość rzeczywistego poboru prądu może pomóc w ocenie wydajności i wykryciu anomalii, takich jak zwarcia czy przeciążenia. Zgodnie z zaleceniami norm branżowych, takich jak IEC 61010, ważne jest, aby używać odpowiednich narzędzi pomiarowych, zapewniając bezpieczeństwo oraz dokładność pomiarów.

Pytanie 17

Jaka jest minimalna wartość natężenia oświetlenia, która powinna być zapewniona w klasie, jeżeli na biurkach uczniów nie są umieszczone monitory ekranowe?

A. 300 lx

B. 500 lx

C. 400 lx

D. 200 lx

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Minimalne natężenie światła w klasie, gdzie nie ma monitorów, to 300 lx. Mamy takie przepisy, jak PN-EN 12464-1, które mówią, jakie powinno być oświetlenie w miejscach pracy. W klasach odpowiednie oświetlenie to klucz dla dobrej nauki i komfortu uczniów. 300 lx pomaga skupić się, zmniejsza zmęczenie oczu i sprawia, że łatwiej jest czytać i pisać. W praktyce oznacza to, że w salach powinny być lampy, które równomiernie oświetlają wszystkie miejsca, żeby nie było cieni. Na przykład, można zastosować lampy LED o dobrej mocy. Są one energooszczędne i długotrwałe, a przy tym spełniają normy. Dobre oświetlenie wpływa pozytywnie na przyswajanie wiedzy i ogólne samopoczucie uczniów.

Pytanie 18

Wystąpienie zwarcia przewodu neutralnego z ochronnym w gnieździe wtyczkowym w przedstawionej instalacji elektrycznej spowoduje zadziałanie wyłącznika oznaczonego symbolem

A. P301 40A

B. P301 25A

C. S304 C25

D. S301 B16

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź P301 40A jest poprawna, ponieważ w przypadku zwarcia przewodu neutralnego (N) z przewodem ochronnym (PE), wyłącznik różnicowoprądowy P301 40A zadziała w odpowiedni sposób, chroniąc instalację przed skutkami niebezpiecznych warunków. Wyłączniki różnicowoprądowe są projektowane do wykrywania różnic w prądzie pomiędzy przewodem fazowym a neutralnym. Gdy pojawia się zwarcie, prąd przepływający do ziemi przez przewód ochronny sprawia, że różnica ta przekracza ustalony próg, co powoduje natychmiastowe wyłączenie zasilania. Wyłącznik P301 40A, zgodny z normą PN-EN 61008-1, charakteryzuje się prądem różnicowym 30mA, co zapewnia skuteczną ochronę przed porażeniem elektrycznym. W praktyce, zastosowanie wyłącznika o takim parametru jest standardem w większości nowoczesnych instalacji elektrycznych, gdzie bezpieczeństwo użytkowników jest priorytetem. Dbanie o odpowiednie parametry wyłączników to klucz do niezawodności i bezpieczeństwa systemu elektrycznego.

Pytanie 19

Który z poniższych przetworników powinien być użyty do pomiaru momentu obrotowego działającego na wał napędowy silnika elektrycznego?

A. Tensometr

B. Halotron

C. Pozystor

D. Piezorezystor

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tensometr to przetwornik, który jest idealnym narzędziem do pomiaru momentu obrotowego, szczególnie w kontekście wałów napędowych silników elektrycznych. Działa na zasadzie pomiaru deformacji, które są wynikiem przyłożonego momentu obrotowego. Kiedy wał napędowy zostaje poddany obciążeniu, jego deformacja jest proporcjonalna do przyłożonego momentu, co pozwala na dokładne obliczenie tego momentu przy użyciu tensometrów. Przykłady zastosowania tensometrów obejmują przemysł motoryzacyjny, gdzie są wykorzystywane do testowania komponentów silników, a także w maszynach przemysłowych do monitorowania stanu technicznego wałów oraz detekcji przeciążeń. W branży stosuje się także standardy, takie jak ISO 376, które regulują metody kalibracji i pomiaru tensometrycznego, zapewniając wysoką precyzję i niezawodność wyników. Zastosowanie tensometrów w praktyce nie tylko poprawia jakość pomiarów, ale również zwiększa bezpieczeństwo operacyjne, dzięki możliwości wczesnego wykrywania problemów w systemach napędowych.

Pytanie 20

Działanie którego z wymienionych środków ochrony przeciwporażeniowej, zastosowanych w instalacji tymczasowej na placu budowy, można sprawdzić za pomocą miernika przedstawionego na rysunku?

A. Urządzeń w II klasie ochronności.

B. Separacji elektrycznej.

C. Samoczynnego wyłączenia zasilania.

D. Obwodu SELV.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź dotycząca samoczynnego wyłączenia zasilania jest prawidłowa, ponieważ to właśnie ten mechanizm można skutecznie sprawdzić za pomocą miernika rezystancji izolacji, jak przedstawiono na zdjęciu. Samoczynne wyłączenie zasilania to kluczowy środek ochrony przeciwporażeniowej, który działa w sytuacji, gdy izolacja przewodów ulegnie uszkodzeniu. W takim przypadku, aby zminimalizować ryzyko porażenia prądem, zasilanie jest natychmiast odłączane. Miernik rezystancji izolacji jest specjalistycznym urządzeniem, które pozwala na ocenę stanu izolacji elektrycznej poprzez pomiar oporu izolacji, co jest istotne dla określenia, czy system ochrony działa prawidłowo. Zgodnie z normami EN 61557-1 i zaleceniami dotyczącymi bezpieczeństwa, regularne kontrolowanie stanu izolacji jest niezbędne, szczególnie w instalacjach tymczasowych na placach budowy, gdzie warunki mogą być zmienne. Utrzymanie odpowiedniego poziomu rezystancji izolacji jest kluczowe dla zapewnienia bezpiecznych warunków pracy oraz ochrony przed porażeniem elektrycznym.

Pytanie 21

Który z wymienionych pomiarów można wykonać miernikiem przedstawionym na rysunku?

A. Odległość.

B. Natężenie oświetlenia.

C. Temperaturę.

D. Prędkość obrotową.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Miernik przedstawiony na rysunku to cyfrowy prędkościomierz obrotowy, znany również jako tachometr. Jego głównym celem jest pomiar prędkości obrotowej różnych elementów maszyn, co jest kluczowe w wielu branżach, takich jak przemysł motoryzacyjny, lotniczy czy produkcyjny. Przy pomocy tego urządzenia można szybko i dokładnie określić, w jakim tempie obracają się wały silników czy inne wirniki. Przykładem zastosowania są testy wydajności silników, gdzie monitorowanie prędkości obrotowej jest kluczowe dla oceny ich pracy i efektywności. Dodatkowo, tachometry są wykorzystywane w konserwacji maszyn, pozwalając na wykrywanie usterek poprzez analizę nieprawidłowości w prędkości obrotowej, co jest istotne dla zapewnienia bezpieczeństwa operacji. Warto również zauważyć, że urządzenia te są zgodne z normami ISO, które określają standardy w pomiarach prędkości obrotowej.

Pytanie 22

Który z przedstawionych skutków wystąpi w instalacji elektrycznej po wymianie przewodów ADY 2,5mm² na DY 2,5mm²?

A. Zwiększenie nagrzewania się przewodu.

B. Zmniejszenie rezystancji pętli zwarciowej.

C. Zwiększenie spadku napięcia na przewodach.

D. Zmniejszenie obciążalności prądowej.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowo wskazany skutek wynika z samej budowy przewodów. ADY to przewód aluminiowy, a DY jest miedziany. Dla tego samego przekroju 2,5 mm² miedź ma znacznie mniejszą rezystywność niż aluminium, więc opór żyły roboczej spada. A skoro spada rezystancja przewodu, to maleje też całkowita rezystancja pętli zwarciowej (L+PE lub L+N+PE – zależnie od układu sieci). To w praktyce oznacza większy prąd zwarciowy i lepsze warunki zadziałania zabezpieczeń nadprądowych czy różnicowoprądowych. Moim zdaniem to jest jedna z podstawowych zalet przechodzenia z aluminium na miedź w modernizowanych instalacjach: poprawa skuteczności ochrony przeciwporażeniowej i ogólnego bezpieczeństwa. W normach, takich jak PN-HD 60364, wyraźnie podkreśla się konieczność zapewnienia odpowiednio niskiej impedancji pętli zwarcia, żeby wyłączniki nadprądowe mogły w wymaganym czasie odciąć zasilanie przy zwarciu. Wymiana przewodów na miedziane DY 2,5 mm² ułatwia spełnienie tych wymagań, szczególnie w dłuższych obwodach gniazd wtyczkowych. W praktyce instalatorskiej często robi się po modernizacji pomiary impedancji pętli zwarcia i wtedy wyraźnie widać, że wartości Zs spadają po przejściu z aluminium na miedź. Co ważne, przy tym samym przekroju obciążalność prądowa przewodu miedzianego jest zwykle wyższa, więc nie tylko nie pogarszamy parametrów, ale je poprawiamy. Dzięki temu można bezpiecznie zasilać typowe obwody 16 A, a zabezpieczenia będą miały lepsze warunki do szybkiego zadziałania w razie uszkodzenia izolacji lub zwarcia.

Pytanie 23

Do zakresu podstawowych czynności i obowiązków osób posiadających kwalifikacje w zakresie eksploatacji instalacji elektrycznej nie należy

A. obserwacja i sprawdzanie działania aparatury kontrolno-pomiarowej.

B. sprawdzanie stanu zewnętrznego aparatury.

C. sporządzanie protokołów odbioru instalacji elektrycznej.

D. sprawdzanie stanu odbiorników.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowo wskazano, że sporządzanie protokołów odbioru instalacji elektrycznej nie należy do podstawowych czynności osób posiadających kwalifikacje w zakresie eksploatacji. Osoba z uprawnieniami eksploatacyjnymi (tzw. E) zajmuje się głównie bieżącą obsługą, kontrolą, konserwacją, drobnymi naprawami oraz nadzorem nad pracą urządzeń i instalacji. Jej zadaniem jest m.in. sprawdzanie stanu odbiorników, oględziny zewnętrzne aparatury, obserwacja i kontrola działania aparatury kontrolno‑pomiarowej, reagowanie na nieprawidłowości, a także wykonywanie prostych czynności regulacyjnych. Odbiór instalacji, wraz z pełną oceną zgodności z normami, wykonaniem kompletu pomiarów ochronnych i sporządzeniem protokołów, to już kompetencja osób z uprawnieniami dozorowymi (D) oraz kwalifikacjami pomiarowymi. Protokół odbioru jest dokumentem prawnym, potwierdzającym m.in. spełnienie wymagań norm PN‑HD 60364, poprawną ochronę przeciwporażeniową, dobór zabezpieczeń oraz właściwy stan techniczny instalacji. W praktyce na budowie czy przy modernizacji instalacji najpierw wykonuje się pomiary odbiorcze, sporządza protokół, a dopiero potem instalacja trafia do eksploatacji i wtedy wchodzi rola personelu E – właśnie w zakresie codziennych przeglądów, kontroli wizualnych, obserwacji aparatury, zgłaszania usterek. Moim zdaniem dobrze jest to sobie w głowie rozdzielić: E – eksploatuje i dogląda, D i pomiarowiec – odbierają, mierzą i podpisują dokumentację odbiorczą.

Pytanie 24

Dokumentacja użytkowania instalacji elektrycznych, które są chronione wyłącznikami nadmiarowo-prądowymi, nie musi zawierać

A. zasad bezpieczeństwa przy realizacji prac eksploatacyjnych

B. spisu terminów oraz zakresów prób i pomiarów kontrolnych

C. opisu doboru urządzeń zabezpieczających

D. specyfikacji technicznej instalacji

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis doboru urządzeń zabezpieczających nie jest konieczny w instrukcji eksploatacji instalacji elektrycznych zabezpieczonych wyłącznikami nadmiarowo-prądowymi, ponieważ taki dobór powinien być już wykonany na etapie projektowania instalacji. Instrukcja eksploatacji koncentruje się na użytkowaniu oraz utrzymaniu instalacji, nie zaś na jej projektowaniu. W praktyce oznacza to, że wszystkie istotne decyzje dotyczące doboru wyłączników, takich jak typ, charakterystyka oraz zasady działania, powinny być przedstawione w dokumentacji projektowej, zgodnie z normami takimi jak PN-IEC 60947-2, które regulują zasady stosowania urządzeń zabezpieczających. Przykładem może być sytuacja, w której instalacja elektryczna już funkcjonuje i wymaga okresowych przeglądów – w takim przypadku istotne jest, aby instrukcja eksploatacji zawierała informacje o terminach przeglądów oraz zasadach ich przeprowadzania, a nie szczegóły dotyczące wcześniejszego doboru sprzętu. To pozwala na efektywne zarządzanie instalacją oraz zapewnia zgodność z przepisami BHP i normami technicznymi.

Pytanie 25

Jaka powinna być minimalna wartość znamionowego prądu wyłącznika nadprądowego chroniącego obwód zasilający jednofazowy piekarnik oporowy, aby przy napięciu 230 V mógł on pobierać moc elektryczną równą 2 kW?

A. 16 A

B. 13 A

C. 10 A

D. 20 A

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć minimalną wartość znamionowego prądu wyłącznika nadprądowego, należy zastosować wzór na moc elektryczną, który łączy moc (P), napięcie (U) oraz prąd (I). Wzór ten można przedstawić jako P = U * I. Z naszej sytuacji mamy moc 2 kW (2000 W) oraz napięcie 230 V. Przekształcając wzór, otrzymujemy I = P / U. Podstawiając wartości, otrzymujemy I = 2000 W / 230 V, co daje około 8,7 A. Jabłko z tej wartości, zgodnie z normami i zaleceniami stosuje się wyłączniki nadprądowe o wartościach znamionowych, które są standardowo dostępne w sklepach. Wyłączniki te są dostępne w wartościach 6 A, 10 A, 16 A, 20 A i wyższych. Zatem, aby zapewnić odpowiedni margines bezpieczeństwa oraz zgodność z przepisami, minimalna wartość wyłącznika powinna wynosić 10 A. Dobrym przykładem zastosowania tego wyłącznika jest jego użycie w domowych instalacjach elektrycznych, gdzie piekarniki oporowe są powszechnie używane. Wybór wyłącznika o wartości znamionowej 10 A chroni obwód przed przeciążeniem oraz awarią sprzętu.

Pytanie 26

Podczas oględzin silników elektrycznych, w czasie ich postoju, należy sprawdzić

A. wskazania aparatury pomiarowej.

B. szczotki i szczotkotrzymacze.

C. stopień nagrzewania się obudowy i łożysk.

D. poziom drgań.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W czasie postoju silnika elektrycznego mamy idealny moment, żeby spokojnie obejrzeć elementy, do których podczas pracy nie wolno się zbliżać. Do takich części należą właśnie szczotki i szczotkotrzymacze. W maszynach komutatorowych (np. silniki prądu stałego, niektóre silniki pierścieniowe) stan szczotek ma bezpośredni wpływ na iskrzenie, nagrzewanie komutatora, spadki napięcia i ogólnie na niezawodność pracy napędu. Z mojego doświadczenia, jeśli zaniedba się kontrolę szczotek, to potem kończy się na przegrzanym komutatorze, przypalonych lamelkach i drogim remoncie. Podczas postoju można bezpiecznie sprawdzić długość szczotek (czy nie są poniżej dopuszczalnego minimum z instrukcji producenta), równomierność docisku do komutatora lub pierścieni ślizgowych, stan sprężyn w szczotkotrzymaczach, czystość gniazd i brak zanieczyszczeń pyłem węglowym. Sprawdza się też, czy szczotki nie zakleszczają się w szczotkotrzymaczu i czy swobodnie się przesuwają. Dobrą praktyką jest porównanie zużycia wszystkich szczotek – jeśli jedna zużywa się dużo szybciej, to może świadczyć o niewłaściwym docisku, złej geometrii komutatora albo luzach łożysk. W wielu zakładach, zgodnie z instrukcjami eksploatacji i normami dotyczącymi obsługi maszyn elektrycznych, kontrola szczotek i szczotkotrzymaczy jest wpisana w harmonogram przeglądów okresowych właśnie na czas postoju urządzenia. W ruchu ciągłym, szczególnie przy napędach krytycznych technologicznie, takie oględziny w czasie postoju są jednym z kluczowych elementów profilaktyki, bo pozwalają uniknąć nagłej awarii w trakcie produkcji. Moim zdaniem to jeden z tych prostych, ale bardzo „opłacalnych” punktów obsługi bieżącej silników komutatorowych.

Pytanie 27

W którym z poniższych miejsc, podczas pracy z urządzeniami elektrycznymi, nie jest dopuszczalne stosowanie izolacji stanowiska jako środków ochrony przed dotykiem pośrednim?

A. Pracowni edukacyjnej

B. Laboratorium

C. Placu budowy

D. Warsztacie sprzętu RTV

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź 'plac budowy' to strzał w dziesiątkę! Na budowie mamy do czynienia z różnymi trudnymi warunkami, które utrudniają stosowanie izolacji jako formy ochrony przed dotykiem pośrednim. Często jest tam wilgoć, pyły i materiały budowlane wokół, co zwiększa ryzyko porażenia prądem. Z normami BHP się nie żartuje, bo w takich warunkach izolacja może być niewystarczająca. Wyobraź sobie, że coś się popsuje i pracownicy mogą mieć kontakt z przewodami pod napięciem! Dlatego na budowach zaleca się dodatkowe środki ochrony, jak odpowiednia odzież robocza, systemy ochrony różnicowoprądowej i różne osłony. Regularne szkolenia i audyty sprzętu to też kluczowe elementy utrzymania bezpieczeństwa elektrycznego w takim miejscu.

Pytanie 28

Który z poniższych przewodów powinien zastąpić uszkodzony przewód OW 4×2,5 mm², który zasila silnik indukcyjny trójfazowy do napędu maszyny w warsztacie ślusarskim?

A. H03V2V2-F 3G2,5

B. H07VV-U 5G2,5

C. H07RR-F 5G2,5

D. H03V2V2H2-F 2X2,5

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź H07RR-F 5G2,5 jest poprawna, ponieważ przewody te charakteryzują się odpowiednią konstrukcją oraz właściwościami mechanicznymi, które są niezbędne do zasilania silników indukcyjnych w warunkach warsztatowych. Przewód H07RR-F to elastyczny przewód gumowy, co oznacza, że jest odporny na zginanie i uszkodzenia mechaniczne. Dzięki temu idealnie nadaje się do pracy w miejscach o dużym ryzyku uszkodzenia, takich jak warsztaty, gdzie maszyny są często przemieszczane. Dodatkowo, przewód ten posiada pięć żył o przekroju 2,5 mm², co zapewnia odpowiednią nośność prądową oraz możliwość podłączenia do trójfazowych silników indukcyjnych. Zgodnie z normą IEC 60227, H07RR-F spełnia wszystkie wymagania dotyczące bezpieczeństwa oraz jakości, co czyni go odpowiednim wyborem w kontekście zasilania silników. W praktyce, stosując ten przewód, można zminimalizować ryzyko pożaru oraz awarii sprzętu, co jest kluczowe w każdej przestrzeni roboczej.

Pytanie 29

Przed którym z wymienionych rodzajów uszkodzeń transformatora energetycznego olejowego 15/0,4 kV 2500 kVA nie chroni zabezpieczenie przedstawione na rysunku

A. Przegrzania uzwojeń.

B. Wzrostu strumienia w rdzeniu.

C. Zwarcia wewnątrz kadzi.

D. Przerwy w uziemieniu.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Przerwy w uziemieniu" jest poprawna, ponieważ zabezpieczenie różnicowoprądowe zainstalowane w transformatorze energetycznym reaguje na różnice w prądzie płynącym przez uzwojenia. W sytuacjach, gdy występuje zwarcie wewnętrzne lub przegrzanie uzwojeń, różnice te stają się znaczące, co powoduje aktywację zabezpieczenia. Zabezpieczenia różnicowoprądowe są kluczowe w ochronie transformatorów, ponieważ są w stanie wykrywać nieprawidłowości w obwodach elektrycznych, które mogą prowadzić do uszkodzenia lub pożaru. W przypadku przerw w uziemieniu nie dochodzi jednak do różnicy prądów, co sprawia, że zabezpieczenie nie jest w stanie zareagować na tę sytuację. Zgodnie z normami IEC 61850, odpowiednie uziemienie jest niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa i stabilności pracy transformatorów, a jego brak może prowadzić do poważnych awarii. Dlatego ważne jest, aby regularnie sprawdzać systemy uziemienia, aby zapewnić ich prawidłowe funkcjonowanie.

Pytanie 30

Jakie jest minimalne zabezpieczenie, jakie powinien posiadać osprzęt instalacyjny przeznaczony do montażu instalacji elektrycznej w pomieszczeniach charakteryzujących się częstym występowaniem podwyższonej wilgotności oraz pylenia?

A. IP 66

B. IP 00

C. IP 44

D. IP 22

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź IP 44 to dobry wybór. Oznacza, że osprzęt jest odporny na ciało stałe, które jest większe niż 1 mm, i nie przepuszcza wody. To sprawia, że nadaje się do miejsc, gdzie jest więcej wilgoci, jak w łazienkach czy kuchniach. W praktyce oznacza to, że możesz używać tego osprzętu tam, gdzie jest para wodna, kurz lub inne zanieczyszczenia. W pomieszczeniach przemysłowych, gdzie produkuje się dużo pyłu, IP 44 też się sprawdzi. Nasze normy, czyli IEC 60529, mówią, że IP 44 to dobry poziom ochrony, co jest istotne, żeby było bezpiecznie i trwało to dłużej. Ale jeśli potrzebujesz czegoś lepszego, to niektóre sytuacje mogą wymagać wyższych stopni ochrony, jak IP 54 czy IP 66. Jednak zazwyczaj IP 44 da radę w standardowych warunkach.

Pytanie 31

Jaką czynność powinno się wykonać podczas pomiaru rezystancji uzwojeń stojana oraz rezystancji izolacji silnika trójfazowego w celu zlokalizowania uszkodzeń?

A. Obciążyć silnik momentem znamionowym

B. Otworzyć łącznik załączający silnik

C. Zewrzeć zaciski silnika z zaciskiem ochronnym

D. Podłączyć napięcie zasilające

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jak dla mnie, otwarcie łącznika przed pomiarem rezystancji uzwojeń w silniku trójfazowym to bardzo ważny krok. Dzięki temu unikamy poważnych uszkodzeń sprzętu, a także dbamy o swoje bezpieczeństwo podczas testów. Kiedy łącznik jest otwarty, można spokojnie zmierzyć rezystancję uzwojeń, co jest kluczowe, żeby ocenić stan ich izolacji i wychwycić ewentualne zwarcia międzyzwojowe. Warto wiedzieć, że takie praktyki są potwierdzone przez normy jak IEC 60034-1, które mocno podkreślają, że trzeba mieć bezpieczny dostęp do obwodów przed rozpoczęciem pomiarów. Otwarcie łącznika to także zabezpieczenie przed przypadkowym uruchomieniem silnika, co mogłoby prowadzić do nieprzyjemnych sytuacji. Pamiętaj, żeby używać odpowiednich narzędzi, jak megohmometr, do pomiaru rezystancji izolacji. To pozwoli uzyskać dokładne wyniki i ocenić stan izolacji. Regularne przeglądy silników w zakładach przemysłowych to najlepszy sposób na wczesne wykrywanie usterek i lepsze zarządzanie kosztami eksploatacji.

Pytanie 32

Aby przeprowadzić pomiar rezystancji metodą techniczną, należy przygotować

A. mostek Thomsona

B. mostek Wheatstone'a

C. omomierz oraz woltomierz

D. amperomierz i woltomierz

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa odpowiedź to wykorzystanie amperomierza i woltomierza do pomiaru rezystancji metodą techniczną. Pomiar rezystancji w tym przypadku opiera się na zasadzie Ohma, według której rezystancja (R) jest równa napięciu (U) podzielonemu przez natężenie prądu (I), czyli R = U/I. Amperomierz służy do pomiaru natężenia prądu płynącego przez obwód, natomiast woltomierz mierzy spadek napięcia na rezystorze. Dzięki temu można uzyskać dokładne wartości rezystancji, które są istotne w różnych zastosowaniach, od projektowania obwodów elektronicznych po diagnostykę sprzętu elektrycznego. Zastosowanie tej metody pomiarowej jest zgodne z dobrymi praktykami inżynieryjnymi, ponieważ zapewnia dokładność i wiarygodność wyników. Warto również zaznaczyć, że metody techniczne pomiaru rezystancji powinny być stosowane w odpowiednich warunkach, aby uniknąć błędów pomiarowych, takich jak zakłócenia elektromagnetyczne czy niewłaściwe ustawienia urządzeń pomiarowych.

Pytanie 33

Która z wymienionych prac konserwacyjnych w instalacji elektrycznej niskiego napięcia wymaga użycia narzędzia przedstawionego na rysunku?

A. Wykonanie przyłącza kablowego budynku.

B. Wymiana uszkodzonych przewodów na tynku.

C. Montaż izolatorów szpulowych na słupie.

D. Wymiana ograniczników przepięć na linii.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykonanie przyłącza kablowego budynku to kluczowy element w instalacji elektrycznej, który wymaga zastosowania odpowiednich narzędzi, w tym hydraulicznego narzędzia zaciskowego. Narzędzie to jest niezbędne do prawidłowego zaciskania końcówek kablowych oraz złączek, co zapewnia trwałe i bezpieczne połączenia. W kontekście standardów branżowych, zgodnie z normą PN-EN 60947-1, każde połączenie powinno być wykonane z zachowaniem ostrożności i precyzji, co minimalizuje ryzyko awarii. Przyłącze kablowe jest także istotne w kontekście bezpieczeństwa energetycznego budynku, ponieważ nieprawidłowe połączenia mogą prowadzić do strat energii lub nawet pożarów. Przykładami zastosowania hydraulicznego narzędzia zaciskowego są prace wykonywane przy instalacjach niskonapięciowych w domach jednorodzinnych, w których wykonuje się złącza kablowe do zasilania różnorodnych urządzeń elektrycznych, takich jak oświetlenie, gniazdka czy systemy alarmowe.

Pytanie 34

Jaki parametr maszyny elektrycznej można określić za pomocą miernika przedstawionego na rysunku?

A. Napięcie zasilania.

B. Prąd rozruchu silnika.

C. Prędkość obrotową wału silnika.

D. Temperaturę obudowy silnika.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź, że można zmierzyć temperaturę obudowy silnika, jest poprawna. Miernik przedstawiony na zdjęciu to bezdotykowy miernik temperatury, który działa na zasadzie detekcji promieniowania podczerwonego emitowanego przez obiekty. W praktyce, takie urządzenia są szeroko stosowane w przemyśle, gdzie monitorowanie temperatury elementów maszynowych jest kluczowe dla zapobiegania przegrzewaniu się i uszkodzeniom. Mierzenie temperatury obudowy silnika pozwala na wczesne wykrycie problemów, takich jak niewłaściwe smarowanie, przeciążenie lub usterki wewnętrzne. Standardy branżowe, takie jak IEC 60034, zalecają regularne monitorowanie temperatury silników elektrycznych, co zwiększa ich niezawodność i wydajność. Dzięki tym pomiarom można również zoptymalizować procesy konserwacji, co z kolei prowadzi do zmniejszenia kosztów operacyjnych i wydłużenia żywotności maszyn.

Pytanie 35

Na rysunku zamieszczono schemat układu pomiarowego do badania transformatora w stanie jałowym. Jakie powinny być minimalne zakresy pomiarowe woltomierzy i amperomierza, aby można było sprawdzić prąd stanu jałowego transformatora o parametrach: S_n = 920 VA, U_1n = 230 V, U_2n = 100 V, i_0% = 10%?

	V1	V2	A
	V	V	A
A.	30	15	5
B.	30	15	10
C.	300	150	0,5
D.	300	150	2,5

A. A.

B. C.

C. D.

D. B.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź C jest prawidłowa, ponieważ uwzględnia odpowiednie zakresy pomiarowe dla woltomierzy i amperomierza, które są kluczowe w badaniu transformatora w stanie jałowym. W przypadku pomiaru prądu stanu jałowego, który wynosi 0,4 A, amperomierz powinien mieć zakres co najmniej 0,5 A. Dla woltomierza pierwszego, związane z napięciem pierwotnym, wymagany zakres to nie mniej niż 230 V, co w odpowiedzi C jest spełnione przez zakres 300 V. Dla napięcia wtórnego, które wynosi 100 V, odpowiedni zakres to 150 V. Użycie takich zakresów pomiarowych pozwala na uniknięcie uszkodzenia przyrządów oraz zapewnia komfortowe warunki pracy, co jest zgodne z najlepszymi praktykami pomiarowymi w branży elektrycznej. W kontekście standardów, parametry te są zgodne z normami IEC dotyczących pomiarów w instalacjach elektrycznych, co podkreśla ich adekwatność do profesjonalnych zastosowań.

Pytanie 36

Na stanowisku pracy zamontowano 2 silniki jednofazowe, każdy o parametrach:
$ P_N = 0{,}75 \, \text{kW} $, $ U_N = 230 \, \text{V} $ i $ I_N = 5 \, \text{A} $
Do zasilania zastosowano przewód o przekroju $ 2{,}5 \, \text{mm}^2 $. Aby spadek napięcia $ \Delta U_{\%} $ nie był większy niż 3%, przewód zasilający nie powinien być dłuższy niż

Wzór do obliczeń:$$ l = \frac{U_n^2 \cdot \Delta U_{\%} \cdot \gamma_{Cu} \cdot S}{200 \cdot P} $$gdzie:
$ \gamma_{Cu} = 57 \, \text{m}/\Omega \cdot \text{mm}^2 $

A. 49 m

B. 136 m

C. 35 m

D. 17 m

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć maksymalną długość przewodu zasilającego, należy uwzględnić parametry silników oraz dopuszczalny spadek napięcia. W przypadku włączenia dwóch silników jednofazowych o mocy 0,75 kW każdy, całkowita moc wynosi 1,5 kW. Przy napięciu 230 V i prądzie 5 A dla jednego silnika, całkowity prąd wyniesie 10 A. Zastosowanie przewodu o przekroju 2,5 mm² pozwala na bezpieczne przewodzenie tego prądu, jednak spadek napięcia należy obliczyć. Wzór do obliczenia maksymalnej długości przewodu, by spadek napięcia nie przekroczył 3%, uwzględnia rezystancję przewodu, która zależy od jego długości oraz przekroju. Po wykonaniu obliczeń uzyskujemy długość wynoszącą około 49 metrów. Praktyczne znaczenie wyniku polega na tym, że stosując odpowiednią długość przewodu, zapewniamy stabilność i bezpieczeństwo zasilania urządzeń, co jest zgodne z normami branżowymi, takimi jak PN-IEC 60364 dotyczące instalacji elektrycznych. Właściwy dobór długości przewodu jest kluczowy dla uniknięcia spadków napięcia, które mogą negatywnie wpływać na pracę silników i prowadzić do ich uszkodzenia.

Pytanie 37

Sposobem zapobiegania powstawaniu pożarów podczas eksploatacji urządzeń elektrycznych jest

A. włączanie w pełni obciążonych urządzeń siłowych.

B. używanie bezpieczników dobranych do mocy urządzenia oraz obciążalności długotrwałej kabli.

C. stosowanie drutu do naprawy bezpieczników.

D. podłączenie do jednego gniazda wtyczkowego kilku odbiorników energii.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź o używaniu bezpieczników dobranych do mocy urządzenia oraz obciążalności długotrwałej kabli, bo właśnie po to są zabezpieczenia nadprądowe – żeby przerwać obwód zanim dojdzie do przegrzania przewodów i pożaru. Bezpiecznik ma zadziałać wtedy, gdy prąd przekroczy wartość dopuszczalną dla przewodów i samego odbiornika. W praktyce oznacza to, że dobieramy jego prąd znamionowy do przekroju żył, sposobu ułożenia przewodów, materiału izolacji i charakteru obciążenia. Nie „na oko”, tylko zgodnie z katalogami i normami, np. PN‑HD 60364. Moim zdaniem to jedna z podstawowych umiejętności elektryka: wiedzieć, że za duży bezpiecznik niby „nie wywala”, ale realnie likwiduje ochronę przeciwpożarową. Dobry dobór zabezpieczeń ogranicza skutki zwarć, przeciążeń, zapobiega nagrzewaniu złączek, listew zaciskowych, gniazd. Widać to szczególnie w instalacjach z dużymi odbiornikami – silnikami, grzałkami – gdzie prąd rozruchowy, charakterystyka B/C/D wyłączników czy typ wkładki topikowej ma znaczenie. W codziennej pracy warto pamiętać, że bezpiecznik zawsze chroni przede wszystkim przewody i instalację, a dopiero pośrednio samo urządzenie. Dlatego przy każdym nowym obwodzie czy modernizacji instalacji trzeba sprawdzać: moc odbiorników, przekrój przewodów, długość linii, sposób ułożenia i dopiero potem dobierać zabezpieczenie. To jest właśnie standard dobrej praktyki i podstawowy sposób ograniczania ryzyka pożaru przy eksploatacji urządzeń elektrycznych.

Pytanie 38

Na wartość impedancji pętli zwarcia w systemie sieciowym TN-C mają wpływ

A. wytrzymałość napięciowa izolacji przewodów

B. rodzaj zamontowanych ochronników przeciwprzepięciowych

C. liczba zamontowanych ochronników przeciwprzepięciowych

D. pole przekroju poprzecznego żył przewodów

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość impedancji pętli zwarcia w układzie sieciowym TN-C jest ściśle związana z polem przekroju poprzecznego żył przewodów. Pole to wpływa na opór przewodzenia prądu, co z kolei ma istotne znaczenie dla działania zabezpieczeń w przypadku zwarcia. Przewody o większym przekroju charakteryzują się mniejszym oporem, co pozwala na szybsze zadziałanie zabezpieczeń, takich jak wyłączniki nadprądowe. W praktyce oznacza to, że zwiększenie przekroju przewodów w instalacji elektrycznej może poprawić bezpieczeństwo, zmniejszając ryzyko uszkodzenia urządzeń oraz zapewniając lepszą ochronę osób. W Polskich Normach i europejskich standardach, takich jak PN-HD 60364-5-54, podkreśla się znaczenie odpowiedniego doboru przekrojów przewodów w kontekście ich zastosowania, zwłaszcza w instalacjach narażonych na zwarcia. Dlatego kluczowe jest, aby projektanci instalacji elektrycznych zwracali uwagę na te aspekty, aby zapewnić optymalną funkcjonalność oraz bezpieczeństwo systemów elektrycznych.

Pytanie 39

Na podstawie zamieszczonych w tabeli danych łożysk dobierz łożysko do silnika o średnicy wału d = 12 mm, średnicy wewnętrznej tarczy łożyskowej D = 37 mm i szerokości tarczy łożyskowej B = 12 mm.

Symbol	Wymiary podstawowe
Symbol	d [mm]	D [mm]	B [mm]	r [mm]
6700	10	15	3	0,1
6200	10	30	9	0,6
6001	12	28	8	0,3
6301	12	37	12	1

A. 6001

B. 6200

C. 6700

D. 6301

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź 6301 jest prawidłowa, ponieważ dokładnie spełnia wszystkie wymagane wymiary dla danego zastosowania. Średnica wału o wartości 12 mm odpowiada średnicy otworu wewnętrznego łożyska 6301, który wynosi również 12 mm. Dodatkowo, średnica zewnętrzna tego łożyska wynosi 37 mm, co idealnie pasuje do średnicy wewnętrznej tarczy łożyskowej, a jego szerokość wynosząca 12 mm również jest zgodna z wymaganiami. W praktyce, dobór odpowiedniego łożyska jest kluczowy dla trwałości i niezawodności maszyn. Wybór łożyska zgodnego z wymiarami zapewnia optymalne przenoszenie obciążeń i minimalizuje zużycie. Zgodnie z międzynarodowymi standardami, właściwy dobór łożysko wpływa na efektywność działania silników i urządzeń, co często przekłada się na obniżenie kosztów eksploatacji oraz wydłużenie żywotności komponentów. W branży inżynieryjnej, stosowanie łożysk takich jak 6301 jest powszechne w silnikach elektrycznych, gdzie kluczowym aspektem jest redukcja tarcia, co z kolei zwiększa efektywność energetyczną.

Pytanie 40

Jaki przekrój przewodu należy dobrać do zasilania odbiornika jednofazowego o danych S_n = 4,6 kVA i U_n = 230 V, stosując kryterium obciążalności prądowej na podstawie danych przedstawionych w tabeli?

Obciążalność
mm²	1,0	1,5	2,5	4,0	6,0
A	15	19	24	32	42

A. 1,5 mm2

B. 2,5 mm2

C. 4,0 mm2

D. 6,0 mm2

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wybór przekroju przewodu 2,5 mm2 jest uzasadniony, ponieważ przekrój ten zapewnia odpowiednią obciążalność prądową dla odbiornika jednofazowego o mocy 4,6 kVA i napięciu 230 V. Obliczony prąd obciążenia wynosi około 20 A, co mieści się w granicach obciążalności prądowej przewodu 2,5 mm2, wynoszącej 24 A. Zastosowanie przewodu o właściwej średnicy jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa instalacji elektrycznej i minimalizowania strat energetycznych. W praktyce, dobór odpowiedniego przekroju przewodu powinien być zawsze oparty na rzeczywistych warunkach eksploatacji, takich jak długość przewodu, temperatura otoczenia oraz sposób układania (np. w rurach, na otwartej przestrzeni). Przy projektowaniu instalacji elektrycznych warto również uwzględnić normy PN-IEC, które określają wymagania dotyczące obciążalności przewodów oraz ich zastosowania w różnych warunkach. Prawidłowy dobór przekroju przewodu jest kluczowym elementem zapobiegania przegrzewaniu się instalacji, co może prowadzić do uszkodzeń oraz zwiększonego ryzyka pożaru.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej