Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik farmaceutyczny
Kwalifikacja: MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Data rozpoczęcia: 31 stycznia 2026 21:24
Data zakończenia: 31 stycznia 2026 22:06

Egzamin niezdany

Wynik: 18/40 punktów (45,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Udostępnij swój wynik

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Jakie skutki uboczne może powodować hydrochlorotiazyd?

A. bradykardia zatokowa

B. fizyczne uzależnienie

C. trwający kaszel

D. hipokaliemia

Hydrochlorotiazyd jest lekiem diuretycznym, który działa poprzez hamowanie resorpcji zwrotnej sodu w kanalikach nerkowych, co prowadzi do zwiększonego wydalania sodu i wody z organizmu. Jednakże, jednym z istotnych działań niepożądanych związanych z jego stosowaniem jest hipokaliemia, czyli obniżenie poziomu potasu we krwi. Potas jest kluczowym elektrolitem, który odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu mięśni, w tym serca, oraz w regulacji ciśnienia krwi. W przypadku hipokaliemii pacjenci mogą doświadczać osłabienia mięśni, zaburzeń rytmu serca, a także zmęczenia. Dlatego ważne jest, aby podczas terapii hydrochlorotiazydem monitorować poziom potasu, szczególnie u pacjentów z chorobami serca lub nerkami. Zastosowanie suplementacji potasu lub wyboru alternatywnego leku, który ma mniejsze ryzyko hipokaliemii, stanowi część standardowych praktyk klinicznych w celu zminimalizowania tego ryzyka.

Pytanie 2

Aby przygotować maść na ciepło z sulfobituminianem amonu, należy dokładnie odważyć tę substancję

A. na krążku pergaminowym

B. w moździerzu

C. w zlewce

D. bezpośrednio na podłożu w parownicy

No, odważanie w moździerzu, czy na krążku pergaminowym, albo w zlewce to średni pomysł, skoro mówimy o maściach. Moździerz, mimo że spoko do robienia maści, nie jest tu najlepszy, bo można łatwo coś zgubić lub źle wymieszać. Krążek pergaminowy? Też nie najlepszy, bo substancje mogą się poruszać i zjeżdżać, co prowadzi do błędów i zanieczyszczenia. Zlewka w porządku do odważania, ale nie zapewnia kontroli nad temperaturą, co jest ważne, gdy przygotowujesz maści. Nie ma co myśleć, że każda z tych metod będzie wystarczająca, bo tak nie jest w kontekście farmaceutycznej jakości. Dobrze jest wiedzieć, jak powinno się właściwie odważać i mieszać składniki, żeby produkt był skuteczny i bezpieczny.

Pytanie 3

Która forma leków jest przeznaczona wyłącznie do stosowania wewnętrznego?

A. Mieszanki recepturowe.

B. Krople.

C. Proszki niedzielone.

D. Maści.

Maści są postacią leku stosowaną głównie do użytku zewnętrznego. Ich konsystencja i skład są dostosowane do aplikacji na skórę oraz błony śluzowe, co sprawia, że nie są przeznaczone do przyjmowania drogą doustną. Często są wykorzystywane w dermatologii do leczenia różnych zmian skórnych. Podobnie, krople, które mogą mieć formę doustną, są również stosowane w różnych kontekstach, takich jak leczenie chorób oczu lub nosogardzieli. Proszki niedzielone, z kolei, mogą być stosowane zarówno zewnętrznie, jak i wewnętrznie, w zależności od składu i przeznaczenia. W praktyce farmaceutycznej ważne jest, aby nie mylić tych postaci leków oraz ich przeznaczeń, ponieważ może to prowadzić do poważnych błędów terapeutycznych. Użytkownicy powinni być świadomi, że każda postać leku ma swoje unikalne właściwości, zastosowanie oraz sposób przygotowania, co jest kluczowe dla skuteczności leczenia. Właściwe rozpoznanie i zrozumienie zastosowania leku to podstawy dobrej praktyki farmaceutycznej oraz zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów.

Pytanie 4

Zjawisko adsorpcji przez substancje charakteryzujące się dużą powierzchnią właściwą zachodzi podczas łączenia

A. węgla leczniczego z chlorowodorkiem papaweryny

B. proteinianu srebra z chlorkiem sodu

C. kwasu acetylosalicylowego z metenaminą

D. targezyny z siarczanem cynku

Kwas acetylosalicylowy z metenaminą nie tworzy skutecznego połączenia, ponieważ brak jest mechanizmu adsorpcji, który byłby związany z tymi substancjami. Metenamina, znana ze swojego działania przeciwbakteryjnego, nie wykazuje takiej interakcji z kwasem acetylosalicylowym. W kontekście adsorpcji, kluczową rolę odgrywa powierzchnia właściwa substancji, a połączenie to nie wykorzystuje tej właściwości w sposób efektywny. Proteinian srebra z chlorkiem sodu również nie stanowi odpowiedniego przykładu. Chociaż oba związki mają znaczenie w medycynie, nie prowadzą one do zjawiska adsorpcji w sensie, o którym mówimy. Proteinian srebra jest stosowany w terapii jako środek antybakteryjny, ale jego interakcja z chlorkiem sodu nie aktywuje mechanizmów adsorpcyjnych. Z kolei targezyna z siarczanem cynku to kolejne połączenie, które nie ma podstaw do zaistnienia w kontekście adsorpcji. W rzeczywistości, targezyna to substancja stosowana w leczeniu niektórych chorób, ale jej interakcje z siarczanem cynku nie zachodzą w ramach zjawiska adsorpcji. A więc, błędne wnioski płyną z niepełnego zrozumienia mechanizmów chemicznych oraz ich praktycznych zastosowań w farmacji, co prowadzi do wyboru niewłaściwych kombinacji substancji w kontekście adsorpcji.

Pytanie 5

W celu właściwego wykonania leku na podstawie zamieszczonej recepty lekarskiej należy

Rp.
	Ammonii hydroxidi sol.	10,0
	Rapae olei	ad 40,0
	M.f. linimentum
	D.S. Do nacierania

A. mieszać składniki bagietką w zlewce

B. ogrzewać składniki w parownicy na łaźni wodnej

C. wytrząsać składniki w butelce

D. ucierać składniki w moździerzu

Wybrana metoda mieszania nie była najlepsza. Ucierać składniki w moździerzu to raczej sposób na stałe substancje, a nie na emulsje. Takie mieszanie po prostu nie połączy faz ciekłych, co jest kluczowe dla linimentum. Ogrzewanie w parownicy? Czasem może działa, ale w emulsjach to ryzykowne, bo można popsuć preparat. Mieszanie bagietką w zlewce też nie da jednolitej emulsji, bo to nie wystarczy, żeby składniki dobrze się połączyły. Widać, że musisz lepiej zrozumieć, jak przygotowuje się leki w postaci cieczy. Zawsze trzeba dostosować metodę do rodzaju leku, a w przypadku linimentum wytrząsanie to konieczność. Używanie złych technik może spowodować, że lek nie zadziała tak, jak powinien, a to może być niebezpieczne.

