Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik farmaceutyczny
Kwalifikacja: MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Data rozpoczęcia: 1 stycznia 2026 18:35
Data zakończenia: 1 stycznia 2026 19:28

Egzamin zdany!

Wynik: 26/40 punktów (65,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Jakie określenie jest synonimem Kalii guaiacolosulfonas?

A. Thiocolum

B. Silolum

C. Thymolum

D. Ichtammolum

Wybór odpowiedzi, które nie są synonimem Kalii guaiacolosulfonas, może wynikać z niepełnego zrozumienia terminologii farmaceutycznej oraz zastosowania poszczególnych substancji czynnych. Silolum to inny związek chemiczny, który nie ma związku z Kalii guaiacolosulfonas i może być stosowany w innych wskazaniach terapeutycznych, najczęściej w dermatologii. Ichtammolum, znane również jako ichtiol, jest substancją o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbakteryjnym, ale również nie jest synonimem Kalii guaiacolosulfonas. Thymolum, pochodna tymolu, stosowana jest głównie w preparatach antyseptycznych i nie ma związku z mukolitycznym działaniem. Pomyłki w wyborze odpowiedzi mogą wynikać z mylnego skojarzenia substancji czynnych z ich właściwościami lub zastosowaniem. Właściwe rozumienie różnic pomiędzy tymi związkami jest niezbędne, aby unikać nieporozumień w terapii oraz w komunikacji z pacjentami. Aby skutecznie stosować leki, ważne jest, aby być dobrze zaznajomionym z ich chemicznymi właściwościami oraz zastosowaniami klinicznymi, co może pomóc w zapewnieniu odpowiedniej opieki zdrowotnej.

Pytanie 2

Jakie jest synonimiczne określenie leku przeciwhistaminowego, którego nazwa międzynarodowa to dimenhydrynat, używanego w przypadku choroby lokomocyjnej?

A. Fenistil

B. Phenergan

C. Aviomarin

D. Diphergan

Aviomarin to nazwa handlowa leku, którego substancją czynną jest dimenhydrynat, stosowany powszechnie w leczeniu choroby lokomocyjnej. Dimenhydrynat jest lekiem przeciwhistaminowym, który działa poprzez blokowanie receptorów histaminowych H1, co skutecznie łagodzi objawy związane z nudnościami i wymiotami. Jego zastosowanie w terapii choroby lokomocyjnej jest potwierdzone licznymi badaniami klinicznymi, które wykazały skuteczność tego leku w zapobieganiu nieprzyjemnym dolegliwościom podczas podróży. Przykładowo, osoby, które regularnie podróżują samochodem, samolotem czy statkiem, mogą skorzystać z Aviomarinu, aby uniknąć dyskomfortu. Dobrą praktyką jest przyjmowanie leku na około 30-60 minut przed podróżą, co zwiększa jego skuteczność. Ważne jest również, aby pacjenci, którzy przyjmują inne leki lub mają schorzenia przewlekłe, skonsultowali się z lekarzem przed jego użyciem, aby uniknąć interakcji i działań niepożądanych.

Pytanie 3

II etap metabolizmu leków skutkuje

A. powstaniem związków farmakologicznie nieaktywnych, głównie lipofilowych

B. przekształceniem proleków w substancje aktywne farmakologicznie

C. rozkładem substancji leczniczej najczęściej na drodze utleniania, hydrolizy, redukcji

D. powstaniem związków farmakologicznie nieaktywnych, głównie hydrofilowych

Wybór odpowiedzi dotyczących powstania związków farmakologicznie nieaktywnych, głównie lipofilowych, jest błędny, ponieważ w II fazie metabolizmu leków dochodzi do koniugacji, która skutkuje powstawaniem związków hydrofilowych, a nie lipofilowych. Lipofilowość oznacza, że substancje są rozpuszczalne w tłuszczach, co utrudnia ich wydalanie z organizmu, a celem II fazy jest właśnie zwiększenie rozpuszczalności w wodzie, co sprzyja eliminacji leku przez nerki. Wskazanie na przekształcenie proleków w substancje aktywne farmakologicznie jest również błędne, ponieważ to w pierwszej fazie metabolizmu mogą powstawać aktywne metabolity z proleków, a II faza koncentruje się głównie na inaktywacji leków już aktywnych. Kolejna odpowiedź, sugerująca rozkład substancji leczniczej najczęściej na drodze utleniania, hydrolizy, redukcji, dotyczy fazy I metabolizmu, gdzie zachodzą reakcje prowadzące do aktywacji lub inaktywacji leku. Dlatego zrozumienie tych procesów jest kluczowe dla właściwego zastosowania leków w praktyce klinicznej oraz dla uniknięcia poważnych interakcji i efektów ubocznych, co jest podstawą farmakologii i terapii.

Pytanie 4

Tiazydy to leki moczopędne, które poprzez zwiększenie diurezy powodują

A. wzrost stężenia magnezu we krwi

B. spadek ciśnienia tętniczego krwi

C. zwiększenie wydalania kwasu moczowego

D. wzrost ciśnienia tętniczego

Tiazydy moczopędne to grupa leków diuretycznych, które działają poprzez hamowanie reabsorpcji sodu w kanalikach nerkowych, co prowadzi do zwiększonego wydalania wody oraz elektrolitów, w tym sodu. Zwiększona diureza redukuje objętość krwi krążącej, co z kolei obniża ciśnienie tętnicze. Stosowanie tiazydów jest szczególnie istotne w leczeniu nadciśnienia tętniczego, gdzie mogą być stosowane jako leki pierwszego rzutu, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca czy zespołem metabolicznym. W praktyce klinicznej, tiazydy, takie jak hydrochlorotiazyd, są często zalecane w połączeniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi, co zwiększa ich skuteczność. Ważne jest również monitorowanie poziomu elektrolitów, zwłaszcza potasu, ponieważ leki te mogą prowadzić do hipokaliemii. Wiedza na temat działania tiazydów i ich wpływu na ciśnienie tętnicze jest kluczowa w zapewnieniu skutecznej i bezpiecznej terapii pacjentów z nadciśnieniem.

Pytanie 5

Wskaż odpowiednią parę synonimów.

A. Mleczan etakrydyny - Rivanol

B. Aldehyd octowy - Formaldehyd

C. Płyn Lugola - Jodyna

D. Nadmanganian potasu - Pyoctanina

Mleczan etakrydyny, znany również jako etakrydyna, jest związkiem chemicznym o właściwościach przeciwdrobnoustrojowych, który jest wykorzystywany w leczeniu zakażeń bakteryjnych i grzybiczych. Rivanol to nazwa handlowa etakrydyny, a ich synonimiczne użycie jest zgodne z klasyfikacją chemiczną. W praktyce, mleczan etakrydyny jest stosowany w postaci roztworu do dezynfekcji ran oraz w medycynie jako środek antyseptyczny. Jego działanie polega na hamowaniu wzrostu bakterii oraz grzybów, co czyni go cennym narzędziem w terapii. Dobre praktyki w zakresie stosowania etakrydyny obejmują odpowiednie przygotowanie roztworu, przestrzeganie zasad aseptyki oraz monitorowanie reakcji pacjentów na leczenie. Zgodnie z wytycznymi WHO, stosowanie środków antyseptycznych takich jak Rivanol powinno być poparte badaniami klinicznymi, które potwierdzają ich skuteczność i bezpieczeństwo. Warto również zauważyć, że mleczan etakrydyny wykazuje działanie przeciwzapalne, co może wspierać gojenie się ran.

Pytanie 6

Działanie chemioterapeutyków należących do grupy fluorochinolonów opiera się na hamowaniu

A. reduktazy kwasu dihydrofoliowego

B. aktyności topoizomerazy

C. wewnątrzkomórkowej biosyntezy białek

D. syntezy ściany komórkowej bakterii

Fluorochinolony to grupa chemioterapeutyków, które działają poprzez hamowanie aktywności topoizomerazy, enzymu kluczowego w procesie replikacji DNA w komórkach bakterii. Topoizomeraza II (lub gyraza) wprowadza skręty w DNA, co jest niezbędne do jego prawidłowego rozdzielania w trakcie podziału komórkowego. Hamowanie tego enzymu prowadzi do akumulacji nieprawidłowych DNA, co skutkuje śmiercią komórki bakteryjnej. Przykłady zastosowania fluorochinolonów obejmują leczenie zakażeń dróg moczowych, zapalenia płuc oraz infekcji skórnych. W praktyce klinicznej fluorochinolony są często stosowane, gdy inne antybiotyki są nieskuteczne, a ich szeroki zakres działania sprawia, że są cennym narzędziem w terapii zakażeń bakteryjnych. Standardy i zalecenia instytucji zajmujących się zdrowiem publicznym, takich jak CDC, wskazują na ich skuteczność w zwalczaniu wielu patogenów, co czyni je istotnym elementem w arsenale terapeutycznym.

Pytanie 7

Substancje czynne zawarte w lekach przeciwdepresyjnych, które blokują wychwyt zwrotny serotoniny przez neurony w mózgu, to

A. amitryptylinę i imipraminę

B. paroksetynę i sertralinę

C. opipramol i paroksetynę

D. mianserynę i klonazepam

Mianseryna i klonazepam nie są odpowiednimi przedstawicielami grupy leków hamujących wychwyt zwrotny serotoniny. Mianseryna jest lekiem o działaniu noradrenergicznym i serotoninergicznym, ale jej mechanizm działania nie opiera się na blokowaniu wychwytu zwrotnego serotoniny. Klonazepam, z kolei, należy do grupy benzodiazepin, które działają głównie na receptory GABA, co nie ma nic wspólnego z serotoniną. Opipramol, będący lekiem przeciwdepresyjnym, również nie jest inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny. Jego działanie jest bardziej złożone, obejmujące oddziaływanie na receptory serotoninowe oraz dopaminergiczne, co czyni go innym typem leku. Amitryptylina i imipramina to leki trójcykliczne, które również mają wpływ na serotoninę, ale ich mechanizm działania jest bardziej skomplikowany, ponieważ oddziałują na różne neurotransmitery, w tym norepinefrynę, a nie są prawdziwymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny. Typowym błędem myślowym w tym przypadku jest mieszanie różnych klas leków oraz ich mechanizmów działania, co prowadzi do nieprawidłowego rozumienia ich zastosowania terapeutycznego. Kluczowe jest zrozumienie, że różne grupy leków mają odmienne profile działania i zastosowania kliniczne, co podkreśla znaczenie szczegółowego poznania farmakologii.

Pytanie 8

Oblicz całkowitą ilość leku, którą przyjmie dziecko o wadze 20 kg podczas leczenia infekcji górnych dróg oddechowych, zakładając, że leczenie będzie prowadzone zgodnie z ulotką.

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta

SUMAMED forte, 200 mg/5 ml, proszek do sporządzania zawiesiny doustnej
Azithromycinium

Jak stosować lek Sumamed forte
W zakażeniach górnych i dolnych dróg oddechowych, zapaleniu ucha środkowego, zakażeniach skóry i tkanek miękkich (z wyjątkiem rumienia wędrującego) całkowita dawka wynosi 30 mg/kg mc., czyli 10 mg/kg mc. raz na dobę przez 3 dni.

A. 1800 mg

B. 300 mg

C. 600 mg

D. 900 mg

Odpowiedź 600 mg to strzał w dziesiątkę. Z ulotki leku wynika, że dla dziecka ważącego 20 kg dawka wynosi 10 mg na kilogram, czyli musimy pomnożyć masę ciała przez dawkę. Wychodzi z tego 20 kg razy 10 mg na kg, co daje 200 mg na dzień. Ponieważ leczenie trwa 3 dni, całkowita dawka to 200 mg na dzień razy 3, co daje 600 mg. To standardowa procedura w pediatrii, bo trzeba dostosować dawkę do wagi pacjenta. Złe dawkowanie może nie tylko być nieskuteczne, ale też zaszkodzić. Lekarze na co dzień korzystają z takich obliczeń, więc pamiętajmy, żeby zawsze sprawdzić ulotki, bo to ma ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa dzieci.

Pytanie 9

Jaką grupę farmaceutyków reprezentuje chloramfenikol?

A. Leki przeciwarytmiczne

B. Leki przeciwpadaczkowe

C. Leki przeciwbólowe

D. Antybiotyki

Chloramfenikol jest antybiotykiem o szerokim działaniu, stosowanym głównie w leczeniu zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne. Jego mechanizm działania polega na blokowaniu syntezy białek bakterii poprzez wiązanie się z podjednostką rybosomu 50S, co uniemożliwia prawidłowe odczytywanie informacji genetycznej i prowadzi do śmierci komórki bakteryjnej. Chloramfenikol jest szczególnie ceniony w sytuacjach, gdy inne antybiotyki są nieskuteczne, na przykład w przypadku ciężkich infekcji bakteryjnych, takich jak dur brzuszny czy zakażenia mózgu. Dzięki swojej zdolności do penetracji różnych tkanek, w tym mózgu, stosuje się go również w przypadkach zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Ważne jest, aby stosować chloramfenikol zgodnie z zaleceniami medycznymi, ponieważ jego nieprawidłowe użycie może prowadzić do poważnych skutków ubocznych, takich jak aplazja szpiku kostnego. W praktyce klinicznej lekarze często monitorują parametry krwi pacjentów, aby zapobiec ewentualnym powikłaniom. Zgodnie z wytycznymi WHO, chloramfenikol powinien być stosowany w ostateczności, gdy inne terapie zawodzą.

Pytanie 10

Ambrosol jest lekiem o właściwościach

A. mukolitycznych

B. przeciwkaszlowych

C. spazmolitycznych

D. tokolitycznych

Ambrosol to lek mukolityczny, który działa poprzez rozrzedzanie wydzieliny w drogach oddechowych, co ułatwia jej usunięcie. Działa na poziomie komórkowym, zmieniając skład i właściwości śluzu, co sprzyja jego wydalaniu. Mukolityki, takie jak Ambrosol, są szczególnie użyteczne w leczeniu chorób płuc, takich jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) oraz astma, gdzie występuje nadmierna produkcja gęstego śluzu. Przykładowo, stosowanie Ambrosolu u pacjentów z zakażeniem dróg oddechowych przyczynia się do poprawy wentylacji płuc i redukcji objawów kaszlu. Warto wspomnieć, że mukolityki często są stosowane w połączeniu z innymi lekami, takimi jak leki rozszerzające oskrzela, co zwiększa ich skuteczność w łagodzeniu objawów chorób układu oddechowego. Zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), mukolityki są zalecane w terapii wielu schorzeń dróg oddechowych, co podkreśla ich znaczenie w praktyce klinicznej.

Pytanie 11

Technik farmaceutyczny, wydając lek zawierający ziele dziurawca, powinien ostrzec pacjenta o ryzyku wystąpienia

A. tachykardii

B. zatrzymania moczu

C. depresji

D. uczulenia na światło

Ziele dziurawca (Hypericum perforatum) jest znane ze swoich właściwości terapeutycznych, jednak jego stosowanie niesie ze sobą ryzyko wystąpienia fotouczulenia. Uczulenie na światło jest efektem interakcji składników ziela z promieniowaniem UV, co prowadzi do reakcji skórnych. Pacjenci przyjmujący preparaty na bazie dziurawca powinni być informowani o konieczności unikania nadmiernego eksponowania skóry na słońce oraz stosowania ochrony przeciwsłonecznej. Takie działanie jest zgodne z dobrymi praktykami farmaceutycznymi, które nakładają na techników farmaceutycznych obowiązek informowania pacjentów o potencjalnych działań niepożądanych związanych z terapią. Ważne jest również, aby pacjenci byli świadomi, że fotouczulenie może objawiać się w postaci rumienia, pęcherzy oraz innych dolegliwości skórnych, co może znacząco wpłynąć na ich komfort życia. W związku z tym, odpowiednia komunikacja i edukacja pacjentów są kluczowe w zapobieganiu tym niepożądanym efektom.

Pytanie 12

Doksazosyna - selektywny antagonista receptorów ?₁ - adrenergicznych jest wykorzystywana w łagodnym przeroście prostaty oraz

A. w zaburzeniach rytmu serca

B. w jaskrze

C. w chorobie wrzodowej żołądka

D. w nadciśnieniu

Doksazosyna jest selektywnym antagonistą receptorów alfa-1 adrenergicznych, co powoduje rozluźnienie mięśni gładkich w obrębie naczyń krwionośnych oraz gruczołu krokowego. Taki mechanizm działania sprawia, że jest skuteczna w leczeniu nadciśnienia tętniczego, gdzie jej stosowanie prowadzi do obniżenia ciśnienia krwi poprzez rozszerzenie tętnic i żył. W praktyce klinicznej doksazosyna jest często wybierana jako lek drugiego rzutu w terapii nadciśnienia, szczególnie u pacjentów z objawami łagodnego przerostu prostaty, co pozwala na jednoczesne leczenie obu schorzeń. Standardowe dawki doksazosyny są dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, a jej bezpieczeństwo i skuteczność zostały potwierdzone w licznych badaniach klinicznych. Dodatkowo, ze względu na długi czas działania, doksazosyna może być stosowana raz dziennie, co zwiększa komfort pacjenta i poprawia przestrzeganie terapii.

Pytanie 13

Jakie substancje mają właściwości higroskopijne?

A. Belladonnae extractum siccum

B. Absinthi tinctura

C. Camphorae spiritus

D. Pini sirupus compositus

Belladonnae extractum siccum, czyli suchy ekstrakt z pokrzyku wilczej jagody, wykazuje właściwości higroskopijne, co oznacza, że ma zdolność do absorbowania wilgoci z otoczenia. Higroskopijność jest istotna w farmacji i przemyśle kosmetycznym, ponieważ wpływa na stabilność i trwałość produktów. W praktyce, substancje higroskopijne mogą zmieniać swoje właściwości w wyniku wchłaniania wody, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności leku lub kosmetyku. W związku z tym, podczas formulacji produktów zawierających Belladonnae extractum siccum, należy zapewnić odpowiednie warunki przechowywania oraz zabezpieczenia przed wilgocią. Warto również zauważyć, że substancje higroskopijne często są dodawane do różnych preparatów w celu poprawy ich stabilności, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w branży farmaceutycznej. Przykładem mogą być postacie leku, takie jak tabletki czy proszki, które muszą być odpowiednio pakowane, aby zminimalizować ich kontakt z wilgocią.

Pytanie 14

Doustne leki przeciwcukrzycowe, które stymulują komórki trzustki do działania?

A. obniżają poziom glukozy we krwi przy częściowej niewydolności trzustki.

B. zmniejszają ilość insuliny we krwi

C. działają w przypadkach całkowitego braku insuliny w organizmie.

D. mogą być używane, gdy organizm nie produkuje insuliny.

Odpowiedzi wskazujące na całkowity brak produkcji insuliny, jak w przypadku pierwszej opcji, są nieprawidłowe, ponieważ doustne leki przeciwcukrzycowe nie są stosowane w sytuacjach, gdy organizm nie produkuje insuliny. W takich przypadkach wymagana jest terapia insulinowa, która bezpośrednio dostarcza hormon do organizmu. Dodatkowo, nieprawdziwe jest stwierdzenie, że te leki działają w stanach całkowitego niedoboru insuliny. Mechanizm działania doustnych leków opiera się na stymulacji komórek beta trzustki, co jest możliwe tylko wtedy, gdy te komórki są w stanie produkować przynajmniej pewne ilości insuliny. Ostatni błąd dotyczy stwierdzenia, że leki te zmniejszają poziom insuliny we krwi. W rzeczywistości ich celem jest podniesienie poziomu insuliny w organizmie poprzez zwiększenie jej wydzielania, co przyczynia się do obniżania poziomu glukozy. Każda z tych niepoprawnych koncepcji wynika z fundamentalnych nieporozumień dotyczących mechanizmów działania leków przeciwcukrzycowych i ich zastosowania klinicznego w praktyce medycznej.

Pytanie 15

Topiramat (marki: TOPAMAX, TOPIRAMAT) posiada właściwości

A. przeciwpadaczkowe

B. uspokajające

C. antydepresyjne

D. psychoaktywne

Niektóre z odpowiedzi sugerują nieprawidłowe zastosowania topiramatu, co może prowadzić do mylnych przekonań na temat jego właściwości. Odpowiedź wskazująca na działanie nasenne leku jest nieprawidłowa, ponieważ topiramat nie jest klasyfikowany jako środek nasenny. Chociaż niektórzy pacjenci mogą doświadczać senności jako działania niepożądanego, nie jest to jego główna funkcja ani zamierzony efekt terapeutyczny. Użycie topiramatu w kontekście leków przeciwlękowych jest również mylące. Lek ten nie działa w sposób typowy dla leków anksjolitycznych, takich jak benzodiazepiny, które bezpośrednio redukują lęk poprzez wpływ na układ GABA-ergiczny. Ostatnia odpowiedź dotycząca działania psychoenergizującego jest szczególnie błędna, ponieważ topiramat nie zwiększa energii psychicznej ani nie wywołuje efektów stymulujących. W rzeczywistości, jego stosowanie może prowadzić do pewnych efektów ubocznych, takich jak zmniejszenie koncentracji czy uczucie zmęczenia. Ważne jest, aby zrozumieć, że leki przeciwpadaczkowe, a w tym topiramat, powinny być stosowane zgodnie z zaleceniami medycznymi i nie należy ich mylić z innymi klasami leków, które mają różne mechanizmy działania i cele terapeutyczne.

Pytanie 16

Jakie są objawy niedoboru cholekaciferolu?

A. zwyrodnienie mięśni

B. zwiększona krzepliwość

C. ślepota zmierzchowa

D. krzywica u dzieci oraz rozmiękanie kości u dorosłych

Cholekalcyferol, znany jako witamina D3, odgrywa kluczową rolę w metabolizmie wapnia i fosforu, co jest niezbędne dla utrzymania zdrowych kości. Niedobór tej witaminy prowadzi do poważnych zaburzeń w mineralizacji kości. U dzieci może to skutkować krzywicą, schorzeniem objawiającym się deformacjami kości, bólem oraz osłabieniem mięśni. U dorosłych niedobór cholekalcyferolu przyczynia się do osteomalacji, czyli rozmiękania kości, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka złamań. Praktyczne zalecenia dotyczące zapobiegania niedoborom obejmują zwiększenie ekspozycji na słońce, spożywanie produktów bogatych w witaminę D oraz suplementację, zwłaszcza w grupach wysokiego ryzyka, takich jak osoby starsze czy te z ograniczonym dostępem do światła słonecznego. Utrzymanie odpowiedniego poziomu witaminy D w organizmie jest zgodne z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia, która podkreśla znaczenie tej witaminy dla zdrowia publicznego.

Pytanie 17

Niekorzystne efekty stosowania Lidokainy - środka znieczulającego o działaniu miejscowym, wynikające z jego właściwości farmakologicznych, to

A. reakcje alergiczne

B. spowolnienie akcji i osłabienie siły skurczu mięśnia sercowego

C. blokowanie aktywności ośrodkowego układu nerwowego

D. met hemoglobinemia

Pierwsza z niepoprawnych opcji, dotycząca hamowania czynności ośrodkowego układu nerwowego, nie jest typowym działaniem lidokainy, aczkolwiek może wystąpić w przypadkach przedawkowania lub niewłaściwego podania. Lidokaina działa przede wszystkim na poziomie miejscowym, a jej skutki uboczne w zakresie układu nerwowego są raczej ograniczone do objawów takich jak zawroty głowy czy dezorientacja, a nie do hamowania ogólnej czynności OUN. Met hemoglobinemia, kolejna opcja, jest bardziej związana z innymi znieczulającymi, takimi jak prylokaina. Zjawisko to jest wynikiem utleniania hemoglobiny do methemoglobiny, co prowadzi do ograniczenia transportu tlenu, ale nie jest typowym działaniem lidokainy. Uczulenia na lidokainę mogą występować, jednak są one rzadkie i nie są klasyfikowane jako podstawowe skutki uboczne wynikające z farmakologicznego działania leku. Z kolei zwolnienie czynności serca i osłabienie siły skurczu mięśnia sercowego, jak wskazano w poprawnej odpowiedzi, jest skutkiem działania na kanały sodowe w mięśniu sercowym, co może prowadzić do bradykardii i hipotensji, a w konsekwencji do poważnych zaburzeń hemodynamicznych. Zrozumienie tych mechanizmów jest kluczowe w praktyce medycznej, aby uniknąć błędów w diagnostyce i terapii związanych z używaniem lidokainy.

Pytanie 18

Transport przez błony komórkowe, który zachodzi bez użycia energii, to

A. transport bierny

B. adsorpcja

C. symport

D. transport aktywny

Transport bierny to proces, który odbywa się wzdłuż gradientu stężenia substancji, co oznacza, że cząsteczki poruszają się z obszaru o wyższym stężeniu do obszaru o niższym stężeniu. Jest to mechanizm, który nie wymaga energii, ponieważ korzysta z naturalnych procesów dyfuzji. Przykładami transportu biernego są dyfuzja prostą oraz osmoza. W praktyce, transport bierny jest kluczowy w wielu procesach biologicznych, takich jak wymiana gazów w płucach, gdzie tlen przenika z powietrza do krwi, a dwutlenek węgla z krwi do powietrza. Znajomość tego mechanizmu jest istotna w kontekście farmakologii, gdzie substancje aktywne muszą przenikać przez błony komórkowe, aby wywrzeć swoje działanie. Zrozumienie transportu biernego pomaga również w projektowaniu leków oraz w ocenie ich biodostępności, co jest niezbędne w procesie tworzenia nowych terapii.

Pytanie 19

Jakie jest stężenie molowe roztworu NaOH, jeśli do przeprowadzenia miareczkowania 25 ml wykorzystano 25 ml roztworu kwasu solnego o stężeniu 0,1 mol/l?

A. 0,1 mol/l

B. 0,01 mol/l

C. 1 mol/l

D. 0,001 mol/l

Odpowiedź 0,1 mol/l to strzał w dziesiątkę. Można to łatwo wyliczyć, bazując na zasadzie neutralizacji między kwasem a zasadą. Tutaj mamy kwas solny (HCl) o stężeniu 0,1 mol/l, który używamy do zmiareczkowania NaOH. Oba roztwory mają po 25 ml, więc możemy użyć reakcji HCl + NaOH → NaCl + H2O. Z tej reakcji wynika, że jeden mol HCl reaguje z jednym molem NaOH, więc ilość moli HCl jest taka sama jak NaOH. Mamy 0,1 mol/l HCl i 25 ml, co daje 0,0025 mola HCl, więc i tyle NaOH w 25 ml. A następnie, obliczamy stężenie molowe NaOH: 0,0025 mola podzielone przez 0,025 l to 0,1 mol/l. To pokazuje, czemu stężenie NaOH to 0,1 mol/l. W chemii analitycznej takie wyliczenia są super ważne, bo precyzyjne stężenia są konieczne do uzyskania dokładnych wyników w laboratoriach i w przemyśle chemicznym, gdzie kontrola jakości jest kluczowa.

Pytanie 20

Jakie składniki aktywne znajdują się w preparacie Amoksiklav?

A. Amoksycylinę z sulbaktamem

B. Ampicylinę z sulbaktamem

C. Ampicylinę z kwasem klawulanowym

D. Amoksycylinę z kwasem klawulanowym

Wybór ampicyliny z sulbaktamem oraz ampicyliny z kwasem klawulanowym jako składników Amoksiklavu jest nieprzemyślany, ponieważ te kombinacje nie odnoszą się do rzeczywistej formuły tego preparatu. Ampicylina i amoksycylina, mimo że należą do tej samej grupy antybiotyków, mają odmienne profile działania oraz zastosowanie kliniczne. Ampicylina jest stosowana w leczeniu infekcji wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie i niektóre Gram-ujemne, natomiast amoksycylina ma szersze spektrum działania, co czyni ją bardziej efektywną w wielu przypadkach. Z kolei sulbaktam jest inhibitorem beta-laktamaz, ale w kontekście Amoksiklavu nie jest on odpowiednią substancją do stosowania obok amoksycyliny. Kwas klawulanowy, obecny w Amoksiklavie, ma kluczowe znaczenie w zapobieganiu inaktywacji amoksycyliny przez enzymy produkowane przez oporne bakterie. Wybór ampicyliny z kwasem klawulanowym również nie jest właściwy, ponieważ Amoksiklav bazuje na amoksycylinie, co oznacza, że działanie preparatu i jego skuteczność terapeutyczna opiera się na tej konkretnej kombinacji. Właściwe zrozumienie składu leków antybiotykowych oraz ich mechanizmów działania jest kluczowe dla skuteczności terapii oraz ograniczenia niepożądanych skutków związanych z niewłaściwym ich stosowaniem.

Pytanie 21

Wysoka wartość liczby potwierdza obecność wiązań wielokrotnych w cząsteczce substancji leczniczej?

A. estrowej

B. jodowej

C. kwasowej

D. zmydlania

Obecność wiązań wielokrotnych w cząsteczce substancji leczniczej jest potwierdzona wysoką wartością liczby jodowej, co oznacza, że substancja ta ma zdolność do reagowania z jodem. Liczba jodowa jest miarą ilości wiązań nienasyconych, które mogą wchodzić w reakcje z reagentem jodowym, co jest kluczowym aspektem w analizie substancji chemicznych. W praktyce, substancje o wysokiej liczbie jodowej, takie jak niektóre kwasy tłuszczowe czy oleje, są istotne w farmakologii, ponieważ ich struktura chemiczna może wpływać na biodostępność i efekty działania leków. Na przykład, wiele leków przeciwzapalnych zawiera nienasycone kwasy tłuszczowe, które wykazują korzystne działanie w organizmie. W standardach analitycznych, takich jak metody oznaczania liczby jodowej, stosuje się je jako narzędzie do oceny jakości i czystości substancji, co jest kluczowe w branży farmaceutycznej, gdzie precyzyjne dane chemiczne są niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności leków.

Pytanie 22

Do grupy materiałów medycznych nie zaliczają się

A. aerozole wziewne

B. opatrunki hydrożelowe

C. testy ciążowe

D. odciągacze pokarmu

Opatrunki hydrożelowe, testy ciążowe oraz odciągacze pokarmu to wyroby, które są klasyfikowane jako materiały medyczne, co często prowadzi do nieporozumień w ocenianiu ich zastosowania. Opatrunki hydrożelowe są stosowane w medycynie w celu wspomagania procesu gojenia ran, zwłaszcza tych o dużym ryzyku zakażeń. Ich właściwości, takie jak zdolność do absorpcji nadmiaru wydzieliny oraz utrzymywania odpowiedniego poziomu wilgoci, są zgodne z najlepszymi praktykami w zakresie leczenia ran. Testy ciążowe, mające na celu wykrycie obecności hormonu hCG, są niezbędne w diagnostyce ginekologicznej i są wykorzystywane w domowych oraz klinicznych warunkach. Z kolei odciągacze pokarmu są kluczowym narzędziem w zakresie laktacji, umożliwiającym matkom efektywne karmienie dzieci, nawet w sytuacjach, gdy nie mogą karmić piersią. W kontekście wyrobów medycznych, ważne jest, aby zrozumieć, że są to produkty zaprojektowane w celu ochrony zdrowia pacjentów oraz wsparcia procesów medycznych, co różni je od aerozoli wziewnych, które są lekami i nie mają charakteru wyrobów medycznych w klasycznym rozumieniu. Niezrozumienie tej różnicy może prowadzić do błędnych wniosków oraz niewłaściwego stosowania tych produktów w praktyce klinicznej.

Pytanie 23

Dawka maksymalna dobowa chlorowodorku efedryny podanego doustnie wynosi 0,15 g. Jaką maksymalną ilość chlorowodorku efedryny należy wpisać w miejsce "X" w przedstawionej recepcie, jeżeli lek jest przeznaczony dla trzyletniego dziecka? Do obliczeń zastosuj wzór Younga:

Dd = wiek dziecka(lata)
wiek dziecka(lata) + 12 · Maksymalna dawka dla dorosłych (wg FP)

Rp.
 Ephedrini hydrochloridi  X
 Aquae                       5,0
 Thymi sirupi ad           120,0
 M.f. Mixt.
 S. 2 x dz. łyżeczkę (6,0 g) dla dziecka lat 3

A. 0,150 g

B. 0,300 g

C. 0,100 g

D. 0,030 g

Wybór innej odpowiedzi niż 0,300 g może wynikać z kilku nieporozumień dotyczących dawkowania chlorowodorku efedryny. Odpowiedzi takie jak 0,100 g czy 0,150 g mogą sugerować niepełne zrozumienie zasad obliczania dawek leków u dzieci. Często zdarza się, że osoby podejmujące próbę obliczeń nie biorą pod uwagę, że maksymalna dawka dla dzieci może być wyższa niż te wartości. Zastosowanie niewłaściwego przelicznika, np. zbyt małej ilości miligramów na kilogram masy ciała, prowadzi do błędnych obliczeń, co może skutkować nieodpowiednim dawkowanie leku. Ponadto, pominięcie kontekstu klinicznego, w jakim lek jest stosowany, może zaburzyć ocenę rzeczywistej dawki potrzebnej pacjentowi. Zachowanie ostrożności w przypadku dawek dla dzieci jest kluczowe, z uwagi na ich szczególną wrażliwość na leki, dlatego warto korzystać z dostępnych narzędzi oraz zaleceń medycznych, aby obliczenia były jak najbardziej precyzyjne. Prowadzi to do sytuacji, w której lekarz, kierując się tylko ogólnymi zasadami, może zalecić niewłaściwą dawkę, co stwarza ryzyko dla pacjenta. Ważne jest, aby zawsze konsultować się z dokumentacją medyczną oraz zaleceniami dotyczącymi dawkowania, aby uniknąć potencjalnie niebezpiecznych pomyłek w leczeniu.

Pytanie 24

Ile razy należy nacisnąć pompkę dozującą, aby zażyć doustnie 62,5 mg chlorowodorku tramadolu?

Tramal, 100 mg/ml, krople doustne z pompką dozującą, roztwór
Substancją czynną leku jest tramadolu chlorowodorek.
1 ml leku zawiera 100 mg tramadolu chlorowodorku.
Jedno naciśnięcie pompki dozującej uwalnia roztwór do stosowania doustnego zawierający 12,5 mg tramadolu chlorowodorku.

A. 3

B. 5

C. 2

D. 4

Więc, poprawna odpowiedź to 5 naciśnięć tej pompki dozującej, bo przy jednym naciśnięciu uwalnia się 12,5 mg tramadolu chlorowodorku. Jak to policzyć? Po prostu bierzemy wymaganą dawkę, czyli 62,5 mg i dzielimy przez to, co uzyskujemy z jednego naciśnięcia. Czyli 62,5 mg podzielić przez 12,5 mg na naciśnięcie daje nam 5. W praktyce, ogarnięcie takich obliczeń jest mega ważne w farmakoterapii, bo można uniknąć zarówno za małej dawki, jak i przedawkowania. Na przykład w przypadku tramadolu, dokładne dawkowanie jest super istotne, bo można mieć problemy z ubocznymi skutkami czy uzależnieniem. Z tego co wiem, zawsze warto trzymać się zaleceń dotyczących dawkowania i na bieżąco obserwować pacjentów, żeby sprawdzić, jak leki działają. Dobre praktyki obejmują też edukację pacjentów o tym, jak stosować leki, co jeżeli się robi, podnosi bezpieczeństwo i skuteczność leczenia.

Pytanie 25

Benzocainum to międzynarodowa nazwa dla

A. prokainy

B. aminofiliny

C. kokainy

D. anestezyny

Benzocainum, znane powszechnie jako benzokaina, to substancja czynna należąca do grupy leków znieczulających miejscowo, zwanych anestezynami. Działa poprzez blokowanie przewodnictwa nerwowego, co prowadzi do zmniejszenia odczuwania bólu w lokalizacjach, w których jest stosowane. Jest szeroko używana w medycynie, szczególnie w leczeniu bólu gardła, na przykład w postaci pastylek do ssania, a także w preparatach stosowanych w dermatologii. Przykładowe zastosowanie benzokainy obejmuje również stosowanie w stomatologii w celu znieczulenia błon śluzowych przed zabiegami. Zgodnie z dobrymi praktykami, benzokaina powinna być stosowana zgodnie z zaleceniami lekarza oraz w odpowiednich dawkach, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych, takich jak reakcje alergiczne czy methemoglobinemia. Warto zaznaczyć, że benzokaina jest substancją bezpieczną w stosowaniu, pod warunkiem przestrzegania zasad bezpieczeństwa i zaleceń dotyczących dawkowania.

Pytanie 26

Spożywanie simwastatyny razem z sokiem grejpfrutowym, który działa jako inhibitor cytochromu P-450, może doprowadzić do

A. wzmożenia efektu pierwszego przejścia

B. zwiększenia tempa metabolizmu simwastatyny

C. wzrostu stężenia simwastatyny we krwi

D. wzmożenia wchłaniania simwastatyny

Simwastatyna jest lekiem stosowanym w terapii hiperlipidemii, który podlega metabolizmowi przez cytochrom P-450, zwłaszcza CYP3A4. Sok grejpfrutowy jest znanym inhibitorem cytochromu P-450, co oznacza, że hamuje aktywność enzymów odpowiedzialnych za metabolizowanie leków w wątrobie. Spożycie soku grejpfrutowego w połączeniu z simwastatyną prowadzi do zmniejszenia jej metabolizmu, co skutkuje wzrostem stężenia tego leku we krwi. Taki stan zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak miopatia czy rabdomioliza. W praktyce klinicznej zaleca się unikanie spożywania soku grejpfrutowego przez pacjentów przyjmujących simwastatynę, co stanowi ważny aspekt terapii. Warto zwrócić uwagę na zasady farmakoterapii, które wskazują na konieczność informowania pacjentów o potencjalnych interakcjach pokarmowych z lekami, aby zminimalizować ryzyko powikłań. Zatem, w przypadku pacjentów przyjmujących simwastatynę, edukacja dotycząca diety jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa i efektywności leczenia.

Pytanie 27

W jaki sposób można zapobiec niezgodności recepturowej w zamieszczonej recepcie?

Rp.
 Menthovali           3,0
 Cardiamid-Coffein
 Adonis Vernalis tra
 Crataegi tra        aa  5,0
 
 M.f. guttae
 S. 3 razy dziennie po 30 kropli

A. Silnie i intensywnie wstrząsnąć.

B. Oddzielić nalewki.

C. Dodać wodę oczyszczoną.

D. Mentowal podać osobno.

Podawanie nalewki i Mentowalu razem może wydawać się praktycznym rozwiązaniem, jednak łączy się z ryzykiem niezgodności recepturowej. Oddzielanie nalewek może być logicznym działaniem, ale nie rozwiązuje problemu chemicznego, jaki wiąże się z mieszaniną Mentowalu z roztworami wodno-alkoholowymi. Przykładem może być dodanie wody oczyszczonej, które jest nieodpowiednie, ponieważ rozcieńczenie roztworu nie zmienia jego właściwości chemicznych ani nie eliminuje możliwości reakcji z innymi składnikami. Silne wstrząsanie mieszanki natomiast może prowadzić do dodatkowych problemów, takich jak emulgacja, co w konsekwencji prowadzi do niepożądanych reakcji. Kluczowym błędem myślowym jest zakładanie, że każdy składnik można łączyć bez analizy ich właściwości chemicznych, co jest fundamentalnym błędem w farmacji. Zrozumienie interakcji chemicznych i ich wpływu na stabilność produktów leczniczych jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności terapii. W praktyce farmaceutycznej zawsze należy kierować się zasadą, że lepiej jest podawać substancje czynne w sposób, który nie stwarza możliwości ich wzajemnego oddziaływania, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w zakresie przygotowywania receptur.

Pytanie 28

Dermatol (Dermatolum) to środek terapeutyczny, który zawiera

A. ichtiol.

B. ditranol.

C. dziegieć sosnowy.

D. bizmutu galusan zasadowy.

Dermatol (Dermatolum) to produkt leczniczy, którego kluczowym składnikiem jest bizmutu galusan zasadowy. Jest to związek o właściwościach łagodzących, stosowany w terapii różnych schorzeń dermatologicznych, w tym stanów zapalnych skóry, odczynów alergicznych oraz w przypadku oparzeń. Bizmutu galusan zasadowy działa poprzez tworzenie ochronnej powłoki na powierzchni skóry, co sprzyja gojeniu się ran oraz redukcji podrażnień. Dodatkowo, jego działanie antyseptyczne oraz ściągające przyczynia się do zmniejszenia ryzyka infekcji w miejscach uszkodzonej skóry. W praktyce klinicznej, preparaty zawierające bizmutu galusan zasadowy są często stosowane w leczeniu wyprysków i zapalenia skóry, co potwierdzają liczne badania naukowe oraz zalecenia dermatologów. W kontekście standardów terapeutycznych, korzystanie z tego składnika jest zgodne z wytycznymi dotyczącymi leczenia chorób skóry, co potwierdza jego zastosowanie w codziennej praktyce medycznej.

Pytanie 29

Jakim odpowiednikiem leku przeciwhistaminowego ketotifen jest?

A. Zaditen

B. Salbutamol

C. Claritine

D. Cromosol

Zaditen, którego substancją czynną jest ketotifen, jest lekiem przeciwhistaminowym wykorzystywanym w terapii alergii i astmy. Działa poprzez blokowanie receptorów H1, co zmniejsza objawy reakcji alergicznych, takie jak swędzenie, katar czy wysypki skórne. Ketotifen ma również działanie stabilizujące błony komórkowe mastocytów, co dodatkowo ogranicza uwalnianie histamin i innych mediatorów zapalnych. Lek ten znajduje zastosowanie nie tylko w leczeniu alergicznego nieżytu nosa, ale także w prewencji astmy oskrzelowej, szczególnie u dzieci. Z tego powodu, zaditen jest często zalecany w ramach standardów leczenia, zwłaszcza w przypadkach trudnych do kontrolowania alergii. Warto także zauważyć, że ketotifen jest stosowany w medycynie jako profilaktyka w przypadku pacjentów z ryzykiem wystąpienia ataków astmy, co czyni go lekiem o szerokim zakresie zastosowania.

Pytanie 30

W zapobieganiu choroby wieńcowej stosuje się kwas acetylosalicylowy, ponieważ

A. przyspiesza krzepnięcie krwi

B. hamuje agregację płytek krwi

C. wywołuje rozkurcz mięśni gładkich w naczyniach krwionośnych

D. powoduje rozpad zakrzepu

Kwas acetylosalicylowy, znany też jako ASA, jest dość popularny w profilaktyce choroby wieńcowej, bo pomaga w hamowaniu zlepiania się płytek krwi. Działa tak, że blokuje enzym COX-1, który jest odpowiedzialny za produkcję tromboksanu A2. Ten tromboksan z kolei sprawia, że płytki krwi zaczynają się zlepiać. Jak jest go mniej, to płytki mają trudniej się zlepić, a to jest kluczowe, żeby nie powstały zakrzepy w naczyniach wieńcowych. W praktyce, lekarze często przepisują ASA pacjentom, którzy są w grupie ryzyka, na przykład po zawale serca. Dzięki temu spada ryzyko kolejnych problemów sercowych. Warto pamiętać, że lekarze dobierają odpowiednie dawki, żeby były skuteczne, a jednocześnie nie robiły krzywdy. Badania pokazują, że jego stosowanie naprawdę przynosi korzyści, przez co jest jednym z najważniejszych leków w kardiologii.

Pytanie 31

Jaka powinna być dzienna dawka fenobarbitalu sodu dla pacjenta przyjmującego lek sporządzony według załączonej recepty, jeśli waga 1 łyżki stołowej wynosi 15,0 g?

Rp.
Phenobarbitali natrici       1,0
Metamizoli natrici           5,0
Aquae                ad    150,0
M.f. sol.
D.S. 3 x dziennie 1 łyżkę stołową

A. 0,15 g

B. 0,10 g

C. 0,50 g

D. 0,30 g

Twoja odpowiedź jest poprawna, ponieważ prawidłowo obliczyłeś dawkę dobową sodu fenobarbitalu. Aby uzyskać dzienną dawkę tego leku, najpierw musimy ustalić, ile substancji czynnej znajduje się w jednej łyżce stołowej leku. Z recepty wynika, że w 150 g roztworu znajduje się 1 g sodu fenobarbitalu. Skoro jedna łyżka stołowa leku waży 15 g, to obliczamy ilość substancji czynnej w tej ilości: (1 g / 150 g) * 15 g = 0,1 g. Ponieważ pacjent przyjmuje 3 łyżki stołowe dziennie, łączna dawka wynosi 0,1 g * 3 = 0,3 g. Świadomość prawidłowego dawkowania jest kluczowa w praktyce medycznej, aby zapewnić skuteczność terapii oraz minimalizować ryzyko działań niepożądanych. Prawidłowe obliczenia dawkowania pomagają uniknąć poważnych konsekwencji zdrowotnych, co jest szczególnie istotne w kontekście farmakoterapii lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak fenobarbital.

Pytanie 32

Spiritus formicicus to substancja zwana

A. gorczycznym.

B. salicylowym.

C. kamforowym.

D. mrówczanym.

Odpowiedź na mrówczany jest naprawdę trafiona. 'Spiritus formicicus' to łacińska nazwa spirytusu mrówczanowego, który powstaje z kwasu mrówkowego. Ten alkohol ma sporo zastosowań, zwłaszcza w chemii organicznej jako rozpuszczalnik, ale też w farmacji. Na przykład, używa się go w różnych reakcjach chemicznych, jak esterifikacja, czy jako dodatek do produkcji leków. Warto też wiedzieć, że spirytus mrówczany często wykorzystuje się w laboratoriach do konserwacji próbek biologicznych, a nawet jako środek dezynfekujący, bo ma dobre właściwości antyseptyczne. Przy pracy z tym związkiem trzeba jednak pamiętać o bezpieczeństwie – dobra wentylacja i środki ochrony osobistej to podstawa, żeby uniknąć kontaktu ze skórą czy drogami oddechowymi.

Pytanie 33

Diklofenak sodowy (Diclofenac sodium), lek należący do grupy NLPZ, może być podawany w formie

A. systemów transdermalnych, tabletek powlekanych, czopków doodbytniczych

B. czopków doodbytniczych, kropli, iniekcji

C. proszków dzielonych, kropli, kapsułek

D. systemów transdermalnych, iniekcji, drażetek

Wybór formy podania leku jest kluczowy dla jego skuteczności i komfortu pacjenta. Odpowiedzi sugerujące stosowanie systemów transdermalnych oraz drażetek nie są zgodne z zaleceniami dla diklofenaku sodowego, co prowadzi do nieporozumień w zakresie farmakoterapii. Systemy transdermalne, chociaż wygodne, są stosowane głównie dla substancji, które mają wysoką lipofilność i są wydalane w sposób niezależny od metabolizmu w wątrobie. Diklofenak, z drugiej strony, jest metabolizowany w wątrobie, co czyni tę formę mniej efektywną. Ponadto drażetki, które są formą leku ze względu na łatwość połknięcia, nie są typowe dla diklofenaku, który dostępny jest głównie w postaci tabletek powlekanych, czopków, kropli czy iniekcji. Warto zauważyć, że błędne zrozumienie form dostępnych na rynku może prowadzić do nieoptymalnego doboru terapii, co ma praktyczne konsekwencje w leczeniu pacjentów. Zastosowanie niewłaściwych form leku może skutkować opóźnieniem w uzyskaniu efektu terapeutycznego lub zwiększeniem ryzyka powikłań. Dlatego kluczowe jest, aby specjaliści medyczni dobrze rozumieli, jakie formy leku są stosowane w kontekście konkretnych wskazań terapeutycznych i potrzeb pacjentów.

Pytanie 34

Przeszkodą w użyciu surowców roślinnych, takich jak: kora kruszyny, kłącze rzewienia, liść senesu, jest

A. przeziębienie oraz grypa

B. podwyższona krzepliwość krwi

C. prawidłowe funkcjonowanie (perystaltyka) jelit

D. okres ciąży i karmienia piersią

Wybór odpowiedzi związanych z przeziębieniem, prawidłową motoryką jelit oraz zwiększoną krzepliwością krwi nie uwzględnia specyfiki działania surowców roślinnych, jak kora kruszyny, kłącze rzewienia i liść senesu. Przeziębienie i grypa nie są stanami, które bezpośrednio wpływają na bezpieczeństwo stosowania tych preparatów. W rzeczywistości, niektóre rośliny mogą być stosowane jako wsparcie w takich przypadkach, jednak nie dotyczą one bezpośrednio przeciwwskazań do stosowania środków przeczyszczających. Prawidłowa motoryka jelit jest także złożonym zagadnieniem. U osób z prawidłową perystaltyką stosowanie silnych środków przeczyszczających może prowadzić do uzależnienia od tych substancji, co z kolei może destabilizować naturalne funkcje jelit. Zwiększona krzepliwość krwi, choć może być istotna w kontekście zdrowotnym, nie jest bezpośrednio związana z działaniem przeczyszczającym roślin. Typowym błędem myślowym jest łączenie efektów ubocznych roślin z ich działaniami terapeutycznymi, co prowadzi do błędnych wniosków o ich bezpieczeństwie w różnych stanach fizjologicznych. Dlatego niezwykle istotne jest, aby osoby stosujące zioła, szczególnie w krytycznych momentach życia, jak ciąża czy laktacja, kierowały się zaleceniami specjalistów oraz aktualnymi badaniami naukowymi.

Pytanie 35

Do preparatów używanych w terapii guzków krwawniczych (hemoroidów) zalicza się

A. zawiesina składników komórkowych i produktów przemiany materii zabitych bakterii Escherichia coli

B. nalewka z pieprzu tureckiego

C. zawiesina antygenu powierzchniowego Vaccinum hepatitidis B

D. sproszkowany korzeń rzewienia

Zawiesina składników komórkowych i produktów przemiany materii zabitych bakterii Escherichia coli, często stosowana w terapii guzków krwawniczych, jest znana jako preparat z grupy leków immunomodulujących. Dzięki zawartości czynników biologicznych, które stymulują lokalną odpowiedź immunologiczną, preparaty te mogą pomóc w łagodzeniu objawów hemoroidów, takich jak ból, świąd czy krwawienie. W praktyce, stosowanie takich preparatów może prowadzić do poprawy stanu zapalnego oraz regeneracji tkanek w obrębie odbytu. Warto podkreślić, że zastosowanie terapii opartych na E. coli jest zgodne z aktualnymi standardami w proktologii, które rekomendują takie metody jako uzupełnienie tradycyjnych terapii farmakologicznych. Przykłady zastosowania obejmują preparaty, które są administrowane w formie czopków lub maści, co umożliwia bezpośrednie działanie w miejscu problemu. To podejście nie tylko przynosi ulgę, ale także może wspierać proces gojenia poprzez zwiększenie ukrwienia i regenerację tkanki.

Pytanie 36

Jakie właściwości terapeutyczne ma kodeiny fosforan?

A. przeciwzapalne i przeciwkaszlowe

B. przeciwbólowe i przeciwkaszlowe

C. przeciwbólowe i urykozuryczne

D. przeciwzapalne i przeciwgorączkowe

Kodeiny fosforan to lek z grupy opioidów, który wykazuje działanie przeciwbólowe oraz przeciwkaszlowe. Działanie przeciwbólowe wynika z agonistycznego wpływu na receptory opioidowe w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do złagodzenia odczuwania bólu. Kodeina jest często stosowana w leczeniu umiarkowanego bólu, takiego jak bóle głowy, bóle mięśniowe czy bóle pooperacyjne. Działanie przeciwkaszlowe kodeiny jest związane z jej wpływem na ośrodek kaszlu w rdzeniu przedłużonym, co czyni ją skuteczną w łagodzeniu kaszlu, zwłaszcza w przypadku kaszlu suchego i męczącego. Kodeina jest stosowana w terapii objawowej chorób układu oddechowego, gdzie kaszel jest dokuczliwy. W praktyce, jej stosowanie powinno być ściśle kontrolowane, biorąc pod uwagę ryzyko uzależnienia oraz działania niepożądane, takie jak sedacja czy zaparcia. Z tego powodu kodeina powinna być podawana zgodnie z rekomendacjami terapeutycznymi i w odpowiednich dawkach.

Pytanie 37

Który z poniższych leków nie może być wydany przez farmaceutę technicznego (zgodnie z jego kompetencjami)?

A. Hydroxyzinum 25 mg (hydroksyzyna)

B. Metformax 1000 mg (metformina)

C. Digoxin 100 mcg (digoksyna)

D. Pantopraz 20 mg (pantoprazol)

Wybór pantoprazolu, metforminy czy hydroksyzyny jako produktów, które mogą być wydawane przez technika farmaceutycznego, może wydawać się logiczny, jednak nie uwzględnia kluczowych aspektów dotyczących klasyfikacji i zarządzania lekami. Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, jest stosowany w chorobie refluksowej przełyku oraz w leczeniu wrzodów żołądka. Choć ma swoje działanie terapeutyczne, to nie wymaga aż tak intensywnej obserwacji pacjenta, jak leki o wąskim indeksie terapeutycznym. Metformina, lek stosowany w terapii cukrzycy typu 2, także nie wiąże się z takimi samymi ryzykami zdrowotnymi jak digoksyna. Technika farmaceutycznego może wydawać leki, które przy odpowiedniej edukacji pacjenta i rutynowej kontroli nie wymagają ciągłej oceny stanu zdrowia pacjenta. Hydroksyzyna, lek przeciwhistaminowy, może być wydawana przez technika farmaceutycznego, jednak i tu konieczna jest właściwa edukacja pacjenta. Kluczowym błędem w myśleniu o tych lekach jest ich klasyfikacja jako bezpiecznych w kontekście wydawania przez technika, co nie uwzględnia dynamicznej sytuacji zdrowotnej pacjenta oraz faktu, że każdy lek może wchodzić w interakcje z innymi. Przykładem jest sytuacja, gdy pacjent przyjmuje jednocześnie metforminę i inne medykamenty, co wymaga odpowiedniego monitorowania przez farmaceutę, a nie technika, który może nie mieć wystarczającej wiedzy o interakcjach. Dlatego ważne jest, aby technik farmaceutyczny współpracował ściśle z farmaceutą i lekarzem w celu zapewnienia pacjentom bezpieczeństwa i skuteczności terapii.

Pytanie 38

Nervogran to granulat, który zawiera m.in. kozłek lekarski, rumianek, miętę oraz melisę i jest stosowany jako preparat leczniczy?

A. przeciwwymiotny

B. przeciwpadaczkowy

C. uspokajający

D. neuroleptyczny

Nervogran to preparat zawierający składniki roślinne, takie jak kozłek lekarski, rumianek, mięta i melisa, które mają właściwości uspokajające i relaksujące. Kozłek lekarski, znany z działaniu łagodzącym stres i napięcia, często jest stosowany w medycynie naturalnej w celu wspierania zdrowego snu i redukcji lęku. Rumianek i melisa również posiadają właściwości relaksujące, co czyni je przydatnymi w terapii stanów lękowych oraz napięcia nerwowego. Mięta, choć znana głównie ze swojego działania wspomagającego trawienie, także może przyczynić się do ogólnego poczucia komfortu. Preparaty uspokajające, takie jak Nervogran, są często wykorzystywane w praktyce klinicznej w celu łagodzenia objawów związanych z nadmiernym stresem, lękiem, a także w terapii wspomagającej zaburzenia snu. Warto zaznaczyć, że stosowanie tego typu leków powinno być zawsze konsultowane z lekarzem, aby uzyskać optymalne efekty.

Pytanie 39

Czym są związki roślinne o działaniu przeczyszczającym?

A. glikozydy fenolowe oraz flawonoidy

B. saponiny oraz flawonoidy

C. śluzy i antrazwiązki

D. garbniki i śluzy

Wybierając inne odpowiedzi, warto zrozumieć, dlaczego nie są one poprawne w kontekście działania przeczyszczającego. Glikozydy fenolowe i flawonoidy, choć mają swoje zastosowania w medycynie, nie wykazują bezpośredniego działania przeczyszczającego. Glikozydy fenolowe, występujące w roślinach takich jak czeremcha, mają głównie działanie przeciwutleniające i mogą wpływać na układ krążenia, ale ich rola w regulacji procesów trawiennych jest ograniczona. Flawonoidy, z drugiej strony, są znane z właściwości przeciwzapalnych i antyoksydacyjnych, jednak nie mają znaczącego wpływu na perystaltykę jelit. Garbniki, często obecne w roślinach takich jak dąb czy herbaty, działają ściągająco i mogą hamować wydzielanie soków trawiennych, co w efekcie prowadzi do zaparć, a nie ich łagodzenia. Saponiny, które można znaleźć w roślinach takich jak komosa ryżowa, mogą wpływać na wchłanianie substancji odżywczych, ale również nie są tradycyjnie stosowane jako środki przeczyszczające. Wybór niewłaściwych związków na tej podstawie może prowadzić do nieefektywnego leczenia oraz dodatkowych komplikacji zdrowotnych. Zrozumienie różnic pomiędzy tymi grupami związków i ich właściwościami jest kluczowe dla efektywnego wykorzystywania roślinnych środków przeczyszczających w praktyce klinicznej i domowej.

Pytanie 40

Olej z oliwek, uzyskiwany metodą, posiada największą liczbę związków o działaniu antyoksydacyjnym?

A. ekstrakcji na gorąco

B. wytłaczania na zimno

C. ekstrakcji na zimno

D. wytłaczania na gorąco

Wytłaczanie na zimno jest metodą, która pozwala na uzyskanie oleju z oliwek przy minimalnym zastosowaniu ciepła, co sprzyja zachowaniu cennych składników odżywczych oraz związków o działaniu antyoksydacyjnym. Proces ten polega na mechanicznym odciskaniu oliwek, co nie tylko pozwala na uzyskanie wyższej jakości oleju, ale również maksymalizuje ilość polifenoli, które są odpowiedzialne za działanie antyoksydacyjne. Wysoka zawartość tych związków w oleju z oliwek wytłaczanego na zimno jest jednym z powodów, dla których ten produkt jest uznawany za zdrowy dodatek do diety. Polifenole, takie jak oleuropeina czy hydroksytyrozol, wykazują szereg korzystnych właściwości zdrowotnych, w tym działanie przeciwzapalne i ochronne dla układu sercowo-naczyniowego. W branży istnieją wytyczne, które zalecają stosowanie metody wytłaczania na zimno dla uzyskania najwyższej jakości oleju, co czyni tę technikę standardem w produkcji oliwy z oliwek. Przykładem jest oliwa extra virgin, która musi spełniać określone normy jakościowe i smakowe, co jest możliwe właśnie dzięki tej metodzie.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej