Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Technik żywienia i usług gastronomicznych
  • Kwalifikacja: HGT.02 - Przygotowanie i wydawanie dań
  • Data rozpoczęcia: 9 lutego 2026 23:57
  • Data zakończenia: 10 lutego 2026 00:22

Egzamin zdany!

Wynik: 32/40 punktów (80,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

Do opiekania dań używa się

A. szybkowaru
B. patelni
C. bemaru
D. salamander
Salamander to urządzenie gastronomiczne przeznaczone do opiekania potraw, które działa na zasadzie intensywnego promieniowania cieplnego. W przeciwieństwie do innych metod, takich jak gotowanie czy pieczenie, salamander pozwala na szybkie i równomierne opiekanie potraw, co jest szczególnie istotne w profesjonalnej kuchni. Przykładowo, salamander często wykorzystywany jest do zarumieniania serów na daniach takich jak zapiekanki czy gratin, a także do opiekania mięs, co pozwala na uzyskanie chrupiącej skórki. Warto zaznaczyć, że w profesjonalnych kuchniach standardem jest posiadać salamander, ponieważ urządzenie to przyspiesza proces przygotowania potraw i podnosi ich walory estetyczne. Dodatkowo, użycie salamandra pozwala na oszczędność energii w porównaniu do piekarnika, co jest zgodne z obecnymi trendami ekologicznymi w branży gastronomicznej.

Pytanie 2

Na podstawie danych zawartych w tabeli wskaż optymalne warunki przechowywania świeżego pasztetu drobiowego.

WarunkiŚrodki spożywczeTemperatura (w °C)Wilgotność ( w %)
IKoncentraty, produkty zbożowe10 ÷ 14~ 60
IIWyroby garmażeryjne, przetwory mleczne0 ÷ 4~ 60
IIIWarzywa korzeniowe, ziemniaki6 ÷ 10~ 90
IVRyby, mięso, drób0 ÷ 3~ 80
A. II
B. I
C. IV
D. III
Odpowiedź "II" jest prawidłowa, ponieważ świeży pasztet drobiowy, jako wyrób garmażeryjny, musi być przechowywany w ściśle określonych warunkach. Z danych zawartych w tabeli wynika, że optymalne warunki obejmują temperaturę od 0 do 4 stopni Celsjusza oraz wilgotność na poziomie około 60%. Utrzymanie takiej temperatury jest kluczowe dla zahamowania rozwoju bakterii i innych mikroorganizmów, które mogą powodować psucie się żywności. W praktyce oznacza to, że świeży pasztet powinien być przechowywany w lodówce, co zapewnia nie tylko bezpieczeństwo żywności, ale również zachowanie jej walorów smakowych i odżywczych. Dobrą praktyką jest także kontrolowanie wilgotności w przechowywanych produktach, ponieważ zbyt wysoka wilgotność może sprzyjać rozwojowi pleśni. Przykładem dobrego zastosowania tych zasad jest stosowanie cyfrowych higrometrów w lodówkach do monitorowania warunków przechowywania, co pozwala na szybką reakcję w przypadku odchyleń od normy.

Pytanie 3

Jakie działania mające na celu zapobieganie zagrożeniom powinny być podjęte podczas odbioru towaru?

A. Nadzór nad produkcją artykułów spożywczych
B. Prawidłowe warunki przechowywania
C. Sprawdzanie czasu przechowywania
D. Weryfikacja dostawcy
Choć każde z wymienionych działań ma swoje znaczenie w kontekście zapewnienia bezpieczeństwa towarów, nie są one kluczowymi metodami w fazie przyjęcia towaru w procesie logistycznym. Kontrola czasu składowania, mimo że istotna, koncentruje się na właściwym zarządzaniu zapasami i nie ma bezpośredniego wpływu na jakość towaru w momencie jego przyjęcia. Wszelkie problemy związane z żywnością mogą już wystąpić przed jej przechowywaniem, dlatego kontrola dostawcy jest bardziej krytycznym punktem. Odpowiednie warunki magazynowania są również ważne, ale ich zapewnienie jest rezultatem wcześniejszych działań związanych z produktem i dostawcą, a nie elementem samego procesu przyjęcia. Nadzór nad produkcją żywności, chociaż istotny dla jakości finalnego produktu, jest funkcją, która najczęściej ma miejsce w trakcie produkcji, a nie przy przyjęciu towaru. Problemy związane z jakością mogą być już ukryte w surowcach dostarczanych przez dostawcę niezależnie od tego, jak długo będą one przechowywane lub jakie będą warunki ich składowania. Dlatego nie można bagatelizować znaczenia weryfikacji dostawców jako kluczowej strategii zapobiegawczej w zarządzaniu ryzykiem w procesie przyjmowania towarów.

Pytanie 4

Jeżeli przy stanowisku pracy kucharza znajduje się przedstawiony na ilustracji znak, to kucharz przed przystąpieniem do pracy

Ilustracja do pytania
A. nie może dotykać rękami ubrania ochronnego.
B. nie może stosować ubrania ochronnego.
C. musi zdjąć fartuch ochronny.
D. musi założyć fartuch ochronny.
Ten znak to klasyczny znak nakazu stosowania odzieży ochronnej – w tym przypadku fartucha. Niebieskie koło z białą sylwetką w fartuchu oznacza, że przed rozpoczęciem pracy na danym stanowisku pracownik ma obowiązek założyć fartuch ochronny, a nie że może, jeśli chce. To nie jest sugestia, tylko wymaganie wynikające z zasad BHP oraz z dobrych praktyk higienicznych GHP i systemu HACCP. W gastronomii fartuch ochronny pełni podwójną funkcję: chroni ubranie własne pracownika przed zabrudzeniem, tłuszczem, gorącymi cieczami, ale przede wszystkim zabezpiecza żywność przed zanieczyszczeniem z odzieży codziennej, kurzem z ulicy, sierścią, włosami, drobnymi elementami garderoby. Moim zdaniem w profesjonalnej kuchni założenie czystego fartucha to taki sam podstawowy odruch jak umycie rąk. W praktyce oznacza to, że kucharz przed wejściem na zaplecze produkcyjne przebiera się w odzież roboczą, zakłada czysty fartuch, często też nakrycie głowy, a fartuch zdejmuje dopiero przy wyjściu z części produkcyjnej, np. na przerwę lub do strefy gości. Standardy sanitarne wymagają, żeby fartuch był wykonany z materiału łatwego do prania i dezynfekcji, bez zbędnych ozdób, które mogłyby gromadzić brud. W wielu zakładach wdraża się też zasadę osobnych fartuchów do obróbki surowej żywności i do pracy z produktami gotowymi do spożycia, żeby ograniczyć ryzyko krzyżowego zanieczyszczenia. Ten znak przypomina więc kucharzowi, że zanim dotknie żywności, urządzeń czy naczyń, musi być w pełnym, właściwym ubraniu ochronnym, a fartuch jest jego podstawowym elementem.

Pytanie 5

Jaja po wiedeńsku powinny być gotowane od momentu umieszczenia ich w wrzącej wodzie przez

A. 5 minut
B. 3 minuty
C. 1 minutę
D. 7 minut
Gotowanie jaj na twardo jest popularną metodą, jednak czas gotowania jest kluczowym czynnikiem, który wpływa na ostateczny efekt. Odpowiedzi wskazujące na 1 minutę są niewłaściwe, ponieważ ten czas jest zbyt krótki, aby białko mogło się odpowiednio ściąć, co skutkuje surowym żółtkiem i białkiem. Z kolei 5 minut to granica, po której białko staje się twarde, a żółtko zaczyna się zbytnio ścić, co zmienia walory smakowe dania. Odpowiedź sugerująca 7 minut z kolei prowadzi do jaj, które będą zdecydowanie za twarde i stracą swoje charakterystyczne płynne żółtko, co negatywnie wpływa na smak i prezentację potrawy. Często popełnianym błędem jest nieprzestrzeganie zasady temperowania jaj przed gotowaniem, co może również prowadzić do nieodpowiedniego czasu gotowania. Przygotowując jaja, warto zwrócić uwagę na to, że czas gotowania należy dostosować do sposobu ich podania i indywidualnych preferencji, jednak kluczowe jest, aby nie przekraczać czasu 3 minut dla jaj po wiedeńsku. Dobre praktyki kulinarne zakładają ciągłe doskonalenie umiejętności gotowania oraz znajomość zasad dotyczących termicznego przetwarzania żywności, co ma kluczowe znaczenie dla jakości dań. Dlatego warto inwestować czas w naukę oraz praktykę, aby osiągnąć doskonałe rezultaty w kuchni.

Pytanie 6

Jaką czynność należy wykonać przy przygotowywaniu surówki z selera, aby zapobiec jego enzymatycznemu ciemnieniu?

A. Cienkie obieranie selera
B. Użycie do starcia selera tarki ze stali nierdzewnej
C. Skropienie startego selera sokiem z cytryny
D. Płukanie selera przed rozdrobnieniem
Skropienie startego selera sokiem z cytryny jest skuteczną metodą zapobiegania ciemnieniu enzymatycznemu, co jest zjawiskiem wynikającym z utlenienia polifenoli w obecności tlenu. Sok z cytryny zawiera kwas cytrynowy, który zmienia pH powierzchni selera, co ogranicza aktywność enzymu polifenolazy odpowiedzialnego za ciemnienie. W praktyce, dodanie soku z cytryny do selera nie tylko spowalnia ten proces, ale również polepsza walory smakowe oraz estetyczne potrawy. W gastronomii, zwłaszcza w przypadku sałatek, zachowanie świeżego wyglądu składników jest niezwykle istotne. Warto również zaznaczyć, że ta technika jest zgodna z dobrymi praktykami w zakresie przygotowywania potraw, gdzie estetyka oraz jakość składników odgrywają kluczową rolę. Dodatkowo, sok z cytryny ma właściwości antyoksydacyjne, co przyczynia się do lepszego zachowania wartości odżywczych surówki.

Pytanie 7

Oblicz wartość energetyczną posiłku, który zawiera 20 g białka, 7 g tłuszczu oraz 55 g przyswajalnych węglowodanów?

A. 328 kcal
B. 428 kcal
C. 603 kcal
D. 363 kcal
Obliczając wartość energetyczną zestawu obiadowego, korzystamy z prostych przeliczników dla makroskładników. I tak, każdy gram białka to około 4 kcal, węglowodany też mają 4 kcal na gram, a tłuszcz - tutaj uwaga - aż 9 kcal na gram. W naszym zestawie mamy 20 g białka, 7 g tłuszczu i 55 g węglowodanów. Więc robiąc szybkie obliczenia: 20 g białka x 4 kcal to 80 kcal, 7 g tłuszczu x 9 kcal to 63 kcal, a 55 g węglowodanów x 4 kcal daje 220 kcal. Kiedy to zsumujemy, dostajemy 80 + 63 + 220 = 363 kcal. To naprawdę ważne, żeby znać te zasady, zwłaszcza jeśli chcesz zajmować się dietetyką albo pracować w gastronomii. Pomaga to dokładniej dopasować posiłki do potrzeb energetycznych ludzi, co jest super przydatne.

Pytanie 8

Deski oraz uchwyty noży wykonane z polietylenu, stosowane do obróbki surowego mięsa w restauracjach zgodnych z systemem HACCP, powinny mieć kolor

A. czerwony
B. brązowy
C. żółty
D. biały
Wybór innych kolorów, takich jak biały, brązowy czy żółty, na narzędzia do obróbki mięsa surowego jest niewłaściwy. Biały kolor najczęściej odnosi się do narzędzi przeznaczonych do obróbki produktów, które są już gotowe do spożycia, jak na przykład pieczywo czy warzywa, co stwarza ryzyko krzyżowego zanieczyszczenia. Brązowy kolor jest używany do oznaczania produktów takich jak pieczywo lub inne wyroby, które nie są surowymi produktami mięsnymi, co wprowadza dodatkowe zamieszanie w kontekście stosowania narzędzi. Żółty kolor jest zazwyczaj używany dla produktów rybnych. Użycie kolorów innych niż czerwony dla narzędzi przeznaczonych do mięsa surowego może prowadzić do błędów w obszarze kontroli higieny, co jest sprzeczne z zasadami HACCP. Utrzymanie systemu kolorów zgodnie z wytycznymi branżowymi jest kluczowe dla zachowania standardów higieny i bezpieczeństwa żywności. Typowe błędy myślowe w tym kontekście obejmują ignorowanie znaczenia systemów kolorystycznych i ich roli w redukcji ryzyka kontaminacji. Właściwa identyfikacja narzędzi na podstawie ich kolorów powinna być integralną częścią każdej procedury operacyjnej w zakładach gastronomicznych.

Pytanie 9

Do kluczowych elementów reklamy wewnętrznej w restauracji nie zaliczają się

A. znaki firmowe umieszczone na ścianach, podłogach i drzwiach
B. prezentery, tablice oraz tabliczki informacyjne
C. szyldy wewnętrzne
D. billboardy
Billboardy, mimo że są powszechnie stosowane w reklamie zewnętrznej, nie są uznawane za podstawowe środki reklamy wewnętrznej w lokalu gastronomicznym. Reklama wewnętrzna skupia się głównie na komunikacji z klientami znajdującymi się już wewnątrz lokalu. Do jej podstawowych elementów należą prezentery, tablice i tabliczki informacyjne, które dostarczają odwiedzającym istotnych informacji o menu, promocjach czy usługach. Na przykład, tabliczki informacyjne mogą być umieszczane przy potrawach, aby zaznaczyć ich składniki lub alergeny, co jest zgodne z dobrymi praktykami branżowymi, które nakładają obowiązek informowania klientów o potencjalnych zagrożeniach zdrowotnych. Znaki firmowe umieszczane na ścianach, podłogach czy drzwiach wzmacniają identyfikację marki, co jest kluczowe w budowaniu świadomości marki wśród konsumentów. Szyldy wewnętrzne z kolei pomagają w nawigacji po lokalu, co zwiększa komfort klientów. Dlatego billboardy, jako element reklamy zewnętrznej, nie są odpowiednie w kontekście reklamy wewnętrznej.

Pytanie 10

Sprzętem używanym do przygotowywania koktajlu mleczno-owocowego jest

A. blender.
B. młynek.
C. ubijarka.
D. kuter.
Blender to naprawdę super urządzenie do robienia koktajli mleczno-owocowych. Jego budowa i funkcje sprawiają, że nie ma sobie równych. Te wirujące ostrza kręcą się szybko, więc łatwo miksują owoce, mleko oraz jogurt, co daje nam gładką konsystencję napoju. To jest mega ważne, bo w końcu smak i tekstura koktajlu się liczą! Poza tym, blender jest uniwersalny; można go wykorzystać nie tylko do koktajli, ale też do zrobienia zup, sosów, czy smoothie. Podczas zakupu warto spojrzeć na moc i materiał dzbanka – to naprawdę wpływa na trwałość urządzenia i jakość tego, co robimy. W profesjonalnych kuchniach blender to po prostu must-have, co pokazuje, jak bardzo jest doceniany w branży kulinarnej.

Pytanie 11

W obszarze czystym w lokalu gastronomicznym powinno się realizować

A. segregowanie czystych naczyń
B. ustawianie naczyń na półkach
C. przygotowanie wstępne składników
D. porcjowanie gotowych dań
Porcjonowanie gotowych potraw w strefie czystej zakładu gastronomicznego jest kluczowym elementem zapewnienia bezpieczeństwa żywności oraz wysokiej jakości usług. W tej strefie zajmujemy się wyłącznie produktami, które są już gotowe do podania, co oznacza, że zostały one uprzednio przygotowane w strefie brudnej, a następnie odpowiednio schłodzone lub przechowywane. Przykładem zastosowania tej praktyki może być restauracja, gdzie po zakończeniu gotowania potrawy są porcjowane w odpowiednie pojemniki, co ułatwia serwowanie i minimalizuje ryzyko zanieczyszczenia. Porcjonowanie musi odbywać się przy użyciu czystych narzędzi i naczyń, zapewniając zgodność z normami HACCP, które kładą nacisk na kontrolę krytycznych punktów w procesie produkcji żywności. Dobrze zaprojektowane procedury porcjowania pomagają również w zarządzaniu zapasami oraz redukcji odpadów, co jest zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju. W praktyce oznacza to, że personel powinien być odpowiednio przeszkolony, aby zachować standardy sanitarno-epidemiologiczne oraz efektywnie zarządzać czasem podczas serwowania potraw.

Pytanie 12

Wytyczne GMP/GHP nie obejmują takich zagadnień produkcji jak

A. zapobieganie i zwalczanie szkodników
B. zarządzanie odpadami
C. procedury mycia oraz dezynfekcji
D. obliczanie normatywów surowcowych
Obliczanie normatywów surowcowych nie jest bezpośrednio związane z wytycznymi Dobrej Praktyki Produkcyjnej (GMP) ani Dobrej Praktyki Higienicznej (GHP). GMP i GHP koncentrują się na zapewnieniu bezpieczeństwa żywności i jakości procesów produkcyjnych, skupiając się na aspektach takich jak kontrola sanitarno-epidemiologiczna, procedury mycia i dezynfekcji, a także zarządzanie szkodnikami. Wytyczne te mają na celu minimalizację ryzyka kontaminacji w trakcie produkcji, co jest kluczowe w branży spożywczej. Obliczanie normatywów surowcowych dotyczy bardziej aspektów ekonomicznych i efektywności produkcji, a nie bezpośrednio zagadnień związanych z jakością i bezpieczeństwem. Dlatego ważne jest, aby w praktyce stosować wytyczne GMP i GHP, aby zapewnić, że wszelkie procesy produkcyjne są zgodne z najlepszymi praktykami w branży.

Pytanie 13

Na schemacie półtuszy wieprzowej elementem kulinarnym oznaczonym nr 11 jest

Ilustracja do pytania
A. golonka.
B. łopatka.
C. noga.
D. biodrówka.
Odpowiedź łopatka jest prawidłowa, ponieważ na schemacie półtuszy wieprzowej element kulinarny oznaczony numerem 11 rzeczywiście odpowiada lokalizacji łopatki. Łopatka wieprzowa, znajdująca się w przedniej części tuszy, jest ceniona za swoją wszechstronność w kuchni. Ze względu na zawartość mięsa oraz tłuszczu, idealnie nadaje się do pieczenia, duszenia czy przygotowywania potraw wymagających długiego gotowania, takich jak gulasze. W branży gastronomicznej łopatka jest często wykorzystywana w tradycyjnych potrawach, takich jak pieczeń lub bigos. Zastosowanie tej części tuszy jest zgodne z dobrymi praktykami, które zalecają wykorzystanie różnych części mięsa do obróbki kulinarnej, co minimalizuje odpady i wspiera zrównoważone podejście do gotowania. Wiedza na temat anatomii tuszy wieprzowej jest niezbędna dla kucharzy i rzeźników, aby mogli oni optymalnie dobierać odpowiednie rodzaje mięsa do różnorodnych potraw.

Pytanie 14

Medalion jest daniem

A. z mięsa
B. z selera
C. z bakłażana
D. z karczocha
Medalion to potrawa, która zazwyczaj jest wykonana z mięsa, często wołowego lub wieprzowego, i charakteryzuje się odpowiednią grubością oraz starannym przygotowaniem. W kuchni, medaliony są często podawane jako danie główne i mogą być przygotowywane na różne sposoby, w tym smażone, grillowane czy pieczone. Podczas przygotowywania medalionów istotne jest, aby mięso miało odpowiednią teksturę i było odpowiednio przyprawione. Przykładowo, medaliony wołowe mogą być podawane z sosem pieprzowym lub grzybowym, co podkreśla ich smak. Dobre praktyki kulinarne zalecają wykorzystanie świeżych składników oraz odpowiednią obróbkę cieplną, aby zachować soczystość i smak mięsa. Medaliony są także popularne w fine dining, gdzie ich estetyka i prezentacja są równie istotne jak smak, co pokazuje, jak ważne jest zrozumienie klasyfikacji potraw w kontekście gastronomii.

Pytanie 15

Oblicz, ile fasolki szparagowej należy przygotować do przygotowania 5 porcji dania, jeśli do 2 porcji potrzeba 260 g?

A. 0,650 dag
B. 0,065 kg
C. 650,0 dag
D. 0,650 kg
Odpowiedź 0,650 kg jest jak najbardziej w porządku. Można to łatwo obliczyć. Skoro potrzebujemy 260 g fasolki na 2 porcje, to na jedną wychodzi 130 g (czyli 260 g dzielone przez 2). Jak chcemy przygotować 5 porcji, to musimy pomnożyć 130 g przez 5, co daje 650 g. A jak przeliczamy gramy na kilogramy, to mamy 0,650 kg (650 g dzielone przez 1000 g na kg). W kuchni dobrze jest dokładnie odmierzać składniki, bo to wpływa na jakość potraw. Przykładowo, w restauracjach ważne są precyzyjne obliczenia, żeby dania miały świetny smak i żeby nie marnować jedzenia. Takie kalkulacje są w branży kulinarnej bardzo popularne, bo pomagają w ogarnianiu kosztów i poprawiają wydajność.

Pytanie 16

Która z wymienionych przypraw jest najczęściej używana do potraw kuchni włoskiej?

A. Cynamon
B. Imbir
C. Kurkuma
D. Bazylia
Bazylia jest jedną z najbardziej charakterystycznych przypraw używanych w kuchni włoskiej, znana ze swojego świeżego, aromatycznego smaku, który doskonale komponuje się z klasycznymi włoskimi daniami. Najczęściej stosuje się ją do sosów pomidorowych, które są podstawą wielu włoskich potraw, takich jak pizza czy makaron. Bazylia jest także niezastąpionym składnikiem pesto, tradycyjnego włoskiego sosu, który jest uwielbiany na całym świecie. W kuchni włoskiej bazylia jest często używana świeża, co podkreśla jej intensywny smak i aromat. Oprócz walorów smakowych, bazylia ma również korzyści zdrowotne: zawiera antyoksydanty, które mogą wspomagać układ odpornościowy i poprawiać zdrowie serca. Warto wspomnieć, że bazylia jest częścią klasycznego trio ziół, razem z oregano i tymiankiem, które są podstawą wielu włoskich przepisów. Zatem bazylia nie tylko dodaje smaku potrawom, ale także jest symbolem kuchni włoskiej, podkreślając jej naturalność i prostotę.

Pytanie 17

Jakie danie deserowe można zalecić osobie na diecie łatwostrawnej?

A. tort czekoladowy
B. krem sułtański
C. galaretkę truskawkową
D. lody melba
Galaretka truskawkowa jest idealnym deserem dla osób na diecie łatwo strawnej z kilku powodów. Po pierwsze, jest lekkostrawna, co oznacza, że nie obciąża układu pokarmowego, a jej składniki są łatwo przyswajalne. Głównym składnikiem galaretki jest sok owocowy oraz żelatyna, co czyni ją niskokalorycznym wyborem, odpowiednim dla osób, które muszą ograniczać kalorie w diecie. Ponadto galaretka dostarcza witamin i minerałów, szczególnie z owoców, dzięki czemu jest nie tylko smaczna, ale i wartościowa odżywczo. W praktyce, serwowanie galaretki jako deseru może być również dostosowane do indywidualnych potrzeb dietetycznych, na przykład poprzez użycie naturalnych słodzików lub przygotowanie jej z niskosłodzonymi sokami owocowymi. Warto również zwrócić uwagę na to, że galaretka jest łatwa do przygotowania i może być podawana na zimno, co jest pożądane w przypadku osób, które mają problemy z apetytem lub trawieniem. Dobre praktyki żywieniowe sugerują, aby wybierać desery, które są lekkie i korzystne dla organizmu, a galaretka truskawkowa doskonale wpisuje się w te zalecenia.

Pytanie 18

Przygotowując wołowinę w rosole, jakie czynności należy wykonać w odpowiedniej kolejności?

A. umyte mięso włożyć do wrzącej, osolonej wody, gotować powoli, dodać włoszczyznę i przyprawić
B. umyte mięso umieścić w wrzącej, osolonej wodzie, gotować szybko, dodać włoszczyznę i przyprawić
C. umyte mięso umieścić w zimnej, osolonej wodzie, gotować powoli, dodać włoszczyznę i przyprawić
D. umyte mięso i włoszczyznę wrzucić do wrzącej, osolonej wody, gotować powoli i przyprawić
Przygotowanie rosołu z mięsa wołowego jest delikatnym procesem, który wymaga użycia odpowiedniej techniki gotowania. Umieszczanie umytego mięsa w zimnej wodzie, jak sugerują niektóre opcje, jest nieefektywne, ponieważ powoduje, że mięso traci swoje naturalne soki, a zupa staje się wodnista i pozbawiona głębokiego smaku. Tego typu podejście prowadzi do długiego gotowania w niskiej temperaturze, co nie sprzyja wydobywaniu intensywnych aromatów. W przypadku gotowania w wrzącej wodzie, kluczowe jest zwrócenie uwagi na czas oraz metodę gotowania - szybkie gotowanie może zniszczyć delikatne włókna mięsa, co skutkuje twardością i gumowatością. Dodatkowo, umieszczanie zarówno mięsa, jak i włoszczyzny w wrzącej wodzie na początku może spowodować, że warzywa stracą swoje właściwości odżywcze i smakowe, które najlepiej uwalniają się w procesie gotowania, gdy są dodawane w odpowiednim czasie. Typowym błędem jest także nieprzestrzeganie zasady łączenia składników o różnym czasie gotowania, co prowadzi do niejednorodności smaku i tekstury. Kluczowe dla sukcesu rosołu jest umiejętne balansowanie temperatury oraz czasu, aby uzyskać idealnie aksamitny, bogaty w smaku bulion.

Pytanie 19

Na podstawie danych o składnikach odżywczych potrawy zamieszczonych w tabeli określ, ile wynosi. wartość energetyczna potrawy.

Składnik odżywczyIlość [ g]
białko5
węglowodany przyswajalne62
błonnik2
tłuszcz1
A. 269 kcal
B. 260 kcal
C. 285 kcal
D. 277 kcal
Jednym z najczęstszych błędów w obliczaniu wartości energetycznej potrawy jest pomijanie kluczowych składników odżywczych, co prowadzi do nieprawidłowych wyników. Osoby, które wybierają błędne odpowiedzi, często mylą wartości kaloryczne poszczególnych składników, nie zdając sobie sprawy, że białko i węglowodany przyswajalne mają tę samą wartość energetyczną wynoszącą 4 kcal na gram, podczas gdy tłuszcz dostarcza znacznie więcej – 9 kcal na gram. W praktyce, jeśli obliczamy wartość energetyczną potrawy i nie uwzględniamy wszystkich składników, w tym tłuszczy, możemy zauważyć znaczne różnice w wynikach. Dodatkowo, niepoprawne sumowanie kalorii, takie jak dodawanie błonnika do wartości energetycznej, jest powszechnym błędem, ponieważ błonnik nie dostarcza energii i jego wartość kaloryczna wynosi 0 kcal. Kluczowe jest zrozumienie, że każde źródło energii musi być ujęte w obliczeniach zgodnie z jego specyfiką. Warto również zwrócić uwagę na to, jak różne źródła składników odżywczych wpływają na naszą dietę. Na przykład, jedzenie potraw bogatych w węglowodany, ale ubogich w białko czy tłuszcze, może prowadzić do wahań energii w organizmie oraz złych nawyków żywieniowych. Dlatego tak ważne jest stosowanie właściwych metod obliczania wartości energetycznej, które są zgodne z aktualnymi normami i badaniami w dziedzinie żywienia.

Pytanie 20

Która z wymienionych potraw nie należy do tradycji kuchni staropolskiej?

A. Zupa cebulowa
B. Zupa piwna
C. Zupa rybna
D. Krupnik polski
Wybór zupy rybnej, krupnika polskiego lub zupy piwnej jako charakterystycznych potraw kuchni staropolskiej może wynikać z błędnych założeń dotyczących regionalnych tradycji kulinarnych. Zupa rybna w Polsce, pomimo swojej prostoty, jest często przyrządzana z ryb słodkowodnych i była popularna szczególnie w regionach nadwodnych, co czyni ją częścią polskiego dziedzictwa kulinarnego. Krupnik polski, z kaszą jako głównym składnikiem, odzwierciedla wiejskie tradycje, gdzie kasza była podstawą diety. Zupa piwna, z jej unikalnym smakiem, również miała swoje miejsce w historycznym kontekście kulinarnym Polski, szczególnie w piwowarskich regionach. Zrozumienie tych potraw wymaga świadomości kontekstu regionalnego oraz historycznego, co może prowadzić do błędnych wniosków, jeśli ktoś nie jest świadomy, że pewne potrawy, mimo że popularne, nie mają korzeni w polskiej tradycji. Wartościowe jest też poznanie tego, jak wpływy z różnych kultur kształtowały polską kuchnię, co jest kluczowe dla zrozumienia różnorodności i bogactwa polskich smaków.

Pytanie 21

W celu zwiększenia obrotów, zakład gastronomiczny wprowadził obniżki cen w weekendy oraz organizował konkursy z nagrodami dla swoich klientów. Jakie narzędzia promocji zostały zastosowane przez zakład?

A. reklama
B. public relations
C. promocja sprzedaży
D. sprzedaż osobista
Promocja sprzedaży to strategia marketingowa, której celem jest zwiększenie sprzedaży produktów lub usług poprzez krótkoterminowe zachęty. Obniżki cen w weekendy oraz kupony konkursowe to klasyczne przykłady takich działań. Wprowadzenie obniżek cen w określonych dniach tygodnia może przyciągnąć więcej klientów, którzy w przeciwnym razie mogliby zrezygnować z wizyty w zakładzie gastronomicznym. Kupony konkursowe natomiast angażują klientów poprzez dodatkowe elementy rywalizacji, co może zwiększać ich lojalność oraz częstotliwość odwiedzin. Zgodnie z dobrymi praktykami w branży gastronomicznej, promocje sezonowe oraz tematyczne są skutecznymi narzędziami do zwiększania widoczności oferty i przyciągania klientów. Przykładem mogą być happy hours, które oprócz obniżek cen zwiększają ruch w lokalu, co z kolei prowadzi do wyższych przychodów. Analizując skuteczność tych działań, warto monitorować ich wpływ na sprzedaż, co pozwoli dostosować strategie w przyszłości.

Pytanie 22

Które z wymienionych warzyw zawiera najwięcej witaminy C na 100 g produktu?

A. Bakłażan
B. Ogórek
C. Dynia
D. Papryka
Papryka jest warzywem, które zawiera znaczące ilości witaminy C, przekraczające 100 mg na 100 g surowca, co czyni ją jednym z najlepszych źródeł tej witaminy w diecie. Witamina C pełni kluczową rolę w organizmie, jako silny przeciwutleniacz, wspierający układ odpornościowy oraz uczestniczący w syntezie kolagenu, co jest istotne dla zdrowia skóry, naczyń krwionośnych oraz kości. Wykorzystanie papryki w codziennej diecie może przyczynić się do zwiększenia spożycia witaminy C, a także innych składników odżywczych, takich jak witaminy A i K oraz błonnik. Przykład praktycznego zastosowania to dodawanie surowej papryki do sałatek, co nie tylko zwiększa wartość odżywczą potrawy, ale także dodaje smaku i koloru. Ponadto, zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia, zaleca się spożycie co najmniej 400 g owoców i warzyw dziennie, a papryka jest doskonałym sposobem na zwiększenie tej ilości, przy jednoczesnym dostarczaniu cennych składników odżywczych.

Pytanie 23

Które z urządzeń przedstawionych na rysunkach przeznaczone jest do gotowania warzyw na parze bez zwiększania ciśnienia?

A. Urządzenie 2.
Ilustracja do odpowiedzi A
B. Urządzenie 1.
Ilustracja do odpowiedzi B
C. Urządzenie 4.
Ilustracja do odpowiedzi C
D. Urządzenie 3.
Ilustracja do odpowiedzi D
Urządzenie 3 to klasyczny parowar elektryczny, czyli sprzęt specjalnie zaprojektowany do gotowania warzyw i innych produktów na parze przy ciśnieniu zbliżonym do atmosferycznego. Woda znajduje się w dolnym zbiorniku, jest podgrzewana grzałką elektryczną, a powstająca para swobodnie unosi się do góry i opływa produkty ułożone na ażurowych tackach. Nie ma tu szczelnego zamknięcia ani zaworów bezpieczeństwa, więc ciśnienie nie wzrasta tak jak w szybkowarze. Dzięki temu proces jest łagodny, delikatny dla struktury warzyw i bardzo powtarzalny. W praktyce w gastronomii używa się parowarów do przygotowywania warzyw al dente, ryb, drobiu, knedli, a także elementów kuchni dietetycznej – zachowuje się więcej witamin, barwa jest intensywna, a ubytek masy surowca jest stosunkowo niewielki. Można jednocześnie gotować kilka produktów na różnych poziomach, bez ich mieszania się, co ułatwia organizację produkcji. Moim zdaniem to jedno z najprostszych w obsłudze urządzeń: ustawiasz czas, ewentualnie poziom mocy, kontrolujesz poziom wody i praktycznie reszta dzieje się sama. W profesjonalnych kuchniach zasada działania jest podobna jak w piecu konwekcyjno‑parowym w trybie pary, tylko w mniejszej, bardziej kompaktowej skali. Dobrą praktyką jest używanie miękkiej wody lub filtrów, żeby ograniczyć osadzanie się kamienia na grzałce i regularne odkamienianie zgodnie z instrukcją producenta.

Pytanie 24

Jakie największe zagrożenie występuje dla kucharza przy nagłym odsłonięciu kociołków warzelnych?

A. zatrucie oparami
B. skaleczenie
C. omdlenie
D. poparzenie
Odpowiedź 'poparzenie' jest prawidłowa, ponieważ przy nagłym otwarciu kociołków warzelnych, które zawierają gorące substancje, istnieje wysokie ryzyko kontaktu z wrzącą cieczą lub parą wodną. Poparzenia to jedne z najczęstszych urazów w środowisku kuchennym, a ich skutki mogą być poważne, prowadząc do uszkodzenia skóry i tkanek. Aby zminimalizować ryzyko poparzeń, kucharze powinni stosować odpowiednie środki ochrony osobistej, takie jak rękawice termoodporne, fartuchy i okulary ochronne. Dodatkowo, powinno się przestrzegać zasad dotyczących bezpiecznego obchodzenia się z gorącymi substancjami, takich jak otwieranie kociołków w sposób kontrolowany, aby uniknąć nagłych uwolnień pary. Ważne jest również szkolenie personelu z zakresu pierwszej pomocy w przypadku poparzeń, co może przyspieszyć proces leczenia i zmniejszyć skutki urazu.

Pytanie 25

Największą ilość kwasu szczawiowego zawierają:

A. rukola, karczoch
B. szpinak, rabarbar
C. endywia, boćwina
D. roszponka, fenkuł
Odpowiedź 'szpinak, rabarbar' jest prawidłowa, ponieważ te rośliny są znane z wysokiej zawartości kwasu szczawiowego, który w przypadku nadmiernego spożycia może prowadzić do problemów zdrowotnych, takich jak tworzenie kamieni nerkowych. Kwas szczawiowy jest organicznym kwasem, który występuje naturalnie w wielu roślinach, a jego wysoka zawartość w szpinaku i rabarbarze czyni je szczególnie interesującymi z punktu widzenia dietetyki i zdrowego żywienia. W praktyce oznacza to, że osoby, które mają skłonności do kamieni nerkowych, powinny ograniczać spożycie tych warzyw. Szpinak jest bogaty w witaminy A, C, K oraz minerały, takie jak żelazo i magnez, co czyni go wartościowym składnikiem diety. Rabarbar, z kolei, jest często stosowany w wypiekach i jako dodatek do dżemów, ale jego kwasowość i właściwości zdrowotne powinny być brane pod uwagę przy stosowaniu w kuchni. Warto również zwrócić uwagę na metody przygotowania tych warzyw; gotowanie może zredukować ich zawartość kwasu szczawiowego, co jest zalecane w praktykach kulinarnych dla osób z problemami zdrowotnymi.

Pytanie 26

Z przedstawionych na ilustracjach ziaren zbóż otrzymuje się mąki

Ilustracja do pytania
A. orkiszową i ryżową.
B. kukurydzianą i ryżową.
C. kukurydzianą i orkiszową.
D. gryczaną i owsianą.
Na ilustracjach widać typowe, bardzo charakterystyczne ziarna kukurydzy oraz ziarna ryżu, więc logicznie otrzymuje się z nich mąkę kukurydzianą i ryżową. Kukurydza ma twarde, żółte ziarna o kształcie zaokrąglonych „kropli”, z wyraźnym połyskiem. W młynarstwie z tych ziaren produkuje się mąkę kukurydzianą, kaszkę kukurydzianą (grys) i skrobię kukurydzianą. Ryż natomiast ma długie, wąskie ziarna, pozbawione łuski, zwykle białe lub lekko kremowe; po zmieleniu powstaje mąka ryżowa, bardzo drobna, o jasnej barwie. W praktyce gastronomicznej mąka kukurydziana wykorzystywana jest do przygotowania tortilli, nachosów, polenty, panierki do smażenia i zagęszczania zup. Dobrze sprawdza się też w dietach bezglutenowych, bo naturalnie nie zawiera glutenu. Z kolei mąka ryżowa jest podstawowym surowcem w kuchni azjatyckiej: do ciast na pierożki, naleśniki ryżowe, papier ryżowy, różne kluski i desery. W polskich warunkach często używa się jej jako zamiennika mąki pszennej w wypiekach dla osób na diecie bezglutenowej, do zagęszczania sosów i jako składnik mieszanek mącznych. Moim zdaniem warto zapamiętać też aspekt technologiczny: obie mąki mają inne właściwości wiązania wody i brak glutenu, więc w recepturach trzeba zwykle korygować ilość płynu i często dodawać inne surowce wiążące, np. jajka, skrobię ziemniaczaną czy babkę jajowatą. To już jest standardowa dobra praktyka w profesjonalnej kuchni i cukiernictwie.

Pytanie 27

Krokiety z nadzieniem z kapusty oraz grzybów należy formować

A. w chusteczkę
B. w rulon zamknięty
C. w sakiewkę
D. w rulon otwarty
Formowanie krokietów z farszem z kapusty i grzybów w rulon zamknięty jest poprawne z kilku powodów. Rulon zamknięty zapewnia, że farsz jest całkowicie otoczony ciastem, co zapobiega jego wydostawaniu się podczas smażenia. To podejście jest zgodne z tradycyjnymi metodami przygotowywania krokietów, w których szczególny nacisk kładzie się na zachowanie integralności formy. Dodatkowo, rulon zamknięty umożliwia równomierne smażenie, co sprawia, że krokiety są bardziej chrupiące na zewnątrz, a jednocześnie pozostają soczyste w środku. Takie formowanie ułatwia także podawanie krokietów, ponieważ są one stabilne i łatwo je przekładać na talerz. Zastosowanie tej techniki jest szeroko akceptowane w kuchniach wielu krajów, gdzie krokiety są popularnym daniem. W praktyce oznacza to, że dobrze przygotowany rulon zamknięty nie tylko poprawia walory smakowe, ale również estetyczne dania, co jest kluczowe w gastronomii.

Pytanie 28

Część jadalna rośliny to korzeń

A. marchwi
B. jarmużu
C. ciecierzycy
D. rabarbaru
Marchw (Daucus carota) jest rośliną, której korzeń jest częścią jadalną. Jest to jednoroczna lub dwuletnia roślina z rodziny selerowatych, znana ze swojego słodkiego smaku oraz bogatego składu odżywczego, w tym dużej ilości beta-karotenu, który jest prekursorem witaminy A. Korzeń marchwi jest powszechnie wykorzystywany w kuchni na całym świecie, zarówno na surowo, jak i po ugotowaniu. W praktyce, marchew jest składnikiem wielu potraw, od sałatek po zupy i dania główne. Warto również zauważyć, że marchwi przypisuje się różnorodne korzyści zdrowotne, takie jak poprawa wzroku, wspieranie układu odpornościowego oraz działanie przeciwutleniające. W kontekście uprawy i zbiorów, marchew jest często stosowana w płodozmianie, co jest dobrym podejściem do zachowania zdrowia gleby oraz ograniczenia chorób roślin. Dzięki swojej uniwersalności i wartości odżywczej, marchew jest nie tylko popularnym warzywem, ale także istotnym elementem zdrowej diety.

Pytanie 29

Pęcznienie fasoli w trakcie jej moczenia jest wynikiem

A. dojrzewania.
B. oddychania.
C. osmozy.
D. hydrolizy.
Pęcznienie fasoli podczas moczenia wielu osobom kojarzy się z różnymi procesami biologicznymi, ale w tym wypadku kluczowe jest zrozumienie, co faktycznie zachodzi w ziarnie. Dojrzewanie to proces długotrwały, związany z rozwojem nasiona na roślinie, zmianą barwy, smaku, składu chemicznego i zdolności kiełkowania. Moczenie suchej fasoli w wodzie nie powoduje, że ziarno „dojrzewa”, tylko że odzyskuje wodę utraconą podczas suszenia. To już jest produkt do obróbki kulinarnej, a nie nasiono w fazie rozwoju. Czas moczenia liczony w godzinach nie ma nic wspólnego z tygodniami czy miesiącami potrzebnymi do biologicznego dojrzewania. Oddychanie natomiast faktycznie zachodzi w nasionach, szczególnie przy kiełkowaniu, ale nie ono jest odpowiedzialne za widoczne powiększanie objętości. Oddychanie to proces biochemiczny, w którym roślina zużywa tlen i związki energetyczne, uwalniając dwutlenek węgla i ciepło. Nie powoduje to napływu dużej ilości wody do wnętrza komórek. W gastronomii bardziej interesuje nas, żeby oddychanie nie było zbyt intensywne podczas przechowywania, bo może to pogarszać trwałość surowca, a nie żeby tłumaczyć nim pęcznienie. Hydroliza z kolei to rozkład związków chemicznych z udziałem wody, np. rozkład skrobi do cukrów prostszych czy białek do peptydów i aminokwasów. Owszem, w trakcie długiego moczenia i potem gotowania zachodzą pewne reakcje hydrolizy, ale one nie są główną przyczyną zwiększania objętości ziarna. To bardziej kwestia zmian w strukturze i przyswajalności składników odżywczych. Typowym błędem jest mylenie „dziania się czegoś z wodą” z każdym procesem, który tej wody dotyczy – a tutaj chodzi konkretnie o osmozę, czyli fizyczne przenikanie wody przez błony komórkowe fasoli. Z mojego doświadczenia w kuchni technikum wynika, że jak ktoś dobrze zrozumie różnicę między osmozą a hydrolizą, to od razu lepiej ogarnia, czemu fasoli nie solimy na początku gotowania i dlaczego etap moczenia jest tak ważny dla tekstury i czasu obróbki.

Pytanie 30

Gdzie można znaleźć chlorofil?

A. w brokule
B. w dyni
C. w bakłażanie
D. w marchwi
Chlorofil to fajny zielony pigment, który odgrywa mega ważną rolę w fotosyntezie. Dzięki niemu rośliny mogą zamieniać światło słoneczne na energię chemiczną. W brokule i innych zielonych warzywach, chlorofil wypada naprawdę dobrze, bo wchłania odpowiednie długości fal światła. To wspiera produkcję tlenu i glukozy, co jest super dla naszego zdrowia. Moim zdaniem, to właśnie dzięki chlorofilowi brokuł ma także różne zdrowotne właściwości, takie jak działanie przeciwutleniające i wspieranie układu odpornościowego. Co ciekawe, chlorofil działa jako naturalny detoksykator, który pomaga w usuwaniu toksyn z organizmu. W kuchni często gotuje się brokuł na parze, co pozwala mu zachować swoje wartości odżywcze, w tym chlorofil. Warto więc dodawać go do sałatek czy dań głównych, żeby zwiększyć spożycie zdrowych składników odżywczych.

Pytanie 31

Spośród wymienionych surowców, który jest najmniej trwały?

A. ocet
B. drób
C. ryż
D. cukier
Drób jest najmniej trwałym surowcem spośród wymienionych. Jego krótki okres przydatności do spożycia wynika z wysokiej zawartości wody oraz sprzyjających warunków do rozwoju mikroorganizmów, co stawia go w grupie produktów łatwo psujących się. W praktyce oznacza to, że drób powinien być przechowywany w odpowiednich warunkach chłodniczych i spożyty w ciągu kilku dni od zakupu, aby zminimalizować ryzyko zatrucia pokarmowego. Dla zachowania jakości i bezpieczeństwa żywności, normy sanitarno-epidemiologiczne zalecają, aby surowy drób był przechowywany w temperaturze poniżej 4°C. Warto również zwrócić uwagę na proces gotowania, który powinien odbywać się w temperaturze wewnętrznej osiągającej przynajmniej 75°C, co eliminuje większość patogenów, ale nie zmienia faktu, że sama surowa postać mięsa ma ograniczoną trwałość. W przeciwieństwie do cukru, ryżu czy octu, które mają dłuższe okresy przechowywania, drób wymaga staranniejszego traktowania i szybszego spożycia, co czyni go najmniej trwałym surowcem.

Pytanie 32

Podczas serwowania potraw nie mogą się krzyżować ścieżki

A. serwowania dań z odbiorem brudnych naczyń
B. porcjonowania oraz wydania gotowych potraw
C. wyprodukowanych potraw z czystym nakryciem stołowym
D. produktów z czystymi narzędziami do pracy
Odpowiedź 'wydawania potraw z odbiorem brudnych naczyń' jest poprawna, ponieważ w procesie wydawania potraw istotne jest, aby drogi pracy były odpowiednio zorganizowane, aby uniknąć kontaminacji krzyżowej. W branży gastronomicznej kluczowe jest utrzymanie wysokich standardów higieny, co obejmuje oddzielanie procesów przygotowywania, serwowania i sprzątania. W momencie, gdy potrawy są wydawane, ważne jest, aby odbiór brudnych naczyń odbywał się w sposób, który nie koliduje z wydawaniem czystych potraw. Na przykład, w restauracjach, gdzie stosuje się systemy wyspowe do serwowania, brudne naczynia powinny być zbierane w odrębnych miejscach, a personel powinien być przeszkolony, aby unikać przechodzenia z brudnymi naczyniami w strefach, gdzie wydawane są potrawy. Takie praktyki zwiększają bezpieczeństwo żywności oraz minimalizują ryzyko zakażeń pokarmowych, co jest zgodne z wytycznymi HACCP (Analiza Zagrożeń i Krytyczne Punkty Kontroli). Przykładem może być zastosowanie odrębnych tacy na naczynia czyste i brudne, co pozwala na zachowanie porządku i skuteczniejsze zarządzanie procesem serwowania.

Pytanie 33

Jak należy podawać budyń serowy z sosem malinowym w wersji wieloporcyjnej?

A. na ceramicznej paterze
B. w szklanej salaterce
C. na szklanym talerzu
D. na półmisku metalowym
Serio, serwowanie budyniu z sera na ceramicznej paterze to super pomysł! Wygląda to naprawdę elegancko. Patera świetnie się prezentuje, co jest mega ważne, kiedy stawiamy na stół coś słodkiego. A poza tym ceramika dobrze trzyma temperaturę, więc dłużej utrzymasz budyń ciepły. Dobrze też, że jest większa i bardziej płaska, bo można fajnie rozłożyć porcje i goście mogą łatwo sięgnąć po swoje desery. Niby to szczegół, ale wygląd potrawy może zmienić postrzeganie smaku. W restauracjach, gdzie wszystko musi być dopięte na ostatni guzik, takie detale robią różnicę. Ceramika to też teraz na topie, bo wszyscy szukają naturalnych materiałów.

Pytanie 34

Posiłki serwowane w niektórych lokalach gastronomicznych w formie bufetu pomiędzy śniadaniem a obiadem to

A. bufet śniadaniowy.
B. wielka gala bufetów
C. brunch.
D. breakfast.
Brunch to termin używany w gastronomii, który łączy cechy śniadania i obiadu, często serwowany między godziną 10 a 15. Jest popularny w weekendy, gdy klienci mogą cieszyć się bardziej zrelaksowanym posiłkiem, który oferuje zarówno dania śniadaniowe, jak i obiadowe. Przykładowe potrawy serwowane na brunchu to jajka po benedyktyńsku, omlety, naleśniki, a także sałatki czy dania mięsne. W kontekście dobrych praktyk branżowych, brunch stanowi doskonałą okazję dla restauracji do zwiększenia sprzedaży, przyciągając klientów w porach, które są często mniej ruchliwe. Co więcej, brunch często wiąże się z elementami społecznej interakcji, co czyni go atrakcyjną opcją dla grup i rodzin. Warto zauważyć, że niektóre restauracje oferują tematyczne brunch-e, które mogą obejmować specjały lokalnej kuchni czy różnorodne opcje dietetyczne, co pozwala na większe dostosowanie oferty do oczekiwań klientów.

Pytanie 35

Najwięcej witaminy A zawiera śmietanka o poziomie tłuszczu

A. 20,0%
B. 18,0%
C. 12,0%
D. 36,0%
Odpowiedź 36,0% jest prawidłowa, ponieważ śmietanka o takiej zawartości tłuszczu oferuje najwięcej witaminy A spośród wymienionych opcji. Witamina A jest rozpuszczalna w tłuszczach, co oznacza, że jej biodostępność jest wyższa w produktach zawierających więcej tłuszczu. Śmietanka o wysokiej zawartości tłuszczu, jak 36%, z reguły zawiera znaczące ilości tej witaminy, co jest istotne nie tylko dla prawidłowego funkcjonowania wzroku, ale także dla zdrowia skóry i układu odpornościowego. W kontekście kulinarnym, wykorzystanie śmietanki o dużej zawartości tłuszczu w potrawach, takich jak sosy czy desery, nie tylko poprawia ich smak i konsystencję, ale również wzbogaca je o cenne składniki odżywcze. W branży gastronomicznej i dietetycznej zaleca się stosowanie produktów o większej zawartości tłuszczu, zwłaszcza w dietach mających na celu uzupełnienie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Warto również pamiętać, że zrównoważona dieta, bogata w witaminę A, może przyczyniać się do lepszego zdrowia, co podkreśla znaczenie wiedzy na temat właściwości odżywczych produktów spożywczych.

Pytanie 36

Jakiego instrumentu należy użyć do określenia poziomu wilgotności w magazynie?

A. Manometr.
B. Psychometr.
C. Pirometr.
D. Wakuometr.
Psychometr to przyrząd stosowany do pomiaru wilgotności względnej powietrza. Działa on na zasadzie pomiaru temperatury punktu rosy oraz temperatury powietrza, co pozwala na obliczenie wilgotności. W praktyce psychometrycznej wykorzystuje się dwa termometry: jeden nazywany jest termometrem suchym, który mierzy temperaturę powietrza, a drugi, zwany termometrem mokrym, jest owinięty w wilgotną szmatkę. Gdy powietrze paruje z tej szmatki, temperatura termometru mokrego spada. Różnica między temperaturami obu termometrów jest kluczowa do obliczenia wilgotności. Psychrometry są szczególnie przydatne w magazynach, gdzie kontrola wilgotności jest kluczowa dla zachowania jakości przechowywanych towarów, takich jak żywność, chemikalia lub materiały budowlane. Standardy branżowe, takie jak ISO 7730, podkreślają znaczenie monitorowania warunków środowiskowych, w tym wilgotności, dla zapewnienia optymalnych warunków przechowywania.

Pytanie 37

Jakie zjawisko występuje przy przygotowywaniu mizerii?

A. Oddychanie
B. Osmoza
C. Dojrzewanie
D. Transpiracja
Osmoza to proces, w którym woda przemieszcza się przez półprzepuszczalną błonę w kierunku wyższej koncentracji substancji rozpuszczonych. W przypadku sporządzania mizerii, czyli sałatki z ogórków, proces ten jest kluczowy. Kiedy ogórki są posolone, sól powoduje, że woda w ich komórkach zaczyna przemieszczać się na zewnątrz, aby wyrównać stężenie soli na zewnątrz komórek. W rezultacie ogórki tracą wodę, stają się bardziej chrupkie i intensyfikują smak. Ta technika, wykorzystująca osmozę, jest powszechnie stosowana w kulinariach do przygotowywania różnych sałatek i konserw. Zrozumienie mechanizmów osmozy pozwala nie tylko na lepsze przygotowanie potraw, ale także na zastosowanie tej wiedzy w innych dziedzinach, takich jak przemysł spożywczy, gdzie kontrola zawartości wody w produktach jest kluczowa dla ich jakości i trwałości. Dlatego osmoza jest fundamentalnym procesem w gastronomii, który znacząco wpływa na konsystencję i smak potraw.

Pytanie 38

Oblicz wartość koniaku w kieliszku o pojemności 0,05 l, jeśli cena detaliczna butelki o objętości 0,5 l wynosi 100 zł, a zakład stosuje marżę w wysokości 25%?

A. 10,00 zł
B. 5,00 zł
C. 12,50 zł
D. 7,50 zł
Analizując inne odpowiedzi, można zauważyć kilka typowych błędów. Na przykład, cena 10,00 zł nie bierze pod uwagę marży, tylko sam koszt materiału. A w gastronomii, jak się zapomina o marży, to wszystko może pójść nie tak. Z kolei cena 5,00 zł to za mało, bo to znaczy, że coś źle policzyłeś, najprawdopodobniej przy dzieleniu ceny butelki przez objętość kieliszka. To może wynikać z tego, że nie wiesz do końca, jak ustala się ceny w knajpach. No i odpowiedź 7,50 zł też nie uwzględnia marży i to jest błąd w obliczeniach. Chociaż może się to wydawać nieistotne, zrozumienie, jak marża wpływa na cenę końcową, jest kluczowe w zarządzaniu kasą w restauracji. Ignorowanie tych rzeczy może prowadzić do strat i źle ustalonych cen, co w efekcie jest niekorzystne dla biznesu. Ważne, żeby przed ustaleniem ceny zrobić porządne analizy kosztów i marżę, żeby móc działać z zyskiem i być konkurencyjnym na rynku.

Pytanie 39

Sprzęt przedstawiony na zdjęciu należy użyć do

Ilustracja do pytania
A. kruszenia lodu.
B. łupania orzechów.
C. przeciskania ziemniaków.
D. wyciskania cytrusów.
Wyciskarka do cytrusów, przedstawiona na zdjęciu, jest specjalistycznym narzędziem zaprojektowanym do efektywnego uzyskiwania soku z owoców cytrusowych, takich jak cytryny, limonki, pomarańcze czy grejpfruty. Jej charakterystyczny kształt stożka oraz dźwignia umożliwiają łatwe i szybkie wyciskanie soku, co czyni ją niezbędnym wyposażeniem w każdej kuchni, zwłaszcza dla miłośników świeżych soków. W kontekście zdrowego stylu życia, wyciskarki do cytrusów pozwalają na przygotowanie naturalnych napojów bez dodatku cukru czy konserwantów. Użycie wyciskarki jest również zgodne z zaleceniami dotyczącymi diety bogatej w witaminę C, co ma pozytywny wpływ na odporność organizmu. Warto dodać, że odpowiednie użytkowanie sprzętu, takie jak dobór owoców do wyciskania czy technika wyciskania, może znacząco zwiększyć efektywność procesu, co zostało podkreślone w praktykach gastronomicznych i przez producentów sprzętu kuchennego. Właściwe korzystanie z wyciskarki do cytrusów wspiera również filozofię zero waste, gdyż pozwala na wykorzystanie owoców w całości, a pozostałości można użyć np. jako składnik kompostu.

Pytanie 40

Jakiego składnika spulchniającego powinno się użyć do przygotowania sufletów?

A. Sodę oczyszczoną
B. Proszek do pieczenia
C. Pianę z białek
D. Utarte żółtka
Piana z białek jest kluczowym składnikiem wykorzystywanym do przygotowania sufletów, ponieważ nadaje im lekkość i puszystość. Kiedy białka są ubijane na sztywną pianę, powstają pęcherzyki powietrza, które w trakcie pieczenia rozprężają się, co sprawia, że suflet rośnie. Użycie piany z białek jest standardową techniką w piekarnictwie, szczególnie w przypadku dań wymagających delikatnej struktury. Dobrym przykładem jest suflet czekoladowy, gdzie połączenie ubitych białek z masą czekoladową pozwala uzyskać niezwykle lekką i aromatyczną konsystencję. Ważne jest, aby białka były ubijane w odpowiedniej temperaturze oraz w czystych naczyniach, ponieważ jakiekolwiek zanieczyszczenia mogą uniemożliwić osiągnięcie odpowiedniej objętości. Ponadto, w branży gastronomicznej, zaleca się stosowanie świeżych jaj, ponieważ ich jakość ma bezpośredni wpływ na stabilność piany. Dlatego piana z białek jest niezastąpiona w procesie tworzenia sufletów, będąc elementem, który determinuje ich końcowy efekt.