Pytanie 6

Pacjent otrzymał jednocześnie ibuprofen oraz paracetamol. Efekt farmakologiczny, który uzyskano, stanowi przykład

A. antagonizmu chemicznego

B. antagonizmu czynnościowego

C. synergizmu addycyjnego

D. synergizmu hiperaddycyjnego

Synergizm addycyjny to zjawisko, w którym dwa leki, podane razem, działają w sposób sumujący swoje efekty farmakologiczne. W przypadku ibuprofenu i paracetamolu, oba leki mają różne mechanizmy działania, co sprawia, że ich połączenie może prowadzić do skuteczniejszego łagodzenia bólu i obniżania gorączki niż stosowanie jednego z nich osobno. Paracetamol działa głównie na ośrodkowy układ nerwowy, hamując syntezę prostaglandyn, natomiast ibuprofen, będący niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ), działa poprzez blokowanie cyklooksygenazy (COX) i zmniejszanie stanu zapalnego. Praktyczne zastosowanie takiego synergizmu można zaobserwować w leczeniu bólu pooperacyjnego czy podczas infekcji, gdzie zastosowanie obu leków może zmniejszyć potrzebę stosowania silniejszych opioidów, co jest zgodne z aktualnymi wytycznymi leczenia bólu. Wprowadzenie takiego podejścia do terapii jest zgodne z zasadą 'minimalizacji ryzyka', co jest istotne w praktyce medycznej.

Pytanie 7

Jakie oznaczenia powinny być dołączone do opakowania leku przygotowanego według tej recepty?

Rp.
Lini olei
Aquae Calcis   aa   50,0
M.f. emulsio

A. sygnaturę koloru białego i etykietę Trucizna.

B. sygnaturę koloru pomarańczowego i etykietę Trucizna.

C. sygnaturę koloru białego i etykietę Zmieszać przed użyciem.

D. sygnaturę koloru pomarańczowego i etykietę Zmieszać przed użyciem.

Sygnatura koloru pomarańczowego oraz etykieta "Zmieszać przed użyciem" są kluczowe w kontekście sporządzania leku, jakim jest emulsja olej w wodzie. Pomarańczowy kolor sygnatury wskazuje, że preparat jest przeznaczony do użytku zewnętrznego, co jest istotne dla bezpieczeństwa zarówno pacjenta, jak i osób trzecich. W przypadku emulsji, takich jak mazidło wapienne, istnieje ryzyko rozwarstwienia składników, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej leku. Etykieta "Zmieszać przed użyciem" informuje użytkownika o konieczności wymieszania preparatu, co zapewnia homogeniczność oraz skuteczność aplikacji. Dobrym przykładem zastosowania tego typu etykiet jest produkcja maści czy emulsji, gdzie właściwe przygotowanie leku może mieć kluczowe znaczenie na jego działanie. Właściwe oznakowanie leków zgodnie z wymogami prawnymi oraz standardami jakości jest niezbędne w praktyce farmaceutycznej, co zwiększa bezpieczeństwo pacjentów i zapewnia skuteczność terapii.

Pytanie 8

Do zbierania substancji ze ścianek naczynia w trakcie przygotowywania stosuje się kartę celuloidową?

A. past i proszków

B. czopków i nalewek

C. zawiesin i roztworów

D. maści i mieszanek

Wybór odpowiedzi związanej z maściami i mieszanek, zawiesin i roztworów czy czopków i nalewek nie odzwierciedla właściwego zastosowania karty celuloidowej. W przypadku maści oraz mieszanek, proces ich przygotowania często wymaga użycia innych narzędzi, takich jak szpatułki czy moździerze, które są bardziej odpowiednie do homogenizacji i uzyskiwania jednorodnych konsystencji. Zbieranie substancji ze ścianek naczyń w tych przypadkach nie jest tak krytyczne, ponieważ maści i mieszanki zazwyczaj mają bardziej lepką strukturę, co ogranicza potrzebę stosowania karty celuloidowej. Z kolei zawiesiny i roztwory są zazwyczaj cieczą, co sprawia, że ich przenoszenie wymaga innych technik, jak pipetowanie lub użycie strzykawek, a nie twardych kart. W kontekście czopków i nalewek, proces przygotowania również różni się od tego, co związane jest z pastami i proszkami. Czopki wymagają formowania w specjalnych formach, a nalewki wymagają precyzyjnego dozowania płynów. Zrozumienie, jakie narzędzia są odpowiednie do różnych form farmaceutycznych, jest kluczowe dla efektywnego i bezpiecznego przygotowywania leków.

Pytanie 9

Białe lub przezroczyste medium stosowane do utwardzania maści, pozyskiwane z ropy naftowej, to

A. olbrot

B. parafina stała

C. euceryna

D. plastibase

Parafina stała jest białym lub bezbarwnym podłożem, które jest wykorzystywane do utwardzania maści i innych preparatów farmaceutycznych oraz kosmetycznych. Otrzymywana jest z ropy naftowej i charakteryzuje się doskonałymi właściwościami emulgującymi, co czyni ją idealnym składnikiem w formulacjach maści. Parafina stała, w odróżnieniu od innych podłoży, takich jak euceryna czy plastibase, zapewnia lepszą stabilność i trwałość gotowych produktów, co jest kluczowe w kontekście przechowywania i użytkowania. Dzięki swoim właściwościom, parafina stała jest często stosowana w produktach do pielęgnacji skóry, w tym maściach ochronnych, emulsjach, a także w preparatach medycznych. W branży kosmetycznej i farmaceutycznej, stosowanie parafiny zgodnie z określonymi standardami, takimi jak GMP (Dobre Praktyki Wytwarzania), zapewnia bezpieczeństwo i skuteczność końcowych produktów. Jej zdolność do tworzenia okluzyjnej warstwy na skórze sprawia, że jest niezwykle ceniona w preparatach mających na celu nawilżenie i regenerację, co dodatkowo potwierdza jej znaczenie w różnych zastosowaniach praktycznych.

Pytanie 10

Jaką czynność powinno się wykonać na 30 minut przed rozpoczęciem przygotowania leku w loży aseptycznej?

A. Zamienić filtr HEPA w loży laminarnej

B. Uruchomić sterylizator powietrza

C. Włączyć laminarny przepływ powietrza

D. Oczyścić pomieszczenie roztworem detergentu

Przemycie roztworem detergentu pomieszczenia przed rozpoczęciem pracy aseptycznej, choć ważne dla utrzymania ogólnej czystości, nie jest wystarczające do zapewnienia odpowiednich warunków aseptycznych. Detergenty, które stosujemy do czyszczenia, mogą pozostawić resztki, które mogą być źródłem zanieczyszczeń, a ich działanie nie jest ukierunkowane na eliminację mikroorganizmów w powietrzu. Działanie sterylizatora powietrznego również nie jest wystarczające w kontekście przygotowywania pomieszczenia do pracy aseptycznej. Sterylizacja powietrza w czasie rzeczywistym jest procesem, który wymaga zaawansowanych technologii i nie jest typowym rozwiązaniem w większości standardowych loży laminarnej. Wymiana filtra HEPA w loży laminarnej, chociaż ma istotne znaczenie dla jakości powietrza, nie jest czynnością, którą należy przeprowadzać bezpośrednio przed przygotowaniem leku. Tego typu działania wymagają wcześniejszego planowania i nie powinny być realizowane w ostatniej chwili, gdyż mogą spowodować tymczasowe zakłócenia w funkcjonowaniu urządzenia. W przypadku aseptyki, kluczowe jest, aby wszelkie przygotowania były realizowane z wyprzedzeniem i zgodnie z ustalonymi standardami, aby uniknąć ryzyka zanieczyszczenia i zapewnić bezpieczeństwo końcowego produktu. Właściwe zrozumienie i zastosowanie tych zasad jest niezbędne dla odpowiedzialnych praktyk w farmacji.

Pytanie 11

Spis leków objętych refundacją nie zawiera danych dotyczących

A. zakresu wskazań objętych dofinansowaniem

B. ceny sprzedaży detalicznej

C. kosztów wytworzenia leku

D. wysokości limitu dofinansowania

Koszty producenta leku nie są uwzględniane w wykazie refundowanych leków, ponieważ ten dokument ma na celu informowanie pacjentów oraz specjalistów medycznych o dostępności i warunkach finansowania konkretnych terapii. Wykaz ten zawiera informacje o wysokości limitu finansowania oraz cenach detalicznych, które są istotne dla pacjentów i placówek medycznych. Przykładowo, jeśli lek jest refundowany w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), informacje o jego cenie detalicznej oraz o limicie finansowania są kluczowe, aby pacjenci mogli zrozumieć, jakie koszty będą musieli ponieść. Koszty producenta, które mogą się różnić w zależności od strategii cenowej firmy oraz umów z dystrybutorami, nie mają wpływu na decyzje o refundacji i nie są istotne dla pacjentów. W praktyce, znajomość wykazu refundowanych leków oraz jego interpretacja pozwala na lepsze zarządzanie kosztami leczenia i podejmowanie świadomych decyzji zdrowotnych, co jest kluczowe w kontekście ograniczonych zasobów finansowych w systemie ochrony zdrowia.

Pytanie 12

Forma leku, w której wydzielanie substancji czynnej następuje w stałej prędkości w określonym czasie, to

A. pręcik docewkowy

B. roztwór doustny

C. krople do oczu

D. system terapeutyczny

System terapeutyczny to forma leku, w której substancja czynna jest uwalniana w sposób kontrolowany i stały przez określony czas, co pozwala osiągnąć stabilny poziom terapeutyczny w organizmie pacjenta. Przykładami takich systemów mogą być plastry transdermalne, iniekcje z użyciem pomp oraz pręciki docewkowe, które są w stanie dostarczać substancję w sposób ciągły. Takie podejście ma na celu zwiększenie efektywności leczenia oraz zmniejszenie ryzyka działań niepożądanych wynikających z nagłych skoków stężenia leku. W praktyce klinicznej, systemy terapeutyczne są szczególnie przydatne w leczeniu chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca czy ból przewlekły, gdzie wymagana jest regularna i kontrolowana dostawa substancji. Umożliwiają one również lepsze przestrzeganie schematów terapeutycznych przez pacjentów, co jest zgodne z najlepszymi praktykami farmaceutycznymi.

Pytanie 13

Jaką substancją jest bizmutu zasadowy galusan?

A. gencjana

B. sól gorzka

C. dermatol

D. sól emska

Dermatol, znany również jako bizmutu zasadowy galusan, jest organicznym związkiem chemicznym stosowanym przede wszystkim w dermatologii. Jego właściwości przeciwzapalne i ochronne sprawiają, że jest on szeroko stosowany w leczeniu stanów zapalnych skóry, takich jak trądzik, oparzenia oraz podrażnienia. Dermatol działa także jako środek adsorbujący, co oznacza, że może wchłaniać nadmiar sebum i inne nieczystości, co czyni go skutecznym składnikiem w preparatach do pielęgnacji skóry tłustej. W kontekście standardów branżowych, dermatol musi spełniać normy jakości i czystości określone przez organy regulacyjne, takie jak FDA, co zapewnia jego bezpieczeństwo oraz efektywność w zastosowaniach medycznych. W kosmetologii dermatol jest często wykorzystywany w formulacjach maści i kremów, co potwierdza jego znaczenie w praktyce dermatologicznej i kosmetycznej.

Pytanie 14

Proszki, które zostały rozcieńczone, nazywane są pulveres

A. triturati

B. tincturae

C. titrati

D. tritae

Odpowiedzi 'titrati', 'tritae' i 'tincturae' są niepoprawne z różnych powodów, które związane są z błędnym rozumieniem terminologii farmaceutycznej i chemicznej. Termin 'titrati' odnosi się do procesu tytrowania, który jest techniką analizy chemicznej służącą do określenia stężenia substancji w roztworze. Tytrowanie nie ma nic wspólnego z mechanicznym rozcieraniem substancji, a jego celem jest precyzyjne pomiarowanie ilości reagentu potrzebnego do zareagowania z substancją analityczną. 'Trita' to forma odmieniona, która nie jest stosowana w kontekście farmaceutycznym. Z kolei 'tincturae' odnosi się do nalewów, które są roztworami substancji czynnych w alkoholu lub innym rozpuszczalniku, a nie do proszków rozcieńczonych. Podstawowy błąd myślowy, prowadzący do tych niepoprawnych odpowiedzi, polega na myleniu różnych procesów przygotowywania substancji w laboratoriach. Istotne jest zrozumienie, że każdy z tych terminów odpowiada innemu etapowi lub metodzie w obszarze chemii i farmacji, co wpływa na ich zastosowanie i znaczenie w praktyce. Dlatego ważne jest, aby precyzyjnie rozpoznawać różne terminy, aby uniknąć nieporozumień w kontekście odpowiednich procedur i standardów.

Pytanie 15

Na recepcie pacjenta znajduje się zalecenie stosowania 5 ml mieszanki 4 razy dziennie. Ile mililitrów leku zostanie wykorzystane w trakcie 7-dniowego leczenia?

A. 200 ml

B. 140 ml

C. 28 ml

D. 35 ml

Odpowiedź 140 ml jest poprawna, ponieważ w ciągu 7 dni pacjent przyjmuje lek 4 razy dziennie w dawce 5 ml. Aby obliczyć całkowite zużycie leku w tym okresie, należy zastosować wzór: liczba dawek dziennie (4) pomnożona przez objętość leku na dawkę (5 ml) oraz liczbę dni (7). Wyliczenie przedstawia się w sposób następujący: 4 x 5 ml x 7 dni = 140 ml. Takie podejście jest zgodne z zaleceniami farmaceutów oraz lekarzy, którzy często stosują podobne metody obliczeń przy określaniu dawkowania leków. W praktyce klinicznej jest to niezwykle istotne, aby precyzyjnie obliczać dawki, by zminimalizować ryzyko przedawkowania lub niedoboru leku. Wiedza w zakresie podstaw farmakologii oraz umiejętności obliczeniowe są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta oraz efektywności terapii. Ponadto, regularne monitorowanie i dokładne przeliczenia pomagają w skutecznym zarządzaniu terapią, co jest niezbędne w opiece nad pacjentem.

Pytanie 16

Mak lekarski (Papaver somniferum L.) zawiera papawerynę, która posiada właściwości

A. miotoniczne

B. przeczyszczające

C. uspokajające

D. spazmolityczne

Wiele osób myli działanie uspokajające papaweryny z innymi lekami, jak benzodiazepiny, które działają na receptory GABA. Papaweryna wcale nie uspokaja, raczej rozluźnia mięśnie gładkie, to ważne, żeby to rozdzielić. Z kolei, jeśli myślimy o działaniu przeczyszczającym, to też nie ma to związku z papaweryną, bo ona nie stymuluje wypróżniania. Jeszcze, co do miotonicznych właściwości, to też to nie pasuje do papaweryny. Można się tu pomylić, przypisując jej jedno działanie, a ignorując to, co naprawdę robi. Klasyfikacja leków jest oparta na badaniach i dobrze jest wiedzieć, że papaweryna ma swoje specyficzne funkcje, które nie są tożsame z innymi działaniami, które jej nie dotyczą.

Pytanie 17

Symbol R dotyczący poziomu odpłatności wskazuje, że lek można otrzymać w aptece

A. za opłatą ryczałtową

B. nieodpłatnie do wysokości limitu

C. za pełną cenę

D. nieodpłatnie dla osób powyżej 75 roku życia

Symbol R przy lekach oznacza, że są one dostępne za stałą opłatą, co może być naprawdę istotne dla pacjentów i całego systemu zdrowia. To znaczy, że pacjent płaci jedną, niezmienną kwotę za lek, bez względu na jego realną cenę. Przyznaję, że to rozwiązanie jest stosowane w wielu krajach, żeby ograniczyć koszty leków i jednocześnie umożliwić dostęp do ważnych terapii. Na przykład, za opłatą ryczałtową wydawane są leki dla osób z przewlekłymi chorobami, jak cukrzyca czy nadciśnienie. Dzięki temu pacjenci, którzy potrzebują tych leków, mogą je dostać bez obaw o wysokie rachunki, bo płacą tylko jedną stałą kwotę. W moim odczuciu to podejście jest naprawdę korzystne i wpisuje się w najlepsze praktyki, które dążą do tego, by każdy miał dostęp do niezbędnych leków bez załamywania budżetu.

Pytanie 18

W Farmakopei Polskiej informacja o przygotowywaniu roztworu zasadowego octanu glinu znajduje się w sekcji monografii

A. ogólnych

B. ogólnych postaci leku

C. narodowych

D. szczegółowych produktów specjalistycznych

Wybór odpowiedzi dotyczących monografii ogólnych, szczegółowych produktów specjalistycznych czy ogólnych postaci leku wynika z nieporozumienia dotyczącego struktury Farmakopei Polskiej. Monografie ogólne skupiają się na substancjach czynnych, ich właściwościach chemicznych oraz ogólnych zasadach przygotowania, ale nie zawierają specyficznych informacji dotyczących poszczególnych preparatów dostępnych na rynku krajowym. Monografie szczegółowych produktów specjalistycznych dotyczą wyłącznie tych produktów, które są już w obrocie i wymagają szczegółowych instrukcji, co nie odnosi się do procesu sporządzania roztworów. Natomiast ogólne postaci leku odnoszą się do form farmaceutycznych, takich jak tabletki czy płyny, ale nie obejmują specyficznych metod sporządzania roztworów zasadowych, jakimi są te zawierające octan glinu. Błędne podejście może wynikać z mylnego skojarzenia ogólnych zasad i specyfikacji. Kluczowe jest zrozumienie, że każda kategoria monografii ma swoją unikalną rolę i znaczenie, co jest fundamentalne dla zapewnienia odpowiedniej jakości i bezpieczeństwa wszystkich preparatów farmaceutycznych. Zrozumienie tych różnic jest niezbędne dla profesjonalistów pracujących w dziedzinie farmacji oraz dla zapewnienia zgodności z regulacjami oraz standardami jakości.

Pytanie 19

Jaką odpłatność poniesie ubezpieczony pacjent za lek zrealizowany w aptece na podstawie zamieszczonej recepty?

Rp.

1% Sol. Argenti nitratis 500,0
M.f. sol.

A. 100% kosztów składników i wykonania

B. "Taksa laborum"

C. 2 ryczałty

D. 1 ryczałt

Wybór niepoprawnej odpowiedzi może wynikać z nieporozumienia dotyczącego zasad odpłatności za leki na podstawie recept. Odpłatność w formie "Taksa laborum" nie jest terminem stosowanym w kontekście polskiego systemu ochrony zdrowia i nie odnosi się do zasadności odpłatności za leki. To pojęcie nie ma uzasadnienia w regulacjach dotyczących refundacji leków, co prowadzi do błędnych wniosków. Kolejna nieprawidłowa koncepcja, dotycząca 2 ryczałtów, może wynikać z mylnego założenia, że leki o wyższej objętości lub stężeniu zawsze powodują wzrost odpłatności, co jest niezgodne z rzeczywistością prawną. Z kolei odpowiedź wskazująca na 100% kosztów składników i wykonania sugeruje, że pacjent ponosi pełne koszty zakupu leku, co w przypadku przepisania leku refundowanego jest niezgodne z przepisami; refundacja obejmuje bowiem określone kategorie leków. Te typowe błędy myślowe, które dotyczą braku zrozumienia zasad refundacji i regulacji prawnych, mogą prowadzić do nieprawidłowych wyborów podczas wypełniania recept. Dobrze jest zatem zapoznać się z aktualnymi przepisami i wytycznymi, aby uniknąć podobnych nieporozumień w przyszłości.

Pytanie 20

Co jest emulsją typu W/O?

A. mydło potasowe

B. pasta cynkowa

C. lanolina uwodniona

D. puder płynny

Lanolina uwodniona to emulsja typu W/O (woda w oleju), co oznacza, że woda jest rozproszona w fazie olejowej. Ten typ emulsji charakteryzuje się dobrym nawilżeniem i ochroną skóry, co czyni go idealnym składnikiem w kosmetykach nawilżających oraz maściach. Lanolina, będąca naturalnym emolientem, jest szeroko stosowana w produktach dermatologicznych ze względu na swoje właściwości nawilżające i okluzyjne. Działa jako bariera, która zapobiega utracie wody z naskórka, co jest szczególnie ważne w przypadku skóry suchej lub podrażnionej. W kontekście dobrych praktyk branżowych, stosowanie lanoliny uwodnionej w formulacjach kosmetyków powinno być zgodne z aktualnymi normami jakości, takimi jak ISO 22716, które regulują dobre praktyki produkcyjne w kosmetykach. Zastosowanie lanoliny uwodnionej jest powszechne w preparatach do pielęgnacji skóry, takich jak kremy, balsamy i pomady, co potwierdza jej wszechstronność i skuteczność w nawilżaniu. W związku z tym, wiedza na temat emulsji typu W/O i ich zastosowania w kosmetykach jest kluczowa dla specjalistów w dziedzinie kosmetologii.

Pytanie 21

Jaki surowiec znajduje się w składzie maści tranowej?

A. Kamfora

B. Olbrot

C. Olej wątłuszowy

D. Olej rycynowy

Olej wątłuszowy, znany również jako olej z wątroby dorsza, jest kluczowym składnikiem maści tranowej ze względu na swoje unikalne właściwości terapeutyczne. Jego bogaty skład zawiera witaminy A i D, a także kwasy tłuszczowe omega-3, które wspierają zdrowie układu sercowo-naczyniowego oraz mają działanie przeciwzapalne. W kontekście zastosowania, maści tranowe są powszechnie stosowane w dermatologii do leczenia stanów zapalnych skóry, oparzeń oraz ran, a także w terapii chorób reumatycznych. Olej wątłuszowy, dzięki swoim właściwościom nawilżającym i regenerującym, przyspiesza proces gojenia i łagodzi podrażnienia. Warto również podkreślić, że wykorzystanie oleju wątłuszowego w farmacji i kosmetologii jest zgodne z aktualnymi standardami jakości, co czyni go zaufanym i skutecznym składnikiem preparatów medycznych i pielęgnacyjnych.

Pytanie 22

W kontekście bez dodatkowego wyjaśnienia, termin „solutio” zazwyczaj odnosi się do roztworu

A. olejowego

B. etanolowego

C. glicerolowego

D. wodnego

Termin „solutio” w kontekście chemii i biologii odnosi się do roztworu, który najczęściej jest wodny. Woda jest najpowszechniejszym rozpuszczalnikiem w przyrodzie, a jej unikalne właściwości, takie jak zdolność do rozpuszczania wielu substancji chemicznych, czynią ją idealnym medium do reakcji chemicznych i procesów biologicznych. W praktyce, woda jako rozpuszczalnik jest zastosowana w różnych dziedzinach, od farmacji, gdzie używa się jej do przygotowywania roztworów leków, po przemysł spożywczy, gdzie występuje w procesach produkcji i przechowywania żywności. W standardach laboratoryjnych, takich jak ISO 8655, zaleca się stosowanie wysokiej jakości wody do przygotowywania roztworów w celu uzyskania dokładnych wyników analitycznych. Dlatego bez dodatkowych informacji, termin „solutio” najczęściej odnosi się do roztworu wodnego, co jest zgodne z powszechnie akceptowanymi definicjami w literaturze naukowej.

Pytanie 23

Przy przygotowywaniu wyciągu wodnego (maceratu) należy unikać rozdrobnienia

A. korzenia kozłka.

B. liści mięty pieprzowej.

C. ziele krwawnika.

D. nasion lnu.

Nasiona lnu są cennym surowcem w fitoterapii, jednak aby uzyskać wyciąg wodny (macerat), nie należy ich rozdrabniać. Powód jest prosty: nasiona lnu zawierają dużą ilość olejów, które mogą się uwalniać podczas rozdrabniania. To zjawisko prowadzi do zmniejszenia efektywności ekstrakcji substancji czynnych, a także do pogorszenia jakości uzyskanego ekstraktu. W przypadku nasion lnu, najlepiej jest używać ich w całości, aby zachować pełnię ich właściwości. Stosując całe nasiona, możemy również lepiej kontrolować proces maceracji, co sprzyja uzyskaniu stabilnego i efektywnego wyciągu. Dobrą praktyką jest przygotowywanie maceratu w sposób, który nie narusza struktury nasion, na przykład poprzez ich namaczanie w zimnej wodzie przez dłuższy czas. Taki zabieg pozwala na delikatną ekstrakcję substancji aktywnych, takich jak lignany i błonnik, które mają korzystny wpływ na organizm, wspierając pracę układu trawiennego oraz działając przeciwzapalnie.

Pytanie 24

Podczas przygotowywania leku zgodnie z podaną recepturą, występuje niezgodność spowodowana

Rp.
Phenobarbitali                         0,4
Belladonnae extr. sicc.                0,3
Neospasmini                           30,0
Aquae                            ad  150,0
M.f. mixt.
D.S. 3 x dziennie po 1 łyżce.

A. przekroczeniem rozpuszczalności.

B. reakcją podwójnej wymiany.

C. hydrolizą soli.

D. tworzeniem związków kompleksowych.

Analizując podane odpowiedzi, można zauważyć, że niektóre z nich bazują na błędnych założeniach dotyczących chemicznych interakcji i właściwości substancji. Tworzenie związków kompleksowych, będące jedną z propozycji, odnosi się do sytuacji, gdy dwa lub więcej reagentów reagują ze sobą, tworząc stabilne połączenia. Zjawisko to nie ma jednak bezpośredniego związku z problematyką rozpuszczalności Phenobarbitalu, który, w dużych stężeniach, przede wszystkim geologicznie wytrąca się z roztworu. Kolejny aspekt, czyli hydroliza soli, dotyczy reakcji, w której sól reaguje z wodą, co prowadzi do powstania kwasów i zasad. To zjawisko nie jest odpowiednie w kontekście problemu rozpuszczalności, gdyż nie dotyczy bezpośrednio Phenobarbitalu. Reakcja podwójnej wymiany, polegająca na wymianie jonów pomiędzy reagentami, również nie jest odpowiednia w przypadku tego leku, ponieważ nie prowadzi do problemów związanych z jego rozpuszczalnością. Często w takich sytuacjach pojawia się mylne przekonanie, że wszystkie interakcje chemiczne w roztworze można interpretować jako problemy z rozpuszczalnością. Kluczem do zrozumienia tych zagadnień jest umiejętność analizy właściwości fizykochemicznych substancji oraz ich zachowań w roztworach, co jest niezbędne do prawidłowego recepturowania leków.

Pytanie 25

Jaki roztwór powinien być przygotowany przy użyciu łaźni wodnej?

A. Glicerolowy roztwór tetraboranu sodu

B. Etanolowy roztwór detreomycyny

C. Wodny roztwór jodu

D. Glicerolowy roztwór chlorku sodu

Wodny roztwór jodu, etanolowy roztwór detreomycyny oraz glicerolowy roztwór chlorku sodu nie wymagają użycia łaźni wodnej do ich przygotowania, co wynika z ich właściwości rozpuszczalności i stabilności chemicznej. W przypadku wodnego roztworu jodu, można go łatwo rozpuścić w zimnej wodzie bez konieczności podgrzewania. Jod w postaci rozpuszczalnika wodnego osiąga swoją odpowiednią koncentrację w temperaturze pokojowej, co czyni łaźnię wodną zbędnym narzędziem w tym procesie. Z kolei etanolowy roztwór detreomycyny dobrze rozpuszcza się w etanolu w temperaturze pokojowej, gdzie podgrzewanie może prowadzić do odparowania etanolu i tym samym zmniejszenia jego stężenia w roztworze. Glicerolowy roztwór chlorku sodu z kolei stabilnie się formuje bez dodatkowego podgrzewania, gdyż chlorek sodu jest dobrze rozpuszczalny w glicerolu. Typowe błędy myślowe, które prowadzą do wybrania tych odpowiedzi, mogą wynikać z niepełnej wiedzy na temat właściwości substancji chemicznych i różnorodnych metodyk przygotowywania roztworów. W praktyce laboratoria powinny opierać się na zrozumieniu specyficznych wymagań dla każdego składnika, aby uniknąć błędów w procesie ich przygotowywania oraz zapewnić ich odpowiednią jakość i skuteczność w późniejszych zastosowaniach.

Pytanie 26

Jak długo należy parzyć surowce roślinne, aby uzyskać odwar (uwaga: pytanie może być niejednoznaczne)?

A. 30 minut wodą o temperaturze powyżej 90°C

B. 45 minut na łaźni wodnej o temperaturze 60°C

C. 30 minut na łaźni olejowej o temperaturze 150°C

D. 45 minut wrzącą wodą

Wybór odpowiedzi bazujących na łaźniach olejowych, wrzącej wodzie lub na łaźni wodnej o niższej temperaturze jest błędny z kilku powodów. Po pierwsze, łaźnia olejowa o temperaturze 150°C nie jest odpowiednia do ekstrakcji roślinnej, ponieważ oleje mają inną gęstość i właściwości chemiczne, co może prowadzić do denaturacji cennych składników bioaktywnych. Wyższe temperatury, takie jak 150°C, mogą powodować degradację wielu związków, co w konsekwencji zmniejsza efektywność odwaru. Po drugie, wykorzystanie wrzącej wody przez 45 minut, mimo że może wydawać się logicznym rozwiązaniem, nie zapewnia optymalnych warunków ekstrakcji, ponieważ dłuższy czas w tak wysokiej temperaturze może prowadzić do strat substancji lotnych i niepożądanych reakcji chemicznych. Odpowiedzi sugerujące łaźnię wodną o temperaturze 60°C również są nieprawidłowe, ponieważ ta temperatura jest zbyt niska, by efektywnie przeprowadzić ekstrakcję substancji czynnych, co prowadzi do niewystarczającej ilości uzyskiwanych składników. Typowym błędem jest mylenie pojęć dotyczących ekstrakcji i przyswajalności składników w kontekście temperatury, co skutkuje nieprawidłowymi praktykami w przygotowywaniu wywarów roślinnych. Zastosowanie niewłaściwych metod ekstrakcji może negatywnie wpływać na jakość i skuteczność końcowego produktu.

Pytanie 27

Którego leku lekarz może wpisać na jednej recepcie wyłącznie jedną nazwę preparatu, a także musi określić słownie całkowitą ilość substancji psychotropowej oraz wskazać sposób dawkowania?

A. Zopiclonum (np. Imovane)

B. Acidum valproicum (np. Convulex)

C. Nimesulidum (np. Nimesil)

D. Tclmisartanum (np. Polsart)

Pozostałe odpowiedzi dotyczą leków, które nie są klasyfikowane jako substancje psychotropowe wymagające tak szczegółowego podejścia w przepisywaniu. Nimesulidum, znany jako Nimesil, jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ), który stosuje się głównie w leczeniu bólu i stanu zapalnego, jednak nie jest klasyfikowany jako substancja kontrolowana i nie podlega tym samym rygorom co leki psychotropowe. Acidum valproicum, znane jako Convulex, jest lekiem przeciwpadaczkowym, który również nie wymaga tak restrykcyjnych zasad w kontekście wypisywania recept, mimo że jest stosowany w terapii zaburzeń neurologicznych. Tclmisartanum, czyli Polsart, to lek stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego i również nie jest substancją psychotropową. Powszechnym błędem jest mylenie klasyfikacji leków oraz ich zastosowań terapeutycznych, co prowadzi do niewłaściwych wniosków dotyczących wymogów recept. Ważne jest, aby zrozumieć, że leki psychotropowe wymagają szczególnej ostrożności w przepisywaniu, a znajomość ich klasyfikacji oraz regulacji prawnych jest kluczowa dla odpowiedzialnego praktykowania medycyny. W związku z tym, posiadanie dokładnej wiedzy na temat klasyfikacji leków jest niezbędne, aby uniknąć nieporozumień i błędów w praktyce klinicznej.

Pytanie 28

Które substancje wykazują efekt synergistyczny?

A. morfina oraz nalokson

B. dekstrometorfan oraz bromheksyna

C. pilokarpina i atropina

D. paracetamol i tramadol

Paracetamol i tramadol wykazują działanie synergistyczne, co oznacza, że ich połączenie prowadzi do bardziej efektywnego łagodzenia bólu niż stosowanie każdego z tych leków osobno. Paracetamol działa głównie w ośrodkowym układzie nerwowym, blokując syntezę prostaglandyn, co prowadzi do zmniejszenia odczuwania bólu i obniżenia gorączki. Z kolei tramadol jest lekiem opioidowym, który działa na receptory opioidowe oraz hamuje wychwyt zwrotny serotoniny i noradrenaliny, co dodatkowo potęguje jego działanie przeciwbólowe. Przykłady zastosowania takiego połączenia leków można znaleźć w terapii przewlekłego bólu, gdzie zaleca się ich wspólne stosowanie dla uzyskania lepszego efektu analgetycznego przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka działań niepożądanych związanych z wyższymi dawkami jednego z leków. W praktyce klinicznej, takie podejście jest zgodne z wytycznymi leczenia bólu, które sugerują multimodalne podejście, polegające na łączeniu różnych mechanizmów działania leków przeciwbólowych, co może prowadzić do lepszej kontroli bólu i poprawy jakości życia pacjentów.

Pytanie 29

Urządzenie, którego dotyczy poniższy opis:

Elementami urządzenia są: matryca o różnym kształcie (jedno- lub wielootworowa), lejek dozujący oraz stemple; ma zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym, chemicznym i spożywczym.

A. Drażownica.

B. Tabletkarka.

C. Granulator.

D. Kapsułkarka.

Tabletkarka to urządzenie, które jest kluczowe w procesie produkcji farmaceutycznej, chemicznej oraz spożywczej. Jej konstrukcja opiera się na matrycy, która może być jedno- lub wielootworowa, co umożliwia formowanie tabletek o różnych kształtach i rozmiarach. Lej dozujący zapewnia precyzyjne dozowanie surowców, a stemple odpowiadają za prasowanie mieszanki w odpowiednie kształty. Proces ten jest zgodny z normami GMP (Good Manufacturing Practices), co gwarantuje wysoką jakość i bezpieczeństwo produkowanych tabletek. Przykładem zastosowania tabletkarki jest produkcja suplementów diety, gdzie precyzyjne dozowanie składników odżywczych jest kluczowe dla skuteczności produktu. Warto również zaznaczyć, że tabletkarki mogą być wyposażone w systemy automatycznej kontroli jakości, co pozwala na monitorowanie parametrów produkcji w czasie rzeczywistym, co jest standardem w nowoczesnych zakładach produkcyjnych.

Pytanie 30

Aby przygotować lek recepturowy według podanej recepty, należy zastosować

Rp.

Ephedrini hydrochloridi              0,2
Belladonnae extr. sicc.              0,05
Coffeini et Natrii benzoatis         0,7
Ammonii anisati spir.                1,5
Ipecacuanhae tinct.                  5,0
Althaeae sir.                       60,0
Aquae                              120,0
M.f.mixt.
D.S. 2 x dziennie łyżeczkę

A. 0,1 g rozcierki 1+1 z suchego wyciągu z pokrzyku.

B. 0,05 g rozcierki 1+1 z suchego wyciągu z pokrzyku.

C. 5,0 g liścia pokrzyku.

D. 0,05 g nalewki z pokrzyku.

W odpowiedziach, które nie wyszły, widać sporo nieporozumień dotyczących obliczeń i tego, jak zdefiniowane są wymagane składniki. Odpowiedzi, gdzie mówiono o 5,0 g liścia pokrzyku i nalewce, nie biorą pod uwagę tego, co jest w recepturze. Liść pokrzyku jako surowiec roślinny nie pasuje do formy leku, co prowadzi do błędnych wniosków. Nalewka z pokrzyku to coś innego, bo substancja czynna jest tam rozpuszczona w alkoholu, a to nie to samo, co suche wyciąg. Przy rozcierce z suchego wyciągu trzeba dobrze zrozumieć, jak dobierać proporcje, co jest widać w poprawnej odpowiedzi. Farmaceuci czasem mylą różne formy leku, a to może prowadzić do problemów, które nie są bezpieczne dla pacjenta. Dobre obliczenia i znajomość zasad farmakologicznych to podstawa w pracy z lekami recepturowymi, bo ignorowanie tego może prowadzić do błędów, a te są nieakceptowalne w profesjonalnej praktyce. Ważne, żeby dobrze rozumieć, co się używa i jak te składniki ze sobą współdziałają.

Pytanie 31

Jakie są odpowiednie warunki do przechowywania wody utlenionej?

A. W szczelnych opakowaniach, bez kontaktu z substancjami utleniającymi

B. W pojemnikach z przezroczystego szkła

C. Zapewniających dostęp metali stabilizujących roztwór

D. W okolicy miejsca nasłonecznionego i gorącego

Woda utleniona, czyli roztwór nadtlenku wodoru, jest substancją szeroko stosowaną w medycynie, kosmetologii oraz w laboratoriach. Przechowywanie jej w zamkniętych opakowaniach, które są odporne na dostęp substancji utleniających, jest kluczowe dla zachowania jej stabilności i skuteczności. Nadtlenek wodoru jest substancją niestabilną, która w obecności światła, ciepła oraz zanieczyszczeń może ulegać rozkładowi na wodę i tlen. Dlatego zaleca się przechowywanie wody utlenionej w ciemnych, szczelnych butelkach, aby ograniczyć jej kontakt z powietrzem i promieniowaniem UV, co jest zgodne z praktykami wielu producentów. Na przykład, wiele renomowanych firm farmaceutycznych dostarcza wodę utlenioną w brązowych butelkach, co jest rozwiązaniem zgodnym z normami bezpieczeństwa i jakości. Dobrą praktyką jest także trzymanie tych substancji w temperaturze pokojowej, z daleka od źródeł ciepła, aby zmniejszyć ryzyko degradacji.

Pytanie 32

Zawartość jonów Ca²⁺ w próbce wyznaczono metodą miareczkowania kompleksometrycznego przy użyciu roztworu EDTA o znanym stężeniu. Do zmiareczkowania próbki o objętości 20 mL zastosowano 15 mL roztworu EDTA o stężeniu 0,020 mol/L. Jakie jest stężenie jonów Ca²⁺ w analizowanej próbce, jeśli reagujące substancje występują w stosunku równomolowym?

A. 0,015 mol/L

B. 0,030 mol/L

C. 0,020 mol/L

D. 0,200 mol/L

Podczas analizy stężenia jonów Ca<sup>2+</sup> w próbce, istotne jest zrozumienie zasad miareczkowania i stechiometrii reakcji chemicznych. Wiele z błędnych odpowiedzi wynika z nieprawidłowego zastosowania wzorów lub nieprawidłowego zrozumienia relacji między ilościami reagentów. Na przykład, wybierając stężenie 0,200 mol/L, można sądzić, że obliczenia opierają się na błędnym założeniu, że zużycie 15 mL EDTA oznacza więcej reagentu w próbce, co jest niezgodne z zasadą równomolowej reakcji. Inne niepoprawne odpowiedzi, takie jak 0,030 mol/L i 0,020 mol/L, mogą wynikać z obliczenia stężenia na podstawie całkowitego zużycia EDTA bez uwzględnienia objętości próbki, co prowadzi do zafałszowania wyników. Stężenie powinno być obliczane na podstawie ilości moli jonów podzielonych przez objętość próbki w litrach, co jest kluczowym krokiem w każdym eksperymencie chemicznym. Ważne jest, aby pamiętać, że stechiometria reakcji jest kluczowa w miareczkowaniu, a błędy w tej dziedzinie mogą prowadzić do poważnych nieścisłości w wynikach analizy. Zrozumienie tych zasad jest niezbędne do uzyskania wiarygodnych danych w chemii analitycznej.

Pytanie 33

Zjawisko polegające na zmniejszeniu skuteczności leku, które zachodzi w krótkim czasie od momentu jego zastosowania, nazywa się

A. idiosynkrazją

B. tachyfilaksją

C. tolerancją

D. kumulacją

Kumulacja odnosi się do sytuacji, w której substancja czynna gromadzi się w organizmie, co często ma miejsce przy lekach o długim okresie półtrwania. W przypadku leków kumulujących się, ich działanie może nasilać się z każdym kolejnym podaniem, co prowadzi do potencjalnie niebezpiecznych poziomów leku. Tolerancja z kolei jest procesem adaptacyjnym, w którym organizm przeciwstawia się działaniu leku, co może skutkować koniecznością zwiększenia dawki, aby uzyskać ten sam efekt terapeutyczny. Idiosynkrazja to natomiast nietypowa reakcja na lek, która nie jest związana z dawką i wynikająca z indywidualnych różnic genetycznych czy metabolicznych. Każda z tych koncepcji różni się od tachyfilaksji, ponieważ opisuje inne mechanizmy działania leków w organizmie. Kluczowym błędem jest mylenie szybkich efektów tachyfilaksji z długotrwałymi procesami tolerancji, kumulacji czy indywidualnych reakcji. Warto zrozumieć, że tachyfilaksja może prowadzić do nagłej utraty efektywności leku, co wymaga szybkiej reakcji ze strony specjalistów, aby uniknąć niebezpiecznych sytuacji klinicznych.

Pytanie 34

Alona, będąca stężałym sokiem mlecznym z różnych odmian aloesu, zalicza się do

A. antocjanów

B. garbników

C. pochodnych antracenu

D. saponin

Antocjany, saponiny i garbniki, które zostały wymienione jako alternatywne odpowiedzi, są zupełnie innymi grupami związków chemicznych, które różnią się pod względem struktury, pochodzenia i zastosowania. Antocjany, będące barwnikami roślinnymi, nadają kolor wielu owocom i warzywom, a ich główną funkcją jest ochrona roślin przed szkodliwym działaniem promieniowania UV oraz jako atraktanty dla zapylaczy. Przyjmowanie antocjanów jako związku o właściwościach zdrowotnych jest zasadne, jednak nie mają one związku z aloną, co może wprowadzać w błąd w kontekście tej konkretnej kwestii. Z kolei saponiny to związki o działaniu powierzchniowo czynnym, które wykazują właściwości hemolityczne i mogą być stosowane jako naturalne środki czyszczące. Jednak ich zastosowanie w kontekście alony jest mylące, ponieważ nie mają one takiego samego działania ani pochodzenia. Garbniki, będące związkami polifenolowymi, mają zdolność do wiązania białek i wykazują działanie ściągające, co również nie jest adekwatne do opisu alony. Zrozumienie różnic między tymi grupami związków jest kluczowe w naukach biologicznych i farmaceutycznych, aby nie mylić ich zastosowań oraz potencjalnych skutków zdrowotnych. Dlatego ważne jest, aby podejść do tematu z odpowiednią wiedzą oraz zrozumieniem kontekstu, w jakim te substancje występują.

Pytanie 35

U pacjenta występują intensywne krwawienia. Jakie leki powinien pacjent unikać?

A. fitomenadionu (np. Vitacon)

B. warfaryny sodowej (np. Warfin)

C. kwasu traneksamowego (np. Exacyl)

D. etamsylatu (np. Cyclonamine)

Warfaryna sodowa to taki lek, który bierze się doustnie i działa jak antykoagulant. W skrócie, hamuje syntezę witaminy K w wątrobie, więc produkcja czynników krzepnięcia krwi jest mniejsza. Jak ktoś ma problem z krwawieniami, to warfaryna w ogóle nie jest dla niego, bo może tylko pogorszyć sytuację i zwiększyć ryzyko krwotoków. Jeżeli pacjent już ma tendencję do krwawienia, to dodatkowe działanie przeciwkrzepliwe może przynieść naprawdę poważne problemy zdrowotne. W takim przypadku może warto pomyśleć o innych sposobach na kontrolowanie krzepliwości, jak choćby etamsylan. Ten lek stabilizuje naczynia krwionośne i zmniejsza ich przepuszczalność, co może być lepszym wyjściem. Z mojego doświadczenia, pacjenci z przeszłością krwawień powinni być uważnie monitorowani, kiedy lekarze stosują warfarynę, a badania INR są do tego bardzo przydatne, żeby sprawdzić, jak wygląda krzepliwość krwi przed rozpoczęciem leczenia. Dobrze jest też unikać innych leków, które mogą wpływać na krzepliwość, żeby niepotrzebnie nie ryzykować.

Pytanie 36

Jaką postać ma lek przygotowany według podanej receptury?

Rp.
Zinci oxidi            3,0
Ureae                  2,0
Aquae                 15,0
Vaselini albi        
Lanolini     aa ad    100,0
M.f.

A. emulsja do użytku zewnętrznego.

B. maść wielofazowa.

C. maść zawiesina.

D. zawiesina do użytku zewnętrznego.

Recepta wskazuje na przygotowanie maści wielofazowej, co wynika z zawartości składników takich jak tlenek cynku, mocznik, woda, wazelina biała oraz lanolina. Maści wielofazowe, w przeciwieństwie do podstawowych maści lub emulsji, charakteryzują się obecnością zarówno fazy wodnej, jak i fazy tłuszczowej. Tlenek cynku jest składnikiem aktywnym stosowanym w dermatologii, który działa łagodząco i przeciwzapalnie, co czyni tę maść idealną do stosowania w przypadku podrażnień skóry. Wazelina biała oraz lanolina pełnią rolę substancji emolientowych, które nawilżają i zmiękczają skórę, a także tworzą barierę ochronną. W praktyce, maści wielofazowe są często stosowane w leczeniu stanów zapalnych, odparzeń, a także w terapii ran. Zrozumienie składników i ich właściwości jest kluczowe dla właściwego dobrania terapii w praktyce farmaceutycznej oraz dermatologicznej. Dobre praktyki w zakresie przygotowania leków podkreślają konieczność znajomości właściwości fizykochemicznych składników, co bezpośrednio wpływa na skuteczność i bezpieczeństwo stosowanych preparatów.

Pytanie 37

Krople nasercowe - Guttae Cardiacae (FP VI) charakteryzują się następującym składem:
Convallariae tinctura titrata 50,0 cz.
Crataegi tinctura 25,0 cz.
Valerianae tictura 25,0 cz.
Aby przygotować 25,0 cz. tych kropli, konieczne jest użycie

A. 12,5 cz. nalewki z ziela konwalii

B. 25,0 cz. nalewki z korzenia kozłka

C. 19,5 cz. nalewki z ziela konwalii

D. 16,5 cz. nalewki z korzenia kozłka

Wybór odpowiedzi 19,5 cz. nalewki z ziela konwalii jest nieprawidłowy, ponieważ zaniedbuje właściwe zrozumienie proporcji składników w recepturze Kropli Nasercowych. W tym przypadku, obliczenie ilości nalewki z ziela konwalii powinno opierać się na jasnych zasadach matematycznych, które uwzględniają całkowity skład preparatu. Zgodnie z recepturą, 50,0 cz. nalewki z konwalii to 50% całkowitej objętości, co oznacza, że w sporządzeniu 25,0 cz. preparatu powinniśmy stosować 12,5 cz. nalewki z konwalii. Niepoprawne obliczenie ilości nalewki, jak w przypadku wyboru 19,5 cz., prowadzi do błędnego wniosku, że jest to większa ilość niż wymagana, co skutkowałoby nieproporcjonalnym zwiększeniem stężenia substancji czynnej. Tego rodzaju nieścisłości mogą mieć poważne konsekwencje w praktyce farmaceutycznej, gdzie dokładność i precyzyjność są kluczowe dla bezpieczeństwa pacjentów. Oprócz tego, wybierając niewłaściwą ilość składnika, można narazić pacjentów na ryzyko działań niepożądanych, które mogą wynikać z nadmiernego stężenia substancji aktywnej. Kluczowe jest więc stosowanie odpowiednich metod obliczeń, a także znajomość zasad farmakologii oraz farmacji, co przekłada się na skuteczność i bezpieczeństwo leków.

Pytanie 38

Z surowej ropy naftowej można uzyskać

A. wazelinę

B. alkohol cetylowy

C. euceryt

D. wosk biały

Euceryt, wosk biały oraz alkohol cetylowy to substancje, które mogą być mylone z wazeliną, jednak różnią się one zasadniczo pod względem pochodzenia i właściwości. Euceryt jest naturalnym woskiem, który powstaje z tłuszczy zwierzęcych i roślinnych, a jego zastosowanie jest głównie w kosmetykach jako emulgator i stabilizator. Wosk biały, z kolei, jest pochodzenia roślinnego lub pszczelego i także znajduje zastosowanie w kosmetykach, szczególnie w produkcji balsamów i maści. Alkohol cetylowy jest natomiast tłuszczowym alkoholem, który pełni funkcję emolientu i emulgatora w produktach kosmetycznych, ale nie pochodzi z ropy naftowej. Typowym błędem w rozumieniu tych substancji jest mylenie ich funkcji oraz pochodzenia. Każda z nich ma swoje właściwości, które sprawiają, że są stosowane w różnych produktach, ale nie są one bezpośrednimi produktami uzyskiwanymi z ropy naftowej. Również, aby prawidłowo ocenić ich zastosowanie, ważne jest zrozumienie ich rolę w formulacjach i przemyśle. Prawidłowe rozpoznanie różnic pomiędzy tymi substancjami jest kluczowe dla uzyskania efektywnych i bezpiecznych produktów kosmetycznych oraz farmaceutycznych.

Pytanie 39

W recepcie występuje niezgodność, którą można rozwiązać przez

Rp. Thymoli

Mentholi aa 0,5

Talci

Zinci oxydati aa ad 15,0

M. F. pulv.

D.S. zewnętrznie

A. odpowiednią kolejność łączenia składników.

B. odpowiednie rozdzielenie składników i wykonanie dwóch leków.

C. dodanie właściwych substancji pomocniczych.

D. zamianę składników na bardziej zgodne.

W przypadku rozwiązywania niezgodności w recepturach farmaceutycznych, wybór niewłaściwych metod, takich jak dodanie substancji pomocniczych czy rozdzielenie składników, może prowadzić do poważnych problemów. Dodanie właściwych substancji pomocniczych, mimo że może wydawać się sensowne, w rzeczywistości nie zawsze eliminuje ryzyko reakcji chemicznych między aktywnymi składnikami. W przypadku thymolu i mentolu, te substancje mogą wciąż reagować z tlenkiem cynku, mimo obecności substancji pomocniczych, co może wpłynąć na jakość i skuteczność leku. Ponadto, odpowiednie rozdzielenie składników i wykonanie dwóch osobnych leków, chociaż technicznie wykonalne, zwiększa ryzyko błędów podczas przygotowania i podawania, a także prowadzi do większej złożoności logistyki w aptece. Zamiana składników na bardziej zgodne brzmi jak rozwiązanie, lecz nie zawsze jest to możliwe ze względu na ograniczenia terapeutyczne oraz działania farmakologiczne, które są wymagane w danym preparacie. W praktyce, kluczowe jest zrozumienie mechanizmów chemicznych oraz ich wpływu na finalny produkt, a nie tylko poleganie na sposobach obejścia problemu. Właściwe podejście wymaga dobrej znajomości chemii farmaceutycznej oraz umiejętności analizy interakcji między składnikami. W celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów, farmaceuci powinni szczegółowo analizować każdą receptę i stosować najlepsze praktyki, aby uniknąć potencjalnych problemów.

Pytanie 40

Który z wymienionych specyfików medycznych może powodować niepożądane skutki, takie jak nadmierne uspokojenie, senność, zaburzenia koordynacji ruchowej, trudności z koncentracją oraz zamazane widzenie?

A. Flutikazon

B. Klemastyna

C. Mesna

D. Fenoterol

Odpowiedzi Mesna, Fenoterol oraz Flutikazon nie są zgodne z opisanymi działaniami niepożądanymi. Mesna to lek stosowany głównie w zapobieganiu toksycznym działaniom leków chemioterapeutycznych na pęcherz moczowy. Działa poprzez wiązanie się z toksycznymi metabolitami, minimalizując ich szkodliwe działanie. Nie jest znana z wywoływania senności czy zaburzeń koordynacji, co czyni ją niewłaściwym wyborem w kontekście zadawanych objawów. Fenoterol jest lekiem rozszerzającym oskrzela, stosowanym w astmie i innych chorobach obturacyjnych płuc. Jego działanie polega głównie na relaksacji mięśni gładkich dróg oddechowych, co również nie prowadzi do opisywanych efektów ubocznych, takich jak współistniejąca senność czy zaburzenia ruchowe. Natomiast flutikazon jest kortykosteroidem stosowanym w leczeniu astmy i alergii, który działa przeciwzapalnie. Choć jego stosowanie może wiązać się z pewnymi efektami ubocznymi, nie są one związane z sennością czy korodowaniem funkcji psychomotorycznych. Zwłaszcza w przypadku flutikazonu, kluczowe jest rozróżnienie jego działania od typowych leków antyhistaminowych, takich jak klemastyna. Typowe błędy myślowe, które mogły prowadzić do tych niepoprawnych wyborów, obejmują mylenie klasy leków i ich mechanizmów działania, co jest istotne w kontekście bezpiecznego stosowania farmakoterapii.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej