Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Technik pojazdów samochodowych
  • Kwalifikacja: MOT.02 - Obsługa, diagnozowanie oraz naprawa mechatronicznych systemów pojazdów samochodowych
  • Data rozpoczęcia: 8 czerwca 2026 13:29
  • Data zakończenia: 8 czerwca 2026 13:57

Egzamin zdany!

Wynik: 33/40 punktów (82,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

Przedstawiony na rysunku zespół wchodzi w skład

Ilustracja do pytania
A. układu hamulcowego.
B. układu zasilania silnika.
C. układu przeniesienia napędu.
D. klimatyzacji.
Poprawna odpowiedź odnosi się do układu zasilania silnika, w którym kluczową rolę odgrywa turbosprężarka. Turbosprężarka jest urządzeniem, które zwiększa efektywność silnika poprzez wtłaczanie do cylindrów większej ilości powietrza. Dzięki temu możliwe jest spalenie większej ilości paliwa, co przekłada się na wzrost mocy i momentu obrotowego silnika. W praktyce, zastosowanie turbosprężarki pozwala na osiągnięcie lepszych parametrów pracy silnika przy mniejszych pojemnościach skokowych, co jest zgodne z aktualnymi trendami w branży motoryzacyjnej, gdzie dąży się do zmniejszenia emisji spalin i zużycia paliwa. Turbosprężarki są powszechnie stosowane w nowoczesnych silnikach spalinowych, zarówno w samochodach osobowych, jak i dostawczych, a ich efektywność przyczynia się do poprawy osiągów oraz obniżenia kosztów eksploatacji. Warto również zwrócić uwagę na standardy emisji spalin, które zmuszają producentów do stosowania zaawansowanych technologii, takich jak doładowanie, w celu spełnienia restrykcyjnych norm. Znajomość działania turbosprężarki jest więc kluczowa dla inżynierów zajmujących się projektowaniem i diagnostyką silników.

Pytanie 2

Na jednej osi pojazdu nie mogą znajdować się

A. opony o innej konstrukcji
B. opony radialne
C. opony zimowe
D. opony diagonalne
Odpowiedź, że pojazd nie może być wyposażony na jednej osi w opony o różnej konstrukcji, jest prawidłowa. Opony o różnej konstrukcji, takie jak radialne i diagonalne, charakteryzują się różnymi właściwościami jezdnymi oraz sposobem budowy, co może prowadzić do niejednolitych zachowań pojazdu na drodze. Przykładem może być to, że opona radialna ma inną elastyczność i właściwości trakcyjne niż opona diagonalna, co może prowadzić do problemów z prowadzeniem, stabilnością oraz bezpieczeństwem. Z tego powodu standardy branżowe, takie jak normy ECE, zalecają stosowanie opon tej samej konstrukcji na jednej osi, aby zapewnić optymalną kontrolę nad pojazdem i minimalizować ryzyko wypadków. Stosowanie opon o jednorodnym typie na jednej osi wpływa pozytywnie na równomierne zużycie opon oraz poprawia komfort jazdy.

Pytanie 3

Zapalenie się lampki kontrolnej sygnalizuje uszkodzenie

Ilustracja do pytania
A. osprzętu silnika spalinowego.
B. układu hamulcowego.
C. elementów bezpieczeństwa biernego.
D. układu napędowego.
Lampka kontrolna sygnalizująca problemy z osprzętem silnika spalinowego, zwykle w kształcie silnika, jest kluczowym elementem systemu diagnostyki pojazdów. W momencie, gdy lampka zapala się, oznacza to, że system OBD (On-Board Diagnostics) zarejestrował nieprawidłowości w pracy silnika, co może obejmować problemy z układem paliwowym, układem zapłonowym czy też emisją spalin. Ignorowanie tej lampki może prowadzić do poważnych uszkodzeń silnika, co skutkuje kosztownymi naprawami. Warto podkreślić, że diagnostyka komputerowa jest niezbędnym krokiem, który pozwala na precyzyjne określenie źródła problemu. Przykładem zastosowania wiedzy o lampkach kontrolnych jest regularne sprawdzanie stanu pojazdu i dokonywanie napraw w autoryzowanych serwisach, co jest zgodne z zaleceniami producentów pojazdów oraz standardami branżowymi, np. normami ISO dotyczących jakości usług serwisowych.

Pytanie 4

Termin AWD (czyli 4WD) odnosi się do systemu

A. napędowego
B. hamulcowego
C. nośnego
D. kierowniczego
Napęd AWD (All-Wheel Drive) oraz 4WD (Four-Wheel Drive) to takie systemy w autach, które pomagają lepiej radzić sobie z różnymi nawierzchniami. Dzięki nim, wszystkie cztery koła są napędzane jednocześnie, co naprawdę poprawia przyczepność, szczególnie w trudnych warunkach, jak śnieg czy błoto. Moim zdaniem, takie rozwiązanie jest bardzo przydatne, zwłaszcza w SUV-ach czy innych pojazdach osobowych, bo daje większą kontrolę podczas jazdy. Natomiast w przypadku 4WD, to często można ręcznie włączać i wyłączać napęd, co czyni go bardziej elastycznym w trudnych warunkach. Ciekawe jest też to, że te technologie są zgodne z nowoczesnymi normami bezpieczeństwa, więc można na nie liczyć w codziennym użytkowaniu.

Pytanie 5

Elementem systemu jest czujnik prędkości kątowej oraz przyspieszenia bocznego?

A. ESP
B. AGR
C. ABS
D. ASR
Czujnik prędkości kątowej i przyspieszenia poprzecznego jest kluczowym elementem systemu ESP (Electronic Stability Program), który ma na celu poprawę stabilności pojazdu podczas jazdy w trudnych warunkach. System ESP wykorzystuje dane z czujników, aby ocenić, czy pojazd zachowuje się zgodnie z zamierzeniami kierowcy. W przypadku wykrycia poślizgu, ESP aktywuje odpowiednie hamulce, co pozwala na przywrócenie kontroli nad pojazdem. Przykładem zastosowania tego systemu może być sytuacja, w której kierowca nagle wchodzi w zakręt z nadmierną prędkością; czujniki wykrywają niepożądane ruchy i automatycznie zmniejszają moc silnika oraz hamują odpowiednie koła, co przyczynia się do zwiększenia bezpieczeństwa. Stosowanie systemu ESP jest zgodne z normami bezpieczeństwa w motoryzacji i zalecane przez organizacje zajmujące się testowaniem pojazdów, takie jak Euro NCAP.

Pytanie 6

Jakie oznaczenie odnosi się do oleju stosowanego w przekładniach?

A. G12PLUS
B. API 5W30
C. GL-5 85W90
D. DOT 3
Oznaczenie GL-5 85W90 dotyczy oleju przekładniowego i jest zgodne z międzynarodowymi standardami dotyczącymi smarów stosowanych w układach przeniesienia napędu. Klasa API GL-5 wskazuje na oleje, które są przeznaczone do użytku w obciążonych układach mechanicznych, takich jak przekładnie z różnymi typami obciążeń. Specyfikacja 85W90 oznacza, że olej ma właściwości odpowiednie zarówno w niskich, jak i wysokich temperaturach, co czyni go wszechstronnym wyborem dla wielu pojazdów. W praktyce, stosowanie olejów przekładniowych oznaczonych jako GL-5 pomaga w zapewnieniu odpowiedniej ochrony przed zużyciem i korozją, co jest kluczowe dla zachowania efektywności i długości życia przekładni. Używanie olejów o odpowiednich specyfikacjach stanowi standardową praktykę w przemyśle motoryzacyjnym, a producenci zalecają ich stosowanie, aby zapobiegać uszkodzeniom mechanicznym.

Pytanie 7

Termin Airbag odnosi się do

A. wskaźnika poziomu bezpieczeństwa czynnego
B. poduszek powietrznych dla kierowcy, pasażera, bocznych oraz kurtyn powietrznych
C. poduszek i zagłówków przeznaczonych dla pasażerów
D. określenia strefy zgniotu w pojeździe
Odpowiedź dotycząca poduszek powietrznych, znanych jako airbagi, jest poprawna, ponieważ ten termin odnosi się do systemu zabezpieczeń pasywnych w pojazdach, które mają na celu minimalizowanie obrażeń pasażerów podczas kolizji. Airbagi w pojazdach są projektowane do szybkiego wypełniania się powietrzem, co amortyzuje siłę uderzenia. Współczesne samochody są zwykle wyposażone w różne rodzaje poduszek powietrznych, w tym te dla kierowcy, pasażera z przodu, boczne oraz kurtyny powietrzne, które chronią przed skutkami zderzenia. Przykładem zastosowania airbagów jest ich aktywacja w momencie kolizji, co znacząco zwiększa bezpieczeństwo osób podróżujących pojazdem. Standardy bezpieczeństwa, takie jak te określone przez Europejską Organizację Normalizacyjną (CEN), wymagają, aby producenci stosowali skuteczne systemy airbagów, co przyczynia się do zmniejszenia liczby obrażeń w wypadkach.

Pytanie 8

Jakie paliwo oznaczone jest symbolem, które jest używane do zasilania silników wysokoprężnych?

A. E 95
B. E 98
C. LPG
D. ON
Odpowiedź ON jest poprawna, ponieważ symbol ten oznacza olej napędowy, który jest przeznaczony do zasilania silników wysokoprężnych. Silniki te działają na zasadzie samoczynnego zapłonu paliwa pod wpływem wysokiego ciśnienia i temperatury, co jest charakterystyczne dla oleju napędowego. Olej napędowy jest bardziej gęsty i ma wyższą kaloryczność niż benzyny, co czyni go optymalnym paliwem dla pojazdów ciężarowych, maszyn rolniczych oraz wielu pojazdów osobowych. W praktyce, użytkowanie oleju napędowego pozwala na osiąganie lepszej efektywności paliwowej oraz mniejsze emisje CO2 w porównaniu do silników benzynowych. Dodatkowo, zgodnie z normami europejskimi, olej napędowy powinien spełniać określone standardy jakości, takie jak normy EN 590, co zapewnia jego odpowiednią czystość i właściwości użytkowe w różnych warunkach atmosferycznych.

Pytanie 9

W przypadku urazu klatki piersiowej, jaki sposób ułożenia powinien przyjąć poszkodowany?

A. w pozycji stojącej
B. w pozycji półsiedzącej
C. w pozycji bocznej ustalonej
D. w pozycji leżącej na plecach
Stanie w przypadku zranienia klatki piersiowej raczej nie jest najlepszym pomysłem. Taka postawa może zwiększyć ryzyko pogorszenia się sytuacji, bo kręgosłup i płuca mogą być obciążone. Może to prowadzić do zawrotów głowy, a oddychanie będzie trudniejsze, co w takiej sytuacji jest niebezpieczne. Leżenie na plecach, mimo że czasami jest OK w innych przypadkach, w urazach klatki piersiowej może prowadzić do aspiracji i problemów z wentylacją. Pozycja boczna jest przydatna, gdy ktoś jest nieprzytomny, ale nie jest najlepsza w sytuacjach z urazami klatki. Wydaje się, że nie wszyscy zdają sobie sprawę, że każda pozycja leżąca nie zawsze jest dobra. W takich przypadkach ważne jest, żeby wiedzieć, jaką pozycję wybrać, by nie pogorszyć sytuacji.

Pytanie 10

Osoba będąca właścicielem pojazdu, który został wycofany z użytku, oddając go do stacji demontażu, nie ma obowiązku przedstawienia

A. karty pojazdu
B. dowodu rejestracyjnego
C. dowodu osobistego
D. książki gwarancyjnej pojazdu
Właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji nie jest zobowiązany do okazania książki gwarancyjnej, ponieważ dokument ten jest związany z roszczeniami gwarancyjnymi i serwisowymi pojazdu, które nie mają zastosowania w kontekście demontażu. Książka gwarancyjna dotyczy okresu użytkowania pojazdu oraz jego napraw, a nie procedur związanych z jego likwidacją. W praktyce, przekazując pojazd do stacji demontażu, istotne są dokumenty takie jak dowód rejestracyjny, który potwierdza własność pojazdu, oraz karta pojazdu, która zawiera szczegóły techniczne. Dobrą praktyką jest posiadanie pełnej dokumentacji pojazdu, co ułatwia proces demontażu i zapewnia zgodność z przepisami prawa ochrony środowiska, szczególnie w kontekście recyklingu części pojazdu.

Pytanie 11

Podczas załączenia przekaźnika świateł mijania w pojeździe samochodowym, może on osiągać zbyt wysoką temperaturę pracy. Co może być przyczyną tej awarii?

A. zwarcie międzyzwojowe cewki
B. częściowe rozładowanie akumulatora
C. brak połączenia z masą
D. nieprawidłowe podłączenie przekaźnika
Zwarcie międzyzwojowe w cewce przekaźnika świateł mijania to jedna z głównych przyczyn, dlaczego ten element się przegrzewa. Jak do tego dojdzie, to prąd, który płynie przez cewkę, skacze do góry i zaczyna się robić naprawdę gorąco. To nie jest tylko problem dla przekaźnika, ale też dla innych części elektryki w aucie. Przykład? Uszkodzony przekaźnik może spalić instalację, co w ekstremalnych sytuacjach może prowadzić do pożaru. W praktyce, żeby znaleźć takie zwarcie, trzeba użyć multimetru do sprawdzenia oporu cewki. Z tego co wiem, każdy przekaźnik powinno się testować na zwarcia podczas kontroli, by uniknąć takich kłopotów w przyszłości.

Pytanie 12

Przed rozpoczęciem wymiany alternatora, co należy zrobić w pierwszej kolejności?

A. odłączyć akumulator
B. zablokować koła
C. przekręcić kluczyk w stacyjce
D. rozgrzać silnik
Odłączenie akumulatora przed wymianą alternatora to naprawdę ważna sprawa, bo chodzi tu o bezpieczeństwo, zarówno Twoje, jak i samego pojazdu. Akumulator przechowuje sporo energii, a jak coś by się zwarło, to mogą być kłopoty. Dlatego zawsze warto zacząć od tego, żeby odłączyć ujemny biegun akumulatora. Dzięki temu zmniejszamy ryzyko zwarcia i niepotrzebnych uszkodzeń w elektryce. Na przykład, jeśli mechanik wymienia alternator, upewnienie się, że akumulator jest odłączony, pozwala mu bezpiecznie zdemontować przewody i nie martwić się o to, że nagle prąd zacznie płynąć. No i warto pamiętać, że takie podejście jest zgodne z zaleceniami producentów aut, którzy też podkreślają, jak ważne jest bezpieczeństwo podczas pracy.

Pytanie 13

Podwyższony wynik pomiaru ciśnienia sprężania, uzyskany po przeprowadzeniu próby olejowej, wskazuje na

A. uszkodzenie uszczelki pod głowicą
B. zużycie gniazd zaworowych
C. niewłaściwą regulację zaworów
D. zużycie pierścieni tłokowych
Podczas analizy potencjalnych przyczyn podwyższonego ciśnienia sprężania, uszkodzenie uszczelki pod głowicą jest koncepcją, która w rzeczywistości prowadzi do obniżenia ciśnienia, a nie jego wzrostu. Gdy uszczelka jest uszkodzona, może dojść do wycieku ciśnienia sprężania między cylindrami lub do układu chłodzenia, co skutkuje spadkiem efektywności silnika. Zużycie gniazd zaworowych również nie jest powiązane z podwyższeniem ciśnienia sprężania, a raczej z problemami związanymi z nieszczelnością zaworów, które mogą prowadzić do utraty mocy silnika. Niewłaściwa regulacja zaworów, mimo że może wpływać na działanie silnika, także nie powoduje wzrostu ciśnienia sprężania. Zrozumienie tych zależności jest kluczowe w diagnostyce silników spalinowych, ponieważ błędne identyfikowanie problemów może prowadzić do nieefektywnych napraw i dalszych uszkodzeń. Warto zwrócić uwagę na techniczne aspekty działania silników i zrozumieć, jak różne komponenty wpływają na ich efektywność, co ułatwia właściwe podejmowanie decyzji w procesie diagnostycznym.

Pytanie 14

Odczytaj z charakterystyki wzorcowej regulatora odśrodkowego wartość kąta wyprzedzenia zapłonu dla prędkości obrotowej 2700 obr/min.

Ilustracja do pytania
A. 3°
B. 6°
C. 9°
D. 12°
Odpowiedź 9° jest poprawna, ponieważ wynika z analizy wykresu pokazującego zależność kąta wyprzedzenia zapłonu od prędkości obrotowej silnika. Przy prędkości obrotowej 2700 obr/min, linia odpowiadająca tej wartości przecina się z linią oznaczoną kątem wyprzedzenia zapłonu równym 9°. W praktyce, odpowiednie ustawienie kąta wyprzedzenia zapłonu jest kluczowe dla optymalizacji pracy silnika, co przekłada się na jego wydajność, moc oraz efektywność spalania paliwa. Właściwy kąt wyprzedzenia zapłonu przyczynia się do lepszego spalania mieszanki paliwowo-powietrznej, co z kolei wpływa na zmniejszenie emisji szkodliwych substancji oraz obniżenie zużycia paliwa. Zgodnie z branżowymi standardami, zaleca się regularne sprawdzanie i kalibrację parametrów pracy silnika, w tym kąta wyprzedzenia zapłonu, aby zapewnić jego długotrwałą i efektywną eksploatację.

Pytanie 15

Czas potrzebny na pomiar ciśnienia sprężania w jednym cylindrze wynosi 0,25 roboczogodziny, a stawka za 1 roboczogodzinę to 120 zł. Jaką kwotę za robociznę będzie trzeba zapłacić za wykonanie pomiaru w silniku sześciocylindrowym?

A. 180 zł
B. 164 zł
C. 152 zł
D. 172 zł
Koszt robocizny pomiaru ciśnienia sprężania w silniku sześciocylindrowym wynosi 180 zł, co można obliczyć na podstawie podanego czasu pracy oraz stawki za roboczogodzinę. Pomiar ciśnienia sprężania w jednym cylindrze zajmuje 0,25 roboczogodziny, co oznacza, że na cały silnik sześciocylindrowy potrzebujemy 0,25 roboczogodziny x 6 cylindrów = 1,5 roboczogodziny. Przy stawce 120 zł za roboczogodzinę, całkowity koszt robocizny wynosi 1,5 x 120 zł = 180 zł. Tego typu pomiary są kluczowe w diagnostyce silników, ponieważ pozwalają ocenić stan techniczny jednostki napędowej oraz zidentyfikować potencjalne problemy, takie jak nieszczelności w układzie sprężania. Regularne przeprowadzanie takich testów wspiera utrzymanie silnika w dobrej kondycji oraz przedłuża jego żywotność.

Pytanie 16

Na podstawie tabeli określ, jakie części i materiały eksploatacyjne są niezbędne do wykonania usług po przeglądzie instalacji elektrycznej samochodu.

Lp.Przegląd instalacji elektrycznejWynik przeglądu
1Stan akumulatoraU
2Poduszki powietrzneD
3Włączniki, wskaźniki, wyświetlaczeD
4ReflektoryPrawy – D; Lewy – W
5Ustawienie reflektorówD
6Wycieraczki*Lewa – uszkodzone pióro, Prawa – D
7SpryskiwaczeD
8Oświetlenie wnętrzaD
9Świece zapłonowe**Dwie z czterech zużyte
W – wymienić; U – uzupełnić; D – stan dobry; R – przeprowadzić regulację
* w przypadku zużycia jednego pióra zaleca się wymianę obydwu
** w przypadku zużycia zaleca się wymianę kompletu świec
A. Woda destylowana, lewy reflektor, lewe pióro wycieraczki, dwie świece.
B. Akumulator, reflektor lewy, pióro lewej wycieraczki, dwie świece zapłonowe.
C. Woda destylowana, reflektor lewy, pióra wycieraczek, komplet świec zapłonowych.
D. Akumulator, reflektory lewy i prawy, pióra wycieraczek, komplet świec zapłonowych.
Wybrana odpowiedź jest poprawna, ponieważ zawiera wszystkie niezbędne elementy do przeprowadzenia usług po przeglądzie instalacji elektrycznej samochodu. Woda destylowana jest niezbędna do uzupełnienia akumulatora, co jest kluczowe dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania systemów elektrycznych pojazdu. Lewy reflektor wymaga wymiany, co jest istotne dla zapewnienia odpowiedniej widoczności i bezpieczeństwa na drodze. Pióra wycieraczek, które również powinny być wymienione, zapewniają skuteczne usuwanie wody z szyby, co jest niezbędne w trudnych warunkach pogodowych. Komplet świec zapłonowych jest zalecany do wymiany, gdy dwie z nich są zużyte, aby utrzymać optymalną pracę silnika i minimalizować emisję spalin. Przygotowanie do przeglądów instalacji elektrycznej powinno opierać się na standardach branżowych, takich jak normy ISO dotyczące jakości i bezpieczeństwa, które wskazują na potrzebę wymiany zużytych elementów, co przekłada się na dłuższą żywotność pojazdu oraz jego wydajność.

Pytanie 17

W czasie przeglądu instalacji elektrycznej samochodu z silnikiem spalinowym czterocylindrowym o zapłonie iskrowym stwierdzono konieczność wymiany świec oraz akumulatora. Na podstawie danych przedstawionych w tabeli określ, jaką kwotę zapłaci klient za wykonanie usługi?

Cennik
Lp.Wykonane czynnościCena [zł]
1Przegląd instalacji elektrycznej samochodu150,00
2Wymiana akumulatora50,00
3Wymiana świecy żarowej8,00
4Wymiana świecy zapłonowej10,00
Lp.CzęściCena [zł]
1Akumulator250,00
2Świeca żarowa60,00
3Świeca zapłonowa50,00
4Alternator300,00
A. 460,00 zł.
B. 540,00 zł.
C. 690,00 zł.
D. 722,00 zł.
Odpowiedź 690,00 zł jest prawidłowa, ponieważ odzwierciedla całkowity koszt usług i części, które były niezbędne do przeprowadzenia przeglądu instalacji elektrycznej oraz wymiany akumulatora i świec zapłonowych. W praktyce, przy obliczaniu kosztów usług serwisowych w branży motoryzacyjnej, kluczowe jest uwzględnienie zarówno kosztów pracy, jak i cen części zamiennych. W tym przypadku, suma kosztów związanych z robocizną oraz cenami akumulatora i świec zapłonowych prowadzi do dokładnego podsumowania 690,00 zł. Należy również pamiętać, że stosowanie standardowych procedur obsługi i dbałość o jakość części zamiennych są istotne dla zapewnienia bezpieczeństwa i niezawodności pojazdu. W takim kontekście, odpowiednia kalkulacja kosztów to nie tylko kwestia finansowa, ale i profesjonalnego podejścia do obsługi klienta, co jest fundamentalne w branży motoryzacyjnej.

Pytanie 18

Na ilustracji przedstawiono przebieg napięcia

Ilustracja do pytania
A. tensometru ciśnienia.
B. czujnika indukcyjnego.
C. alternatora.
D. czujnika położenia kierownicy.
Czujnik indukcyjny generuje sygnał elektryczny, który jest proporcjonalny do prędkości ruchu obiektu, na który działa. Oscylogram przedstawiony na ilustracji ilustruje zmienność tego sygnału, który ma charakterystyczny sinusoidalny kształt z wyraźnymi szczytami i spadkami. Takie przebiegi są typowe dla czujników indukcyjnych, które są powszechnie stosowane w aplikacjach, gdzie monitoruje się prędkość obrotową, jak na przykład w silnikach spalinowych czy elektrycznych. W kontekście dobrych praktyk branżowych, czujniki indukcyjne charakteryzują się wysoką niezawodnością i precyzją, co czyni je idealnymi do zastosowań w systemach automatyki przemysłowej oraz motoryzacji. Dzięki zastosowaniu takich czujników możliwe jest nie tylko monitorowanie, ale również kontrolowanie procesów w czasie rzeczywistym, co zwiększa efektywność i bezpieczeństwo operacji. Warto zaznaczyć, że w porównaniu do innych rodzajów czujników, czujniki indukcyjne oferują lepszą odporność na zakłócenia elektromagnetyczne oraz zmienne warunki środowiskowe.

Pytanie 19

Oprogramowanie ESI[tronic] służy do

A. obliczania wartości auta
B. regulacji geometrii układu jezdnego
C. realizacji diagnostyki pojazdu
D. oceny wartości części samochodowych
Program ESI[tronic] to naprawdę super narzędzie do diagnozowania aut. Jest szanowane w całej branży motoryzacyjnej. Działa tak, że potrafi analizować dane z różnych elektronicznych systemów w samochodzie, co pomaga szybko znaleźć problem i jego przyczynę. Mechanicy mogą z jego pomocą robić dokładne testy takich systemów jak ABS czy ESP. Na przykład, gdy coś jest nie tak z silnikiem, program umożliwia sprawdzenie kodów błędów, co jest mega ważne, żeby szybko naprawić usterki. OBD-II to standard, który ESI[tronic] bardzo dobrze obsługuje, więc jest ok dla nowoczesnych samochodów.

Pytanie 20

Najlepiej dokumentację pomiarów elektrycznych alternatora przedstawić w formie

A. wykresów
B. diagramów
C. tabeli wyników
D. rysunków
Dokumentacja pomiarów elektrycznych alternatora w postaci tabeli wyników jest najskuteczniejszą metodą przedstawienia danych, ponieważ umożliwia klarowne i zorganizowane zestawienie wszystkich istotnych wartości pomiarowych. Tabele pozwalają na szybkie porównanie różnych parametrów, takich jak napięcia, prądy czy oporności w różnych warunkach pracy alternatora. Dzięki temu, inżynierowie i technicy mogą łatwo analizować wydajność oraz diagnozować potencjalne problemy. W praktyce, standardy branżowe, takie jak ISO 9001, zalecają stosowanie tabel do raportowania wyników, aby zapewnić przejrzystość i łatwość w interpretacji danych. W przypadku alternatorów, na przykład, tabela może przedstawiać wyniki pomiarów obciążenia, co jest kluczowe dla oceny ich sprawności oraz niezawodności podczas eksploatacji. Ponadto, tabela może być również użyta jako materiał referencyjny w późniejszych analizach i audytach.

Pytanie 21

Korzystając z zamieszczonego cennika, oblicz całkowity koszt wymiany uszkodzonegoukładu sterownikazamka centralnego z kompletem pilotów w czterodrzwiowej limuzynie oraz prawej tylnej lampy zespolonej.

Cennik
L.p.Wartość jednostkowa części (podzespołu)Cena [PLN]
1Lewy reflektor110,00
2Prawy reflektor120,00
3Siłownik do zamka centralnego (przednie drzwi)40,00
4Siłownik do zamka centralnego (tylne drzwi)30,00
5Tylna lampa zespolona (lewa lub prawa)90,00
6Zamek centralny z kompletem pilotów130,00
L.p.Czas wykonania usługi (roboczogodzina) 1)Roboczogodzina [rbg]
1Wymiana reflektora 2)1,20
2Wymiana tylnej lampy zespolonej 3)0,50
3Wymiana zamka centralnego z regulacją1,50
4Wymiana siłownika zamka centralnego 4)1,00
5Ustawianie i regulacja świateł0,30
1) Koszt 1 roboczogodziny wynosi 120,00 PLN
2) Ten sam czas usługi dla wymiany lewego lub prawego reflektora
3) Ten sam czas usługi dla wymiany lewej lub prawej tylnej lampy zespolonej
4) Ten sam czas usługi dla wymiany siłownika w przednich lub tylnych drzwiach pojazdu
A. 420,00 PLN
B. 460,00 PLN
C. 730,00 PLN
D. 1 080,00 PLN
Wybór odpowiedzi inne niż 460,00 PLN wskazuje na możliwe nieporozumienie dotyczące kosztów wymiany poszczególnych elementów. Wiele osób może mylnie zakładać, że cena za wymianę uszkodzonego układu sterownika zamka centralnego oraz prawej tylnej lampy zespolonej powinna być znacznie wyższa, co prowadzi do błędnych obliczeń. Przykładowo, koszt 420,00 PLN może wynikać z błędnego przypisania wartości do jednego z elementów bez uwzględnienia całości wydatków. Ponadto, wybór 730,00 PLN lub 1 080,00 PLN może sugerować niepełne zrozumienie struktury kosztów usług w warsztacie samochodowym, gdzie często nalicza się dodatkowe opłaty za robociznę lub inne usługi. Kluczowe jest zrozumienie, że każdy dodatkowy element wymiany powinien być dokładnie wyceniony według cennika, a sumy powinny być dokładnie obliczane. Warto również zwrócić uwagę na znaczenie oryginalnych części zamiennych, które mogą wpłynąć na końcowy koszt, ale jakość i bezpieczeństwo powinny być zawsze na pierwszym miejscu. Dlatego tak istotne jest zdobycie rzetelnych informacji i umiejętność analizy cenników, co jest niezbędne w podejmowaniu właściwych decyzji serwisowych.

Pytanie 22

Który element pojazdu samochodowego, w przypadku wykrycia uszkodzenia, może być poddany naprawie lub regeneracji?

A. Rozrusznik
B. Świeca zapłonowa
C. Przepływomierz powietrza
D. Czujnik indukcyjny
Rozrusznik jest kluczowym elementem układu rozruchowego pojazdu, odpowiedzialnym za uruchamianie silnika. W przypadku jego uszkodzenia, wiele komponentów, takich jak wirnik czy szczotki, można zregenerować lub wymienić, co czyni go podzespołem, który często poddaje się naprawie. Standardowe procedury diagnostyczne obejmują testy oporu elektrycznego oraz sprawdzenie stanu mechanicznego. W praktyce, regeneracja rozrusznika może obniżyć koszty naprawy w porównaniu do zakupu nowego podzespołu, a także przyczynić się do zmniejszenia odpadów w środowisku. Warto również pamiętać, że regenerowane rozruszniki mogą być zgodne z normami jakości, co zapewnia ich niezawodność.

Pytanie 23

Na ilustracji przedstawiono uszkodzenie komutatora wirnika rozrusznika. Najlepszą metodą naprawy tak uszkodzonego rozrusznika będzie

Ilustracja do pytania
A. napawanie i obróbka.
B. wymiana wirnika.
C. przetoczenie komutatora.
D. oczyszczenie i wymiana szczotek prądowych.
Rozważając inne metody naprawy wirnika rozrusznika, takie jak napawanie i obróbka, warto zdać sobie sprawę, że są one w wielu przypadkach nieefektywne w kontekście poważnych uszkodzeń komutatora. Napawanie polega na zastosowaniu dodatkowego materiału do uzupełnienia uszkodzonych obszarów, co, mimo że może na pierwszy rzut oka wydawać się sensowne, w rzeczywistości nie przywraca pierwotnej struktury materiału. Komutator musi być wykonany z precyzyjnie uformowanych segmentów, a jakiekolwiek zmiany w jego geometrii mogą prowadzić do niewłaściwego kontaktu ze szczotkami, co z kolei wpłynie na efektywność przewodzenia prądu. Przetoczenie komutatora, które z założenia miałoby prowadzić do uzyskania idealnej powierzchni roboczej, także nie jest rozwiązaniem dla poważnie uszkodzonego elementu. Możliwe jest, że po przetoczeniu pozostaną mikrouszkodzenia, które mogą prowadzić do przedwczesnego zużycia. Z kolei oczyszczenie i wymiana szczotek prądowych również nie są wystarczające, jeśli sam komutator jest uszkodzony. W takiej sytuacji szczotki mogą zbyt szybko się zużyć, co prowadzi do cyklicznych problemów z rozruchem i dalszych kosztów naprawy. W kontekście standardów branżowych, naprawa powinna opierać się na zasadzie 'wymień, a nie naprawiaj', co zapewnia większą niezawodność i zgodność z zaleceniami producentów. Dlatego najrozsądniejszym podejściem w przypadku uszkodzonego wirnika jest jego całkowita wymiana.

Pytanie 24

Jaki będzie całkowity koszt naprawy, jeśli cena części zamiennych wyniosła 800 zł, a robocizny 200 zł? Udzielono zniżki: 10% na części zamienne oraz 20% na usługę naprawy.

A. 900,00 PLN
B. 800,00 PLN
C. 880,00 PLN
D. 1 000,00 PLN
Aby obliczyć ostateczny rachunek za naprawę, należy najpierw uwzględnić koszty części zamiennych oraz robocizny. Koszt części wynosi 800 zł, a robocizny 200 zł, co daje w sumie 1000 zł. Następnie stosujemy rabaty: 10% na części (80 zł) oraz 20% na robociznę (40 zł). Po odliczeniu rabatów, koszt części wynosi 720 zł (800 zł - 80 zł), a robocizny 160 zł (200 zł - 40 zł). Ostateczny rachunek za naprawę to suma tych wartości, co daje 880 zł. To podejście ilustruje zastosowanie zasad kalkulacji kosztów w praktyce, stosując rabaty jako standardową praktykę w branży, co prowadzi do zwiększenia satysfakcji klientów oraz optymalizacji kosztów."

Pytanie 25

W trakcie instalacji systemu alarmowego w samochodzie należy

A. zasilć system bezpośrednio z akumulatora
B. schować instalację w komorze silnika
C. zastosować niezależne zasilanie
D. podłączyć się do dowolnego obwodu elektrycznego
Zasilanie układu alarmowego bezpośrednio z akumulatora pojazdu jest praktyką, która może wydawać się logiczna, jednak wiąże się z wieloma ryzykami. Przede wszystkim, w przypadku rozładowania akumulatora samochodowego, system alarmowy przestanie działać, co jest sprzeczne z jego podstawową funkcją ochronną. Kolejnym problemem jest możliwość pojawienia się zakłóceń w pracy alarmu, które mogą być spowodowane przez inne urządzenia elektryczne w pojeździe, co może prowadzić do fałszywych alarmów lub, co gorsza, do braku reakcji na rzeczywiste próby włamania. Ukrycie instalacji w komorze silnika również nie jest zalecane, gdyż naraża ona system na działanie wysokich temperatur, wilgoci oraz wibracji, co może wpłynąć na jej niezawodność. Podpięcie się pod dowolny obwód elektryczny to kolejny błąd, ponieważ nie każdy obwód zapewnia wystarczającą stabilność i bezpieczeństwo zasilania. Tego rodzaju podejście może prowadzić do przeciążeń, uszkodzeń urządzeń oraz zagrożenia dla samego pojazdu. W końcu, stosowanie niezależnego zasilania jest zgodne z najlepszymi praktykami w branży, co czyni je nie tylko bezpieczniejszym, ale i bardziej efektywnym rozwiązaniem.

Pytanie 26

Na wyświetlaczu deski rozdzielczej pojawiła się informacja o awarii systemu ABS. Jakim urządzeniem przeprowadzisz diagnostykę tego układu?

A. Diagnoskopem systemu OBD
B. Oscyloskopem elektronicznym
C. Amperomierzem cęgowym
D. Multimetrem uniwersalnym
Diagnoskop systemu OBD (On-Board Diagnostics) jest niezbędnym narzędziem do diagnostyki układów elektronicznych w pojazdach, w tym systemu ABS. OBD umożliwia odczytywanie kodów błędów, monitorowanie parametrów pracy systemu oraz przeprowadzanie testów funkcjonalnych. W przypadku usterki systemu ABS, diagnostykę należy rozpocząć od podłączenia diagnoskopu, który odczyta kody błędów zapisane w pamięci sterownika ABS. Dzięki temu mechanik zyska wgląd w konkretną przyczynę usterki, co pozwoli na skuteczną naprawę. Praktyczne zastosowanie tego narzędzia obejmuje również możliwość przeprowadzania testów akcesoriów, takich jak czujniki prędkości lub pompy hydrauliczne, co jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania układu. Korzystanie z OBD jest zgodne z międzynarodowymi standardami diagnostyki, co czyni je niezbędnym w warsztatach samochodowych.

Pytanie 27

Jaką wartość ma rezystancja włókna żarnika w żarówce samochodowej o napięciu 12 V i mocy 4 W, działającej w obwodzie prądu stałego?

A. 36 Ω
B. 12 Ω
C. 5 Ω
D. 22 Ω
Odpowiedź 36 Ω jest poprawna, ponieważ możemy obliczyć rezystancję włókna żarnika żarówki samochodowej za pomocą wzoru na moc elektryczną, który wyraża się jako P = U² / R, gdzie P to moc, U to napięcie, a R to rezystancja. Dla naszej żarówki mamy moc P równą 4 W oraz napięcie U równe 12 V. Przekształcając wzór, uzyskujemy R = U² / P. Podstawiając wartości, otrzymujemy R = 12² / 4 = 144 / 4 = 36 Ω. Tego typu obliczenia są kluczowe w projektowaniu obwodów elektrycznych, zwłaszcza w motoryzacji, gdzie optymalizacja wydajności energetycznej ma bezpośredni wpływ na działanie pojazdu oraz bezpieczeństwo. Znajomość rezystancji pozwala na dobór odpowiednich komponentów i zapewnienie ich trwałości oraz efektywności działania, co jest zgodne z uznawanymi praktykami inżynieryjnymi.

Pytanie 28

Napięcie na terminalach akumulatora podczas pracy silnika na biegu jałowym powinno wynosić w przybliżeniu

A. 14,4 V
B. 12,6 V
C. 12,0 V
D. 13,4 V
Wybór 12,6 V jest niestety nietrafiony. Ta wartość odnosi się do całkowicie naładowanego akumulatora, ale tylko wtedy, gdy nie jest podpięty do niczego. Jak masz silnik włączony na biegu jałowym, to akumulator ładowany jest przez alternator, więc napięcie powinno być wyższe. Gdy widzisz 12,0 V, to znaczy, że akumulator jest sporo rozładowany i mogą być kłopoty z odpalaniem. Z Napięciem 13,4 V można powiedzieć, że jest lepiej, ale i tak nie osiąga normy, co wskazuje, że alternator nie daje wystarczająco energii do ładowania. Wiele osób ma błędne przekonanie, że napięcie akumulatora powinno być bliskie jego wartości nominalnej, bo nie wiedzą, jak działa układ ładowania w autach. Pamiętaj, że podczas pracy silnika napięcie rośnie, bo alternator działa, a to jest kluczowe dla wszystkich systemów elektrycznych w samochodzie. Trzeba dbać o odpowiednie napięcie, żeby akumulator długo służył i wszystko działało jak należy.

Pytanie 29

Na podstawie tabeli wskaż części i materiały eksploatacyjne niezbędne do wykonania naprawy po przeglądzie instalacji elektrycznej pojazdu.

L.p.Przegląd instalacji elektrycznejWynik przeglądu
1Stan akumulatoraD/U 1)
2Poduszki powietrzneD
3Włączniki, wskaźniki, wyświetlaczeD
4ReflektoryLewy –W; Prawy – D/R
5Ustawienie reflektorówR
6WycieraczkiLewa – D, Prawa – uszkodzone pióro 2)
7SpryskiwaczeD/U
8Oświetlenie wnętrzaD
9Świece zapłonoweW3)
10Oświetlenie zewnętrzneD
W – wymienić; U – uzupełnić; D – stan dobry; R – przeprowadzić regulację,
1)- w przypadku akumulatora uzupełnić poziom elektrolitu
2)- w przypadku zużycia jednego pióra zaleca się wymianę kompletu piór
3)- w przypadku zużycia zaleca się wymianę kompletu świec
A. Płyn do spryskiwaczy, prawy reflektor, woda destylowana, dwa komplety piór wycieraczek.
B. Komplet świec zapłonowych, komplet piór wycieraczek, woda destylowana, płyn do spryskiwaczy.
C. Woda destylowana, lewy reflektor, komplety piór wycieraczek, płyn do spryskiwaczy, komplet świec zapłonowych.
D. Akumulator, prawy reflektor, komplet piór wycieraczek, płyn do spryskiwaczy.
Poprawna odpowiedź to zestaw części i materiałów eksploatacyjnych, które są niezbędne do przeprowadzenia naprawy po przeglądzie instalacji elektrycznej pojazdu. Lewy reflektor wymaga wymiany, co jest kluczowe dla zapewnienia odpowiedniej widoczności i bezpieczeństwa na drodze. Płyn do spryskiwaczy jest niezbędny do utrzymania czystości szyb, co jest istotne dla zachowania dobrego widoku podczas jazdy. Wymiana kompletu piór wycieraczek jest istotna, zwłaszcza w przypadku, gdy jedno z nich jest uszkodzone, co może prowadzić do nieefektywnego usuwania wody z szyb. Ponadto, wymiana świec zapłonowych jest kluczowa dla prawidłowego funkcjonowania silnika, ponieważ zapewniają one odpowiednie zapłon mieszanki paliwowo-powietrznej. Uzupełnienie poziomu elektrolitu w akumulatorze za pomocą wody destylowanej jest również ważne dla jego długowieczności. Właściwe stosowanie tych komponentów jest zgodne z najlepszymi praktykami w zakresie konserwacji pojazdów oraz przyczynia się do zwiększenia bezpieczeństwa jazdy.

Pytanie 30

Jakie kroki powinny być podjęte w przypadku wystąpienia poparzenia?

A. Zaleca się przemyć poparzone miejsce ciepłą wodą z mydłem
B. Należy przemyć poparzone miejsce spirytusem lub co najmniej wodą utlenioną
C. Warto oczyścić miejsce poparzenia z przylegających elementów odzieży
D. Oparzone miejsce schłodzić dużą ilością zimnej wody a następnie przykryć opatrunkiem z gazy jałowej i skierować do lekarza
Odpowiedź dotycząca schłodzenia poparzonego miejsca zimną wodą jest zgodna z zaleceniami medycznymi w przypadku oparzeń. Schłodzenie poparzonej skóry ma na celu zmniejszenie uszkodzeń tkanek oraz łagodzenie bólu. Zimna woda pomaga w obniżeniu temperatury skóry, co może ograniczyć rozprzestrzenianie się uszkodzeń oraz zmniejszyć ryzyko powstawania pęcherzy. Przykładem zastosowania tej metody jest natychmiastowe schłodzenie poparzenia po oparzeniu gorącym olejem lub parą. Oprócz schłodzenia, zakrycie rany jałowym opatrunkiem z gazy chroni przed zakażeniem, co jest kluczowe w pierwszej pomocy. Po udzieleniu pierwszej pomocy, należy jak najszybciej udać się do lekarza, aby ocenić stopień oparzenia oraz ewentualnie rozpocząć dalsze leczenie, zgodnie z wytycznymi medycznymi.

Pytanie 31

Które urządzenie umożliwia wykonanie diagnostyki układu stabilizacji toru jazdy?

A. Multimetr.
B. Decybelomierz.
C. Tester diagnostyczny.
D. Tester drgań wymuszonych.
Tester diagnostyczny to podstawa w pracy z nowoczesnymi układami elektronicznymi w samochodach, zwłaszcza jeśli chodzi o systemy takie jak układ stabilizacji toru jazdy, czyli ESP czy ESC. Taki tester pozwala nie tylko na odczyt i kasowanie błędów, ale także umożliwia podgląd parametrów pracy czujników (na przykład czujnika przyspieszenia poprzecznego czy prędkości kół), wykonanie testów elementów wykonawczych i sprawdzenie, czy wszystkie podzespoły współpracują prawidłowo. Z mojego doświadczenia wynika, że fachowiec bez dobrego testera diagnostycznego jest jak mechanik bez kluczy – niby coś zrobi, ale do końca nie wie co i jak. Dobre praktyki branżowe wyraźnie wskazują, że każda bardziej zaawansowana diagnostyka elektroniki samochodowej powinna być przeprowadzana właśnie za pomocą tego typu urządzeń – tu nie ma miejsca na przypadek. Tester diagnostyczny obsługuje różne protokoły komunikacyjne (np. OBD-II, CAN), co sprawia, że można połączyć się z większością obecnych na rynku pojazdów. Często spotykam się z opinią, że bezpośredni dostęp do danych z komputera auta skraca czas naprawy i pozwala wykryć usterki, których nie sposób zidentyfikować innymi metodami. Jeżeli ktoś poważnie podchodzi do tematu serwisu systemów bezpieczeństwa czynnego, to tester diagnostyczny to absolutny must-have. W praktyce, zanim cokolwiek zaczniemy wymieniać czy naprawiać, najpierw sprawdzamy błędy i parametry – właśnie na testerze.

Pytanie 32

Po przeprowadzeniu prac lakierniczych przedziału pasażerskiego pojazdu należy koniecznie

A. zastosować maty wygłuszające.
B. pokryć komorę środkiem przeciwkorozyjnym.
C. przejrzeć i oczyścić instalację elektryczną w obrębie naprawy.
D. obejrzeć i zabezpieczyć instalację elektryczną taśmą izolacyjną.
Po przeprowadzeniu prac lakierniczych w przedziale pasażerskim pojazdu konieczne jest przejrzenie i oczyszczenie instalacji elektrycznej w obrębie naprawy. To wynika z tego, że podczas lakierowania istnieje spore ryzyko osiadania pyłu, mgły lakierniczej czy nawet przypadkowego zabrudzenia przewodów i złącz. Często zdarza się, że resztki farby albo środki ochronne dostają się na styki elektryczne, co później prowadzi do utleniania, zwiększonego oporu albo nawet awarii podzespołów. W warsztatach, z mojego doświadczenia, część problemów z elektryką po lakierowaniu wynika właśnie z zaniedbań na tym etapie. Producenci pojazdów i normy branżowe (np. PN-EN 50110 dotycząca eksploatacji instalacji elektrycznych) zalecają, żeby po każdej naprawie w pobliżu instalacji elektrycznej sprawdzić jej stan, oczyścić styki i upewnić się, że nie doszło do żadnych uszkodzeń izolacji. Praktycznie robi się to miękką szczoteczką, sprężonym powietrzem, czasem delikatnie czyści specjalnym preparatem do styków. To nie jest jakiś wymyślony, zbędny krok – to podstawa, żeby zapewnić bezpieczeństwo eksploatacji pojazdu. Poza tym, jeśli nie oczyścimy instalacji, mogą pojawić się trudne do zdiagnozowania usterki, a to już jest poważny kłopot zarówno dla mechanika, jak i dla użytkownika samochodu.

Pytanie 33

Diagnozując działanie układu klimatyzacji, należy sprawdzić

A. ciśnienie tłoczenia sprężarki.
B. maksymalne obroty sprężarki.
C. pojemność układu chłodzenia.
D. temperaturę czynnika chłodzącego.
Podczas analizowania działania układu klimatyzacji, często spotyka się błędne przekonania dotyczące tego, co właściwie należy sprawdzić, żeby ocenić jego kondycję. Na przykład, sprawdzanie maksymalnych obrotów sprężarki nie daje praktycznie żadnych istotnych informacji diagnostycznych – sprężarki w układach samochodowych są napędzane przez silnik pojazdu i ich obroty są ściśle powiązane z obrotami silnika, więc nie analizuje się ich osobno w ramach diagnostyki klimatyzacji. To nie jest parametr, który informuje nas o szczelności układu ani o tym, czy chłodzenie działa prawidłowo. Pojemność układu chłodzenia to też nieporozumienie – tutaj myli się często układ klimatyzacji z układem chłodzenia silnika, a to zupełnie inne systemy. Informacja o tym, ile płynu chłodniczego mieści się w chłodnicy, nie ma żadnego wpływu na sprawność klimatyzacji. Temperatura czynnika chłodzącego natomiast może wydawać się istotna, ale sama w sobie, bez wiedzy o ciśnieniu, nie pozwoli postawić właściwej diagnozy. Temperatura może się zmieniać pod wpływem wielu czynników i jej pomiar nie daje konkretnej informacji o pracy sprężarki czy ewentualnych nieszczelnościach. Spotkałem się z tym, że niektórzy próbują oceniać sprawność klimatyzacji wyłącznie „na czuja”, sprawdzając temperaturę wydmuchiwanego powietrza albo sam czujnik temperatury – niestety to raczej półśrodek, bo bez rzetelnych danych z manometrów i analizy ciśnienia nie da się profesjonalnie obsłużyć tego typu układu. Dlatego warto pamiętać, by nie dać się zwieść pozornie sensownym, ale jednak niezwiązanym z tematem diagnostycznym parametrom. Najważniejsze jest zawsze ciśnienie – to ono pokazuje prawdziwy stan układu klimatyzacji.

Pytanie 34

Który z wymienionych układów pojazdów samochodowych nie wymaga okresowej obsługi?

A. Paliwowy.
B. Ładowania.
C. Zapłonowy.
D. Klimatyzacji.
Układ ładowania w pojazdach samochodowych to system, który zbudowany jest głównie z alternatora, regulatora napięcia oraz akumulatora. W praktyce, jeśli wszystko działa poprawnie i nie pojawiają się żadne niepokojące objawy (np. ikona ładowania na desce rozdzielczej, słabe ładowanie akumulatora), to ten układ nie wymaga typowej, okresowej obsługi, jak choćby wymiana filtrów czy płynów. Standardy branżowe i zalecenia producentów bardzo rzadko przewidują rutynowe czynności serwisowe, poza sprawdzaniem napięcia ładowania podczas przeglądów czy czyszczeniem zacisków akumulatora, co można uznać za czynności okołoukładowe, a nie typowe zadania eksploatacyjne. W codziennej praktyce spotykam się z tym, że układ ładowania działa bezobsługowo przez wiele lat, pod warunkiem że nie ma awarii. To spore ułatwienie dla kierowców, bo nie trzeba się martwić o regularną wymianę części eksploatacyjnych w tym obszarze. Dla porównania, układy takie jak paliwowy (filtr paliwa, pompa), zapłonowy (świece, przewody), czy klimatyzacja (wymiana czynnika, odgrzybianie) mają harmonogramy serwisowe wpisane w instrukcje obsługi. Z mojego doświadczenia wynika, że wiedza o tej różnicy jest ważna, bo pozwala uniknąć niepotrzebnych kosztów i skupić się na konserwacji tych elementów, które rzeczywiście tego wymagają.

Pytanie 35

Podczas uruchomienia pojazdu przez okres pięciu sekund świeci się kontrolka ABS. Takie działanie informuje nas o

A. awarii systemu ABS.
B. sprawności systemu ABS.
C. awarii układu hamulcowego.
D. niskim poziomie płynu hamulcowego.
To jest właśnie to, o co chodzi. Kontrolka ABS, która świeci się przez kilka sekund po włączeniu zapłonu, sygnalizuje prawidłowe działanie tego systemu. Komputer pokładowy auta sprawdza wtedy, czy system ABS jest sprawny i gotowy do pracy. To taki krótki autotest, który robi praktycznie każda nowsza maszyna, zanim faktycznie ruszysz. Z tego co sam widziałem w warsztacie, wiele osób się stresuje, że jak kontrolka się pojawia, to od razu awaria, ale to właśnie ten moment, kiedy elektronika sobie analizuje wszystko. Gdyby ABS faktycznie był uszkodzony, kontrolka nie zgasłaby po kilku sekundach, tylko świeciłaby stale albo pojawiłoby się ostrzeżenie na wyświetlaczu. Branżowe normy, np. ECE R13H, jasno opisują takie procedury autotestu w nowych samochodach. Ten test jest super istotny, bo pozwala kierowcy mieć pewność, że systemy bezpieczeństwa faktycznie działają przed wyruszeniem w trasę. Moim zdaniem warto wyrobić sobie taki nawyk, żeby zawsze zerkać na te kontrolki podczas uruchamiania auta, bo to daje szybki sygnał, czy wszystko z układami bezpieczeństwa jest w porządku. Często młodzi kierowcy mylą krótkie świecenie kontrolki z problemem, a to po prostu standardowa praktyka, żeby elektronika miała czas się sprawdzić. Zresztą, jeśli kiedykolwiek ABS będzie niesprawny, wtedy już nie będzie wątpliwości—kontrolka nie zgaśnie i od razu wiadomo, że trzeba coś działać.

Pytanie 36

Posługując się amperomierzem cęgowym, można dokonać pomiaru

A. natężenia prądu podczas pracy rozrusznika.
B. natężenia prądu w antenie samochodowej.
C. napięcia zasilania układu zapłonowego.
D. pracy regulatora napięcia.
Amperomierz cęgowy to naprawdę wygodne narzędzie, zwłaszcza w warsztatach samochodowych. Dzięki niemu można bezinwazyjnie, czyli bez rozłączania przewodu, zmierzyć natężenie prądu płynącego w przewodzie zasilającym rozrusznik. Z mojego doświadczenia wynika, że żadne inne urządzenie pomiarowe nie daje takiej wygody przy dużych prądach – a rozrusznik w samochodzie potrafi pobierać nawet kilkaset amperów przy rozruchu silnika. Dlatego właśnie w praktyce warsztatowej amperomierz cęgowy jest podstawowym narzędziem do diagnozy problemów z rozruchem, spadkami napięć czy ogólną kondycją instalacji elektrycznej. Co ważne, pomiar ten wykonuje się szybko i bez ryzyka przypadkowego rozłączenia obwodu, co przy takich prądach mogłoby być niebezpieczne. Standardy branżowe, jak np. normy dotyczące diagnostyki pojazdów, jasno wskazują na użycie amperomierzy cęgowych przy dużych obciążeniach prądowych. No i jeszcze jedna rzecz – takie pomiary są często jedyną opcją, bo zwykły amperomierz wpięty szeregowo po prostu by się spalił przy takich wartościach prądu. W dodatku amperomierz cęgowy mierzy prąd przemienny i stały (jeżeli jest przystosowany), co daje mu uniwersalność w pracy. Moim zdaniem, jak ktoś poważnie myśli o pracy z elektryką samochodową, to bez tego urządzenia ani rusz.

Pytanie 37

Posługując się danymi przedstawionymi w tabeli oblicz, jaki jest koszt wymiany sygnału dźwiękowego.

Cena sygnału dźwiękowego70,00 zł
Cena roboczogodziny70,00 zł
Czas wymiany sygnału dźwiękowego1,5 godziny
A. 70 zł
B. 140 zł
C. 175 zł
D. 210 zł
Prawidłowa odpowiedź wynika z prostego, ale częstego w branży mechanicznej zadania: trzeba doliczyć koszt części i koszt robocizny. W tym przypadku cena sygnału dźwiękowego wynosi 70 zł, a do tego mamy usługę serwisową, czyli wymianę, która trwa 1,5 godziny. Każda godzina pracy mechanika kosztuje 70 zł, więc 1,5 × 70 zł daje 105 zł za robociznę. Sumując oba koszty, otrzymujemy 70 zł (część) + 105 zł (praca) = 175 zł. Tak się zresztą rozlicza większość usług w warsztatach – oddzielnie płacisz za część, oddzielnie za robociznę. Często klienci zapominają, że sam koszt części to nie wszystko, a wymiana nawet drobnego elementu może podnieść rachunek. Z mojego doświadczenia wynika, że zawsze warto sprawdzać ile czasu zajmuje dana czynność według cennika – niektóre elementy trudniej zamontować niż się wydaje. Branżowe standardy mówią jasno: każde zlecenie wycenia się jako sumę kosztu materiałów oraz czasu pracy, zgodnie z ustalonymi stawkami. Dobrą praktyką jest też, by przed zleceniem naprawy poprosić o szczegółowy kosztorys – wtedy nie ma niespodzianek. Podsumowując, w tym zadaniu kluczem było poprawne przemnożenie czasu przez stawkę i dodanie ceny części. To podstawowa umiejętność każdego, kto myśli o pracy w serwisie, bo wycena usługi to podstawa kontaktu z klientem. Przy wycenie warto jeszcze czasem doliczyć ewentualne dodatkowe materiały, ale tu ich nie było.

Pytanie 38

Który przyrząd jest niezbędny do wykonania naprawy hamulca elektrycznego?

A. Opóźnieniomierz.
B. Skompometer ScopeMeter.
C. Tester diagnostyczny.
D. Tester ciśnienia płynu.
Dokładnie, tester diagnostyczny to podstawa, jeśli chodzi o naprawę hamulców elektrycznych. W dzisiejszych samochodach te układy są sterowane elektronicznie i często komunikują się z głównym komputerem pojazdu. Bez podłączenia testera praktycznie nie da się sprawdzić, gdzie leży problem – czy to kwestia czujnika, sterownika, czy samego silnika hamulca. Takie urządzenie pozwala nie tylko na odczytanie i skasowanie kodów błędów, ale też na przeprowadzenie procedur serwisowych, jak cofnięcie tłoczków przy wymianie klocków. Zresztą, większość producentów zaleca stosowanie diagnostyki komputerowej przy każdej pracy przy hamulcach elektrycznych – nawet przy zwykłym serwisie. Tester daje też możliwość sprawdzenia parametrów pracy układu na żywo, co niezwykle ułatwia wykrywanie usterek, które nie są widoczne gołym okiem. Moim zdaniem bez takiego sprzętu to trochę jak naprawianie elektroniki na ślepo – można coś zrobić, ale ryzyko spowodowania większych szkód niż pożytku jest naprawdę spore. W praktyce warsztatowej, tester diagnostyczny to już codzienność, zwłaszcza gdy mamy do czynienia z autami z wyższej półki albo pojazdami po 2015 roku. Każdy mechanik, który na poważnie myśli o naprawach współczesnych układów hamulcowych, powinien mieć pod ręką dobrej klasy tester diagnostyczny. Niektórzy stosują nawet dedykowane oprogramowanie od producentów, żeby mieć dostęp do wszystkich funkcji serwisowych.

Pytanie 39

Demontaż alternatora samochodowego trwa 0,5 godziny, wymiana jednej diody ujemnej trwa 20 minut, a montaż alternatora 45 minut. Czas wykonania naprawy alternatora, z wymianą trzech diod ujemnych, wynosi

A. 100 minut.
B. 135 minut.
C. 165 minut.
D. 190 minut.
Prawidłowa odpowiedź wynika z dokładnego zsumowania wszystkich czynności niezbędnych przy naprawie alternatora i wymianie trzech diod ujemnych. Demontaż alternatora trwa 0,5 godziny, czyli 30 minut. Wymiana jednej diody ujemnej zajmuje 20 minut, więc wymiana trzech takich diod to razem 60 minut. Montaż alternatora po naprawie to kolejne 45 minut. Kiedy zbierzemy te czasy: 30 + 60 + 45 = 135 minut. W praktyce warsztatowej bardzo ważne jest dokładne szacowanie czasu pracy, bo to wpływa nie tylko na planowanie zadań, ale też na wycenę usługi i dotrzymanie terminów dla klienta. Wielu fachowców korzysta ze standardów czasowych podawanych np. przez producentów pojazdów albo katalogi czasów napraw – taka precyzja to już branżowy standard. Moim zdaniem, przy takich pracach warto mieć na uwadze, że czas naprawy może się wydłużyć, jeśli wystąpią niespodziewane trudności, np. trudny dostęp do alternatora lub zatarte śruby, ale podstawowy czas podany w pytaniu jest zgodny z realiami pracy w serwisie. Sam pamiętam, jak liczyliśmy czas wymiany takich elementów podczas zajęć praktycznych – zawsze wychodziło coś koło tego, chyba że pojawiły się jakieś niespodzianki. Takie szczegółowe kalkulowanie to dobra praktyka, bo pozwala nie tylko efektywnie pracować, ale też tłumaczyć klientowi, z czego wynika koszt usługi.

Pytanie 40

Elementy oznaczone symbolami SD, P1, L3 i W1 to części obwodu.

Ilustracja do pytania
A. Ogrzewania szyby tylnej.
B. Sygnału dźwiękowego.
C. Świateł drogowych.
D. Świateł mijania.
Elementy oznaczone jako SD, P1, L3 oraz W1 tworzą razem układ sygnału dźwiękowego w pojeździe – i to jest bardzo charakterystyczny zestaw komponentów, bo każdy z nich pełni tu konkretną rolę. SD to z reguły skrót od sygnału dźwiękowego, czyli potocznie „klaksonu”. Przekaźnik P1 odpowiada za wzmocnienie prądu potrzebnego do zasilenia sygnału dźwiękowego, bo przełączniki w kierownicy nie nadają się do tak dużych obciążeń – to klasyczna i naprawdę dobra praktyka, żeby wydłużyć żywotność całego układu i poprawić niezawodność działania. L3 często oznacza kontrolkę na desce rozdzielczej, która sygnalizuje działanie klaksonu (czasem spotykana w nowszych modelach aut, zwłaszcza w pojazdach specjalnych). W1 to po prostu przełącznik (najczęściej przycisk w kierownicy), który uruchamia cały układ. W motoryzacji przyjęło się stosować przekaźniki do elementów dużej mocy, a sygnał dźwiękowy potrafi pobierać nawet kilka amperów prądu, więc takie rozwiązanie jest i logiczne, i zgodne z normami branżowymi (np. norma ISO 6722 dotycząca przewodów w motoryzacji). Z doświadczenia wiem, że naprawa tego układu polega często na sprawdzeniu właśnie tych czterech elementów, więc rozpoznanie ich funkcji na schemacie to podstawa dla każdego mechanika czy elektryka samochodowego. Często pomija się takie rzeczy na lekcjach, ale praktyka pokazuje, że dobrze rozumieć, dlaczego przekaźnik jest w tym obwodzie i jak działa całość. No i – jak ktoś chce kiedyś sam naprawić klakson – od SD do W1 wszystko jest tu rozrysowane jak na dłoni.