Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik elektryk
Kwalifikacja: ELE.05 - Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych
Data rozpoczęcia: 31 stycznia 2026 13:47
Data zakończenia: 31 stycznia 2026 13:59

Egzamin zdany!

Wynik: 25/40 punktów (62,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.

Pytanie 2

Jakie urządzenie powinno być użyte do zasilania obwodu SELV z sieci 230 V, 50 Hz?

A. Autotransformatorem

B. Dzielnikiem napięcia

C. Transformatorem bezpieczeństwa

D. Falownikiem

Transformatory bezpieczeństwa to naprawdę ważne urządzenia, które używamy do zasilania obwodów SELV, czyli tych, które są bezpieczne w użytkowaniu. Dzięki nim możemy korzystać z energii elektrycznej w miejscach, gdzie jest ryzyko kontaktu z wodą czy innymi przewodzącymi substancjami. Ich główną rolą jest izolować niskonapięciowy obwód od sieci energetycznej, co zdecydowanie zmniejsza ryzyko porażenia prądem. Dobrze to widać w praktyce — na przykład, w oświetleniu ogrodowym, łazienkach czy w systemach alarmowych. Zgodnie z normą PN-EN 61558, transformatory te muszą spełniać różne wymogi dotyczące izolacji i zabezpieczeń przed przeciążeniem. W sumie, stosowanie transformatorów bezpieczeństwa tam, gdzie liczy się bezpieczeństwo, to dobra praktyka, którą warto stosować.

Pytanie 3

Którą wielkość fizyczną odbiornika trójfazowego złożonego z trzech jednakowych elementów o impedancji Z wyznacza się z wykorzystaniem wskazania przyrządu włączonego do układu zgodnie z przedstawionym schematem?

A. Moc czynną.

B. Moc bierną.

C. Energię czynną.

D. Energię bierną.

W tym układzie przyrząd jest włączony tak, jak klasyczny watomierz do pomiaru mocy biernej w odbiorniku trójfazowym z symetrycznymi impedancjami Z. Mamy trzy jednakowe elementy połączone w gwiazdę lub coś bardzo zbliżonego, a watomierz jest wpięty między fazę L1 a sztuczny punkt odniesienia utworzony z pozostałych faz. Taki sposób włączenia wykorzystuje przesunięcie fazowe między napięciem a prądem w obwodzie, dzięki czemu wskazanie watomierza – po odpowiednim przeliczeniu – odpowiada mocy biernej Q jednej fazy lub całego układu, zależnie od przyjętej metody. W praktyce w pomiarach trójfazowych stosuje się kilka klasycznych metod: jednowatomierzową, dwuwatomierzową, czasem trójwatomierzową. Dla mocy biernej w układzie symetrycznym często używa się właśnie jednej fazy z odpowiednio przesuniętym napięciem odniesienia. W aparaturze pomiarowej producenci zgodnie z normami (np. PN-EN dotyczące przyrządów pomiarowych) wyraźnie rozróżniają watomierze do mocy czynnej i biernej, a ich zaciski oznacza się tak, aby uniknąć błędnego podłączenia. Moim zdaniem to pytanie dobrze pokazuje, że sam symbol W na schemacie nie zawsze oznacza tylko moc czynną – ważne jest, jak przyrząd jest włączony w układ. W eksploatacji instalacji i urządzeń trójfazowych znajomość takich metod pomiaru mocy biernej jest kluczowa, bo na tej podstawie dobiera się kompensację mocy biernej (baterie kondensatorów, dławiki), optymalizuje się współczynnik mocy i unika kar od dostawcy energii za zbyt duże pobory mocy biernej. W realnych pomiarach w rozdzielniach czy przy większych silnikach trójfazowych bardzo często technik właśnie sprawdza Q, żeby ocenić, czy układ kompensacji działa poprawnie.

Pytanie 4

Który przekrój kabla najczęściej używa się do tworzenia obwodów gniazdek w instalacjach domowych podtynkowych?

A. 1,5 mm²

B. 2,5 mm²

C. 4 mm²

D. 1 mm²

Przekrój przewodu 2,5 mm² jest najczęściej stosowany do wykonywania obwodów gniazd wtyczkowych w instalacjach mieszkaniowych podtynkowych, ponieważ zapewnia odpowiednią nośność prądową oraz minimalizuje ryzyko przegrzewania się przewodów. Zgodnie z normą PN-IEC 60364, obwody gniazd wtyczkowych powinny być projektowane z uwzględnieniem maksymalnych obciążeń, które mogą wystąpić w gospodarstwie domowym. Obwody z przekrojem 2,5 mm² są w stanie obsłużyć obciążenie do 16A, co jest wystarczające dla większości sprzętu AGD oraz elektroniki. Przykładowo, standardowa pralka, zmywarka czy kuchenka elektryczna wymagają takiego przekroju, aby zapewnić ich prawidłowe działanie. Użycie mniejszych przekrojów, takich jak 1 mm² czy 1,5 mm², może prowadzić do nadmiernego nagrzewania się przewodów, co zwiększa ryzyko pożaru. Dlatego stosowanie przewodów o przekroju 2,5 mm² w gniazdach wtyczkowych jest zgodne z zasadami bezpieczeństwa oraz dobrymi praktykami w zakresie instalacji elektrycznych.

Pytanie 5

Podczas intensywnych opadów śniegu w jednym z rejonów napowietrznej linii niskiego napięcia zaobserwowano zanik napięcia w jednej fazie. Monterzy wymienili uszkodzony bezpiecznik w stacji transformatorowej na słupie, ale po ponownym uruchomieniu zasilania bezpiecznik natychmiast znowu uległ awarii. Jakie mogą być najprawdopodobniejsze przyczyny tej usterki?

A. Przeciążenie obwodu linii spowodowane dogrzewaniem elektrycznym mieszkań

B. Zwarcie doziemne jednej fazy

C. Zbyt duża asymetria obciążenia odbiornikami u jednego z odbiorców

D. Zawilgocenie izolacji przewodów AFL do odbiorców

Zwarcie doziemne jednej fazy jest najprawdopodobniejszą przyczyną opisanego problemu. W przypadku gęstych opadów śniegu, woda może gromadzić się na izolacji przewodów, co prowadzi do obniżenia ich właściwości izolacyjnych. Jeżeli następuje kontakt przewodu fazowego z ziemią lub innym przewodem o potencjale ziemi, tworzy się obwód, przez który może płynąć prąd, co skutkuje zadziałaniem zabezpieczeń, takich jak bezpieczniki. Wymiana uszkodzonego bezpiecznika w tym przypadku nie rozwiązuje problemu, ponieważ zwarcie doziemne nadal występuje. Aby zapobiec takim sytuacjom, ważne jest regularne sprawdzanie stanu technicznego linii oraz ich ochrony przed warunkami atmosferycznymi. W praktyce, stosowanie odpowiednich zabezpieczeń nadprądowych oraz regularne inspekcje mogą znacznie zmniejszyć ryzyko wystąpienia takich awarii. Dobrą praktyką jest również zapewnienie odpowiedniej odległości między przewodami a ziemią oraz stosowanie odpowiednich systemów uziemiających, co zwiększa bezpieczeństwo systemów elektrycznych.

Pytanie 6

Jakie grupy połączeń transformatorów trójfazowych działających w konfiguracji trójkąt-gwiazda są rekomendowane przez PN do zastosowań praktycznych?

A. Dy3 i Dy9

B. Dy5 i Dy11

C. Dy7 i Dy11

D. Dy1 i Dy5

Wybór innych grup połączeń transformatorów, takich jak Dy3, Dy9, Dy1, Dy7, czy Dy11 nie jest w pełni uzasadniony w kontekście zastosowań praktycznych, co prowadzi do zrozumienia nieprawidłowości w podejściu do wyboru odpowiedniej konfiguracji. Połączenie Dy3, oparte na trójkącie, jest wykorzystywane, gdy nie ma potrzeby redukcji harmonik, co skutkuje większymi stratami mocy w niektórych warunkach eksploatacyjnych. Z kolei Dy9, mimo że również ma swoje zastosowanie, nie jest rekomendowane do ogólnych zastosowań z uwagi na większe ryzyko wystąpienia problemów z jakością energii. Odpowiedzi takie jak Dy1 i Dy5 mogą prowadzić do nieefektywności, ponieważ Dy1 nie jest standardowym ani zalecanym połączeniem w normach, co przypisuje mu mniejsze zastosowanie w praktycznych systemach. Dy7 ma swoje specyficzne zastosowania, ale w kontekście ogólnych norm i praktyk, nie jest zalecanym wyborem. Istotne jest, aby przy podejmowaniu decyzji o wyborze połączeń brać pod uwagę nie tylko teoretyczne aspekty, ale także praktyczną efektywność, niezawodność oraz zgodność z normami branżowymi, co jest kluczowe w projektowaniu i eksploatacji systemów zasilania.

Pytanie 7

Który z wymienionych zestawów narzędzi jest niezbędny podczas wymiany łożysk silnika przedstawionego na rysunku?

A. Klucz francuski nastawny, komplet wkrętaków PH, młotek gumowy, nóż monterski.

B. Komplet wkrętaków PH, młotek, przecinak, szczypce uniwersalne.

C. Komplet kluczy, komplet wkrętaków PZ, ściągacz łożysk, tuleja do łożysk.

D. Komplet kluczy, komplet wkrętaków płaskich, szczypce boczne, ściągacz łożysk.

Wybór zestawu narzędzi oznaczonego jako poprawny jest kluczowy dla prawidłowego i bezpiecznego przeprowadzenia wymiany łożysk w silniku elektrycznym. Ściągacz łożysk jest absolutnie niezbędny, ponieważ umożliwia skuteczny demontaż starych łożysk bez uszkodzenia obudowy silnika oraz innych kluczowych komponentów. Tuleja do łożysk zapewnia precyzyjny montaż nowych łożysk, co jest istotne dla ich długowieczności i prawidłowego funkcjonowania. Użycie kompletu kluczy oraz wkrętaków PZ ułatwia rozkręcanie obudowy silnika oraz odkręcanie śrub mocujących. Warto zauważyć, że każdy z tych elementów narzędziowych jest zgodny z najlepszymi praktykami branżowymi, które zalecają posiadanie odpowiednich narzędzi specjalistycznych podczas prac serwisowych. Niezbędne jest również przestrzeganie zasad BHP, aby uniknąć kontuzji podczas wymiany łożysk.

Pytanie 8

Której z poniższych czynności nie obejmuje zakres kontrolny badań instalacji elektrycznej?

A. Pomiarów oraz weryfikacji spadków napięć

B. Pomiarów rezystancji izolacji przewodów

C. Badania zabezpieczeń przed dotykiem pośrednim

D. Oględzin związanych z ochroną przeciwpożarową

Badania okresowe instalacji elektrycznej są niezbędnym elementem zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników oraz prawidłowego funkcjonowania systemów elektroenergetycznych. Pomiar rezystancji izolacji przewodów to kluczowy element tych badań, który pozwala na ocenę integralności izolacji. Niska rezystancja może wskazywać na uszkodzenia izolacji, co stwarza ryzyko porażenia prądem lub awarii systemu. Sprawdzanie ochrony przed dotykiem pośrednim, które ma na celu zminimalizowanie ryzyka kontaktu z elementami na potencjale uziemienia, również jest istotne w kontekście analiz okresowych. Oględziny dotyczące ochrony przeciwpożarowej, które obejmują ocenę układów elektrycznych pod kątem możliwości zapłonu lub zwarcia, są zgodne z normami bezpieczeństwa. Z kolei pomiar i sprawdzanie spadków napięć, chociaż ważne w kontekście analizy wydajności i jakości energii elektrycznej, nie jest częścią standardowego zakresu badań okresowych. Użytkownicy mogą mylnie uznać, że każde badanie związane z instalacją elektryczną powinno być uwzględnione w okresowych przeglądach, jednak różnica w celach tych badań jest kluczowa dla ich odpowiedniego przeprowadzenia. Właściwe podejście do badań określa, które pomiary są kluczowe dla dbałości o bezpieczeństwo oraz funkcjonalność instalacji.

Pytanie 9

Jakim skrótem określa się w obowiązujących normach odnoszących się do instalacji elektrycznych systemy ochrony od piorunów?

A. SPZ

B. LPL

C. SPD

D. LPS

Odpowiedź 'LPS' oznacza 'Lightning Protection System', co w języku polskim można przetłumaczyć jako 'system ochrony odgromowej'. Jest to termin określający zestaw rozwiązań technicznych mających na celu zabezpieczenie obiektów przed skutkami wyładowań atmosferycznych. W kontekście aktualnych norm, takich jak norma PN-EN 62305, systemy LPS są projektowane i instalowane w celu minimalizacji ryzyka uszkodzeń strukturalnych oraz zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Przykładem zastosowania LPS może być budynek użyteczności publicznej, gdzie zainstalowane są przewody odgromowe, złącza uziemiające oraz elementy ochrony wewnętrznej, które współpracują w celu skutecznego odprowadzania energii odgromowej w sposób kontrolowany. Dodatkowo, zgodność z normami międzynarodowymi, takimi jak IEC 62305, zapewnia, że systemy te wykonane są zgodnie z najlepszymi praktykami inżynieryjnymi, co zwiększa ich efektywność oraz bezpieczeństwo eksploatacji.

Pytanie 10

Na podstawie charakterystyki M = f(s) silnika indukcyjnego przedstawionej na rysunku, określ przedział poślizgu dla pełnego zakresu pracy stabilnej tej maszyny.

A. s2 ÷ s4

B. s3 ÷ s4

C. 0 ÷ s1

D. 0 ÷ s3

Poprawna odpowiedź to 0 ÷ s3, co odzwierciedla zakres stabilnej pracy silnika indukcyjnego. Analizując wykres charakterystyki momentu w zależności od poślizgu, możemy zauważyć, że w momencie rozruchu (s=0) silnik osiąga moment maksymalny, co jest kluczowe dla prawidłowego startu. Przedział ten rozciąga się do poślizgu s3, w którym moment zaczyna spadać, co sygnalizuje pojawienie się niestabilności w pracy maszyny. W praktyce, znajomość tego przedziału jest niezwykle istotna w kontekście projektowania systemów napędowych. Dzięki temu inżynierowie mogą przewidywać, w jakim zakresie silnik będzie działał efektywnie i bezpiecznie. Warto również zauważyć, że obliczenia związane z poślizgiem i momentem są kluczowe w kontekście norm ISO dotyczących efektywności energetycznej maszyn elektrycznych. Zrozumienie tego zagadnienia pozwala na optymalizację działania silników oraz zwiększenie ich trwałości, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w branży.

Pytanie 11

Na podstawie zamieszczonych w tabeli danych łożysk dobierz łożysko do silnika o średnicy wału d = 12 mm i szerokości tarczy łożyskowej B = 12 mm.

Symbol	Wymiary podstawowe
Symbol	d [mm]	D [mm]	B [mm]	r [mm]
6700	10	15	3	0,1
6200	10	30	9	0,6
6001	12	28	8	0,3
6301	12	37	12	1

A. 6001

B. 6301

C. 6200

D. 6700

Odpowiedź 6301 jest poprawna, ponieważ spełnia wszystkie wymagania dotyczące wymiarów łożyska do silnika o średnicy wału 12 mm oraz szerokości tarczy łożyskowej 12 mm. Łożyska 6301 mają średnicę wewnętrzną 12 mm, co jest idealne do mocowania na wale silnika, oraz standardową szerokość 12 mm, która odpowiada wymaganym parametrom. Wybór odpowiedniego łożyska jest kluczowy dla zapewnienia efektywności i trwałości pracy silnika. Stosowanie łożysk o nieodpowiednich wymiarach może prowadzić do ich przedwczesnego zużycia, zwiększonego tarcia oraz potencjalnych awarii. W praktyce, łożyska serii 6300 są powszechnie stosowane w różnych aplikacjach, w tym w silnikach elektrycznych, przekładniach oraz w układach napędowych. Ich wybór powinien opierać się na dokładnej analizie wymagań technicznych, a także na znajomości standardów branżowych, takich jak normy ISO dotyczące łożysk. Wiedza na temat doboru łożysk jest niezbędna dla inżynierów i techników, aby zapewnić optymalną wydajność i niezawodność maszyn.

Pytanie 12

Jakiego typu zakłócenie zabezpieczają samodzielnie wkładki topikowe typu aM w przypadku przewodów zasilających urządzenia odbiorcze?

A. Przed przepięciem i przeciążeniem

B. Wyłącznie przed przeciążeniem

C. Wyłącznie przed zwarciem

D. Przed zwarciem i przeciążeniem

Wkładki topikowe typu aM są zaprojektowane z myślą o ochronie przed zwarciem, co oznacza, że ich głównym zadaniem jest przerwanie obwodu w momencie, gdy prąd przekracza ustalone wartości, co może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji. W przypadku zwarcia, prąd może gwałtownie wzrosnąć, co skutkuje dużym ryzykiem uszkodzenia instalacji oraz odbiorników. Zastosowanie wkładek topikowych aM jest zgodne z normami PN-EN 60269, które określają wymagania dla zabezpieczeń w obwodach elektrycznych. Warto pamiętać, że wkładki te nie chronią bezpośrednio przed przeciążeniem, które jest spowodowane długotrwałym przepływem prądu przekraczającym nominalne wartości, lecz jest regulowane przez inne mechanizmy zabezpieczające. Przykładem zastosowania wkładek aM jest ich użycie w obwodach zasilających silniki elektryczne, gdzie ochrona przed zwarciami jest kluczowa dla uniknięcia poważnych uszkodzeń.

Pytanie 13

Na rysunku przedstawiono tabliczkę zaciskową typowego silnika trójfazowego z uzwojeniami stojana połączonymi w gwiazdę. Które pary zacisków po zdjęciu metalowego zwieracza należy ze sobą zewrzeć, aby uzwojenia silnika zostały skojarzone w trójkąt?

A. 1-6, 2-4, 3-5

B. 1-4, 2-5, 3-6

C. 1-5, 2-6, 3-4

D. 1-5, 2-4, 3-6

W przypadku błędnych odpowiedzi, przyczyny mogą być różnorodne. Po pierwsze, wiele osób może mylić koncepcję połączenia uzwojeń w gwiazdę z połączeniem w trójkąt, nie dostrzegając różnic w ich konfiguracji oraz wpływu na parametry silnika. W przypadku połączenia 1-5, 2-6, 3-4, gdzie uzwojenia są źle skojarzone, końce uzwojeń nie będą połączone zgodnie z wymogami, co skutkuje brakiem możliwości osiągnięcia odpowiedniego napięcia zasilającego dla każdego z uzwojeń. Takie połączenia mogą prowadzić do niewłaściwego działania silnika, a nawet spalenia uzwojeń. Innym typowym błędem jest pominięcie zasady, że w połączeniu trójkątnym końce uzwojeń muszą być ze sobą ściśle połączone, co nie jest spełnione w przypadkach innych niż 1-4, 2-5, 3-6. Słabe zrozumienie układów elektrycznych i ich zasadności w kontekście obciążenia, może prowadzić do błędnych wniosków w praktyce, co podkreśla znaczenie gruntownej wiedzy oraz analizy przed przystąpieniem do jakichkolwiek zmian w układzie elektrycznym silnika.

Pytanie 14

Która z podanych przyczyn prowadzi do włączenia przekaźnika Buchholtza w celu odłączenia transformatora?

A. Przerwa w uzwojeniu pierwotnym

B. Przerwa w uziemieniu neutralnego punktu

C. Niesymetryczne obciążenie transformatora

D. Zwarcie pomiędzy uzwojeniem pierwotnym a wtórnym

Przerwa w uziemieniu punktu neutralnego, niesymetryczne obciążenie czy przerwa w uzwojeniu pierwotnym nie są bezpośrednimi przyczynami zadziałania przekaźnika Buchholtza. Uziemienie punktu neutralnego jest istotne dla stabilizacji pracy transformatora, ale jego przerwanie nie generuje bezpośrednio warunków do zadziałania przekaźnika ochronnego. Niesymetryczne obciążenie natomiast, choć może prowadzić do przegrzewania uzwojeń, nie wywołuje nagłych zmian w przepływie oleju, które są podstawą działania przekaźnika Buchholtza. Przerwa w uzwojeniu pierwotnym może prowadzić do poważnych uszkodzeń transformatora, jednak nie wywołuje ona sytuacji, w której przekaźnik odnotowuje nieprawidłowy przepływ oleju. W rzeczywistości, aby przekaźnik Buchholtza działał, muszą wystąpić warunki, które wpływają na właściwości fizyczne oleju izolacyjnego, co jest wynikiem zwarcia. Dobrym przykładem jest fakt, że w przypadku zwarcia, olej zaczyna się szybko podgrzewać, co prowadzi do ruchu powietrza w zbiorniku transformatora i zadziałania przekaźnika. Zrozumienie, jak przekaźnik Buchholtza funkcjonuje w kontekście rzeczywistych zagrożeń, jest kluczowe dla prawidłowej eksploatacji transformatorów oraz skutecznego zarządzania ryzykiem w systemach energetycznych.

Pytanie 15

Jakiego z wymienionych przyrządów należy użyć wraz z watomierzem, aby obliczyć współczynnik mocy urządzenia elektrycznego zasilanego prądem sinusoidalnym?

A. Częstościomierza

B. Amperomierza

C. Waromierza

D. Woltomierza

Waromierz jest urządzeniem, które bezpośrednio umożliwia pomiar mocy czynnej w obwodach prądu sinusoidalnego. Współczynnik mocy, oznaczany jako cos φ, to miara efektywności, z jaką dane urządzenie elektryczne wykorzystuje moc. Jest on zdefiniowany jako stosunek mocy czynnej (wata) do mocy pozornej (woltampery). Aby precyzyjnie obliczyć współczynnik mocy, konieczne jest równoczesne stosowanie watomierza i waromierza. Waromierz mierzy różnicę fazy pomiędzy prądem a napięciem, co jest kluczowe dla określenia, jak efektywnie energia elektryczna jest konwertowana na pracę. W praktyce, użycie waromierza w połączeniu z watomierzem pozwala na właściwe określenie strat energii, co jest istotne w przypadku aplikacji przemysłowych oraz w systemach zasilania, gdzie efektywność energetyczna ma kluczowe znaczenie. Zgodnie z normami IEC 61000 oraz ANSI C12, stosowanie waromierza w obliczeniach związanych z mocą jest standardową praktyką inżynieryjną.

Pytanie 16

Przed rozpoczęciem pomiaru rezystancji izolacji uzwojeń wirnika silnika z pierścieniem w pierwszej kolejności należy

A. odłączyć rezystory rozruchowe

B. zwierać uzwojenie stojana

C. wymienić szczotki

D. sprawdzić ciągłość obwodu wirnika

Wymiana szczotek przed pomiarem rezystancji izolacji uzwojeń wirnika może wydawać się sensowna, jednak nie jest to konieczne i nie powinno się tego robić przed właściwymi przygotowaniami do pomiaru. W przypadku, gdy szczotki są zużyte, mogą one wpływać na działanie silnika, ale ich wymiana nie ma bezpośredniego związku z procedurą pomiaru izolacji. Zewrzenie uzwojenia stojana natomiast wprowadza dodatkowe ryzyko uszkodzenia komponentów oraz może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji, zwłaszcza jeśli nie wykonano tego ostrożnie. Właściwym krokiem jest odłączenie rezystorów rozruchowych, co pozwala uniknąć błędów pomiarowych. Pomiar ciągłości obwodu wirnika jest ważny, ale powinien być przeprowadzony po dokonaniu niezbędnych przygotowań, aby zapewnić, że nie będzie zakłóceń w pomiarze. Dlatego, podchodząc do pomiarów, kluczowe jest zrozumienie procedur i ich kolejności, co jest fundamentem dobrej praktyki w diagnostyce elektrycznej. Nieodpowiednie przygotowania i pominięcie kluczowych kroków może prowadzić do błędnych wyników oraz narażenia instalacji na uszkodzenia. Zrozumienie wpływu poszczególnych elementów na pomiar jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i efektywności w pracy z instalacjami elektrycznymi.

Pytanie 17

Jaką minimalną liczbę osób należy zaangażować do pracy w warunkach szczególnego zagrożenia?

A. Dwie osoby

B. Jedna osoba

C. Trzy osoby

D. Cztery osoby

Minimalna liczba osób wykonujących prace w warunkach szczególnego zagrożenia powinna wynosić dwie osoby, co jest zgodne z zasadami bezpieczeństwa pracy oraz regulacjami prawnymi. W praktyce, obecność co najmniej dwóch pracowników zapewnia wzajemne wsparcie i możliwość szybkiej reakcji w sytuacjach awaryjnych. Na przykład, w przypadku prac w zamkniętych przestrzeniach, takich jak zbiorniki czy kanały, jeden pracownik może pełnić rolę osoby asekurującej, co jest niezbędne w przypadku wystąpienia zagrożenia zdrowia lub życia. Istotne jest, by w ramach tych prac, każdy z pracowników miał przypisane konkretne zadania oraz mógł efektywnie komunikować się z partnerem. Zgodnie z normami, takimi jak PN-N-18002 dotycząca zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy, pracodawcy są zobowiązani do zapewnienia odpowiednich warunków, które minimalizują ryzyko wypadków. W praktyce, w przypadku awarii sprzętu lub nagłych problemów zdrowotnych, obecność drugiej osoby może być kluczowa w zapewnieniu szybkiej pomocy oraz wezwania służb ratunkowych.

Pytanie 18

Jakie oznaczenie powinna nosić wkładka bezpiecznikowa, którą trzeba zainstalować w celu zabezpieczenia silników oraz urządzeń rozdzielczych?

A. aM

B. gB

C. aL

D. gR

Wkładka bezpiecznikowa oznaczona symbolem aM jest przeznaczona do ochrony silników oraz urządzeń rozdzielczych przed przeciążeniem i zwarciem. Oznaczenie to wskazuje, że bezpiecznik ten ma charakterystykę czasowo-prądową, która jest dostosowana do pracy urządzeń z silnikami, co oznacza, że pozwala na chwilowe przekroczenie dopuszczalnego prądu w momencie rozruchu silnika, co jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania urządzeń elektrycznych. W praktyce oznacza to, że wkładka aM jest w stanie znieść większy prąd przez krótki czas, co zapobiega niepotrzebnym wyłączeniom w przypadku chwilowych przeciążeń. Takie wkładki są szczególnie zalecane w instalacjach, gdzie silniki startują z dużym momentem, co generuje znaczne obciążenia prądowe. Wdrożenie wkładek aM zgodnie z normami IEC 60269, które określają wymagania dla wkładek bezpiecznikowych, jest dobrą praktyką, zapewniającą bezpieczeństwo oraz niezawodność systemów elektrycznych.

Pytanie 19

W instalacji jednofazowej o częstotliwości 50 Hz oraz napięciu znamionowym 230 V, wartość napięcia pomiędzy przewodem fazowym a przewodem neutralnym nie powinna wynosić

A. mniej niż 213 V

B. mniej niż 230 V

C. więcej niż 253 V

D. więcej niż 243 V

'Większa niż 253 V' to faktycznie dobra odpowiedź. W instalacjach jednofazowych, gdzie mamy napięcie 230 V i częstotliwość 50 Hz, napięcie między fazą a neutralnym musi się mieścić w określonym zakresie. Z tego co pamiętam, normy mówią, że odchylenia napięcia mogą wynosić +/- 10%. W takim przypadku dolna granica to 207 V, a górna to 253 V. Jak widzisz, wszystko powyżej 253 V to już sporo za dużo. I to może być niebezpieczne dla urządzeń elektrycznych, mogą się przegrzewać i psuć. Dlatego w projektowaniu instalacji warto używać zabezpieczeń, jak wyłączniki nadprądowe czy ograniczniki przepięć, żeby chronić system. Monitorowanie napięcia to kluczowa sprawa, żeby wszystko działało długo i bezpiecznie.

Pytanie 20

Jak zmienią się parametry napięcia wyjściowego prądnicy synchronicznej zasilającej oddzielną sieć energetyczną, jeśli prędkość obrotowa turbiny napędzającej tę prądnicę wzrośnie, a prąd wzbudzenia pozostanie bez zmian?

A. Wartość napięcia wzrośnie, a częstotliwość zmaleje

B. Wartość i częstotliwość napięcia wzrosną

C. Wartość i częstotliwość napięcia zmniejszą się

D. Wartość napięcia zmniejszy się, a częstotliwość wzrośnie

Odpowiedź jest poprawna, ponieważ w prądnicy synchronicznej napięcie wyjściowe jest ściśle związane z prędkością obrotową wirnika oraz z napięciem wzbudzenia. Zwiększenie prędkości obrotowej turbiny prowadzi do zwiększenia częstotliwości generowanego napięcia, co jest zgodne z zasadą synchronizacji prądnic. Wartość napięcia wyjściowego wzrasta, ponieważ prądnica synchroniczna działa na zasadzie indukcji elektromagnetycznej, gdzie zmieniające się pole magnetyczne wytwarzane przez wirnik indukuje prąd w uzwojeniach stojana. W praktyce, w systemach energetycznych, takie zjawisko często obserwuje się przy zwiększaniu mocy produkowanej przez elektrownie, co jest istotne dla utrzymania stabilności sieci. W przypadku prądnicy synchronicznej, przy stałym prądzie wzbudzenia, wzrost prędkości obrotowej skutkuje proporcjonalnym wzrostem zarówno wartości, jak i częstotliwości napięcia. Taki mechanizm jest zgodny z praktykami inżynieryjnymi oraz normami, co zapewnia efektywność i niezawodność działania systemów elektroenergetycznych.

Pytanie 21

Który z wymienionych czynników dotyczących przewodów nie wpływa na wartość spadku napięcia w systemie elektrycznym?

A. Długość przewodu

B. Typ materiału żyły

C. Typ materiału izolacyjnego

D. Przekrój żył

Długość przewodu, przekrój żył oraz rodzaj materiału żyły to kluczowe czynniki, które wpływają na spadek napięcia w instalacji elektrycznej. Długość przewodu ma bezpośredni wpływ na wartość oporu, a tym samym na spadek napięcia. Im dłuższy przewód, tym większy opór, co prowadzi do większego spadku napięcia. Z tego powodu istotne jest, aby projektować instalacje z jak najkrótszymi możliwymi odcinkami przewodów, co pozwala zminimalizować straty energii. Przekrój żył jest również kluczowym parametrem, ponieważ większy przekrój przewodu prowadzi do mniejszego oporu, co w konsekwencji redukuje spadek napięcia. Wybór odpowiedniego przekroju jest regulowany przez normy, takie jak PN-IEC 60364, które określają wymagania dotyczące instalacji elektrycznych w budynkach. Rodzaj materiału żyły, czyli wybór między miedzią a aluminium, również ma znaczenie, ponieważ przewody miedziane charakteryzują się mniejszym oporem niż aluminiowe. Przykłady zastosowania tej wiedzy znajdziemy w projektach instalacji przemysłowych, gdzie precyzyjne obliczenia spadków napięcia są niezbędne do zapewnienia efektywności energetycznej oraz bezpieczeństwa działania urządzeń elektrycznych. Błędy w doborze długości, przekroju czy materiału żyły mogą prowadzić do poważnych problemów, takich jak przegrzewanie się przewodów, co może skutkować pożarami lub uszkodzeniami sprzętu.

Pytanie 22

Silnik prądu stałego w układzie szeregowym intensywnie iskrzy na segmentach komutatora. Najbardziej prawdopodobnym powodem uszkodzenia jest

A. przerwa w obwodzie stojana

B. zwarcie międzyzwojowe w obwodzie wirnika

C. zwarcie międzyzwojowe w obwodzie stojana

D. przerwa w obwodzie wirnika

Przerwa w obwodzie wirnika, zwarcie międzyzwojowe w obwodzie stojana oraz przerwa w obwodzie stojana to nieprawidłowe odpowiedzi, które mogą prowadzić do nieporozumień na temat działania silnika szeregowego prądu stałego. Przerwa w obwodzie wirnika skutkowałaby brakiem prądu w części uzwojenia, co teoretycznie mogłoby zmniejszyć iskrzenie, a nie je zwiększać. W praktyce, gdy wirnik nie jest w pełni zasilany, silnik doświadcza znacznych spadków momentu obrotowego, co może prowadzić do niestabilności w pracy. Podobnie, zwarcie międzyzwojowe w obwodzie stojana nie wpływa bezpośrednio na obwód wirnika, a ich skutki są odczuwalne tylko w kontekście całej maszyny. W efekcie, taki stan może prowadzić do nieprawidłowej pracy silnika, ale nie manifestuje się w postaci iskrzenia na komutatorze. Przerwa w obwodzie stojana, z drugiej strony, również prowadziłaby do utraty wydajności, jednak nie miałaby bezpośredniego wpływu na iskrzenie, ponieważ obwód stojana zazwyczaj nie jest odpowiedzialny za wytwarzanie efektów komutacji. Zrozumienie dynamiki działania silnika oraz jego komponentów jest kluczowe dla diagnozowania problemów, a błędne przypisanie przyczyn może prowadzić do nieprawidłowej konserwacji i kosztownych awarii.

Pytanie 23

Czas pomiędzy kolejnymi kontrolami oraz próbami instalacji elektrycznych w budynkach mieszkalnych zbiorowego użytku nie powinien przekraczać okresu

A. 1 rok

B. 3 lata

C. 2 lata

D. 5 lat

Odpowiedzi, które sugerują krótsze okresy przeglądów, jak 2 czy 3 lata, mogą wydawać się sensowne, bo to bardziej na bezpieczeństwo, ale w rzeczywistości to raczej nieodpowiednie podejście. Zbyt częste przeglądy mogą wiązać się z niepotrzebnymi kosztami dla właścicieli budynków i obciążać służby techniczne, które mogą być zajęte innymi sprawami. Dodatkowo, krótsze okresy mogą wprowadzać w błąd i powodować nieuzasadniony niepokój wśród mieszkańców. Ważne jest, żeby przeglądy robić zgodnie z wytycznymi, które uwzględniają rzeczywiste potrzeby i stan techniczny instalacji. Dobrze jest też robić audyty techniczne, żeby wcześniej wykrywać ewentualne problemy. A co do odpowiedzi, która mówi o 1 roku, to jest zupełnie nietrafiona, bo w tak krótkim czasie nie ma szans na zauważenie efektów użytkowania i degradacji. Dbanie o bezpieczeństwo w budynkach wielorodzinnych powinno opierać się na rozsądnych zasadach, które biorą pod uwagę nie tylko koszty, ale i utrzymanie wysokich standardów bezpieczeństwa.

Pytanie 24

Na stanowisku pracy zamontowano 2 silniki jednofazowe, każdy o parametrach:
$ P_N = 0{,}75 \, \text{kW} $, $ U_N = 230 \, \text{V} $ i $ I_N = 5 \, \text{A} $
Do zasilania zastosowano przewód o przekroju $ 2{,}5 \, \text{mm}^2 $. Aby spadek napięcia $ \Delta U_{\%} $ nie był większy niż 3%, przewód zasilający nie powinien być dłuższy niż

Wzór do obliczeń:$$ l = \frac{U_n^2 \cdot \Delta U_{\%} \cdot \gamma_{Cu} \cdot S}{200 \cdot P} $$gdzie:
$ \gamma_{Cu} = 57 \, \text{m}/\Omega \cdot \text{mm}^2 $

A. 35 m

B. 49 m

C. 17 m

D. 136 m

Wybierając nieprawidłowe odpowiedzi, można spotkać się z pewnymi typowymi błędami myślowymi, które często prowadzą do niepoprawnych wniosków. Na przykład, wybierając długość 17 m lub 35 m, można błędnie przyjąć, że ta długość jest wystarczająca do zasilania dwóch silników jednofazowych o łącznej mocy 1,5 kW. Jednakże, przy tych długościach spadek napięcia mógłby przekroczyć dopuszczalne 3%, co może prowadzić do problemów z pracą silników. W przypadku zbyt krótkich przewodów użytkownicy mogą myśleć, że zminimalizują straty energii, jednakże nieprawidłowo obliczona długość przewodu może skutkować nierównomiernym rozkładem prądu, co z kolei prowadzi do ich przegrzewania. Odpowiedzi takie jak 49 m czy 136 m również mogą być mylące, ponieważ wydają się na pierwszy rzut oka możliwe, biorąc pod uwagę różne sytuacje, jednak nie uwzględniają kluczowych zasad obliczeń elektrycznych. Długość przewodu powinna być dostosowana do mocy i rodzaju obciążenia, a jej nadmierne wydłużenie w przypadku 136 m może prowadzić do znacznych strat napięcia i obniżenia wydajności instalacji. Ostatecznie, nieprzestrzeganie norm i dobrych praktyk przy doborze długości przewodu zasilającego może skutkować nie tylko obniżoną efektywnością, ale również ryzykiem uszkodzenia urządzeń elektrycznych.

Pytanie 25

Jakie zjawisko można zaobserwować przy cewce indukcyjnej w przypadku zwarcia międzyzwojowego?

A. wzrostu rezystancji cewki

B. spadku indukcyjności cewki

C. wzrostu reaktancji cewki

D. zmniejszenia natężenia prądu płynącego przez cewkę

Wybór odpowiedzi związanej ze zwiększeniem rezystancji cewki może wydawać się logiczny w kontekście zwarcia, jednak nie jest to właściwe podejście do analizy tego zjawiska. W przypadku zwarcia międzyzwojowego, rzeczywisty przepływ prądu przez cewkę może obniżyć jej indukcyjność, ale niekoniecznie prowadzi to do wzrostu rezystancji. W rzeczywistości, w momencie zwarcia, można zaobserwować zmniejszenie impedancji, co skutkuje większym natężeniem prądu, a nie jego spadkiem. Ponadto, zmniejszenie prądu pobieranego przez cewkę jest z kolei związane z jej działaniem w obwodzie, a nie bezpośrednio z zwarciem. Warto zauważyć, że w niektórych warunkach zwarcie może prowadzić do zwiększenia prądu, co jest sprzeczne z koncepcją jego zmniejszenia. Zwiększenie reaktancji cewki również nie jest odpowiednie, ponieważ w przypadku zwarcia reaktancja (zależna od indukcyjności) maleje. Typowe błędy myślowe polegają na myleniu pojęć związanych z rezystancją i reaktancją, co prowadzi do niepoprawnych wniosków o wpływie zwarcia na parametry cewki. W praktyce, kluczowym jest zrozumienie, że zwarcie prowadzi do zmiany w strukturze magnetycznej i elektrycznej cewki, co wyraźnie wpływa na jej wydajność i parametry operacyjne.

Pytanie 26

Jaką minimalną wartość rezystancji powinno się zmierzyć w ścianach i podłodze w izolowanym miejscu pracy z urządzeniami o napięciu 400 V, aby zabezpieczenie przed dotykiem pośrednim było efektywne?

A. 25 kΩ

B. 10 kΩ

C. 75 kΩ

D. 50 kΩ

Najmniejsza zmierzona wartość rezystancji ścian i podłogi na izolowanym stanowisku pracy z urządzeniami o napięciu 400 V powinna wynosić 50 kΩ, aby zapewnić skuteczną ochronę przeciwporażeniową. Zgodnie z normami bezpieczeństwa elektrycznego, takimi jak PN-EN 61140, minimalna rezystancja izolacji jest kluczowym czynnikiem, który wpływa na bezpieczeństwo użytkowników. W praktyce, wyższa rezystancja izolacji oznacza mniejsze ryzyko przebicia i przemieszczenia prądu do części nieizolowanych. W przypadku pracy z urządzeniami o napięciu 400 V, wartość 50 kΩ jest często stosowana jako standardowy wskaźnik, aby zminimalizować ryzyko porażenia prądem. Wartości te stosuje się nie tylko w przemyśle, ale również w kontekście instalacji elektrycznych w budynkach. Regularne pomiary rezystancji izolacji powinny być przeprowadzane na stanowiskach pracy, aby upewnić się, że systemy ochrony są nadal skuteczne. Przykładem może być przemysł produkcyjny, gdzie urządzenia o wysokim napięciu są powszechnie używane, a każda usterka izolacji może prowadzić do poważnych wypadków, podkreślając znaczenie monitorowania rezystancji izolacji.

Pytanie 27

Który z opisów dotyczy prawidłowego sposobu wymiany uszkodzonego łożyska tocznego w silniku elektrycznym?

A. Demontaż uszkodzonego łożyska za pomocą młotka i montaż nowego za pomocą tulei o średnicy dopasowanej do zewnętrznego pierścienia łożyska.

B. Demontaż uszkodzonego łożyska za pomocą ściągacza i montaż nowego za pomocą tulei o średnicy dopasowanej do zewnętrznego pierścienia łożyska.

C. Demontaż uszkodzonego łożyska za pomocą ściągacza i montaż nowego za pomocą prasy i tulei o średnicy dopasowanej do wewnętrznego pierścienia łożyska.

D. Demontaż uszkodzonego łożyska za pomocą młotka i montaż nowego za pomocą prasy i tulei o średnicy dopasowanej do wewnętrznego pierścienia łożyska.

Wymiana łożyska tocznego w silniku elektrycznym wydaje się prostą czynnością, ale właśnie przy takich „prostych” rzeczach powstaje najwięcej ukrytych uszkodzeń. Kluczowy problem w nieprawidłowych opisach polega na dwóch rzeczach: używaniu młotka do demontażu oraz przykładaniu siły montażowej do niewłaściwego pierścienia łożyska. Stosowanie młotka przy zdejmowaniu łożyska z wału to typowy błąd warsztatowy. Uderzenia powodują udarowe obciążenia wału, bieżni i korpusu silnika. Nawet jeśli łożysko i tak jest do wyrzucenia, to wał już nie. Każde przekoszone uderzenie może lekko skrzywić wał, zrobić zadzior na czopie albo uszkodzić izolację lakieru uzwojeń poprzez przenoszenie drgań. Potem objawia się to zwiększonym hałasem, drganiami, przegrzewaniem, a czasem nawet pęknięciem wału po jakimś czasie. W profesjonalnej praktyce używa się ściągaczy – mechanicznych lub hydraulicznych – które chwytają łożysko i zdejmują je równomiernie, bez udarów. Druga kwestia to miejsce przyłożenia siły podczas montażu nowego łożyska. Częstym uproszczeniem jest przekonanie, że „jak wejdzie, to jest dobrze”, więc ktoś dobiera tuleję do zewnętrznego pierścienia, bo łatwiej się oprzeć o obudowę, i dobija młotkiem lub wciska byle jak. To jest podejście bardzo ryzykowne. Jeśli ciasne pasowanie jest na wale, to siła musi iść na wewnętrzny pierścień. Przenoszenie nacisku przez kulki lub wałeczki na drugi pierścień prowadzi do uszkodzeń bieżni, mikrozagnieceń i skrócenia żywotności łożyska. Łożysko może wyglądać na poprawnie osadzone, ale w środku już ma zniszczoną geometrię pracy. Prawidłowo powinno się dobrać metodę do rodzaju pasowania: przy ciasnym pasowaniu na wale – nacisk na pierścień wewnętrzny; przy ciasnym pasowaniu w oprawie – nacisk na pierścień zewnętrzny. W silnikach elektrycznych zdecydowanie częściej stosuje się ciasne pasowanie na wale, żeby uniknąć obracania się pierścienia wewnętrznego. Dlatego dobieranie tulei do zewnętrznego pierścienia przy montażu łożyska na wał jest po prostu sprzeczne z zasadami montażu łożysk. Moim zdaniem źródłem tych błędnych podejść jest chęć „przyspieszenia roboty” i brak świadomości, że łożysko to element bardzo precyzyjny. Dobre praktyki branżowe, instrukcje producentów łożysk i silników oraz normy dotyczące montażu jednoznacznie zalecają unikanie uderzeń, stosowanie ściągaczy, pras, zestawów montażowych i przykładanie siły do tego pierścienia, który jest ciasno pasowany. Warto o tym pamiętać, bo jeden niepoprawny montaż potrafi skrócić żywotność łożyska z kilku lat do kilku miesięcy, a czasem nawet tygodni.

Pytanie 28

Podczas badania skuteczności działania dwóch wyłączników różnicowoprądowych, których znamionowy prąd różnicowy wynosi 30 mA, uzyskano wyniki przedstawione w tabeli. Przy założeniu, że prąd wyzwalający nie powinien być mniejszy niż 0,5 znamionowego prądu różnicowego oraz nie powinien przekraczać wartości znamionowego prądu różnicowego, o działaniu tych wyłączników można powiedzieć, że

Numer wyłącznika różnicowoprądowego	Rzeczywisty, zmierzony prąd różnicowy
1	20 mA
2	10 mA

A. pierwszy działa prawidłowo, a drugi działa nieprawidłowo.

B. pierwszy działa nieprawidłowo, a drugi działa prawidłowo.

C. pierwszy i drugi działają nieprawidłowo.

D. pierwszy i drugi działają prawidłowo.

Wyłącznik różnicowoprądowy nr 1 działa prawidłowo, co oznacza, że jego rzeczywisty prąd wyzwalający wynoszący 20 mA jest zgodny z wymaganiami. Zgodnie z normami, prąd wyzwalający powinien mieścić się w przedziale od 0,5 do 1,0 wartości znamionowej, w tym przypadku od 15 mA do 30 mA. Taki wyłącznik zapewnia odpowiednią ochronę przed porażeniem prądem elektrycznym oraz minimalizuje ryzyko uszkodzenia instalacji elektrycznej. W praktyce, wyłączniki różnicowoprądowe są kluczowe w instalacjach elektrycznych, szczególnie w miejscach narażonych na wilgoć. Ważne jest, aby regularnie testować ich działanie, co można zrealizować za pomocą przycisków testowych umieszczonych na obudowie urządzenia. Zgodnie z zasadami dobrej praktyki, zaleca się, aby co najmniej raz na pół roku przeprowadzać kontrolę działania wyłączników, aby upewnić się, że są w pełni sprawne i mogą skutecznie chronić użytkowników.

Pytanie 29

Jakie urządzenie, przy wykorzystaniu przekaźnika termicznego i stycznika, oferuje kompleksową ochronę przed zwarciem oraz przeciążeniem dla silnika trójfazowego o parametrach:
P_n = 5,5 kW, U_n = 400/690 V?

A. Bezpiecznik typu aM

B. Wyłącznik nadprądowy typu B

C. Bezpiecznik typu aR

D. Wyłącznik nadprądowy typu Z

Bezpiecznik typu aM jest optymalnym rozwiązaniem do zabezpieczenia silników trójfazowych, takich jak ten o mocy Pn = 5,5 kW i napięciu Un = 400/690 V. Bezpieczniki typu aM są zaprojektowane do ochrony przed przeciążeniami i zwarciami, a ich charakterystyka prądowa pozwala na tolerowanie krótkotrwałych prądów rozruchowych, które są typowe dla silników. Dzięki temu, w momencie uruchomienia silnika, gdy prąd może wzrosnąć kilkakrotnie w krótkim czasie, bezpiecznik aM nie zadziała, co zapobiega niepotrzebnemu wyłączeniu urządzenia. W praktyce, zastosowanie bezpiecznika typu aM przy odpowiednim doborze prądowym w stosunku do znamionowego prądu silnika, zapewnia nie tylko bezpieczeństwo operacyjne, ale również minimalizuje przerwy w pracy maszyny. Ponadto, zgodnie z normą IEC 60947-4-1, zastosowanie takiego zabezpieczenia jest rekomendowane w instalacjach przemysłowych, gdzie wymagana jest wysoka niezawodność systemu. Dobrze dobrane zabezpieczenia, takie jak bezpieczniki aM, są kluczowe dla utrzymania ciągłości produkcji oraz ochrony przed szkodami materialnymi i osobowymi.

Pytanie 30

To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.

Pytanie 31

W układzie instalacji elektrycznej budynku, której fragment schematu przedstawiono na rysunku, błędnie zainstalowano ogranicznik przepięć oznaczony cyfrą

A. 3

B. 2

C. 4

D. 1

Wybór odpowiedzi niepoprawnej może wynikać z błędnego zrozumienia zasad działania ograniczników przepięć oraz ich prawidłowego montażu. Ograniczniki przepięć są kluczowymi elementami ochrony instalacji elektrycznych, mającymi na celu minimalizację skutków przepięć, które mogą być wynikiem różnych zjawisk, takich jak uderzenia pioruna czy zakłócenia w sieci. W kontekście tego pytania, błędne odpowiedzi mogą sugerować, że ogranicznik przepięć może skutecznie działać, jeśli jest podłączony tylko do jednego przewodu. Takie założenie jest mylne, ponieważ ogranicznik wymaga pełnego połączenia z systemem, aby zrealizować swoje funkcje ochronne. Często spotykanym błędem myślowym jest przekonanie, że jeśli limit napięcia jest przestrzegany, to nie ma potrzeby stosowania dodatkowych środków ochrony. Zignorowanie zasad dotyczących podłączenia ogranicznika do przewodów może prowadzić do poważnych konsekwencji, w tym uszkodzeń sprzętu czy nawet pożaru. Zgodność z normami oraz dobrymi praktykami w zakresie ochrony przeciwprzepięciowej jest kluczowa dla bezpieczeństwa i niezawodności instalacji elektrycznych. Warto zwrócić uwagę na znaczenie odpowiednich certyfikatów oraz procedur instalacyjnych, które zapewniają, że wszystkie elementy systemu są prawidłowo zainstalowane i funkcjonują w sposób zgodny z przewidzianymi wymogami.

Pytanie 32

Na podstawie informacji przedstawionych na zamieszczonym na rysunku ekranie urządzenia pomiarowego ocen stan techniczny wyłącznika różnicowoprądowego 40 A/0,03 A.

A. Aparat jest uszkodzony, zbyt duża wartość rezystancji przewodu ochronnego RE.

B. Aparat jest sprawny, miernik ustawiono w nieodpowiedni dla badanego RCD tryb.

C. Aparat jest uszkodzony, niewłaściwa wartość prądu zadziałania.

D. Aparat jest sprawny, właściwa wartość prądu zadziałania.

Odpowiedź "Aparat jest uszkodzony, niewłaściwa wartość prądu zadziałania" jest całkiem na miejscu. Problem z wyłącznikiem różnicowoprądowym, czyli RCD, może być poważny. Mamy tu na ekranie miernika 9,0 mA, co wyraźnie jest poniżej wymaganych 30 mA. Zgodnie z normami IEC 61008, te urządzenia powinny działać przy prądzie różnicowym, który nie przekracza określonej wartości. Kiedy widzimy taką niską wartość, to może sugerować, że coś w środku wyłącznika nie działa tak, jak powinno. I tu pojawia się duże ryzyko, bo jeśli RCD nie działa, to może nas nie ochronić przed porażeniem prądem w krytycznych momentach. W praktyce, testowanie działania RCD jest bardzo ważne, zwłaszcza tam, gdzie jest wilgoć albo mamy do czynienia z instalacjami elektrycznymi. Regularne sprawdzanie RCD według wskazówek producenta i standardów to klucz do bezpieczeństwa użytkowników.

Pytanie 33

To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.

Pytanie 34

Który z wymienionych rodzajów mierników charakteryzuje się największą dokładnością pomiaru?

A. Wskaźnikowy.

B. Techniczny.

C. Laboratoryjny.

D. Przemysłowy.

Prawidłowo wskazany miernik laboratoryjny to ten, który z założenia konstrukcyjnego ma największą dokładność pomiaru. W praktyce oznacza to bardzo mały błąd podstawowy, często rzędu setnych lub tysięcznych części procenta, stabilne źródła zasilania wewnętrznego, wysoką klasę dokładności oraz bardzo dobrą liniowość charakterystyki. Mierniki laboratoryjne są projektowane głównie do zastosowań w laboratoriach pomiarowych, działach kontroli jakości, pracowniach badawczo‑rozwojowych, a nie do pracy w trudnych warunkach warsztatu czy hali przemysłowej. Mają zwykle lepszą rozdzielczość wskazań, dokładniejsze tory pomiarowe, lepszą kompensację wpływu temperatury, wilgotności i zakłóceń elektromagnetycznych. Moim zdaniem kluczowe jest to, że w pomiarach wzorcowych czy kalibracyjnych nie liczy się tak bardzo wytrzymałość mechaniczna, tylko właśnie niepewność pomiaru, powtarzalność i możliwość prześledzenia wyników do wzorców państwowych lub międzynarodowych. Dlatego w laboratoriach metrologicznych stosuje się specjalne woltomierze, multimetry stołowe klasy laboratoryjnej, mostki pomiarowe, mierniki wzorcowe, które spełniają wymagania odpowiednich norm, np. serii PN‑EN dotyczących przyrządów pomiarowych oraz wytycznych akredytacyjnych (PCA, ISO/IEC 17025). W codziennej praktyce elektryka czy elektronika takie mierniki wykorzystuje się do kalibracji zwykłych multimetrów technicznych i przemysłowych, do dokładnego sprawdzania parametrów elementów, dobierania rezystorów precyzyjnych, testowania zasilaczy czy układów pomiarowych. Dobre praktyki mówią wprost: gdy priorytetem jest dokładność i wiarygodność wyniku, sięga się po sprzęt laboratoryjny, a gdy liczy się głównie wygoda i odporność – po mierniki techniczne lub przemysłowe.

Pytanie 35

W tabeli przedstawiono parametry znamionowe silnika. Do jakiego rodzaju pracy jest on przeznaczony?

Typ silnika	SEh 80-4CF
Moc	1,1 kW
Prędkość obrotowa	1400 obr/min
Obudowa	Aluminium
Napięcie zasilania	230 V, 50 Hz
Stopień ochrony	IP 54
Rodzaj pracy	S2
Sprawność	74%
Pojemność kondensatora pracy	30 μF
Pojemność kondensatora rozruchowego	75 μF

A. Ciągłej.

B. Przerywanej z rozruchem.

C. Przerywanej z hamowaniem elektrycznym.

D. Dorywczej.

Silnik oznaczony jako przeznaczony do pracy dorywczej (S2) jest zaprojektowany do pracy przez określony czas, po którym konieczne jest schłodzenie. Przykładem zastosowania takiego silnika mogą być urządzenia, które pracują w cyklach, np. pompy, wentylatory czy maszyny przemysłowe, które nie wymagają ciągłej eksploatacji. W praktyce oznacza to, że silnik może pracować w trybie dorywczym przez kilka minut do kilku godzin, w zależności od jego parametrów znamionowych, a następnie musi zostać wyłączony, aby uniknąć przegrzania. Standardy normatywne, takie jak IEC 60034-1, definiują takie klasy pracy silników elektrycznych, co zapewnia, że inżynierowie projektujący systemy napędowe mogą odpowiednio dobierać silniki do wymagań aplikacji. Wiedza o tych oznaczeniach jest kluczowa dla zapewnienia efektywności energetycznej oraz długowieczności urządzeń, co ma bezpośredni wpływ na koszty eksploatacji.

Pytanie 36

Na rysunkach przedstawiono ogranicznik mocy oraz jego charakterystykę czasowo-prądową. Przy jakim prądzie obwód chroniony tym ogranicznikiem zostanie na pewno wyłączony w czasie nie dłuższym niż 30 sekund?

A. 60 A ≤ I ≤ 80 A

B. I ≤ 60 A

C. I ≥ 120 A

D. 80 A ≤ I ≤ 120 A

Odpowiedź 'I ≥ 120 A' jest poprawna, ponieważ opiera się na analizie charakterystyki czasowo-prądowej ogranicznika mocy. W przypadku obwodu, który jest chroniony takim ogranicznikiem, istotne jest, aby znać reakcję urządzenia na różne poziomy prądu. Z analizy wynika, że dla prądów wynoszących 120 A lub więcej, czas wyłączenia nie przekracza 30 sekund. Jest to kluczowe w kontekście zapewnienia bezpieczeństwa instalacji elektrycznych, gdzie zbyt długi czas reakcji na przeciążenie mógłby prowadzić do przegrzania przewodów i potencjalnych uszkodzeń sprzętu. W praktyce, w projektowaniu obwodów elektrycznych, stosuje się różne klasy ograniczników mocy, które odpowiadają za bezpieczeństwo systemów elektroenergetycznych, a ich dobór powinien być zgodny ze standardami, takimi jak PN-EN 60947-2. Dzięki temu możemy zapewnić odpowiednią ochrona przed skutkami zwarć i przeciążeń, co jest niezbędne w każdej instalacji. Dlatego też, znajomość charakterystyki czasowo-prądowej jest niezbędna dla inżynierów zajmujących się projektowaniem i eksploatacją systemów elektrycznych.

Pytanie 37

Właściciel budynku jednorodzinnego zauważył, że w pralce nastąpiło przebicie do obudowy. Instalacja została wykonana w układzie TN-S, a jako środek ochrony przed porażeniem elektrycznym przy awarii zastosowano samoczynne wyłączenie zasilania. W celu naprawienia usterki instalacji konieczne jest

A. wymienić wkładkę ochronnika przeciwprzepięciowego

B. wymienić wyłącznik nadprądowy

C. zapewnić ciągłość przewodów ochronnych

D. zapewnić ciągłość przewodów neutralnych

Zapewnienie ciągłości przewodów ochronnych w instalacji elektrycznej jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników oraz prawidłowego funkcjonowania urządzeń elektrycznych. W układzie TN-S, który charakteryzuje się oddzielnym przewodem neutralnym i ochronnym, ciągłość przewodów ochronnych (PE) jest niezbędna, aby zapewnić skuteczną ochronę przeciwporażeniową. W przypadku stwierdzenia przebicia do obudowy pralki, brak ciągłości przewodu ochronnego może prowadzić do niebezpiecznej sytuacji, w której obudowa urządzenia może mieć potencjał elektryczny, co naraża użytkowników na ryzyko porażenia prądem. Przykładem może być sytuacja, w której podczas użytkowania pralki dotknięcie obudowy może spowodować przepływ prądu przez ciało człowieka w kierunku uziemienia. Aby temu zapobiec, należy nie tylko zapewnić prawidłowe podłączenie przewodu ochronnego, ale również regularnie sprawdzać jego ciągłość oraz integralność. Zgodnie z normami PN-EN 60364 oraz zaleceniami polskiej normy dotyczącej instalacji elektrycznych, wykonywanie regularnych pomiarów i inspekcji instalacji jest niezbędnym wymogiem dla bezpieczeństwa użytkowników. Dbałość o ciągłość przewodów ochronnych jest elementem dobrych praktyk inżynieryjnych oraz kluczowym aspektem ochrony przed porażeniem elektrycznym.

Pytanie 38

Uszkodzenie izolacji uzwojenia w działającym przekładniku może wystąpić na skutek rozłączenia zacisków jego strony

A. wtórnej przekładnika prądowego

B. wtórnej przekładnika napięciowego

C. pierwotnej przekładnika napięciowego

D. pierwotnej przekładnika prądowego

Odpowiedź 'wtórnej przekładnika prądowego' jest prawidłowa, ponieważ uszkodzenie izolacji uzwojenia może wystąpić na skutek rozwarcia obwodu wtórnego przekładnika prądowego, co prowadzi do znacznego wzrostu napięcia na zaciskach wtórnych. Przekładniki prądowe są zaprojektowane do pracy w obwodach zamkniętych, a ich wtórne uzwojenie powinno zawsze być obciążone, aby zapewnić stabilne warunki pracy. W przypadku rozwarcia, natężenie prądu w uzwojeniu pierwotnym nie zmienia się, natomiast napięcie wtórne może osiągnąć niebezpieczne wartości, co skutkuje uszkodzeniami izolacji. Dobre praktyki w instalacjach elektroenergetycznych obejmują stosowanie odpowiednich zabezpieczeń, takich jak wyłączniki nadprądowe i ograniczniki przepięć, które mogą chronić przed takimi uszkodzeniami. Warto również regularnie przeprowadzać inspekcje i testy, aby zminimalizować ryzyko uszkodzeń, co jest zgodne z normami IEC oraz zaleceniami branżowymi dotyczących konserwacji urządzeń elektrycznych.

Pytanie 39

Aby zabezpieczyć silnik o parametrach znamionowych podanych poniżej, należy dobrać wyłącznik silnikowy według oznaczenia producenta

Silnik 3~ Typ MAS063-2BA90-Z
0,25 kW 0,69 A Izol. F
IP 54 2755 obr/min cosφ 0,81
400 V (Y) 50 Hz

A. PKZM01 – 0,63

B. MMS-32S – 1,6A

C. PKZM01 – 1

D. MMS-32S – 4A

Wybór wyłącznika silnikowego PKZM01 – 1 jest poprawny, ponieważ jego znamionowy prąd 1 A jest zgodny z wymaganiami silnika o mocy 0,25 kW i prądzie znamionowym 0,69 A. Wyłączniki silnikowe powinny być dobierane na podstawie prądu znamionowego silnika, co w tym przypadku oznacza, że wymagany prąd roboczy wyłącznika powinien być nieco wyższy niż prąd znamionowy silnika, aby zapewnić odpowiednią ochronę. PKZM01 – 1, przy prądzie 1 A, zapewnia odpowiedni margines bezpieczeństwa, co jest zgodne z dobrymi praktykami w branży. Dodatkowo, wyłączniki serii PKZ są wyposażone w funkcję zabezpieczenia przeciążeniowego i zwarciowego, co czyni je odpowiednim wyborem do ochrony silników. W przypadku awarii, wyłącznik ten zadziała szybko, chroniąc zarówno silnik, jak i podłączone instalacje. Wykorzystując wyłączniki zgodne z normami IEC 60947-4-1, można być pewnym ich niezawodności i efektywności działania.

Pytanie 40

Jaki będzie skutek zwiększenia rezystancji regulatora Rfr w obwodzie wzbudzenia silnika bocznikowego prądu stałego pracującego przy stałym momencie obciążającym, którego schemat układu połączeń zamieszczono na rysunku?

A. Zwiększy się prędkość obrotowa i prąd pobierany z sieci.

B. Zwiększy się prędkość obrotowa, a prąd pobierany z sieci nie ulegnie zmianie.

C. Zmniejszy się prędkość obrotowa i prąd pobierany z sieci.

D. Zmniejszy się prędkość obrotowa, a prąd pobierany z sieci nie ulegnie zmianie.

Wiele z odpowiedzi sugeruje błędne zrozumienie działania silnika bocznikowego i jego obwodu wzbudzenia. Przykładowo, stwierdzenie, że prędkość obrotowa i prąd pobierany z sieci nie ulegną zmianie, ignoruje fundamentalne zasady działania silników prądu stałego. W rzeczywistości, rezystancja regulatora Rfr wpływa bezpośrednio na prąd wzbudzenia, co z kolei bezpośrednio oddziałuje na strumień magnetyczny. Zmniejszenie prądu wzbudzenia powoduje zmniejszenie strumienia magnetycznego, co prowadzi do wzrostu prędkości obrotowej, aby silnik mógł utrzymać wymagany moment obrotowy. Innym typowym błędem jest przekonanie, że zwiększona rezystancja może prowadzić do stabilizacji prądu z sieci, co jest niezgodne z zasadami dynamiki prądu w obwodach elektrycznych. W praktyce, każdy aspekt zmiany rezystancji w obwodzie wzbudzenia wpływa na charakterystyki pracy silnika, co powinno być brane pod uwagę podczas projektowania oraz eksploatacji urządzeń elektrycznych. Rzetelne zrozumienie tych zjawisk jest kluczowe dla inżynierów pracujących w dziedzinie automatyki i elektrotechniki, aby mogli podejmować odpowiednie decyzje w zakresie regulacji i optymalizacji systemów napędowych.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej