Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik elektryk
Kwalifikacja: ELE.05 - Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych
Data rozpoczęcia: 21 kwietnia 2026 18:09
Data zakończenia: 21 kwietnia 2026 18:30

Egzamin zdany!

Wynik: 33/40 punktów (82,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Nowe

Analiza przebiegu egzaminu- sprawdź jak rozwiązywałeś pytania

Przebieg egzaminu

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

W celu oceny stanu technicznego instalacji elektrycznej łazienki dokonano jej oględzin i pomiarów.
Na podstawie wyników pomiarów zamieszczonych w tabeli określ uszkodzenie powstałe w instalacji.

Pomiar napięcia między przewodem PE i drugim punktem instalacji:
Drugi punkt pomiaru:	Przewód fazowy L	Przewód neutralny N	Metalowa rura CO	Metalowa rura gazowa	Metalowa wanna
Wartość:	232 V	0 V	51 V	49 V	0 V

A. Uszkodzone połączenia wyrównawcze miejscowe.

B. Zwarcie między przewodem neutralnym, a ochronnym.

C. Uszkodzona izolacja przewodu neutralnego w pobliżu wanny.

D. Przebicie izolacji przewodu fazowego do metalowych rur.

Zwarcie między przewodem neutralnym a ochronnym, przebicie izolacji przewodu fazowego do metalowych rur, oraz uszkodzona izolacja przewodu neutralnego w pobliżu wanny to odpowiedzi, które mogą wydawać się logiczne na pierwszy rzut oka, ale nie oddają rzeczywistej sytuacji opisanej w wyniku pomiarów. Przy zwarciu między przewodem neutralnym a ochronnym zwykle obserwuje się znaczny wzrost prądu, co prowadziłoby do zadziałania zabezpieczeń, jak bezpieczniki czy wyłączniki różnicowoprądowe. Jeśli jednak nie doszło do takiej reakcji, to znaczy, że problem nie dotyczy tego aspektu. Przebicie izolacji jest zjawiskiem, które także ujawniałoby się poprzez zjawisko porażenia prądem lub spadek izolacji, co nie zostało wskazane w wynikach pomiarów. Uszkodzona izolacja przewodu neutralnego w pobliżu wanny, chociaż brzmi groźnie, nie jest bezpośrednio związana z pomiarami napięcia między przewodem ochronnym a metalowymi elementami instalacji. W praktyce oznaczałoby to, że metalowe elementy nie byłyby prawidłowo uziemione, co prowadziłoby do niebezpiecznego wzrostu potencjału. Kluczowe jest, aby pamiętać, że nieprawidłowe interpretacje wyników pomiarów mogą prowadzić do błędnych wniosków dotyczących stanu technicznego instalacji, co może mieć poważne konsekwencje dla bezpieczeństwa użytkowników. W przypadku pojawiania się nieprawidłowych wartości napięcia, najpierw należy zweryfikować stan połączeń wyrównawczych, ponieważ to one powinny zapewniać bezpieczeństwo w danym obszarze. Zachowanie ostrożności i dokładne zrozumienie wyników pomiarowych są kluczowe dla zapobiegania poważnym wypadkom.

Pytanie 2

Dokumentacja użytkowania instalacji elektrycznych chronionych wyłącznikami nadprądowymi nie musi obejmować

A. opisu doboru urządzeń zabezpieczających

B. spisu terminów oraz zakresów prób i badań kontrolnych

C. specyfikacji technicznej instalacji

D. zasad bezpieczeństwa przy realizacji prac eksploatacyjnych

Właściwie dobrana instrukcja eksploatacji instalacji elektrycznych zabezpieczonych wyłącznikami nadprądowymi jest kluczowym dokumentem, który powinien zawierać niezbędne informacje dotyczące utrzymania i bezpieczeństwa tych systemów. Odpowiedź wskazująca na brak potrzeby zawarcia opisu doboru urządzeń zabezpieczających jest prawidłowa, ponieważ ten aspekt nie jest bezpośrednio związany z codzienną eksploatacją i konserwacją instalacji. W praktyce, dobór urządzeń zabezpieczających jest zagadnieniem, które powinno zostać omówione na etapie projektowania instalacji. W tej fazie kluczowe jest dostosowanie wyłączników do specyfiki obciążenia i warunków pracy, co powinno być zgodne z normami PN-IEC 60898 oraz PN-IEC 60947. Możliwość doboru odpowiednich urządzeń powinna być wcześniej przeanalizowana przez projektanta, a w instrukcji eksploatacyjnej powinny być uwzględnione jedynie informacje dotyczące ich użytkowania i konserwacji, co zwiększa efektywność i bezpieczeństwo pracy w obiektach.

Pytanie 3

Piec elektryczny o mocy 12 kW jest zasilany z trójfazowej instalacji 3 x 400 V za pomocą przewodu o długości 20 m i przekroju 4 mm². Jakie konsekwencje przyniesie wymiana tego przewodu na przewód o tej samej długości, lecz o przekroju 6 mm²?

A. Spadek napięcia na przewodach zasilających wzrośnie.

B. Moc wydobywana w piecu zmaleje 1,5 raza.

C. Moc wydobywana w piecu wzrośnie 1,5 raza.

D. Spadek napięcia na przewodach zasilających zmniejszy się.

Wymiana przewodu o przekroju 4 mm² na 6 mm² w instalacji trójfazowej przynosi ze sobą korzyści związane z obniżeniem spadku napięcia na przewodach zasilających. Spadek napięcia jest wynikiem oporu przewodów, a ten opór maleje wraz ze zwiększeniem przekroju przewodu. W przypadku instalacji elektrycznych, zgodnie z normami IEC 60228, mniejsze spadki napięcia są kluczowe dla efektywności operacyjnej urządzeń elektrycznych. Przy większym przekroju przewodu, przepływ prądu staje się bardziej efektywny, co oznacza mniejsze straty energii w postaci ciepła. Przykładem praktycznym może być zastosowanie takich przewodów w instalacjach przemysłowych, gdzie urządzenia o dużej mocy, jak piec elektryczny, muszą działać optymalnie, aby zminimalizować zużycie energii i zapewnić trwałość systemu. Mniejszy spadek napięcia pozwala na stabilniejsze zasilanie, co jest szczególnie ważne w kontekście ochrony urządzeń elektronicznych i ich długoterminowej wydajności.

Pytanie 4

Jakie powinno być maksymalne wskazanie amperomierza do pomiaru natężenia prądu w instalacji zasilanej napięciem 230/400 V o częstotliwości 50 Hz, zasilanej jednofazowym silnikiem elektrycznym o parametrach: P = 0,55 kW, n = 70%, cosφ = 0,96?

A. 2A

B. 3A

C. 4A

D. 1A

Aby poprawnie określić zakres pomiarowy amperomierza do pomiaru natężenia prądu w instalacji zasilanej napięciem 230/400 V, należy najpierw obliczyć prąd, jaki płynie przez jednofazowy silnik elektryczny o mocy 0,55 kW. Używając wzoru: I = P / (U * cosφ), gdzie I to natężenie prądu, P to moc (0,55 kW), U to napięcie (230 V), a cosφ to współczynnik mocy (0,96), obliczamy: I = 550 W / (230 V * 0,96) ≈ 2,5 A. Wartością, którą należy wziąć pod uwagę, jest również dodatkowy margines bezpieczeństwa dla amperomierza, co oznacza, że dobrze jest wybrać amperomierz o nieco większym zakresie pomiarowym. Dlatego odpowiedni zakres pomiarowy wynosi 4A, co pozwoli na komfortowe pomiary bez ryzyka uszkodzenia przy większych obciążeniach lub chwilowych przeciążeniach. Użycie amperomierza o odpowiednim zakresie to praktyka zgodna z zasadami bezpieczeństwa oraz normami branżowymi, co zapewnia rzetelność pomiarów i długowieczność urządzenia.

Pytanie 5

Który z poniższych przypadków prowadzi do nadmiernego iskrzenia na komutatorze w silniku szeregowym?

A. Przegrzanie uzwojeń wirnika

B. Przegrzanie uzwojeń stojana

C. Zbyt wysokie obroty wirnika

D. Zwarcie pomiędzy zwojami wirnika

Zwarcie pomiędzy zwojami wirnika to sytuacja, w której dochodzi do niezamierzonego połączenia elektrycznego między różnymi zwojami w obrębie uzwojenia wirnika. Tego rodzaju uszkodzenie powoduje, że prąd elektryczny nie przepływa w sposób przewidziany przez projekt, co prowadzi do zwiększenia wartości prądów roboczych. W wyniku tego zjawiska na komutatorze silnika szeregowym pojawia się nadmierne iskrzenie, ponieważ prąd nie jest równomiernie rozłożony po wszystkich zwojach wirnika. Iskrzenie na komutatorze nie tylko powoduje zużycie materiału, ale także prowadzi do dodatkowych strat energii, co z kolei obniża efektywność silnika. W praktyce, aby zminimalizować ryzyko zwarcia, stosuje się różne metody, takie jak odpowiednie dobieranie izolacji uzwojeń, regularne przeglądy stanu technicznego oraz testowanie wytrzymałości izolacji. Dbanie o te aspekty jest zgodne z normami branżowymi, takimi jak IEC 60034, które dotyczą silników elektrycznych.

Pytanie 6

Na podstawie wyników pomiarów zamieszczonych w przedstawionej tabeli określ uszkodzenie występujące w instalacji.

Pomiar napięcia między przewodem PE i drugim punktem instalacji
Drugi punkt pomiaru:	Przewód fazowy L	Przewód neutralny N	Metalowa rura CO	Metalowa rura gazowa	Metalowa wanna łazienkowa
Drugi punkt pomiaru:	232 V	0 V	51 V	49 V	0 V
Wynik:	232 V	0 V	51 V	49 V	0 V

A. Uszkodzona izolacja przewodu neutralnego w pobliżu wanny.

B. Uszkodzone połączenia wyrównawcze miejscowe.

C. Zwarcie między przewodem neutralnym i fazowym.

D. Przebicie izolacji przewodu fazowego do metalowych rur.

Wybór niepoprawnej odpowiedzi często wynika z błędnego zrozumienia zasad działania instalacji elektrycznych oraz pomiarów napięcia. Przebicie izolacji przewodu fazowego do metalowych rur może sugerować, że izolacja jest w złym stanie, jednak w przypadku obecności napięcia na metalowych elementach, ważniejsze jest zrozumienie, że to nieprawidłowości w połączeniach wyrównawczych mogą być przyczyną takich zjawisk. Zwarcie między przewodem neutralnym a fazowym, choć groźne, nie tłumaczy obecności napięcia na metalowych elementach, które powinny być uziemione. Uszkodzona izolacja przewodu neutralnego w pobliżu wanny to inny problem, który z kolei jest bardziej związany z bezpieczeństwem użytkowników, ale nie wyjaśnia zjawiska napięcia na metalowych rurach. Każda z tych opcji nie odnosi się w wystarczający sposób do problemu, który pojawia się w wyniku niewłaściwego działania połączeń wyrównawczych. W szczególności, nieprawidłowe myślenie prowadzi do pominięcia fundamentalnych zasad związanych z uziemieniem i ochroną przeciwporażeniową. Kluczowe jest, aby instalacje były projektowane i wykonane zgodnie z aktualnymi normami, a ich regularna kontrola zapewnia bezpieczeństwo i eliminację potencjalnych zagrożeń.

Pytanie 7

Aby zapewnić skuteczną ochronę przed porażeniem prądem dla użytkowników gniazd wtyczkowych z prądem nieprzekraczającym 32 A, należy je chronić wyłącznikiem różnicowoprądowym o nominalnym prądzie różnicowym wynoszącym

A. 30 mA

B. 100 mA

C. 500 mA

D. 1 000 mA

Wyłącznik różnicowoprądowy o znamionowym prądzie różnicowym równym 30 mA jest uważany za standard w przypadku ochrony użytkowników obwodów gniazd wtyczkowych o prądzie nieprzekraczającym 32 A. Jego głównym zadaniem jest szybka detekcja prądów upływowych, które mogą stwarzać zagrożenie porażenia prądem elektrycznym. Prąd różnicowy 30 mA jest skutecznym zabezpieczeniem, które wyłącza obwód w przypadku wykrycia różnicy prądów powyżej tej wartości, co znacząco redukuje ryzyko poważnych obrażeń ciała. W praktyce, w przypadku zastosowań w domach i lokalach użyteczności publicznej, wyłączniki te są często stosowane w obwodach zasilających gniazda, gdzie użytkownicy mogą mieć styczność z wodą lub wilgotnymi warunkami. Dodatkowo, zgodnie z normą PN-EN 61008-1, wyłączniki różnicowoprądowe o prądzie różnicowym 30 mA powinny być standardem w instalacjach elektrycznych, gdzie występuje ryzyko porażenia ciała ludzkiego.

Pytanie 8

Wybierz odpowiedni wyłącznik nadprądowy do ochrony przed przeciążeniem w obwodzie jednofazowym o napięciu znamionowym 230 V, z którego jednocześnie będą zasilane grzejnik oporowy o mocy nominalnej 2 kW oraz chłodziarka o mocy nominalnej 560 W i współczynniku mocy cos ? = 0,7?

A. C10

B. C20

C. B16

D. B10

Wybranie wyłącznika nadprądowego B16 jest prawidłowe, ponieważ zapewnia on odpowiednią ochronę dla obwodu jednofazowego o napięciu znamionowym 230 V, w którym zasilane są grzejnik oporowy o mocy 2 kW oraz chłodziarka o mocy 560 W. Łączna moc obciążenia wynosi 2 kW + 0,56 kW = 2,56 kW. Aby obliczyć prąd, możemy skorzystać z wzoru I = P / U, gdzie P to moc, a U to napięcie. Prąd obliczamy: I = 2560 W / 230 V = 11,13 A. Wobec powyższego, wyłącznik B16, który ma nominalny prąd 16 A, jest odpowiedni, ponieważ pozostawia wystarczający margines na przypadkowe przeciążenia. Zastosowanie wyłącznika z wyższym prądem, jak C20, może prowadzić do braku ochrony przed przeciążeniem, co z kolei naraża instalację na uszkodzenia. W praktyce, wyłącznik B16 jest standardowo stosowany w obwodach z urządzeniami o podobnych parametrach, co potwierdzają normy PN-EN 60898, które precyzują zasady doboru zabezpieczeń. Zastosowanie wyłącznika o zbyt wysokim prądzie znamionowym mogłoby prowadzić do uszkodzeń urządzeń zasilanych w wyniku braku odpowiedniej ochrony w przypadku zwarcia lub przeciążenia.

Pytanie 9

Urządzenie oznaczone przedstawionym symbolem klasy ochronności można podłączyć do instalacji

A. ze stykiem ochronnym.

B. o obniżonym napięciu zasilania SELV lub PELV.

C. bez przewodu ochronnego.

D. separowanej elektrycznie od linii zasilającej.

Urządzenie z klasą ochronności III jest tak naprawdę super bezpieczne, bo działa na niskim napięciu. To znaczy, że prąd, który płynie, nie przekracza 50 V AC lub 120 V DC. Dlatego ryzyko, że coś się stanie, jest naprawdę małe. Myślę, że to dobra opcja, zwłaszcza w miejscach, gdzie mogą być dzieci, jak szkoły czy parki. Warto też wspomnieć o normach IEC 61140 i IEC 60950, które mówią, jak powinno wyglądać bezpieczeństwo takich urządzeń. Zastosowanie niskonapięciowego zasilania chroni nas przed porażeniem elektrycznym, bo wszystko jest dobrze odseparowane od wyższych napięć, co daje dodatkowe poczucie bezpieczeństwa.

Pytanie 10

Do wykonania WLZ w instalacji trójfazowej, jak na przedstawionej ilustracji, należy zastosować przewód typu

A. LgY

B. YDY

C. YKY

D. UTP

Odpowiedź YKY jest prawidłowa, ponieważ przewód ten jest odpowiednio przystosowany do zastosowań w instalacjach trójfazowych, takich jak Wewnętrzna Linia Zasilająca (WLZ). Przewód YKY jest wykonany z miedzi, co zapewnia doskonałą przewodność elektryczną oraz wspiera zdolność do przenoszenia dużych prądów, co jest kluczowe w instalacjach o większym obciążeniu. Izolacja PVC, w jakiej jest wykonany, charakteryzuje się wysoką odpornością na działanie wilgoci oraz chemikaliów, co podnosi bezpieczeństwo i trwałość instalacji. Dodatkowo, YKY spełnia standardy norm EN 50525 oraz PN-EN 60228, co czyni go odpowiednim wyborem do wykorzystania w instalacjach, które wymagają pewnych parametrów technicznych. Na przykład, w przypadku budowy nowego obiektu przemysłowego, gdzie wymagana jest odpowiednia moc zasilająca, zastosowanie przewodu YKY zapewnia nie tylko zgodność z przepisami, ale także optymalne warunki pracy dla całej instalacji elektrycznej, co przyczynia się do jej wydajności i bezpieczeństwa.

Pytanie 11

Aby naprawić uszkodzenie przerwanego przewodu pomiędzy sąsiednimi puszkami łączeniowymi w instalacji elektrycznej podtynkowej, która znajduje się w rurce, konieczne jest

A. odkręcić w puszkach uszkodzony przewód, zlutować, zaizolować i połączyć

B. pozostawić uszkodzony przewód, a puszki połączyć przewodem natynkowym

C. wykuć bruzdę i wymienić rurkę instalacyjną z przewodami na przewód podtynkowy

D. odkręcić w puszkach uszkodzony przewód, wymienić go na nowy i połączyć

Odpowiedź polegająca na odkręceniu przerwanego przewodu w puszkach i zastąpieniu go nowym jest prawidłowa, ponieważ zapewnia trwałe i bezpieczne rozwiązanie problemu uszkodzonej instalacji elektrycznej. Zgodnie z zasadami dobrej praktyki, usunięcie uszkodzonego przewodu i zastąpienie go nowym jest kluczowe dla zapewnienia ciągłości obwodu oraz minimalizacji ryzyka wystąpienia zwarcia czy pożaru. W przypadku przerwania przewodu, jego naprawa poprzez zlutowanie może być nietrwała i narażać na ryzyko, zwłaszcza w instalacjach podtynkowych, gdzie dostęp do uszkodzeń jest ograniczony. Wymiana przewodu jest standardem w branży i pozwala na zachowanie pełnej funkcjonalności instalacji. Dodatkowo, przy wykonywaniu takiej naprawy należy stosować odpowiednie materiały, które przeznaczone są do instalacji elektrycznych, a także przestrzegać norm PN-IEC 60364, które regulują zasady bezpieczeństwa w instalacjach elektrycznych. Przykładowo, przy wyborze nowego przewodu warto kierować się jego parametrami elektrycznymi oraz odpowiednią izolacją, co zwiększy efektywność i bezpieczeństwo całej instalacji.

Pytanie 12

Obwody zasilające gniazda wtyczkowe o maksymalnym prądzie 32 A powinny być chronione przez wyłącznik RCD o prądzie różnicowym nominalnym

A. 1 000 mA

B. 500 mA

C. 100 mA

D. 30 mA

Wyłącznik RCD o znamionowym prądzie różnicowym 30 mA jest zalecany do ochrony osób przed porażeniem elektrycznym, szczególnie w obwodach zasilających gniazda wtyczkowe, gdzie może wystąpić kontakt z wodą lub innymi substancjami przewodzącymi. Zgodnie z normami, takimi jak PN-EN 61008-1, wyłączniki te są projektowane w celu wykrywania niewielkich różnic prądowych, które mogą wskazywać na niebezpieczne sytuacje. Przykładowo, w łazienkach, kuchniach czy miejscach narażonych na wilgoć, użycie RCD 30 mA znacząco zwiększa bezpieczeństwo użytkowników, minimalizując ryzyko porażenia prądem. Dodatkowo, warto zauważyć, że wyłączniki o wyższych wartościach prądów różnicowych, jak 100 mA czy 500 mA, są zazwyczaj stosowane w obwodach ochrony przeciwpożarowej, a nie w zastosowaniach bezpośrednio związanych z użytkownikami, co czyni 30 mA optymalnym wyborem w kontekście ochrony osób.

Pytanie 13

Na podstawie fragmentu tabeli obciążalności prądowej długotrwałej dobierz przekrój przewodów dla instalacji 1-fazowej prowadzonej przewodami DY w rurkach w ścianie. Obliczony prąd obciążenia Ig = 20 A.

Oznaczenia	A1		A2		B1		B2
Miejsce i sposób ułożenia przewodów	W rurach i kanałach (listwach) instalacyjnych pod tynkiem				W rurach i kanałach (listwach) instalacyjnych na ścianie
Miejsce i sposób ułożenia przewodów	Przewody jednożyłowe		Przewody wielożyłowe		Przewody jednożyłowe		Przewody wielożyłowe
Liczba przewodów obciążonych	2	3	2	3	2	3	2	3
Przekrój [mm²]	I_dd [A]	I_dd [A]	I_dd [A]	I_dd [A]	I_dd [A]	I_dd [A]	I_dd [A]	I_dd [A]
1,5	16,5	14,5	18,5	14	18,5	16,6	17,5	16
2,5	21	19	19,5	18,5	25	22	24	21
4	28	25	27	24	34	30	32	29
6	36	33	34	31	43	38	40	36

A. 4 mm2

B. 2,5 mm2

C. 1,5 mm2

D. 6 mm2

Wybór przekroju przewodów 2,5 mm2 jest poprawny, ponieważ zgodnie z obowiązującymi normami, w tym PN-IEC 60364, zapewnia on odpowiednią obciążalność prądową dla przewodów instalacyjnych. Dla prądu o wartości 20 A, przekrój 2,5 mm2 gwarantuje, że nie wystąpią nadmierne straty ciepła, co mogłoby prowadzić do przegrzania i potencjalnych zagrożeń. Ponadto, przewody 2,5 mm2 są standardowo stosowane w instalacjach jednofazowych dla obwodów oświetleniowych i gniazd, co czyni je uniwersalnym rozwiązaniem. W praktyce, stosowanie odpowiedniego przekroju przewodów pozwala nie tylko na zachowanie bezpieczeństwa, ale również na efektywność energetyczną instalacji. Warto również zwrócić uwagę, że w przypadku dłuższych tras przewodów, zaleca się zwiększenie przekroju, aby zredukować spadek napięcia, co jest istotne w kontekście jakości zasilania urządzeń elektrycznych. Przestrzeganie norm i dobrych praktyk branżowych w doborze przekrojów przewodów jest kluczowe dla trwałości i bezpieczeństwa instalacji elektrycznych.

Pytanie 14

Wystąpienie zwarcia przewodu neutralnego z ochronnym w oprawie oświetleniowej zainstalowanej na stałe w przedstawionej instalacji elektrycznej spowoduje zadziałanie wyłącznika oznaczonego symbolem

A. S304 C25

B. P301 25A

C. P301 40A

D. S301 B16

Poprawna odpowiedź to P301 25A, ponieważ w przypadku zwarcia przewodu neutralnego z ochronnym w instalacji elektrycznej, kluczowym elementem ochrony jest wyłącznik różnicowoprądowy. Wyłącznik ten, oznaczony symbolem P301 25A 30mA, jest zaprojektowany do detekcji różnicy prądów między przewodami fazowymi a neutralnym, co w przypadku uszkodzenia instalacji może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji. W momencie wystąpienia zwarcia, prąd różnicowy przekracza ustaloną wartość, co powoduje natychmiastowe odcięcie zasilania. Takie działanie jest niezwykle istotne dla ochrony użytkowników przed porażeniem prądem elektrycznym. Zgodnie z normami, takimi jak PN-EN 61008-1, wyłączniki różnicowoprądowe powinny być stosowane w obwodach, gdzie istnieje ryzyko kontaktu z wodą lub innymi przewodnikami. Przykładem zastosowania może być oświetlenie w łazienkach, gdzie obecność wody zwiększa ryzyko porażenia. Dlatego prawidłowe dobranie wyłącznika, takiego jak P301 25A, jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa.

Pytanie 15

Korzystając z danych zamieszczonych w tabeli wyznacz, wartość rezystancji jednej żyły przewodu YDY 3×2,5 mm² o długości 100 m.

Dane techniczne przewodu YDY
Ilość i przekrój znamionowy żył	Grubość znamionowa izolacji	Max. rezystancja żył	Orientacyjna masa przewodu o długości 1 km
mm²	mm	Ω/km	kg/km
2x1	0,8	18,1	81
2x1,5	0,8	12,1	97
2x2,5	0,8	7,41	125
2x4	0,9	4,61	176
2x6	0,9	3,08	228
3x1	0,9	18,1	96
3x1,5	0,9	12,1	116
3x2,5	0,9	7,41	153

A. 7,410 Ω

B. 0,741 Ω

C. 741,0 Ω

D. 74,10 Ω

Odpowiedź '0,741 Ω' jest jak najbardziej trafna! Dobrze, że wziąłeś pod uwagę długość przewodu, bo 100 m to tak naprawdę 1/10 km. Obliczenia rezystancji dla przewodów miedzianych można znaleźć w normach, a te mówią, że dla 2,5 mm² rezystancja na kilometr to około 7,41 Ω. Wiadomo, że jeśli mamy 100 m, to musimy to przeliczyć na 0,741 Ω. W inżynierii elektrycznej takie obliczenia są mega ważne, bo pomagają zrozumieć, jak minimalizować straty energii i dobierać odpowiednie zabezpieczenia. Właściwe przeliczenia pomagają w efektywności energetycznej. Formuła R = ρ * (L / A) to standardowy sposób podejścia, który powinien być znany każdemu, kto projektuje instalacje elektryczne. Dzięki temu cały system działa lepiej.

Pytanie 16

Jak często, według podanych w tabeli i zalecanych przez Prawo Budowlane czasookresów, należy wykonywać pomiary okresowe skuteczności ochrony przeciwporażeniowej i rezystancji izolacji instalacji elektrycznych w szkołach?

Zalecana częstotliwość wykonywania okresowych badań sprawności technicznej instalacji elektrycznych w zależności od warunków środowiskowych
Lp.	Rodzaj pomieszczenia	Pomiar skuteczności ochrony przeciwporażeniowej (nie rzadziej niż):	Pomiar rezystancji izolacji (nie rzadziej niż):
1	O wyziewach żrących	1 rok	1 rok
2	Zagrożonych wybuchem	1 rok	1 rok
3	Otwarta przestrzeń	1 rok	5 lat
4	Wilgotne i bardzo wilgotne (o wilgotności względnej 75-100%)	1 rok	5 lat
5	Gorące (temperatura powyżej 35 °C)	1 rok	5 lat
6	Zagrożone pożarem	5 lat	1 rok
7	Stwarzające zagrożenie dla ludzi (ZL I, ZL II, ZL III)	5 lat	1 rok
8	Zapylone	5 lat	5 lat

	Pomiar skuteczności ochrony przeciwporażeniowej (nie rzadziej niż):	Pomiar rezystancji izolacji (nie rzadziej niż):
A	1 rok	1 rok
B	1 rok	5 lat
C	5 lat	1 rok
D	5 lat	5 lat

A. D.

B. B.

C. C.

D. A.

Odpowiedź C jest prawidłowa, ponieważ zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego oraz standardami technicznymi, pomiary skuteczności ochrony przeciwporażeniowej w szkołach powinny być przeprowadzane co 5 lat, natomiast pomiary rezystancji izolacji wymagają okresowego sprawdzania co rok. Takie podejście ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa użytkowników obiektów edukacyjnych, gdzie prawidłowa ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym jest kluczowa. Przykładowo, w przypadku awarii systemów ochronnych, konsekwencje mogą być nie tylko materialne, ale przede wszystkim zdrowotne, zagrażające życiu uczniów i personelu. Regularne kontrole pozwalają na wczesne wykrycie potencjalnych usterek, co z kolei przyczynia się do zmniejszenia ryzyka wypadków. Warto zwrócić uwagę na standardy, takie jak PN-IEC 60364, które szczegółowo regulują wymagania dotyczące instalacji elektrycznych oraz ich okresowej konserwacji. Przestrzeganie tych zasad jest nie tylko obowiązkiem, ale również najlepszą praktyką w zarządzaniu bezpieczeństwem elektrycznym w obiektach edukacyjnych.

Pytanie 17

Jakie jest minimalne zabezpieczenie, jakie powinien posiadać osprzęt instalacyjny przeznaczony do montażu instalacji elektrycznej w pomieszczeniach charakteryzujących się częstym występowaniem podwyższonej wilgotności oraz pylenia?

A. IP 00

B. IP 66

C. IP 44

D. IP 22

Odpowiedź IP 44 to dobry wybór. Oznacza, że osprzęt jest odporny na ciało stałe, które jest większe niż 1 mm, i nie przepuszcza wody. To sprawia, że nadaje się do miejsc, gdzie jest więcej wilgoci, jak w łazienkach czy kuchniach. W praktyce oznacza to, że możesz używać tego osprzętu tam, gdzie jest para wodna, kurz lub inne zanieczyszczenia. W pomieszczeniach przemysłowych, gdzie produkuje się dużo pyłu, IP 44 też się sprawdzi. Nasze normy, czyli IEC 60529, mówią, że IP 44 to dobry poziom ochrony, co jest istotne, żeby było bezpiecznie i trwało to dłużej. Ale jeśli potrzebujesz czegoś lepszego, to niektóre sytuacje mogą wymagać wyższych stopni ochrony, jak IP 54 czy IP 66. Jednak zazwyczaj IP 44 da radę w standardowych warunkach.

Pytanie 18

W którym z wymienionych miejsc instalacji elektrycznej domu jednorodzinnego należy zamontować aparat przedstawiony na rysunku?

A. W tablicy rozdzielczej garażu.

B. W gnieździe lub puszkach instalacyjnych.

C. W złączu głównym budynku.

D. Na głównej szynie wyrównawczej.

Aparat ochrony przeciwprzepięciowej, który widzisz na zdjęciu, jest kluczowym elementem systemu zabezpieczeń instalacji elektrycznej w budynku. Jego głównym zadaniem jest ochrona przed przepięciami, które mogą być spowodowane zjawiskami atmosferycznymi, takimi jak burze, lub przez nagłe zmiany napięcia w sieci. Zgodnie z normami PN-EN 61643-11, instalacja takich urządzeń w złączu głównym budynku jest standardem, który zapewnia skuteczną ochronę wszystkich obwodów elektrycznych. Dzięki temu, w przypadku wystąpienia przepięcia, aparat szybko odłącza zasilanie, co chroni urządzenia podłączone do sieci przed uszkodzeniem. Ważne jest, aby instalacja tego typu była realizowana przez wykwalifikowanych fachowców, którzy zapewnią, że wszystkie aspekty techniczne i normatywne są spełnione. Na przykład, w domach jednorodzinnych, montaż takiego aparatu w złączu głównym nie tylko chroni instalację, ale również zwiększa bezpieczeństwo użytkowników, minimalizując ryzyko pożaru wywołanego przez przepięcia.

Pytanie 19

Najtrudniejsze okoliczności gaszenia łuku elektrycznego występują w obwodzie o charakterze

A. rezystancyjnym, przy przepływie prądu przemiennego

B. rezystancyjnym, przy przepływie prądu stałego

C. indukcyjnym, przy przepływie prądu stałego

D. indukcyjnym, przy przepływie prądu sinusoidalnego

Obwody rezystancyjne, zarówno przy prądzie stałym, jak i przemiennym, charakteryzują się innymi zasadami działania, które wpływają na zjawisko gaszenia łuku elektrycznego. W przypadku obwodów rezystancyjnych, prąd elektryczny ma tendencję do zmniejszania się, co prowadzi do łatwiejszego gaszenia łuku. W obwodach z przepływem prądu zmiennego, zjawisko gaszenia łuku jest dodatkowo wspomagane przez cykliczne przechodzenie prądu przez zero. Ludzie często myślą, że wszystkie obwody działają na podobnych zasadach, jednak kluczowym aspektem jest różnica w charakterystyce indukcyjnej i rezystancyjnej. W obwodach indukcyjnych, obecność reaktancji indukcyjnej powoduje dążenie do utrzymania łuku za sprawą nagromadzonej energii w polu elektromagnetycznym. Dlatego w zastosowaniach przemysłowych, takich jak zasilanie silników elektrycznych, gdzie obwody są dość często indukcyjne, musimy projektować zabezpieczenia, które radzą sobie z trudnościami gaszenia łuku. Ignorowanie tych różnic prowadzi do poważnych problemów w systemach zabezpieczeń i może skutkować awariami w instalacjach. Kluczowe jest zrozumienie, że obwody indukcyjne wymagają specjalnych metod gaszenia, takich jak zastosowanie łuków gaszących lub technologii MMC (Modular Multilevel Converter), które są zgodne z normami IEEE i IEC. Takie podejście minimalizuje ryzyko oraz zwiększa bezpieczeństwo w codziennych operacjach elektrycznych.

Pytanie 20

W przypadku pomiarów rezystancji izolacyjnej w całej instalacji elektrycznej budynku, który jest zasilany napięciem 230/400 V, powinno się je przeprowadzać przy odłączonym zasilaniu i przy

A. otwartych łącznikach i załączonych odbiornikach

B. zamkniętych łącznikach i załączonych odbiornikach

C. otwartych łącznikach i odłączonych odbiornikach

D. zamkniętych łącznikach i odłączonych odbiornikach

Pomiar rezystancji izolacji w instalacji elektrycznej jest kluczowy dla zapewnienia bezpieczeństwa i funkcjonalności systemu. Wykonywanie tych pomiarów przy zamkniętych łącznikach oraz odłączonych odbiornikach minimalizuje ryzyko uszkodzeń sprzętu oraz zapewnia dokładność pomiaru. W takim ustawieniu można skutecznie ocenić stan izolacji przewodów, co jest zgodne z normami europejskimi, takimi jak PN-EN 61010, które wymagają, aby urządzenia pomiarowe były używane w odpowiednich warunkach. Odpowiednia izolacja przewodów jest niezbędna do zapobiegania zwarciom oraz wyciekowi prądu do ziemi, co mogłoby prowadzić do niebezpiecznych sytuacji, takich jak pożary czy porażenia prądem. Przykładowo, podczas inspekcji budynku, technik powinien najpierw upewnić się, że wszystkie urządzenia są wyłączone, a następnie przeprowadzić pomiar rezystancji izolacji. Taki proces jest standardową procedurą w przemyśle elektrycznym i jest zalecany przez wiele organizacji zajmujących się normami bezpieczeństwa.

Pytanie 21

Jaki będzie efekt przesterowania przekształtnika w układzie napędowym przedstawionym na rysunku, wywołanego chwilowym wzrostem momentu obciążenia pracującego silnika, jeżeli wielkością kontrolowaną na wyjściu układu jest jego prędkość obrotowa?

A. Zmniejszenie częstotliwości i zmniejszenie napięcia zasilającego silnik.

B. Zwiększenie częstotliwości i zwiększenie napięcia zasilającego silnik.

C. Zwiększenie częstotliwości i zmniejszenie napięcia zasilającego silnik.

D. Zmniejszenie częstotliwości i zwiększenie napięcia zasilającego silnik.

Wybór niepoprawnej odpowiedzi może wynikać z niepełnego zrozumienia zasad działania przekształtników w kontekście regulacji prędkości silników. W przypadku przesterowania układu, które ma miejsce przy chwilowym wzroście momentu obciążenia, nie możemy zakładać, że powinno nastąpić zmniejszenie częstotliwości lub napięcia. Zmniejszenie częstotliwości prowadziłoby do obniżenia prędkości obrotowej silnika, co jest sprzeczne z celem działania kontrolera, który dąży do utrzymania stabilnej prędkości. Ponadto, zmniejszenie napięcia zasilającego skutkowałoby spadkiem momentu obrotowego, co tylko pogłębiłoby problem przesterowania, w rezultacie prowadząc do dalszego obniżenia prędkości silnika. Takie myślenie, oparte na intuicji, ignoruje podstawowe zasady automatyki i regulacji, takie jak prawo zachowania energii oraz zasady działania układów kontrolnych. W praktyce, odpowiednia reakcja na zmiany obciążenia, jak zwiększenie napięcia i częstotliwości, jest kluczowa w zapewnieniu ciągłości oraz efektywności procesów przemysłowych. Warto również dodać, że nieprawidłowe reakcje mogą prowadzić do uszkodzenia sprzętu oraz zwiększenia kosztów operacyjnych, co w dłuższej perspektywie może mieć negatywny wpływ na rentowność przedsiębiorstwa.

Pytanie 22

Aby przeprowadzić pomiar rezystancji metodą techniczną, należy przygotować

A. amperomierz i woltomierz

B. mostek Wheatstone'a

C. mostek Thomsona

D. omomierz oraz woltomierz

Prawidłowa odpowiedź to wykorzystanie amperomierza i woltomierza do pomiaru rezystancji metodą techniczną. Pomiar rezystancji w tym przypadku opiera się na zasadzie Ohma, według której rezystancja (R) jest równa napięciu (U) podzielonemu przez natężenie prądu (I), czyli R = U/I. Amperomierz służy do pomiaru natężenia prądu płynącego przez obwód, natomiast woltomierz mierzy spadek napięcia na rezystorze. Dzięki temu można uzyskać dokładne wartości rezystancji, które są istotne w różnych zastosowaniach, od projektowania obwodów elektronicznych po diagnostykę sprzętu elektrycznego. Zastosowanie tej metody pomiarowej jest zgodne z dobrymi praktykami inżynieryjnymi, ponieważ zapewnia dokładność i wiarygodność wyników. Warto również zaznaczyć, że metody techniczne pomiaru rezystancji powinny być stosowane w odpowiednich warunkach, aby uniknąć błędów pomiarowych, takich jak zakłócenia elektromagnetyczne czy niewłaściwe ustawienia urządzeń pomiarowych.

Pytanie 23

Jak, w przybliżeniu, zmieni się moc wydobywana przez grzejnik elektryczny, jeśli jego spiralę grzejną skróci się o połowę, a napięcie zasilania pozostanie niezmienione?

A. Zwiększy się dwukrotnie

B. Zmniejszy się czterokrotnie

C. Zwiększy się czterokrotnie

D. Zmniejszy się dwukrotnie

Odpowiedź jest prawidłowa, ponieważ moc wydzielana przez grzejnik elektryczny jest proporcjonalna do kwadratu napięcia zasilania i odwrotnie proporcjonalna do długości spirali grzejnej. Kiedy skracamy spiralę grzejną o połowę, jej rezystancja maleje, co powoduje, że prąd płynący przez nią wzrasta, przy niezmienionym napięciu. Zgodnie z prawem Ohma, moc P można wyrazić jako P = U²/R, gdzie U to napięcie, a R to rezystancja. Skrócenie spirali grzejnika o połowę wpływa na zmniejszenie rezystancji o połowę, co z kolei powoduje, że moc wydzielana przez grzejnik wzrasta dwukrotnie. Przykładowo, w zastosowaniach przemysłowych, gdy grzejniki są wykorzystywane do podgrzewania cieczy, zwiększenie mocy o 100% może znacząco wpłynąć na efektywność procesu grzewczego, co jest zgodne z zasadami optymalizacji energetycznej.

Pytanie 24

Której z poniższych czynności nie obejmuje zakres kontrolny badań instalacji elektrycznej?

A. Pomiarów rezystancji izolacji przewodów

B. Pomiarów oraz weryfikacji spadków napięć

C. Oględzin związanych z ochroną przeciwpożarową

D. Badania zabezpieczeń przed dotykiem pośrednim

Badania okresowe instalacji elektrycznej są niezbędnym elementem zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników oraz prawidłowego funkcjonowania systemów elektroenergetycznych. Pomiar rezystancji izolacji przewodów to kluczowy element tych badań, który pozwala na ocenę integralności izolacji. Niska rezystancja może wskazywać na uszkodzenia izolacji, co stwarza ryzyko porażenia prądem lub awarii systemu. Sprawdzanie ochrony przed dotykiem pośrednim, które ma na celu zminimalizowanie ryzyka kontaktu z elementami na potencjale uziemienia, również jest istotne w kontekście analiz okresowych. Oględziny dotyczące ochrony przeciwpożarowej, które obejmują ocenę układów elektrycznych pod kątem możliwości zapłonu lub zwarcia, są zgodne z normami bezpieczeństwa. Z kolei pomiar i sprawdzanie spadków napięć, chociaż ważne w kontekście analizy wydajności i jakości energii elektrycznej, nie jest częścią standardowego zakresu badań okresowych. Użytkownicy mogą mylnie uznać, że każde badanie związane z instalacją elektryczną powinno być uwzględnione w okresowych przeglądach, jednak różnica w celach tych badań jest kluczowa dla ich odpowiedniego przeprowadzenia. Właściwe podejście do badań określa, które pomiary są kluczowe dla dbałości o bezpieczeństwo oraz funkcjonalność instalacji.

Pytanie 25

Podczas oględzin instalacji elektrycznej w budynku jednorodzinnym stwierdzono obluzowanie się zacisku Z na głównej szynie uziemiającej budynku. Nieusunięcie tej usterki może być przyczyną

A. wzrostu rezystancji przewodu uziemiającego.

B. zmniejszenia się rezystancji uziomu.

C. zmniejszenia się rezystancji uziemienia ochronnego.

D. wzrostu rezystancji uziemienia ochronnego.

Obluzowanie zacisku Z na głównej szynie uziemiającej jest problemem, który może prowadzić do zwiększenia rezystancji uziemienia ochronnego. W kontekście bezpieczeństwa instalacji elektrycznych, rezystancja uziemienia ochronnego powinna być jak najniższa, aby skutecznie odprowadzać prądy zwarciowe do ziemi. Poza tym, zgodnie z normami PN-IEC 60364-5-54, dobrze uziemiona instalacja jest kluczowa dla zapobiegania porażeniom elektrycznym. Gdy zacisk jest luźny, kontakt elektryczny jest gorszy, co prowadzi do zwiększenia oporu elektrycznego, a tym samym do wzrostu rezystancji uziemienia. To zjawisko może być szczególnie niebezpieczne w sytuacji wystąpienia awarii, kiedy prąd zwarciowy nie przepłynie efektywnie do ziemi, co może skutkować uszkodzeniem urządzeń oraz zagrożeniem dla zdrowia użytkowników. W praktyce, regularne przeglądy i konserwacja instalacji elektrycznych są niezbędne, aby zapewnić ich prawidłowe działanie oraz bezpieczeństwo użytkowników.

Pytanie 26

Podczas wymiany trójfazowego wyłącznika różnicowoprądowego należy mieć na uwadze, że do wyłącznika nie może być podłączony przewód

A. fazowy LI

B. neutralny N

C. fazowy L2

D. ochronny PE

Odpowiedź dotycząca przewodu ochronnego PE jako nieodpowiedniego do podłączenia do trójfazowego wyłącznika różnicowoprądowego jest poprawna. Przewód ochronny PE ma za zadanie zapewnienie bezpieczeństwa użytkowników poprzez odprowadzenie prądu w przypadku awarii do ziemi, co zmniejsza ryzyko porażenia prądem elektrycznym. Wyłącznik różnicowoprądowy jest zaprojektowany do monitorowania różnicy prądów między przewodami fazowymi a neutralnym. Podłączenie przewodu PE do tego urządzenia nie tylko jest niezgodne z jego przeznaczeniem, ale również może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji, w których wyłącznik nie zadziała w przypadku wykrycia różnicy prądu. Zgodnie z normami PN-IEC 61008-1, wyłączniki różnicowoprądowe powinny być podłączane w sposób, który umożliwia ich prawidłowe działanie i spełnienie wymogów związanych z ochroną przeciwporażeniową. Przykładem poprawnej instalacji jest wykorzystanie wyłącznika różnicowoprądowego w połączeniu z przewodami fazowymi i neutralnym, co zapewnia skuteczną ochronę i minimalizuje ryzyko uszkodzeń.

Pytanie 27

Którą z wymienionych wielkości można zmierzyć przyrządem pokazanym na rysunku?

A. Barwę światła.

B. Poziom olśnienia.

C. Natężenie oświetlenia.

D. Strumień świetlny.

Natężenie oświetlenia jest wielkością, którą możemy zmierzyć przy pomocy luksomierza, który jest przedstawiony na powyższym zdjęciu. Przyrząd ten jest zaprojektowany do określania ilości światła docierającego do danej powierzchni, co jest kluczowe w wielu zastosowaniach, od projektowania wnętrz po inżynierię oświetleniową. Luksomierze są powszechnie wykorzystywane w branży budowlanej i architektonicznej, gdzie odpowiedni poziom oświetlenia jest istotny dla komfortu użytkowników oraz efektywności pracy. Zgodnie z normami ISO, natężenie oświetlenia powinno być dostosowane do specyficznych warunków użytkowych, co czyni pomiar luksomierzem niezbędnym narzędziem dla architektów i projektantów. Na przykład, w biurach wymagane jest natężenie oświetlenia wynoszące od 300 do 500 luksów w zależności od typu wykonywanych zadań. To pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie natężenia oświetlenia, aby zapewnić odpowiednie warunki pracy.

Pytanie 28

Jakie czynności związane z eksploatacją instalacji elektrycznych powinny być realizowane jedynie na podstawie pisemnego zlecenia?

A. Związane z ratowaniem życia i zdrowia ludzi

B. Eksploatacyjne, które mogą prowadzić do szczególnego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi

C. Eksploatacyjne, wskazane w instrukcjach stanowiskowych i realizowane przez uprawnione osoby

D. Dotyczące zabezpieczania instalacji przed uszkodzeniem

To, że czynności eksploatacyjne, które mogą grozić zdrowiu i życiu, powinny być robione tylko na pisemne polecenie, to dobra odpowiedź. Właściwie, takie sytuacje mogą się zdarzać, gdy ktoś ma do czynienia z urządzeniami pod napięciem albo w przypadku ryzyka porażenia prądem czy pożaru. Wymóg pisemnego polecenia pomaga upewnić się, że wszystko jest dokładnie opracowane, a ryzyko zminimalizowane zgodnie z normami, jak na przykład PN-IEC 60364. Oprócz tego, te procedury powinny być opisane w instrukcjach stanowiskowych i powinny być realizowane przez ludzi, którzy mają odpowiednie uprawnienia. Wiedza o bezpieczeństwie i procedurach związanych z elektrycznością jest naprawdę ważna dla każdego, kto pracuje w tej dziedzinie.

Pytanie 29

Na podstawie przedstawionej charakterystyki B i zamieszczonych w tabeli wyników pomiarów czasu zadziałania wyłącznika B10 przy określonych prądach przepływających przez ten wyłącznik, oceń zadziałanie jego wyzwalaczy.

Lp.	Wartość przepływającego prądu A	Czas zadziałania wyłącznika s
1	15	20
2	60	1

A. Wyzwalacz termiczny i elektromagnetyczny wyłącznika zadziałały poprawnie.

B. Wyzwalacz termiczny wyłącznika zadziałał poprawnie, a elektromagnetyczny zadziałał niepoprawnie.

C. Wyzwalacz termiczny wyłącznika zadziałał niepoprawnie, a elektromagnetyczny zadziałał poprawnie.

D. Wyzwalacz termiczny i elektromagnetyczny wyłącznika zadziałały niepoprawnie.

Wybranie odpowiedzi, że wyzwalacz termiczny i elektromagnetyczny zadziałały niepoprawnie, dobrze wynika z analizy charakterystyki B dla wyłącznika nadprądowego B10. Dla prądu 15 A mamy krotność 1,5·In. Z normy PN‑EN 60898‑1 dla charakterystyki B wynika, że przy ok. 1,45·In wyłącznik powinien wyłączyć w przedziale mniej więcej od kilkudziesięciu sekund do kilkunastu minut (zależnie od producenta, ale zawsze powyżej 1 minuty, zwykle bliżej 1 h). Z tabeli w zadaniu widać, że przy 15 A wyłącznik odłączył obwód już po 20 s – to jest zdecydowanie za szybko, więc człon termiczny jest rozregulowany lub uszkodzony. Z kolei dla prądu 60 A mamy krotność 6·In. Dla wyłącznika B10 przy takim prądzie wyzwalacz elektromagnetyczny powinien zadziałać praktycznie natychmiast, w czasie rzędu kilku–kilkudziesięciu milisekund (na wykresie to okolice 0,01–0,1 s). W pomiarze wyszło 1 s, czyli o rząd wielkości za długo. To oznacza, że człon zwarciowy nie spełnia wymagań selektywności i ochrony przeciwporażeniowej przez samoczynne wyłączenie zasilania. W praktyce, w instalacjach budynkowych taki wyłącznik należałoby bezwzględnie wymienić, bo wydłużony czas zadziałania przy zwarciu zwiększa ryzyko uszkodzenia przewodów, izolacji oraz porażenia. Dobrą praktyką jest porównywanie wyników pomiarów dokładnie z pasmem charakterystyki z katalogu producenta, a nie tylko „na oko”, i pamiętanie, że zarówno człon termiczny, jak i elektromagnetyczny muszą mieścić się w granicach normowych, inaczej aparat nie może być dalej eksploatowany.

Pytanie 30

Która z podanych przyczyn prowadzi do włączenia przekaźnika Buchholtza w celu odłączenia transformatora?

A. Niesymetryczne obciążenie transformatora

B. Przerwa w uziemieniu neutralnego punktu

C. Przerwa w uzwojeniu pierwotnym

D. Zwarcie pomiędzy uzwojeniem pierwotnym a wtórnym

Przerwa w uziemieniu punktu neutralnego, niesymetryczne obciążenie czy przerwa w uzwojeniu pierwotnym nie są bezpośrednimi przyczynami zadziałania przekaźnika Buchholtza. Uziemienie punktu neutralnego jest istotne dla stabilizacji pracy transformatora, ale jego przerwanie nie generuje bezpośrednio warunków do zadziałania przekaźnika ochronnego. Niesymetryczne obciążenie natomiast, choć może prowadzić do przegrzewania uzwojeń, nie wywołuje nagłych zmian w przepływie oleju, które są podstawą działania przekaźnika Buchholtza. Przerwa w uzwojeniu pierwotnym może prowadzić do poważnych uszkodzeń transformatora, jednak nie wywołuje ona sytuacji, w której przekaźnik odnotowuje nieprawidłowy przepływ oleju. W rzeczywistości, aby przekaźnik Buchholtza działał, muszą wystąpić warunki, które wpływają na właściwości fizyczne oleju izolacyjnego, co jest wynikiem zwarcia. Dobrym przykładem jest fakt, że w przypadku zwarcia, olej zaczyna się szybko podgrzewać, co prowadzi do ruchu powietrza w zbiorniku transformatora i zadziałania przekaźnika. Zrozumienie, jak przekaźnik Buchholtza funkcjonuje w kontekście rzeczywistych zagrożeń, jest kluczowe dla prawidłowej eksploatacji transformatorów oraz skutecznego zarządzania ryzykiem w systemach energetycznych.

Pytanie 31

Aby zabezpieczyć silnik o parametrach znamionowych podanych poniżej, należy dobrać wyłącznik silnikowy według oznaczenia producenta

Silnik 3~ Typ MAS063-2BA90-Z
0,25 kW 0,69 A Izol. F
IP 54 2755 obr/min cosφ 0,81
400 V (Y) 50 Hz

A. MMS-32S – 4A

B. PKZM01 – 0,63

C. MMS-32S – 1,6A

D. PKZM01 – 1

Wybór wyłącznika silnikowego PKZM01 – 1 jest poprawny, ponieważ jego znamionowy prąd 1 A jest zgodny z wymaganiami silnika o mocy 0,25 kW i prądzie znamionowym 0,69 A. Wyłączniki silnikowe powinny być dobierane na podstawie prądu znamionowego silnika, co w tym przypadku oznacza, że wymagany prąd roboczy wyłącznika powinien być nieco wyższy niż prąd znamionowy silnika, aby zapewnić odpowiednią ochronę. PKZM01 – 1, przy prądzie 1 A, zapewnia odpowiedni margines bezpieczeństwa, co jest zgodne z dobrymi praktykami w branży. Dodatkowo, wyłączniki serii PKZ są wyposażone w funkcję zabezpieczenia przeciążeniowego i zwarciowego, co czyni je odpowiednim wyborem do ochrony silników. W przypadku awarii, wyłącznik ten zadziała szybko, chroniąc zarówno silnik, jak i podłączone instalacje. Wykorzystując wyłączniki zgodne z normami IEC 60947-4-1, można być pewnym ich niezawodności i efektywności działania.

Pytanie 32

Które z zabezpieczeń przed przeciążeniem silnika elektrycznego zastosowano w układzie przedstawionym na schemacie?

A. Wyłącznik silnikowy.

B. Przekaźnik hallotronowy.

C. Zabezpieczenie termistorowe.

D. Wyzwalacz elektromagnetyczny.

Zabezpieczenie termistorowe jest kluczowym elementem ochrony silników elektrycznych przed przegrzaniem. Termistory to elementy, których opór zmienia się pod wpływem temperatury. W odpowiedzi na wzrost temperatury w silniku, termistor wykrywa to zjawisko i przekazuje sygnał do przekaźnika termistorowego (H1), który w razie potrzeby odłącza zasilanie silnika. Dzięki temu zabezpieczenie to jest niezwykle skuteczne w ochronie silnika przed uszkodzeniami spowodowanymi nadmiernym ciepłem. W praktyce, tego typu zabezpieczenia są powszechnie stosowane w różnych aplikacjach przemysłowych oraz w sprzęcie AGD, gdzie niezawodność i bezpieczeństwo są priorytetem. Przykłady zastosowania obejmują kompresory, pompy oraz wentylatory, gdzie nadmierna temperatura mogłaby prowadzić do poważnych uszkodzeń. Zastosowanie termistorów w zgodzie z normami IEC 60947-4-1 jest najlepszą praktyką w branży, zapewniającą długowieczność i efektywność urządzeń elektrycznych.

Pytanie 33

W tabeli zamieszczono wyniki kontrolnych pomiarów rezystancji uzwojeń stojana silnika trójfazowego połączonych jak na przedstawionym schemacie. Przedstawione wyniki świadczą o

Rezystancja uzwojeń stojana między zaciskami	Wartość Ω
U1 – V1	15
V1 – W1	∞
W1 – U1	∞

A. przerwie w uzwojeniu V1 – V2

B. przerwie w uzwojeniu W1 – W2

C. zwarciu międzyzwojowym w uzwojeniu V1 – V2

D. zwarciu międzyzwojowym w uzwojeniu U1 – U2

Przerwa w uzwojeniu W1 – W2 została zidentyfikowana na podstawie wyników pomiarów rezystancji, które są kluczowe w diagnostyce silników elektrycznych. Wynik pomiaru rezonansowego dla uzwojenia U1 – V1 wynoszący 15 Ω wskazuje na prawidłowe połączenie oraz sprawność tego uzwojenia. Jednak rezystancja między zaciskami V1 – W1 oraz W1 – U1 wskazująca na nieskończoność (∞) jest jednoznacznym sygnałem, że w obwodzie występuje przerwa. W praktycznych zastosowaniach, takie pomiary pomagają w szybkiej diagnostyce i identyfikacji uszkodzeń, co jest zgodne z normami branżowymi, takimi jak IEC 60034 dotyczące silników elektrycznych. Zrozumienie tego procesu może być przydatne w utrzymaniu ruchu i optymalizacji pracy maszyn, co jest kluczowe dla zapewnienia ciągłości produkcji. Warto również zwrócić uwagę na regularne wykonywanie takich pomiarów w celu wczesnego wykrywania problemów i unikania poważniejszych awarii.

Pytanie 34

Podczas pracy młotowiertarki udarowej zaobserwowano intensywne iskrzenie na komutatorze. Co należy zrobić, aby uniknąć uszkodzenia narzędzia?

A. Należy zatrzymać pracę i dokręcić połączenia kabli wewnątrz obudowy

B. Trzeba wstrzymać pracę i wymienić łącznik zasilający

C. Po zakończeniu pracy należy skontrolować połączenie uzwojenia twornika z uzwojeniem wzbudzenia

D. Wstrzymać pracę i wymienić szczotki

Wymiana szczotek w młotowiertarce udarowej jest kluczowym krokiem, gdy zauważamy nadmierne iskrzenie na komutatorze. Iskrzenie to może być wynikiem zużycia szczotek, które są odpowiedzialne za przewodzenie prądu do wirnika silnika. W miarę eksploatacji, szczotki ulegają ścieraniu, co prowadzi do zwiększenia oporu elektrycznego, a w konsekwencji do iskrzenia. Wymiana szczotek powinna być przeprowadzana zgodnie z zaleceniami producenta, co często wiąże się z regularnymi inspekcjami technicznymi, aby zapobiec poważniejszym uszkodzeniom narzędzia. Przykładowo, w przypadku firmy produkującej młotowiertarki, regularne serwisowanie i monitorowanie stanu szczotek mogą znacząco wydłużyć żywotność narzędzia oraz zapewnić jego optymalne działanie. Praktyka ta nie tylko przyczynia się do bezpieczeństwa użytkownika, ale także utrzymuje wysoką wydajność pracy, co jest niezmiernie ważne w środowisku budowlanym czy remontowym. W ten sposób można uniknąć kosztownych napraw oraz przedłużyć okres użytkowania urządzenia.

Pytanie 35

Obwody SELV lub PELV stanowią ochronę

A. przeciwzwarciową.

B. przeciwprzepięciową.

C. przez zasilanie napięciem bezpiecznym.

D. przez stanowisko nieprzewodzące.

W obwodach SELV (Safety Extra-Low Voltage) i PELV (Protective Extra-Low Voltage) cała idea ochrony polega właśnie na zasilaniu obwodu napięciem bezpiecznym, czyli tak niskim, że przy normalnych warunkach dotyk części czynnych nie powinien spowodować porażenia prądem. W normach, np. PN‑HD 60364, jasno określono zakresy napięć bardzo niskich: dla obwodów AC zazwyczaj do 50 V, a w niektórych środowiskach nawet niżej. Chodzi o to, że zamiast polegać wyłącznie na izolacji czy wyłącznikach różnicowoprądowych, ogranicza się sam poziom napięcia, przez co prąd przepływający przez ciało człowieka jest zbyt mały, żeby wyrządzić poważną szkodę. SELV ma dodatkowo izolację od innych obwodów i brak połączenia z ziemią, PELV może być uziemiony, ale dalej pracuje na napięciu bezpiecznym. W praktyce takie rozwiązania stosuje się np. w sterowaniu maszyn, zasilaczach 24 V DC w szafach sterowniczych, w oświetleniu w łazienkach czy basenach, w zasilaniu elektronarzędzi do pracy w warunkach podwyższonego zagrożenia. Moim zdaniem to jedna z najlogiczniejszych form ochrony przeciwporażeniowej: nawet jeśli zawiedzie izolacja, przewód się przetrze, ktoś dotknie zacisku – napięcie nadal pozostaje na tyle niskie, że ryzyko jest zdecydowanie ograniczone. Oczywiście dalej trzeba stosować dobre praktyki: odpowiednie przekroje przewodów, separowane zasilacze, właściwe stopnie ochrony IP i zgodność z dokumentacją producenta urządzeń, ale fundamentem SELV/PELV jest właśnie zasilanie napięciem bezpiecznym.

Pytanie 36

Jakie nastąpi zmiana w przekładni napięciowej transformatora jednofazowego, jeśli podczas jego modernizacji nawinięto o 10% więcej zwojów po stronie niskiego napięcia, nie zmieniając ilości zwojów po stronie wysokiego napięcia?

A. Wzrośnie o 10%

B. Spadnie o 10%

C. Spadnie o 19%

D. Wzrośnie o 21%

Transformator jednofazowy działa na zasadzie przekładni napięciowej, która jest definiowana jako stosunek liczby zwojów uzwojenia wysokiego napięcia do liczby zwojów uzwojenia niskiego napięcia. W przypadku, gdy nawinięto o 10% więcej zwojów na stronie dolnego napięcia, liczba zwojów w uzwojeniu niskiego napięcia wzrasta, co prowadzi do zmiany przekładni. Jeśli oznaczymy liczbę zwojów uzwojenia niskiego napięcia jako N1, uzwojenia wysokiego napięcia jako N2, to nowa liczba zwojów uzwojenia niskiego napięcia wyniesie 1,1 * N1. Nowa przekładnia napięciowa (U2/U1) oblicza się jako N2/(1,1 * N1), co skutkuje zmniejszeniem przekładni o około 10%. W praktyce, zwiększenie liczby zwojów po stronie dolnego napięcia oznacza, że transformator będzie w stanie obniżyć napięcie w mniejszym stopniu, co ma znaczenie w aplikacjach wymagających stabilizacji napięcia, takich jak zasilanie urządzeń elektronicznych, gdzie precyzyjne napięcie jest kluczowe. W przemyśle energetycznym zrozumienie przekładni napięciowej jest niezbędne do projektowania transformatorów oraz ich optymalizacji. Zmiany w liczbie zwojów mogą być korzystne w niektórych warunkach operacyjnych, co podkreśla znaczenie regularnych przeglądów i modernizacji transformatorów.

Pytanie 37

Przed którym z wymienionych rodzajów uszkodzeń transformatora energetycznego olejowego 15/0,4 kV 2500 kVA nie chroni zabezpieczenie przedstawione na rysunku

A. Zwarcia wewnątrz kadzi.

B. Przegrzania uzwojeń.

C. Przerwy w uziemieniu.

D. Wzrostu strumienia w rdzeniu.

Analizując inne odpowiedzi, warto zauważyć, że zwarcia wewnętrzne kadzi, przegrzanie uzwojeń oraz wzrost strumienia w rdzeniu to sytuacje, które są wykrywane przez zabezpieczenia różnicowoprądowe. Zwarcia wewnętrzne prowadzą do nieprawidłowego przepływu prądu, co generuje różnice w prądach płynących przez uzwojenia, a zatem aktywują mechanizm zabezpieczający. Przegrzanie uzwojeń również powoduje wzrost prądu, co może być odczytane przez system jako stan alarmowy. Wzrost strumienia w rdzeniu często związany jest z przeciążeniem transformatora, co także wpływa na prądy w uzwojeniach. Istnieje zatem mylne przekonanie, że zabezpieczenie różnicowoprądowe ma możliwość monitorowania wszelkich anomalii w pracy transformatora. To podejście jest błędne, ponieważ zabezpieczenie to nie jest zaprojektowane do reagowania na przerwy w uziemieniu. Takie przerwy mogą prowadzić do sytuacji, w których niebezpieczne napięcia pojawiają się na obudowie transformatora, co stwarza zagrożenie dla ludzi i urządzeń. Wiedza na temat odpowiednich zabezpieczeń jest niezbędna dla zapewnienia bezpieczeństwa i niezawodności transformatorów, dlatego ważne jest, aby inżynierowie i technicy rozumieli ograniczenia stosowanych zabezpieczeń oraz odpowiednie metody ich stosowania zgodnie z normami i najlepszymi praktykami branżowymi.

Pytanie 38

Aby ocenić efektywność ochrony przed porażeniem elektrycznym realizowanej przez automatyczne odłączenie zasilania zabezpieczeniem o określonym prądzie wyłączenia w systemie elektrycznym o danej wartości napięcia znamionowego, potrzebna jest informacja o wartości

A. impedancji pętli zwarcia instalacji

B. maksymalnego spadku częstotliwości w sieci zasilającej

C. maksymalnej współczynnika przepięć

D. mocy zainstalowanych urządzeń elektrycznych w instalacji

Odpowiedź dotycząca impedancji pętli zwarcia instalacji jest poprawna, ponieważ ta wartość jest kluczowa dla oceny skuteczności ochrony przeciwporażeniowej realizowanej przez samoczynne wyłączenie zasilania. Impedancja pętli zwarcia wpływa na prąd zwarciowy, który może przepłynąć przez instalację w przypadku awarii. Zgodnie z normami IEC 60364-4-41 oraz PN-IEC 61008-1, istotne jest, aby prąd wyłączający dla zastosowanego zabezpieczenia (np. wyłącznika nadprądowego lub różnicowoprądowego) był odpowiednio wyższy od wartości prądu zwarciowego, co zapewnia szybkie działanie zabezpieczeń. W praktyce, aby zapewnić skuteczność ochrony, projektanci instalacji elektrycznych muszą przeprowadzić obliczenia impedancji pętli zwarcia, co pozwala na dobór odpowiednich zabezpieczeń. Na przykład, w przypadku instalacji o napięciu znamionowym 230 V i użyciu bezpiecznika o prądzie wyłączającym 30 mA, wartość impedancji pętli zwarcia musi być obliczona tak, aby prąd zwarciowy wynosił co najmniej 150 mA, co zapewnia odpowiednie wyłączenie w wymaganym czasie.

Pytanie 39

W którym wierszu tabeli protokołu ze sprawdzenia skuteczności samoczynnego wyłączenia napięcia, którego fragment przedstawiono na rysunku, należy w kolumnie "Ocena" wpisać "nie"?

Lp.	Nazwa obwodu lub urządzenia	Typ zabezpieczenia	I_n A	I_a A	Z_s Ω	Z_s Ω	t_w s
parter
1	tablica TO-1	WT gG	63	269	0,44	0,78	5
2	gniazdo 10A/Z	S191 B	10	50	0,98	4,60	0,4
3	gniazdo 10A/Z	S191 B	10	50	8,80	4,60	0,4
4	gniazdo podwójne 10A/Z bolec 1	P 121	0,03	0,03	2	1667	0,2
I_n – prąd znamionowy urządzenia dla urządzeń RCD I_n = I_Δn
I_a – prąd powodujący samoczynne wyłączenie: I_a = k·I_n, dla urządzeń RCD I_a = I_Δn
k – współczynnik przeliczony z charakterystyki czasowo-prądowej badanego typu zabezpieczenia
Z_s – impedancja pętli zmierzona
Z_s – największa dopuszczalna impedancja pętli: Z_s = W_k·U₀/I_a
gdzie W_k - współczynnik korekcyjny obostrzający wartość wymaganą
t_w – największy dopuszczalny czas zadziałania zabezpieczenia

A. 4

B. 3

C. 2

D. 1

Poprawna odpowiedź to 3, ponieważ wiersz ten wskazuje na zmierzoną impedancję pętli równą 8,80Ω, co znacznie przekracza maksymalną dopuszczalną wartość dla tego obwodu, wynoszącą 4,60Ω. Zgodnie z obowiązującymi normami, w tym z normą PN-EN 61008, która reguluje wymagania dotyczące urządzeń zabezpieczających, aby skutecznie zrealizować samoczynne wyłączenie napięcia, impedancja pętli musi mieścić się w określonych granicach. Jeśli wartość impedancji jest zbyt wysoka, oznacza to, że zabezpieczenie może nie zadziałać w odpowiednim czasie, co z kolei stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowników. Przykładowo, w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia, przekroczenie wartości impedancji pętli może prowadzić do sytuacji, w której prąd zwarcia nie jest wystarczający, aby zadziałać wyłącznik automatyczny, co może skutkować poważnymi konsekwencjami. Dlatego ocena skuteczności samoczynnego wyłączenia napięcia w tym przypadku powinna być wpisana jako "nie".

Pytanie 40

Do zadań realizowanych w trakcie inspekcji podczas pracy silnika elektrycznego prądu stałego nie wchodzi kontrolowanie

A. stanu szczotek

B. intensywności drgań

C. odczytów aparatury kontrolno-pomiarowej

D. konfiguracji zabezpieczeń

Odpowiedź "stanu szczotek" jest w porządku. Wiesz, że podczas przeglądania silnika elektrycznego prądu stałego nie sprawdza się bezpośrednio stanu szczotek. Sprawdzanie ich to część konserwacji, a to z kolei oznacza, że trzeba je wymieniać co jakiś czas i kontrolować. Zmiana szczotek powinna być robiona według tego, co mówi producent oraz z zachowaniem odpowiednich zasad bezpieczeństwa. Oczywiście, kontrola stanu szczotek jest ważna, ale nie robi się tego na co dzień, gdy silnik pracuje. W trakcie oględzin silnika trzeba zwrócić uwagę na parametry robocze, takie jak to, co pokazuje aparatura kontrolno-pomiarowa, poziom drgań i ustawienia zabezpieczeń. Te rzeczy mają ogromny wpływ na bezpieczeństwo i wydajność silnika. Na przykład, regularne sprawdzanie parametrów przez system monitoringu i ich analiza mogą pomóc uniknąć większych awarii i poprawić efektywność działania.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej